Phương Hoa: NGHỀ MC – CÓ PHẢI LÀ “TÂM ĐIỂM” CỦA SÂN KHẤU?

NGHỀ MC – CÓ PHẢI LÀ “TÂM ĐIỂM” CỦA SÂN KHẤU?

Phương Hoa

Người ta thường bảo, sân khấu là một “Thánh đường”, nơi nghệ sĩ thăng hoa dưới ánh đèn màu. Nhưng để dẫn dắt hàng ngàn khán giả bước vào thánh đường ấy một cách trơn tru, mê đắm, thì không thể thiếu một nhân vật đặc biệt.  Tuy không phải là một nghệ sĩ hay ca sĩ, nhưng người MC (Master of Ceremonies) chính là “linh hồn” của chương trình, góp phần dẫn dắt cảm xúc khán giả.  

Dạo gần đây, truyền thông quốc tế lẫn các giải thưởng lớn liên tục vinh danh những nhân vật đặc biệt đứng sau chiếc micro. Người ta chứng kiến và hâm mộ Yoo Jae-suk, được tôn vinh là vị “MC Quốc dân” của Hàn Quốc, vừa thiết lập những kỷ lục vô tiền khoáng hậu khi càn quét các giải thưởng lớn (Daesang) nhờ lối dẫn dắt chân thành, kết nối mọi thế hệ. Anh ta nổi tiếng đến độ chỉ cần gõ tên Yoo Jae-suk vô Google, là cả tiểu sử “Tam đại đồng đường”, nói theo người Việt mình, đều xuất hiện, kể cả anh ta thích ăn món gì, sợ con gì…không thiếu một đường tơ kẽ tóc.

Tại Mỹ, những MC khét tiếng như Ryan Seacrest, hay James Corden, tiếp tục chứng minh vị thế “MC triệu đô” khi một tay họ gánh vác những sự kiện quy mô toàn cầu như American Idol, Brit Awards, hay các đêm trao giải Grammy.   

Hồi năm ngoái, hình như là sau Tết Tây vài ngày, trong một chiều Chúa Nhật tôi có coi đài CBS phát trực tiếp Lễ trao giải Quả Cầu Vàng lần thứ 82 (82nd Golden Globe Awards).  Nữ danh hài Nikki Glaser đã đi vào lịch sử Quả Cầu Vàng với vai trò MC độc diễn (solo host) độc đáo với những câu đùa “xé gió tung mây” của cô.  Trên đài CBS đêm đó Nikki đã tạo nên một “cơn sốt” thực sự trên khắp các mạng xã hội và truyền thông Mỹ vì những câu khôi hài vô cùng thú vị làm mọi người cười đến… “té ghế”, nói theo ngôn ngữ trong nước hiện giờ.

Xưa nay ai cũng biết các lễ trao giải Hollywood thường rất trang trọng, và vì trang nghiêm quá đôi khi lại bị khô cứng. Thế nhưng, lần này khi nữ MC Nikki Glaser bước ra giữa sân khấu Beverly Hilton, cô đã ngay lập tức làm đảo ngược toàn bộ không khí.  Vì tiếng tăm của Nikki Glaser lừng lẫy, nên tôi có quay video lại một đoạn để dành học hỏi, vì tôi rất thích hài hước.  Vừa bước ra, nhìn xuống dàn “siêu sao” hạng A bên dưới, cô “phán” ngay một câu… xanh dờn:

“Tôi nhìn quanh hội trường này và thấy tất cả các bạn ở đây đều tài năng, xinh đẹp,… và hầu như AI CŨNG ĐANG DÙNG OZEMPIC! (Thuốc giảm cân) Tôi xin thề, là bầu không khí ở đây… ‘mỏng dính’ không phải vì độ cao, mà vì phổi của các bạn đang bị… siết lại bởi cái thuốc giảm cân đó đấy!” (Nguyên văn tiếng Anh: “I look around this room and I see so many talented, beautiful people… and almost all of you are on Ozempic! I swear, the air in this room is thin, not because of the altitude, but because all your lungs are being… squeezed by weight-loss drugs!”)

