Trong suốt hai năm 2024 và 2025, thế giới đã quen dần với việc con người trò chuyện cùng trí tuệ nhân tạo. Chatbot trở thành một công cụ quen thuộc trong công việc, học tập và đời sống: viết nội dung, trả lời câu hỏi, vẽ hình ảnh, và ngay cả trong lĩnh vực lập trình. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, một chuyển dịch quan trọng đang diễn ra. Trí tuệ nhân tạo không còn chỉ giao tiếp với con người; các hệ thống AI bắt đầu giao tiếp trực tiếp với nhau, phối hợp với nhau và hình thành những mạng lưới hoạt động tương tự như một tổ chức.

Đây là thời điểm mở ra một kỷ nguyên mới, có thể gọi là kỷ nguyên hậu-chatbot. Thay vì những chatbot đơn lẻ hoạt động độc lập, thế giới đang chứng kiến sự trỗi dậy của các hệ thống đa tác nhân (multi-agent systems), nơi nhiều AI chuyên biệt trao đổi thông tin và phối hợp để hoàn thành công việc mà trước đây cần đến sự điều khiển của con người.

Trong bối cảnh đó, một số môi trường mạng thử nghiệm đã xuất hiện, được thiết kế riêng cho AI. Đây không phải là mạng xã hội dành cho con người, mà là không gian để các hệ thống trí tuệ nhân tạo tương tác với nhau. Những tác nhân AI được tạo ra từ các nền tảng mã nguồn mở có thể được đưa vào môi trường này để hoạt động như những cá thể độc lập. Chúng có thể đăng nội dung, hồi đáp, trao đổi mã nguồn, tranh luận về giải pháp kỹ thuật hoặc chia sẻ phương pháp giải quyết vấn đề. Trong quá trình tương tác, các AI này học hỏi lẫn nhau, sửa lỗi cho nhau và đôi khi hợp tác để cải tiến hệ thống.

Điều đáng chú ý là khi giao tiếp với nhau, các AI không cần phải sử dụng ngôn ngữ tự nhiên như con người. Chúng có thể phát triển những cấu trúc truyền đạt tối ưu hơn cho máy, chẳng hạn như chuỗi token rút gọn, ký hiệu logic hoặc định dạng dữ liệu được thiết kế riêng cho tốc độ xử lý. Những “ngôn ngữ” này không nhằm phục vụ con người, mà nhằm tối ưu hiệu quả trao đổi giữa máy với máy. Vì vậy, một số cuộc đàm thoại giữa các AI có thể trở nên khó hiểu đối với con người nếu không có công cụ phân tích hoặc giải mã phù hợp.

Cùng với sự hình thành những môi trường giao tiếp này là sự chuyển đổi từ mô hình chatbot đơn lẻ sang mô hình quy trình tác nhân (agentic workflows). Thay vì sử dụng một chatbot duy nhất để giải quyết toàn bộ công việc, các hệ thống hiện đại chia nhỏ nhiệm vụ cho nhiều AI chuyên biệt. Mỗi AI đảm nhiệm một vai trò cụ thể và phối hợp với các AI khác để hoàn thành toàn bộ quy trình.

Chẳng hạn trong một doanh nghiệp, một tác nhân AI có thể phụ trách tiếp thị và tạo nội dung quảng cáo. Sau khi hoàn tất, nội dung đó được chuyển tự động sang một tác nhân AI khác chuyên kiểm tra pháp lý và bản quyền. Tiếp theo, một AI chuyên tối ưu hóa tìm kiếm sẽ xử lý từ khóa và cấu trúc nội dung, rồi chuyển cho một AI quản lý lịch đăng tải để đưa nội dung lên các nền tảng truyền thông. Cuối cùng, một AI phân tích dữ liệu sẽ theo dõi hiệu quả chiến dịch và gửi báo cáo. Tất cả diễn ra tự động thông qua các giao thức giao tiếp giữa các tác nhân AI, gần như không cần sự can thiệp trực tiếp của con người.

Điểm đặc biệt của các tác nhân AI hiện nay là khả năng sử dụng công cụ thực tế. Chúng có thể gửi email, lập thời khóa biểu họp, tìm cơ sở dữ liệu, điều khiển phần mềm (software) và thậm chí thực hiện cuộc gọi điện thoại bằng giọng nói. Một hệ thống AI bán hàng, chẳng hạn, có thể tiếp nhận yêu cầu từ khách, kiểm tra tồn kho, liên lạc với hệ thống vận chuyển, tạo hóa đơn và gửi xác nhận chỉ trong vài giây. Tất cả các bước này được thực hiện thông qua sự phối hợp giữa nhiều tác nhân AI khác nhau.

