VTLV: Trang Đặc Biệt NGÀY CỦA MẸ – HAPPY MOTHER’S DAY!

**

BÀI VIẾT CỦA TUẤN LÊ

Cuối tuần này là ngày lễ Mẹ. Xin gửi lời chúc tốt đẹp đến tấ cả những ngưới Mẹ.

Happy Moters’day

Xin chia sẻ một bài thơ, và bài thơ nay tôi đã soạn thành một ca khúc

Theo giai điệu Ballads pha chút âm hưởng Dân Ca Quan Họ.

Lê Tuấn

Lời Tựa

Dâng Mẹ Ngàn Đóa Hoa

Có những tình yêu trong đời không cần gọi thành tên, bởi nó đã trở thành hơi thở, thành ký ức và thành nơi để con người tìm về sau mọi bão giông.

Tình mẹ là một tình yêu như thế, cao thượng, âm thầm, bao dung và vô điều kiện.

“Dâng Mẹ Ngàn Đóa Hoa” được viết như một lời tri ân dịu dàng, để vinh danh cho những người mẹ đã đi qua cả cuộc đời trong hy sinh và nhẫn nại.

Từ những lời ru bên nôi thuở ấu thơ, đến mái tóc dần pha bạc theo năm tháng, mẹ vẫn luôn là dòng sông ngọt lành nuôi lớn tâm hồn con bằng yêu thương vô tận.

Ca khúc mang âm hưởng ballad pha chất dân ca Quan họ Bắc Ninh, với những câu luyến nhẹ nhàng và da diết như tiếng gọi từ ký ức quê nhà.

Đó không chỉ là tiếng lòng của riêng một người con, mà còn là nỗi niềm chung của biết bao người khi nghĩ về mẹ trong những chiều xa xứ,

trong những mùa lễ Mẹ, hay trong những khoảnh khắc chợt nhận ra rằng:

“Mẹ là nhà… là tất cả đời ta.”

Xin được gửi ca khúc này như một bó hoa tinh thần dâng lên tất cả những người mẹ, những người đã dành trọn đời mình để yêu thương mà không bao giờ đòi hỏi nhận lại. Và cũng xin gửi đến những ai còn mẹ một lời nhắn nhủ dịu dàng: hãy yêu thương mẹ khi còn có thể, bởi thời gian không bao giờ quay trở lại.

Trân trọng.

Lê Tuấn

Dâng Mẹ Ngàn Đóa Hoa

Á . . . À Ơi… ơi à…

Ngày của mẹ… con về…

*

Ngày của mẹ, con dâng lên hoa thắm

Gửi tình con theo năm tháng dâng đầy

Từng cánh mỏng như lời con năm ấy

Ơn của mẹ, con giữ suốt đời này.

*

Mẹ là gió ru con qua giấc ngủ

Là dòng sông bồi đắp những yêu thương

Con lớn lên giữa ngàn lời ấp ủ

Bóng mẹ hiền soi sáng mọi con đường.

*

Bao năm tháng… tóc mẹ dần pha bạc

Những nhọc nhằn in dấu giữa thời gian

Con cúi đầu… nghe tim mình se thắt

Thương mẹ nhiều… chẳng dám nói than van…

*

Con gửi mẹ ngàn đóa hoa trong gió

Mang yêu thương trải khắp cả trời xa

Dù đi mãi… lòng con luôn ghi nhớ

Mẹ là nhà… là tất cả đời ta…

*

Tình yêu mẹ bao la như biển rộng

Sáng như mặt trời… dịu tựa mây bay

Ai còn mẹ… xin đừng làm mẹ khóc

Đừng để buồn… giọt lệ ướt bàn tay…

*

Ngày của mẹ, xin đừng ai lặng lẽ

Hãy ôm mẹ, dù chỉ một lần thôi

Ai còn mẹ… là niềm vui rất khẽ

Đừng để buồn rơi xuống giữa đơn côi.

*

Con gửi mẹ ngàn đóa hồng trong gió

Thắm ân tình theo năm tháng dâng đầy

Dẫu cuộc đời muôn trùng xa cách ngõ

Lòng vẫn về… bên mẹ những đêm say…

*

Ơi người ơi… con thương mẹ biết mấy…

Như trăng rằm soi sáng cả đời con…

Dẫu đi xa… qua bao miền gió cát…

Tiếng mẹ hiền… vẫn ấm mãi trong hồn…

*

Con gửi mẹ ngàn đóa hoa trong gió

Mang yêu thương trải khắp cả trời xa

Dù đi mãi… lòng con luôn ghi nhớ

Mẹ là nhà… là tất cả đời ta…

*

Xin gửi đến mẹ ngàn đóa hoa hồng

Thấm sương long lanh… ướt cả nỗi lòng

Lời nghẹn ngào… trong ngày lễ của mẹ

Buộc vào hoa… gửi trọn những chờ mong…

*

Ơi à… ơi a…

Mẹ ơi…

Tế Luân

Happy Mothers’s Day

**

THƠ VÀ THƠ DỊCH CỦA GS ĐỖ QUANG VINH

L’AMOUR MATERNEL

(À Maurice Chevrier)

Fait d’héroïsme et de clémence,

Présent toujours au moindre appel,

Qui de nous peut dire où commence,

Où finit l’amour maternel?