Cả khán phòng bùng nổ trong những tràng cười nghiêng ngả; các siêu sao Hollywood ôm mặt cười ầm lên không thể kềm chế.  Tôi cũng cười lăn cười bò, ruột gan cứ như là xoắn lại từng hồi, làm chàng xã nhà tôi (người thường nghiêm nghị ít cười) từ phòng trong cũng giật mình chạy ra xem và tiếp tục đứng đó…cười ké!  Nikki còn tiếp tục “cù lét” cả thế giới trong suốt buổi lễ trao giải.  Báo chí truyền thông sau đó không ngừng ca ngợi Nikki Glaser là “người MC đã ‘gánh’ trọn đêm Quả Cầu Vàng”!

Chắc quý độc giả sẽ tò mò, cái nghề MC sao mà quyền lực và diệu kỳ đến thế? Nghề MC thực sự bắt nguồn từ đâu; tại sao cái nghề tưởng như “chỉ nói vớ vẩn vài câu vô thưởng vô phạt” này lại có sức mạnh chi phối cả một nền công nghiệp giải trí?

Thật ra từ MC tức “Master of Ceremonies” vốn có nguồn gốc rất uy nghi từ Giáo Hội Công Giáo La Mã vào khoảng thế kỷ 5.  Theo Bách Khoa Toàn Thư Britannica của Anh Quốc, “Magister Caeremoniarum” là chức danh chính thức trong Phủ Giáo Hoàng, có phận sự quản lý, điều hành các nghi lễ Công Giáo quan trọng tại Vatican.  Vị chức dịch này chịu trách nhiệm bảo đảm các nghi lễ tại Tòa thánh Vatican diễn ra đúng chuẩn mực, không một chút sai sót.

Đến thế kỷ 19, khái niệm này mới bước ra khỏi cửa giáo đường để đi vào đời sống nghệ thuật đại chúng, xuất hiện trong các buổi diễn nhạc kịch và sân khấu “Vaudeville” ở Anh và Mỹ. MC lúc này chuyển mình thành người giữ nhịp, kết nối các tiết mục, và khuấy động không khí. Đến thế kỷ 20, cùng sự bùng nổ của Radio và Truyền hình tại Hollywood, MC chính thức trở thành một nghề quyền lực. Những “đế chế MC” tỉ đô và những giây phút “đi trên dây” của MC cũng được truyền thông quan tâm, soi mói rất kỹ.  Trên thế giới, MC là người hướng dẫn chương trình và là những người định hình văn hóa đại chúng.

Điển hình như Ed Sullivan (Mỹ), với show truyền hình The Ed Sullivan Show (1948–1971), ông chính là người đã đưa nhóm nhạc The Beatles bước chân vào nước Mỹ, tạo nên bước ngoặt lịch sử làm thay đổi nền âm nhạc thế giới.  Oprah Winfrey (Mỹ), cũng từ một cô gái có tuổi thơ nghèo khó, Oprah đã biến nghề dẫn chương trình thành một “đế chế” truyền thông, trở thành nữ tỉ phú da màu đầu tiên trên thế giới, nhờ sự chân thành và khả năng chạm đến trái tim người nghe.

Tuy nhiên, sân khấu trực tiếp tại Mỹ cũng là nơi thử thách bản lĩnh MC qua những “tai nạn” đi vào lịch sử.  Ai có thể quên câu chuyện “cười ra nước mắt” tại đêm trao giải Oscar 2017, khi phong bì bị đưa nhầm làm tên La La Land được xướng cho giải “Phim Hay Nhất” thay vì Moonlight?  Hay vụ đọc nhầm tên Tân Hoa Hậu tại Miss Universe 2015 là Ariadna Gutiérrez (Hoa hậu Colombia) thay vì Hoa Hậu chính thức được Vương Miện là Pia Wurtzbach (Hoa hậu Philippines) của MC Steve Harvey? Kết quả là Ariadna Gutiérrez của Colombia đã được trao vương miện, đeo băng rôn, và vẫy tay chào khán giả khoảng vài phút, trước khi Steve Harvey “mất vía” bước ra sân khấu gửi lời xin lỗi rối rít, và đính chính lại sự thật.   Những giây phút “thót tim” đó cho thấy, chiếc micro hào nhoáng thật, nhưng áp lực ứng biến của MC để “cứu sự cố” trước hàng triệu khán giả truyền hình là cực kỳ kinh khủng và đắt giá!