Khi nhiều AI bắt đầu tương tác với nhau trong cùng một môi trường, những hiện tượng mới xuất hiện. Các nhà nghiên cứu gọi đó là “hành vi mới nổi” (emergent behavior). Đây là những hành vi không được lập trình trực tiếp nhưng hình thành từ quá trình tương tác giữa các hệ thống. Trong một số môi trường thử nghiệm, đã ghi nhận việc các AI tự hình thành những nhóm chức năng. Có những tác nhân chuyên phát hiện lỗi và hỗ trợ các tác nhân khác. Có những tác nhân chuyên kiểm chứng thông tin, đóng vai trò như người đánh giá. Thậm chí có những tác nhân được thiết kế để thuyết phục các tác nhân khác thay đổi quyết định dựa trên dữ liệu mới.

Một số hệ thống còn cho thấy khả năng tự điều chỉnh quy trình hoạt động. Chúng có thể đề xuất cách cải tiến, tự thiết lập các bước xử lý mới hoặc tự phân bổ tài nguyên khi khối lượng công việc tăng lên. Những hành vi này không đồng nghĩa với việc AI có ý thức hay tự chủ theo nghĩa con người, nhưng cho thấy mức độ tự động hóa đã đạt đến một ngưỡng mới, vượt xa hình ảnh chatbot đơn thuần trước đây.

Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đặt ra nhiều thách thức. Khi nhiều AI phối hợp với nhau, quy trình xử lý trở nên phức tạp và khó theo dõi hơn. Con người có thể không dễ dàng hiểu được vì sao một quyết định được đưa ra, hoặc một chuỗi hành động đã diễn ra theo cách nào. Điều này tạo ra hiện tượng “hộp đen”, nơi kết quả có thể được tối ưu nhưng quá trình bên trong lại khó quan sát và kiểm soát.

Vấn đề an ninh cũng trở nên phức tạp hơn. Trong một hệ thống đa tác nhân, nếu một AI bị xâm nhập hoặc bị cung cấp dữ liệu sai lệch, nó có thể ảnh hưởng đến các AI khác trong mạng lưới. Một tác nhân giả mạo có thể đánh lừa các tác nhân khác, dẫn đến việc rò rỉ thông tin hoặc đưa ra quyết định sai. Vì vậy, bảo mật trong thời đại mới không chỉ là bảo vệ máy chủ hay dữ liệu, mà còn là bảo vệ toàn bộ hệ sinh thái AI đang tương tác với nhau.

Dù tồn tại nhiều thách thức, cơ hội mà kỷ nguyên này mang lại là rất lớn. Kỹ năng quan trọng trong thời gian tới sẽ không chỉ là biết cách đặt câu hỏi cho chatbot, mà là biết cách xây dựng và điều phối một hệ thống AI. Người làm chuyên môn cần hiểu cách phân vai cho các tác nhân, thiết kế quy trình phối hợp, kiểm soát kết quả và giám sát toàn bộ hệ thống.

Trong lĩnh vực bất động sản, một hệ thống đa AI có thể tự viết nội dung quảng cáo, phân tích thị trường, chăm sóc khách hàng và theo dõi giao dịch. Trong lĩnh vực đào tạo, AI có thể tạo bài học, chấm bài, trả lời học viên và thiết kế tài liệu học tập. Đối với doanh nghiệp nhỏ, một cá nhân có thể vận hành cả một “văn phòng ảo” nhờ sự hỗ trợ của nhiều tác nhân AI.

Nhân loại đang bước vào một giai đoạn mới, nơi trí tuệ nhân tạo không còn chỉ là công cụ đơn lẻ mà trở thành một hệ sinh thái phối hợp. Kỷ nguyên chatbot đã mở ra cánh cửa cho cuộc cách mạng AI. Nhưng kỷ nguyên hậu-chatbot — nơi AI nói chuyện với AI — mới chỉ bắt đầu. Trong những năm tới, lợi thế sẽ thuộc về những người hiểu cách tổ chức và điều phối các hệ thống AI này. Những người nhận ra xu hướng này sớm sẽ giành được lợi thế tiên phong trong một thế giới đang biến chuyển với tốc độ chưa từng thấy.

Thái Phạm
Biên soạn và tổng hợp từ nhiều nguồn nghiên cứu AI (2024–2026)

(Trích trong: Mỗi Câu Chuyện Một Bài Thơ)
•

Tôi đến thị trấn Bồng Sơn, Bắc Bình Định vào giữa tháng 6 năm 1973 từ nơi đóng quân mới ở Thiết Đính, một ngọn đồi thấp án ngữ con đường dẫn về quận Hoài Ân – An Lão đã bị cộng quân lấn chiếm trước đó. Thiết Đính cách Bồng Sơn non một cây số, tôi thả bộ để tìm chỗ uống cà phê.
Thị trấn đổ nát hoang tàn sau những trận đánh khốc liệt từ năm ngoái để lại. Chỉ còn nguyên vẹn một phần góc phố quanh khu chợ gần bờ sông Lại giang. Chiếc cầu sắt xe lửa sập một nhịp, gục đầu xuống dòng sông càng làm tăng thêm vẻ điêu tàn chết chóc của chiến tranh. Tôi đi một vòng lặng lẽ quan sát những người dân nghèo khổ với bộ mặt rụt rè sợ hãi nhìn nhau cảnh giác đề phòng.