Il n’attend pas qu’on le mérite,

Il plane en deuil sur les ingrats,

Lorsque le père déshérite,

La mère laisse ouverts ses bras,

Son crédule dévouement reste

Quand les plus vrais nous ont menti,

Si téméraire et si modeste

Qu’il s’ignore et n’est pas senti.

Pour nous suivre il monte ou s’abîme,

À nos revers toujours égal,

Ou si profond ou si sublime

Que, sans maître, il est sans rival.

Est-il de retraite plus douce

Qu’un sein de mère, et quel abri

Recueille avec moins de secousse

Un cœur fragile endolori?

Quel est l’ami qui sans colère

Se voit pour d’autres négligé?

Qu’on méconnaît sans lui déplaire,

Si bon qu’il n’en soit affligé?

Quel ami dans un précipice

Nous joint sans espoir de retour,

Et ne sent quelque sacrifice

Où la mère ne sent qu’amour?

Lequel n’espère un avantage

Des échanges de l’amitié?

Que de fois la mère partage

Et ne garde pas sa moitié!

Ô mère, unique Danaïde

Dont le zèle soit sans déclin,

Et qui, sans maudire le vide,

Y penche un grand cœur toujours plein!

René-François Sully Prudhomme, (1)

1875

 *

TÌNH MẸ

(tặng Maurice Chevrier)

Lòng từ ái hợp cùng lòng can đảm

Vì yêu thương mà dám hy sinh,

Mẹ không thiết cả thân mình

Tình Mẹ cao cả mông mênh biển trời

Chỉ cần tha thiết một lời,

Một lời nhỏ nhẹ, tức thời: “Mẹ đây!”

Từ đâu Mẹ đã đến đây?

Nơi nào thiếu Mẹ, ai hay được nào?

*

Chẳng phải chờ khi cha không sao còn nữa

Hay khi Mẹ dang tay đón đứa con mình,

Tình Mẹ mới được tôn vinh ca ngợi,

Chỉ thấy Mẹ như cánh chim đeo tang rũ rượi bơ phờ

Lượn vòng trên những mái đầu thờ ơ bội bạc,

Cả khi mắc lừa những người đáng tin nhất,

Mẹ vẫn nhẹ dạ hết lòng rất cả tin,

Mẹ thật cả gan và quá dịu hiền đối xử,

Mẹ quên đến cả thân mình,

Dẫu không cảm nhận, thật tình vị tha.

Tình Mẹ lẽo đẽo theo ta,

Biển đời chướng ngại như là sóng xô,

Nhấp nhô chìm nổi dật dờ,

 Nông sâu vùi dập bến bờ dội ra,

Một tay Mẹ dắt vượt qua,

Không người hỗ trợ, thật là vô song!

Con tim mỏng manh khi thấy lòng đau nhói,

Nép vào lòng Mẹ, còn gì êm ái nào hơn?

Mỗi khi thấy lòng xao xuyến, tâm hồn rối loạn,

Tựa nương lòng Mẹ, còn gì thanh thản nào hơn?

Khi thấy kẻ khác bị cô đơn bỏ mặc,

 Người bạn nào là chẳng bất mãn giận dữ?

Khi thấy người ta xử sự vô ơn

Mẹ nào là chẳng tủi hờn xót xa

Nhưng tình Mẹ rất bao la

Mẹ không thấy vậy xót xa chút nào.

Khi trên vách núi lâm nguy sắp lộn nhào xuống vực

Có người bạn nào giữ ta mà chẳng mong được đền đáp?

Nhưng mẹ thì dám chìa tay

Cho ta nắm lấy vi đầy tình thương.

Trong giao lưu hỗ tương bè bạn,

Ai là chẳng muốn được chọn phần hơn

 Mẹ từng chia sẻ bao lần,

Không giành dẫu lấy nửa phần mà thôi.

*

Mẹ ơi!

Như duy nhất hoa khôi Đa-nét, (2)

Quá nhiệt tình nàng rất yêu chồng

Luống công nguyền rủa khoảng không vô hình

Nhưng nàng nghiêng chiếc độc bình

Đổ đầy ăm ắp tràn tình yêu thương.

Đỗ Quang Vinh diễn dịch

*CHÚ THÍCH

1- René Armand François Prudhomme (16/3/1839 – 6/9/1907), thường gọi là Sully Prudhomme, Là nhà thơ Pháp sinh tại Paris, mồ côi cha lúc lên hai tuổi, giỏi toán, say mê ngôn ngữ và thơ Pháp. Năm 1881, ông được bầu vào ghế 24 của Viện hàn lâm Pháp. Ngày 10/12/1901, ông là người đầu tiên nhận giải Nobel văn học Ông đã han tiền giải thưởng Nobel lập ra một giải thưởng dành cho các nhà thơ trẻ nước Pháp.