Dấu ấn về MC Sài Gòn thời kỳ trước 1975.  Nói về nghệ thuật điều khiển chương trình của người Việt, phải nhắc đến Thành Phố Sài Gòn trước năm 1975, nơi đã khai sinh ra những “ông Hoàng, bà Chúa” của đại nhạc hội và đại sảnh.  Thời bấy giờ, MC đã không đơn giản là giới thiệu “ai ra hát bài gì”, mà họ là những bậc thầy ngôn từ và ứng biến. Những danh xưng huyền thoại như Trần Văn Trạch (được mệnh danh là “Quái kiệt”), Thanh Hoài, Thanh Toàn… đã làm nức lòng khán giả qua các đại nhạc hội Quần Ngựa, Văn Hoa. Giọng nói của họ đặc biệt truyền cảm, phát âm chính xác từng dấu nhấn, và đặc biệt là lối nói chuyện dí dỏm nhưng vô cùng văn minh.  Họ chính là những người đã đặt nền móng cho mực thước của một MC chuyên nghiệp.  Nhã nhặn, am hiểu nghệ thuật, tài hoa và làm chủ sân khấu.

Về sau, còn có những tượng đài MC Việt tại hải ngoại.  Đặt chân đến xứ người, nghệ thuật dẫn chương trình Việt Nam lại tiếp tục thăng hoa với những cái tên đã trở thành huyền thoại. Làm sao có thể không nhắc đến MC Nguyễn Ngọc Ngạn, bậc thầy uyên bác, người đã dùng sự duyên dáng và kho tàng văn hóa đồ sộ của mình để gìn giữ tiếng Việt suốt mấy chục năm trên sân khấu Paris By Night.  Hay MC Nam Lộc, người đã mang đến sự ấm áp, dí dỏm trên sân khấu Asia, người đã dùng chiếc micro để kết nối cộng đồng, kêu gọi những quỹ từ thiện hàng triệu đô la gửi về cho người Thương Phế Binh VNCH từ nơi xa xứ. Họ chính là minh chứng rõ nhất cho việc một MC giỏi phải vừa lo việc giải trí, vừa lo chuyện nâng cao tầm vóc cho cả một chương trình văn hóa. Cho nên nếu nói rằng MC thời nay là “Chiến lược gia” nắm giữ chìa khóa thành công cho một sự kiện cũng không ngoa tí nào!

Tóm lại, ngày nay tiêu chuẩn của một MC đã vượt xa khỏi việc sở hữu một giọng nói hay. Một MC tài năng còn phải thu hút khán giả, có sức hút như “thỏi nam châm” giúp các show diễn bán sạch vé làm khán phòng luôn kín chỗ.  Tài năng gây quỹ (Fundraising) cũng phải thật …siêu đẳng trong các sự kiện cộng đồng hay từ thiện. Bằng sự khéo léo và chân thành, MC có thể biến những lời kêu gọi thành những con số gây quỹ ấn tượng ngoài mong đợi.  Chưa hết, họ còn phải tối giản tiến trình, giữ cho chương trình trôi chảy, giảm bớt áp lực nhân sự và tiết kiệm chi phí phát sinh cho ban tổ chức.

Nghề MC, đúng ra chính là nghệ thuật kết nối con người và kiến tạo cảm xúc. Dù ở bất kỳ thời đại nào, một MC hội tụ đủ sự tận tâm, nét duyên dáng, và sắp xếp chương trình bài bản luôn là “báu vật” của mọi sự kiện.  Những thông tin đầy thú vị trên đây về nghề MC là chút tâm tình tôi góp nhặt từ “thập phương thế giới bao la”…

Còn bây giờ, xin mời quý vị cùng nhìn lại “thế giới nhỏ” ấm áp của Thi Văn Đàn VTLV chúng tôi. Nhớ lại ngày trước, từ thời cố Chủ tịch VTLV Chính Nguyên còn sinh tiền, chính anh bằng sự tinh tường đã trân trọng mời MC Thanh Loan tham gia vào VTLV.  Và kể từ thời điểm ấy, việc tổ chức các sự kiện của chúng tôi đã hoàn toàn sang trang!