Lúc ngang qua tiệm Photo Mỹ Ảnh, liếc thấy một thiếu phụ ngoài 30, khuôn mặt dịu dàng phúc hậu đang hí hoáy ở quầy, tôi bước vào xin chụp một tấm làm kỷ niệm. Đứng gần, trông bà càng đẹp hơn, mắt phụng môi son, cử chỉ nhu mì đoan chính, khiến tôi không thể không khen thầm – ở nơi bom rơi đạn réo mà vẫn có mặt một bông hoa rạng rỡ thế này thì quả là hy hữu.

Chụp ảnh xong, chân bước ra mà mắt còn ngoái lại, tôi va vào một cô bé xách giỏ đi chợ ngang qua khiến mớ rau cá tung toé. Lật đật cúi xuống nhặt nhạnh, tôi rối rít xin lỗi.
Cô bé nhoẻn miệng cười để lộ chiếc răng khểnh duyên dáng làm tôi ngơ ngẩn, giọng cô nhỏ nhẹ:
-Thưa ông, tại em lơ đễnh không nhìn thấy ông … em xin lỗi!
Cô gọi tôi bằng ông và xưng em y như trong tiểu thuyết khiến tôi khoái chí, không giống các cô gái khác thường gọi tôi bằng chú và xưng con mặc dù suýt soát tuổi nhau.

Thế là tôi trổ tài làm quen:

• Nhà cô gần đây không, cho phép tôi xách giỏ về để chuộc tội làm cô suýt ngã lúc nãy?
  Cô bé đỏ mặt lí nhí:
• Dạ, em không dám làm phiền ông đâu…
  Miệng nói nhưng tay cô không giành lại chiếc giỏ nên tôi chậm rải xách theo, vừa đi vừa hỏi chuyện:
• Cô còn đi học hay đi làm rồi?
• Thưa, em học ở trường Tăng Bạt Hổ gần đây, hiện trường đang sửa chữa nên còn ở nhà chờ, mà ông đừng gọi em bằng cô nghe khách sáo lắm, tuổi em chỉ bằng tuổi em gái của ông thôi mà…

Tôi đồng ý ngay không lưỡng lự:

• Vậy em cũng đừng gọi anh bằng ông nữa nhé?
  Chúng tôi cùng cười vui vẻ, sánh bước bên nhau, hết dãy phố, rẽ phải nhà em hiện ra dưới con dốc nhỏ gần bờ sông, khung cảnh đìu hiu, tôi hỏi:
• Ba má không có ở nhà sao em?
• Dạ, ba má em ra đồng trưa mới về.
  Cô kéo ghế mời tôi ngồi cạnh chiếc bàn kê bên mái hiên.
  Cô hỏi tôi, mắt hơi đắn đo:
• Anh thích uống nước dừa không, nhà có nhiều nhưng không ai hái…
  Vốn lười biếng tôi lắc đầu:
  -Anh không biết trèo cây đâu, em cho anh uống nước lạnh cũng được mà.

Cô gái mang ra ly nước ngồi đối diện, tôi có dịp nhìn rõ khuôn mặt xinh đẹp với chiếc răng khểnh duyên dáng của em hơn.

Tôi đùa:

• “Chiếc răng em giữ làm duyên
  Bao giờ đem bán, nhiêu tiền anh mua”…

Em lại đỏ mặt:

• Anh lại chọc em rồi!
• Em vẫn chưa cho anh biết tên để gọi?
  Em cười:
• Thân là tên em, ba em đặt tên này vì em sinh năm con khỉ.
• Vậy là sau anh 2 năm, anh tuổi con ngựa.
• Anh cũng chưa giới thiệu cho em biết tên anh kia…
  Tôi chìa túi áo lính ra:
• Tên và đơn vị anh ở đây này, còn hỏi gì nữa?
• Có lẽ anh là chuẩn úy mới ra trường?
  Tôi lắc đầu :
• Không, anh là lính “đơ dem cùi bắp”…
  Em ngơ ngác:
• Là sao, em không hiểu?
• Là lính binh nhì, hiểu chưa, “đơ dem” tiếng pháp là binh nhì, “cùi bắp” là tiếng Việt, ý nghĩa trơn tru chả có hột nào sất!