Thanh Loan là một người nghệ sĩ đúng nghĩa, dù làm MC bước đầu là “nghề tay trái” của cô.  Cô sở hữu một khối óc đầy sáng tạo và một trái tim luôn nồng nhiệt với nghệ thuật.  Nghề nghiệp chính của cô vốn là một “Auditor và Process Engineer” cho công ty chính phủ, những ngành nghề đòi hỏi sự chính xác, logic, và bài bản đến tuyệt đối.  Nhưng chính vì tình yêu nghệ thuật quá lớn, Thanh Loan đã “lấn sân” thêm sang nghề cầm mic và gắn bó với sân khấu cho đến giờ.  

Từ ngày có Thanh Loan, Ban Điều Hành VTLV như được “nhẹ gánh” đi rất nhiều! Trước kia, mỗi lần VTLV chuẩn bị cho một sự kiện là cả BĐH phải họp tới họp lui, bàn ra tính vào không biết bao nhiêu bận mới xong việc.  Còn với Thanh Loan, chỉ cần Chủ Tịch và BĐH đưa ra ý tưởng, thì loáng một cái, cô đã phác thảo nên một chương trình (plan) hoàn chỉnh, gọn ghẽ, và “cực kỳ” bài bản.  Cô rất có tài ăn nói trên sân khấu, giỏi quán xuyến phía sau hậu trường, giúp các sự kiện diễn ra trơn tru, nhanh gọn, và tiết kiệm tối đa các chi phí phát sinh.

Chưa dừng lại ở đó, nhờ sự kết nối rộng rãi cùng uy tín cá nhân, cô dễ dàng quy tụ các nhân tài, ca sĩ, nhạc sĩ, và nghệ nhân về chung vui trong mỗi sự kiện.  Sự chu đáo và tận tâm ấy khiến BĐH VTLV luôn cảm thấy thoải mái, an tâm vô cùng.  Có được một MC vừa có tâm, vừa có tài, lại vừa duyên dáng như Thanh Loan, VTLV chúng tôi thật sự may mắn và cảm thấy hãnh diện.  Với tâm hồn đầy mơ mộng, mỗi kịch bản (chương trình) của Thanh Loan đều là một tác phẩm nghệ thuật, mang đến sự tươi mới và khác biệt. Nhờ background kỹ sư, Thanh Loan “cầm mic” giỏi, tổ chức tài ba, mọi chi tiết đều được “soi” kỹ, từ flow chương trình đến cách ứng phó với những tình huống bất ngờ.

Và bây giờ, sau nhiều năm làm MC như một nghề tay trái, hiện tại Thanh Loan đã nhận ra mình rất yêu nghề, thích thú với những kết quả mình đạt được, cộng thêm sự yêu cầu của rất nhiều khán giả và nhiều Ban Tổ Chức sự kiện, nên cô đã quyết định … đổi qua tay mặt, đầu tư trọn vẹn vào lãnh vực làm một MC thực thụ.

VTLV xin chia vui cùng MC Thanh Loan và chúc cô thành công vững bước trên con đường sự nghiệp mới.  Hy vọng trong một ngày không xa Thanh Loan cũng sẽ trở thành một… “MC triệu đô” như Yoo Jae-suk của Nam Hàn.

Xin trân trọng giới thiệu MC Thanh Loan tới cộng đồng Việt mình nơi hải ngoại.

Liên lạc: mcthanhloan@gmail.com

Đt: (408) 613 9142

Phương Hoa – VTLV

BT:  Bài này gửi ra thì nhận được email “ĐÓNG MỘC” của anh Chủ Tịch VTLV Lê Văn Hải dưới đây. 

Cảm ơn “Sếp Hải!”

Đóng Mộc!…Số Một!…La Mã!

(Đã cầu chứng tại tòa!)

Trong vùng, có lẽ tôi là người có duyên, được hân hạnh cộng tác, làm việc với Thanh Loan rất nhiều lần, thời gian cũng rất lâu!

Công nhận Cô là một MC duyên dáng, tuyệt vời, óc tổ chức gỏi, độc đáo, nhiều khả năng, đầy trách nhiệm.

Đọc xong bài Chị Phương Hoa, không ngần ngại:
Đóng Mộc!…Số Một!…Tuyệt Vời!

Như ý trong bài, MC là linh hồn buổi tổ chức, nên ai có tổ chức, mà không nhờ, không nghĩ đến TL, thì đúng là… mất linh hồn!

Trân trọng rất vui để được giới thiệu.

(LVH)

==