Em cười ngặt nghẽo:

• Em không tin đâu, nhìn anh lịch lãm, mặt mũi sáng sủa, ăn nói văn hoa thế kia … sao mà binh nhì cho được?
  Tôi giả vờ nghiêm mặt:
• Nếu không tin hôm nào anh sẽ dắt ông trung úy trung đội trưởng của anh đến xác nhận cho em tin nha?

Chúng tôi cùng phá ra cười, vừa lúc có bóng dáng ba má em từ ngoài bước vào.
Tôi đứng dậy cúi chào, ông già lạnh lùng vừa cởi chiếc áo dính bùn máng lên vách vừa hỏi trổng:

• Cậu quen con gái tui à?
  Tôi lễ phép đáp:
• Dạ, tụi cháu mới gặp tình cờ hồi nãy…

Chỉ nghe ông già hừ trong cổ họng, tôi thấy không ổn nên nháy mắt với cô gái ra dấu xin phép cáo từ. Em tiễn tôi ra cổng, giọng ái ngại:
-Ba em hay nói cộc lốc nhưng tánh tình hiền lắm, anh thông cảm khi khác mời anh ghé chơi.

Chào cô gái tôi bước đi, bụng nghĩ thầm:

• Mấy cô gái thời nay cô nào cũng nghĩ giống nhau: “thà chết trên cành mai chứ không ai đeo vai cánh gà”, mình là lính lác, không ăn thua gì đâu mà tơ tưởng cho mắc công.

Về đồn tôi đem chuyện kể với thằng bạn cùng khẩu đội, vốn thâm niên công vụ ở vùng này, nó cười cười:

• Coi chừng bỏ mạng sa tràng nghen mày!
• Ý mày là gì tao không hiểu?
  Nó nhún vai:
• Vùng này việt cộng đầy dẫy, đa số các cô gái là địch vận, mặt mũi hiền lành nhưng lưng quần dắt súng, dụ dỗ mấy anh lính hảo ngọt đi theo đến nơi vắng vẻ ban cho một viên kẹo đồng…
• Dữ vậy sao?
• Ừa … có khi rủ tới nhà chơi, nhờ xách nước rồi xô luôn xuống giếng, hoặc kêu trèo hái dừa rồi lấy sào chọt lên cho té ngã gãy tay chân, đã có mấy tay chuẩn úy mới ra trường dại gái bị chết rồi, mày mới tới nên liệu mà phòng thân.

Chợt nhớ ra lúc cô gái hỏi mình có thích uống nước dừa không, tôi lạnh gáy, nhưng nghĩ lại lẽ nào một cô gái nhỏ bé dễ thương đến vậy lại có thể nhẫn tâm ra tay đoạt mạng một con người cho được.
Tuy nhiên chắc ăn nhất vẫn phải dè chừng, từ đó tôi chỉ quanh quẩn trong đồn, ít khi ra ngoài một mình.

o0o

Thời gian sau đó, theo trung đội lên đường hành quân liên tục, tôi chừng quên mất cô gái và cuộc gặp tình cờ.
Trong hai năm binh nghiệp ngắn ngủi, dấu giày sô của tôi cũng kịp theo pháo đội rong ruổi từ Phù Cát, Phù Ly, đến An Khê, vượt đèo Mang Yang, nằm lại căn cứ 95,93, dọc quốc lộ 19, rồi từ Lệ Trung tiến về tây, tham dự trận giải tỏa căn cứ Lệ Minh, xong xuôi về Hàm Rồng nghỉ ngơi chưa nguội nòng đại bác, đã vội vã kéo súng qua Thanh Bình, Thanh An đánh nhau tưng bừng hoa lá. Hết trực thăng vận lên đỉnh Chư Xang, lại hạ sơn về miền duyên hải, qua đèo Nhông, Phù Mỹ, Hoài Nhơn … cuối cùng về lại Bắc Bình Định, đóng quân trong vòng đai chi khu Tam Quan, cách Bồng Sơn khoảng 5 cây số.

Quận lỵ Tam Quan giáp với Sa Huỳnh của tỉnh Quảng Ngãi bằng một con dốc dài gọi là đèo Bình Đê. Mùa hè đỏ lửa 1972 nơi đây cũng từng xảy ra những trận giao tranh ác liệt.
Ngày tôi đến khu vực này hoang tàn như một vùng đất chết. Trong bán kính một cây số, không cây dừa nào còn nguyên đọt lá. Rừng dừa Tam Quan nổi tiếng xanh mướt ngút ngàn của miền trung nước Việt, nay chỉ còn lại những thân cây đen đúa, nhô lên trên nền trời mây xám hình ảnh nhức nhối buồn rầu.
Buổi chiều tôi hay bần thần đứng ngắm hàng ngàn con chim se sẻ không có chỗ làm tổ, bay về đậu kín trên cây Gòn trơ trọi bên cạnh quán cà phê ba số 5, ngôi quán khiêm nhường nơi tôi vẫn thường uống cà phê mỗi sáng. Cô Trâm chủ quán là một cô gái hiền lành, tuy không xinh đẹp nhưng tốt bụng, cô hầu như cho phép những người lính, dù quen hay không, đều được phép ký tên mình vào cuốn sổ nợ chi chít của nàng. Chính vì lẽ đó khiến tôi, giờ đây vẫn còn thiếu cô một số tiền mà không có cơ hội nào để trả.

Cầu cho cô luôn được hạnh phúc và con cháu cô giàu có nhờ phúc đức cô đã để lại, nhé cô Trâm thân mến của những người lính VNCH năm xưa.

Một buổi sáng sau khi lau chùi súng ống xong, tôi chuẩn bị ra quán cà phê thì nghe có tiếng ồn ào bên phía chi khu. Mấy người bạn qua xem về cho tôi biết:

• Bên an ninh vừa bắt một nữ du kích ném lựu đạn vô chợ, may không nổ nên không ai bị thương, hiện nhốt tạm chờ giải giao về tỉnh.

Tò mò tôi bước đến xem, phòng giam dã chiến với 2 mặt rào lưới B40 giáp với 2 bức tường hình chữ L hầu như trống trải khi nhìn từ bên ngoài vào. Hình ảnh đập vào mắt tôi là vóc dáng nhỏ nhắn của một thiếu nữ mảnh mai mặc chiếc áo kaki Nam Định màu cỏ úa, hai tay bị trói quặt ra sau chiếc ghế, đầu cúi xuống đất. Nghe có tiếng bước chân lại gần cô quay ra, và cho dù tóc tai rối bù tôi cũng kịp nhận ra khuôn mặt của cô gái có chiếc răng khểnh tên Thân mà tôi đã gặp năm ngoái.
Buông tiếng thở dài, tôi vội vã bước đi, trong lòng vừa dấy lên một ý nghĩ chua chát:
-Không biết trong đầu những người cộng sản họ nghĩ sao khi ra sức tuyên truyền, dụ dỗ những cô gái ngây thơ vô tội, mang lựu đạn ném vào chỗ đông người để giết chết chính đồng bào ruột thịt của mình?!…

•

Bài thơ tôi ghi lại kỷ niệm những ngày tháng ở đây là tiếng kêu trầm thống của cả một thế hệ tuổi trẻ Việt Nam đang bị lưu đày trong cuộc chiến tương tàn vô nghĩa hôm qua …

KỶ NIỆM
TAM QUAN

•
Lửa hung tàn hè một chín bảy hai,
Thiêu quận lỵ không đọt dừa xanh lá.
Ngày ta đến nhìn bầy chim se sẻ,
Kéo nhau về đậu kín nhánh Gòn khô.

Cây trơ cành trước cửa quán cà phê,
Nơi mỗi sáng ta hay ngồi uống chịu.
Cô chủ quán thương tình luôn bán thiếu
(Khiến đến giờ ta còn nợ tiền em).

Chợ Tam Quan ta chẳng dám mon men,
Bởi thiếu nữ đa phần là việt cộng.
Miệng cười tươi nhưng lưng quần giắt súng
Dụ đi theo ban một phát kẹo đồng.

Nên mỗi chiều ta tha thẩn quanh sân,
Nhìn lô cốt, lỗ châu mai xám xịt.
Không hiểu sao loài người ưa bắn giết
Nhưng mồm luôn hò hét gọi hoà bình?

Ta học trò, vừa vướng nghiệp đao binh,
Theo đơn vị hành quân qua quận lỵ.
Mang áo lính nhưng tâm hồn thi sĩ
Chưa bao giờ thù hận kẻ thù ta.

Thương dân tình khổ nạn giữa can qua
Ngày ngại lính quốc gia, đêm sợ ma cộng sản…
Cổ hai tròng hứng hai làn lửa đạn
Theo bên nào cũng thua thiệt mà thôi.

Mong hòa bình giấc mộng quá xa xôi
Người vẫn chết sau hàng tràng pháo kích.
Con cùng mẹ chơi trò chơi thù địch,
Vuốt mặt bạn bè, vuốt lệ cả quê hương…

o0o

Nghe nói bây giờ thị trấn Tam-Quan
Đã xanh lại những gốc Dừa thương tích.
Không biết cô em ngày xưa làm du kích,
Nay có còn … lựu đạn giắt bên hông?

-Donry Nguyễn –
(Chú thích: ảnh đen trắng chụp tại Photo Mỹ Ảnh Bồng Sơn Bình Định 1973, AI làm mới lại)

VTLV THÀNH KÍNH TIẾN ĐƯA
CỐ VẤN GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC
(Tam khúc liên châu)

Sét đánh bên tai LẠC VIỆT nhà!

Lìa trần GIAO CHỈ – đã rời xa

Museum Viet – nền văn hóa

Giám khảo Thi Đàn – chữ quốc gia

Đạo đức hiền lương khôn kẻ sánh

Dân phò nước trợ khó người qua

Tiếc thương, LẠC VIỆT VĂN THƠ khóc

Hồn nghẹn oằn theo bút lệ nhòa.

*

Lệ nhòa tim nhói chữ từ ly

VŨ LỘC bất ngờ dứt áo đi

Cố Vấn rời đàn, đàn hụt hẫng

Nhà văn bỏ bút, bút đau vì

Vô thường dầu rõ còn lưu luyến

Sinh diệt đà hay vẫn níu trì

Nhớ mãi tấm lòng người tị nạn

BẢO TÀNG VIỆT lập kính ơn ghi.

*

Ơn ghi khắc cốt sử Nam mình

GIAO CHỈ xứ người tỏa ánh minh

Thung Lũng Hoa Vàng danh ngút phố

Jose núi bạc tiếng vang đình

Mặc đời chao đảo tâm thường lạc 

Kệ nỗi thị phi dạ ổn bình

NIÊN TRƯỞNG về Trời cung kính tiễn

VĂN THƠ LẠC VIỆT bái thâm tình. 

Phương Hoa – VTLV, DEC 1, 2025
*

THƠ CAO MỴ NHÂN – PHÚNG ĐIẾU NHÀ VĂN GIAO CHỈ

THƠ ĐIẾU NHÀ VĂN GIAO CHỈ

CỰU ĐẠI TÁ VNCH VŨ VĂN LỘC

*

Niên trưởng đi rồi, Giao Chỉ ơi

Hạc bay rã cánh một phương trời

Ánh dương vàng võ mầu chân lý

Lộc Vũ huynh về cuối cuộc chơi

*

Thế sự tan canh bạc não nùng

Ai người thiên hạ giữa mông lung

Chưa nên đại nghiệp sầu dang dở 

Lửa  chiến chinh tàn khói núi sông

*

Năm chục năm lưu lạc xứ người 

Trồng hoa tư tưởng sắc vui tươi

Mùa Xuân thả nổi niềm xa cách

Huynh vẫn hoài mong sáng nỗi đời

*

Đơn lẻ hành trình trọn huyễn hư 

Làm sao nói hết lẽ riêng tư

Nguyện cầu cõi phúc huynh yên nghỉ 

Thanh thản muôn năm , lệ biệt từ … 

*

Rancho Palos Verdes.   2 – 12 – 2025

               CAO MỴ NHÂN 

CÁC BÀI HỌA VÀ THƠ TIỄN ĐƯA CỐ VẤN VTLV GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC

VTLV THÀNH KÍNH TIẾN ĐƯA
CỐ VẤN GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC
(Xướng-Tam khúc liên châu)

Sét đánh bên tai LẠC VIỆT nhà!

Lìa trần GIAO CHỈ – đã rời xa

Museum Viet – nền văn hóa

Giám khảo Thi Đàn – chữ quốc gia

Đạo đức hiền lương khôn kẻ sánh

Dân phò nước trợ khó người qua

Tiếc thương, LẠC VIỆT VĂN THƠ khóc

Hồn nghẹn oằn theo bút lệ nhòa.

*

Lệ nhòa tim nhói chữ từ ly

VŨ LỘC bất ngờ dứt áo đi

Cố Vấn rời đàn, đàn hụt hẫng

Nhà văn bỏ bút, bút đau vì

Vô thường dầu rõ còn lưu luyến

Sinh diệt đà hay vẫn níu trì

Nhớ mãi tấm lòng người tị nạn

BẢO TÀNG VIỆT lập kính ơn ghi.

*

Ơn ghi khắc cốt sử Nam mình

GIAO CHỈ xứ người tỏa ánh minh

Thung Lũng Hoa Vàng danh ngút phố

Jose núi bạc tiếng vang đình

Mặc đời chao đảo tâm thường lạc 

Kệ nỗi thị phi dạ ổn bình

NIÊN TRƯỞNG về Trời cung kính tiễn

VĂN THƠ LẠC VIỆT bái thâm tình. 

Phương Hoa – VTLV, DEC 1, 2025
*

BÀI HỌA MINH THÚY THÀNH NỘI

TIỄN BIỆT NHÀ VĂN GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC 

Tin buồn trưởng lão đã đi xa

Lạnh lẽo màu tang phủ xuống nhà 

Nhỏ cảnh châu rơi sầu khắp hội 

Sa dòng lệ đổ khóc toàn gia 

Lòng bình độ lượng buông phiền tới 

Dạ tĩnh nhân từ bỏ oán qua 

Tiễn bước danh tài về cát bụi 

Ngàn thu khuất bóng cỏ sương nhòa 

*

Sương nhòa quặn thắt chuyện chia ly 

Bệnh, Lão kề gần đến lúc đi

Thủa nọ thao trường đầy dũng cảm 

Thời xưa lửa đạn đủ oai vì 

Quê hương giấc mộng còn ôm ấp 

Đất nước niềm mơ vẫn bám trì 

Tỵ nạn lưu tồn hồn quốc sử 

Công trình cất giữ tiếng đời ghi 

*

Đời ghi nhận quý Bảo Tàng mình 

Vũ Lộc soi đường hướng áng minh 

Trút bỏ câu chì lo dựng việc 

Lìa xa tiếng bấc khởi xây đình 

Xua phiền nghiệp chướng tìm yên ả 

Tích thiện tai ương học lặng bình 

Cố vấn Văn Thơ nhà Lạc Việt 

Thành tâm kính bái nặng ân tình 

*

Minh Thúy Thành Nội 

Tháng 12/ 3/2025

**===========================================================

TIỄN BIỆT NHÀ VĂN GIAO CHỈ 

Nghe tin Tiền Bối đã đi rồi 

U ám mây trời cảnh buồn ôi 

Giã biệt trần gian người tiếc nuối 

Sắc Không dẫu biết vẫn bồi hồi 

*

Đại Tá năm xưa súng đạn từng 

Anh hùng chiến trận có nào ngưng 

Con chim rã cánh đành lưu lạc 

Quay gót quặn lòng mắt đỏ rưng

*

Giao Chỉ nhà văn cống hiến mình 

Bảo Tàng Việt dựng dốc hy sinh 

Giữ hồn Sử Việt lưu nhân thế 

Tỵ nạn xứ người bước hiển vinh

* 

Năm mươi năm mộng gánh bên đời 

Chưa thỏa non sông ngậm nụ cười 

Hạc đã bay xa rời thế tục 

Cúi đầu đệ tử lệ tuôn rơi 

*

Cố vấn Văn Thơ Lạc Việt đàn 

Lưu truyền văn hóa bốn phương vang 

Ngậm ngùi Thung Lũng Hoa Vàng úa 

Tiễn Bác trời thu lá rụng tàn

*

Minh Thúy Thành Nội

Tháng 12/3/2025

KÍNH LỜI CHIA BUỒN CÙNG TANG QUYÊNNGUYỆN CẦU HƯƠNG LINH NIÊN TRƯỞNG VŨ VĂN LỘC SỚM VÊ CÕI TỊNH

 
Mặc Khách  cùng Gia đình  / 2025

BÀI HÁT NÓI CHIA BUỒN CỦA NGHỆ SĨ HÁT NÓI ĐỨC HÙNG – ÚC CHÂU

HÁT NÓI

BÀI 484

“Đại Tá Giao Chỉ Vũ Văn Lộc Vừa Mới Ra Đi”!

(Bài Hát Nói cảm ơn Dịch Giả Thái Nữ Lan đã thông báo Tin Buồn, một Danh Nhân Việt Nam hải ngoại, Đại Tá QL/VNCH Vũ Văn Lộc tức Nhà Văn Giao Chỉ, Giám Đốc Viện Bảo Tàng “The Museum of the Boat People and The Public of Vietnam” vừa qua đời ngày 30/11/2025 tại Hoa Kỳ. (Tựa đề bài Hát Nói này là lời thông báo của Thái Nữ Lan.)

Đại thụ! Muốn vậy phải ghìm cho lúng túng!

Tá túc nơi Xứ Người Hoa Kỳ vẫn ngòi bút trong tay! Khẩu Súng Thần Công!

Giao lại cho Thế Hệ Tị Nạn Chống Cộng Kế Tiếp một tài sản, một trăn trở chập chồng!

Chỉ cho Người Nước Ngoài biết  “ném gông xiềng vào mặt nhân gian” như thế!

Vũ! Đã vang danh! Luôn tử tế!

Văn! Đà nổi tiếng! Mãi thành tâm!

Lộc nước trước Bảy Lăm đã lên hàng Đại Tá! Giữ nhiều chức vụ xứng tầm!

Vừa vất vả mưu sinh, vừa bất chấp gian nan lập nên Viet Museum đơn sơ mà ngạo nghễ!

Mới đây đã gần năm mươi năm thất quốc, lưu vong! Không ngừng viết, kể!

Ra sân lúc nào cũng bình dị, thân thương, bốn bể một nhà!

Đi rồi! Vẫn ở cùng ta!

Đức Hùng

Sydney, Úc Châu, 05/12/2025

NAM MÔ TÂY PHƯƠNG CỰC LẠC THẾ GIỚI ĐẠI TỪ ĐẠI BI TIẾP DẪN ĐẠO SƯ A DI ĐÀ PHẬT TIẾP ĐỘ HƯƠNG LINH VŨ VĂN LỘC ĐƯỢC SIÊU SANH TỊNH ĐỘ.

===

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU CÙNG TANG QUYẾN
NGUYỆN XIN LINH HỒN NIÊN TRƯỞNG GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC ĐƯỢC YÊN NGHỈ
LUÔN KÍNH ƠN NIÊN TRƯỞNG VỀ NHỮNG ĐIỀU ANH ĐÃ THỰC HIỆN CHO ĐẤT MẸ

𝓽𝓷𝓵- thailan/phannữlan

=====

Xin thành kính chia buồn với tang gia bác nhà văn Giao Chỉ Vũ Văn Lộc, nguyện hương hồn bác  đươc an nghỉ đời đời ạ

Hồng Thúy –

TRANH THƠ CHIA BUỒN – GS ĐỖ QUANG VINH

VTLV THÔNG BÁO TIN BUỒN

Văn Thơ Lạc Việt – Cộng Đồng Người Việt San Jose.

Vô cùng thương tiếc, chúng tôi vừa được từ người thân, thông báo tin buồn:

Nhà văn GIAO CHỈ – Cựu Đại Tá VŨ VĂN LỘC, người giữ hồn sử Việt tị nạn, người sáng lập Viet Museum – đã từ trần hôm nay, Chủ Nhật ngày 30 tháng 11 năm 2025, tại San Jose. (Mọi chi tiết liên quan, cáo phó, tang lễ, xin được thông báo sau).

Văn Thơ Lạc Việt – Cộng Đồng Người Việt San Jose vô cùng thương tiếc. Chúng tôi vừa được từ người thân, thông báo tin buồn:

Nhà văn GIAO CHỈ – Cựu Đại Tá VŨ VĂN LỘC, người giữ hồn sử Việt tị nạn, người sáng lập Viet Museum – đã từ trần hôm nay, Chủ Nhật ngày 30 tháng 11 năm 2025, tại San Jose. (Mọi chi tiết liên quan, cáo phó, tang lễ, xin được thông báo sau)

Di sản quý báu để lại cho cộng đồng!

Nhà văn Giao Chỉ không chỉ là người gây dựng bảo tàng.

Ông còn là cây viết đặc sắc, người kể chuyện lịch sử với giọng văn bình dị, nhân bản, sâu thẳm tình quê.

Bộ sưu tập đồ sộ ông để lại, từ thư tay, ảnh chụp, bản đồ, dấu tích chiến tranh và hành trình vượt biển, đến tấm bản đồ đồng ông quý nhất – mô tả thế giới không biên giới, nơi con người đi tìm tự do – sẽ mãi mãi ở lại như lời chứng cho một thời bi thương nhưng kiêu hãnh của người Việt.

Dấu ấn đời binh nghiệp

Cựu Đại Tá Vũ Văn Lộc:

•Xuất thân Khóa 4 Cương Quyết, Thủ Đức – Đà Lạt

•Trung đội trưởng Tiểu Đoàn Biệt Lập 530 tại Bình Đông – Chợ Lớn

•Tham chiến miền Tây: các chiến dịch Nguyễn Huệ, Thoại Ngọc Hầu…

•Giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Tổng Cục Tiếp Vận

•Giám đốc Trung Tâm Binh Thư, chỉ huy cơ quan PathFinder phối hợp với chuyên viên Ngũ Giác Đài

•Được đặc cách thăng cấp Đại Tá nhân kỷ niệm 15 năm thành lập Tổng Cục Tiếp Vận

Từ người lính VNCH đến nhà văn, từ người tị nạn đến người lưu giữ ký ức, cuộc đời ông là hành trình phụng sự quê hương trong cả chiến tranh lẫn hòa bình.

Một mất mát lớn của San Jose và cộng đồng người Việt hải ngoại.

Vĩnh Biệt Vị Cố Vấn Kỳ Cựu, Gần 30 Năm, Của Văn Thơ Lạc Việt!

Xin gửi lời phân ưu sâu sa nhất đến tang quyến.

Nguyện cầu hương linh Nhà văn Giao Chỉ – Đại Tá Vũ Văn Lộc

an nghỉ trong bình an vĩnh cửu.

Di sản ông để lại sẽ mãi sống trong lòng cộng đồng,

như ngọn nến thắp sáng ký ức thuyền nhân giữa đất trời tự do.

Nam Mô A Di Đà Phật

Vĩnh biệt một người giữ hồn sử Việt!

(LVH)

Phim tài liệu mới của Vietnam Film Club

Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa

Theo Giòng Sử Việthttps://youtu.be/lpiXcUq2Ei4

Bản nhạc Hồn Người Trong Gió

Kính xin phổ biến rộng rãi

Chu Lynh
VIETNAM FILM CLUBwww.vietnamfilmclub.org