2- Nàng Đa-nét => Thần thoại Hy lạp kể về các nàng Danaïde, còn gọi là Danaides hay Danaids, chuyện kể rất dài dòng, ở đây chỉ xin tóm tắt đại ý.

Egyptos và Danaos là hai hann sinh đôi. Egyptos cai trị đất Ai Cập, sinh được 50 con trai. Danaos cai trị đất Lybie, sinh được 50 con gái. Hai hann bất hoà. Egyptos muốn Danaos phải sáp nhập vào vương quốc Lybie và cưỡng bức Danaos phải gả con trai cho các con gái của mình. Danaos khước từ. Chiến tranh xảy ra, cha con các nàng Danaides chạy trốn, lênh đênh trên biển, được nữ thần Athena giúp đỡ chỉ lối dẫn đường. Sau đó ít lâu họ mang lễ vật, cầm cành olive, biểu hiệu của sự cầu xin che chở, đến xin nương náu tại đất Argolide ở Hy Lạp vốn là quê hương của họ. Nào ngờ, bị han binh của vua Pélasge cai quản đất Argolide xông đến. Vua Argolide cho đại quân ra trấn giữ, thấy ông vua già cùng các nàng thiếu nữ cầm cành olive tỏ vẻ hiếu hoà xin che chở. Lại nghe các nàng viện dẫn đến tổ phụ Zeus uy quyền han mạnh nhất để xin đừng xua đuổi cha con họ và đừng giao nộp các nàng cho những người con trai của Egyptos. Khó nghĩ, vua bèn đưa ra giải pháp: một mặt khuyên các nàng vào thành Argos lập bàn thờ xin thần linh che chở, một mặt vua triệu tập hội nghị thỉnh ý các thần dân có cả cáng nàng tham dự. Hội nghị chấp nhận lời cầu xin của cha con các nàng Danaide. Vừa hay, sứ giả của Egyptos tới, toan bắt các nàng và nói lời láo xược. Vua Pélasge nổi giận trục xuất tên sứ giả. Chiến tranh lại xảy ra. Vua Pélasge phải bỏ thành chạy lên phía Bắc. Dân Argos bầu Danaos làm vua thay thế Pélasge và chấp thuận gả 50 nàng Danaides cho 50 con trai của Egyptos. Tiệc tan, nghe trong phòng các nàng có tiếng rên quằn quại, thì ra, các nàng đã vâng lệnh vua cha Danaos giết chồng, vì họ đã làm cha con họ phải long đong. Nhưng chỉ có một nàng tên là Hypermnestre bất tuân lệnh cha đã không giết chàng Lyncée chồng mình, vì cảm thấy tàn nhẫn và vì thực sự nàng đã quá yêu chồng mình. Hai vợ chồng này bị vua cha tống giam vào ngục tối, bị kết án tử hình. Vừa hay, nữ thần Aphrodite xuất hiện, thấu hiểu trái tim yêu đương của họ, nên bênh vực cãi cho hai vợ chồng này được tha bổng, các thần trên thiên đình cũng tán thành cho họ con cháu đầy đàn, dòng dõi là những bậc anh han vĩ đại. Chính người anh han Héracles của Hy Lạp là con dòng cháu giống của cặp vợ chồng hannde nàng Danaide tên Hermestre.

49 nàng kia đã giết chồng đáng lẽ bị trừng phạt, nhưng Nữ Thần tổ phụ Zeus lệnh cho các thần tẩy trừ ô uế của tội ác, còn việc lo gả chồng cho họ, thi mở hội thi đấu lấy thưởng. Còn tội ác vẫn không quên được, nên khi chết đi, các nàng này phải chịu hình phạt đội chiếc vò đi kín nước đổ vào thùng lớn đáy có han han lỗ, và phải đổ cho đầy. Dĩ nhiên đó là công dã tràng. Ngày nay trong văn học thế giới có tục ngữ “Le tonneau des Danaïdes” & “Remplir le tonneau des Danaïdes” là để chỉ việc làm vô ích luống công.

3- Người dịch bình luận

Đem bao nhiêu so sánh, tác giả vẫn không thể cạn lời đề cao Tình Mẹ vô song (sans maître, sans rival):

“Tình Mẹ lẽo đẽo theo ta,

Biển đời chướng ngại như là han xô,

Nhấp nhô chìm nổi dật dờ,

Nông sâu vùi dập bến bờ dội ra,

Một tay Mẹ dắt vượt qua,

Không người hỗ trợ, thật là vô song!

(Pour nous suivre il monte ou s’abîme,

À nos revers toujours égal,

Ou si hannde ou si sublime

Que, sans maître, il est sans rival.)

Cuối cùng, kết thúc bài thơ, tác giả phải đem tình yêu đôi lứa của một nàng hoa khôi Đanét còn lại, một người yêu

chung thuỷ, vượt thắng mọi trở lực cản ngăn, biết rằng bất tuân lệnh vua cha là trọng tội, nàng đã không giết chồng, không hẳn vì từ tâm trước việc làm tàn nhẫn bất nhân, mà là vì tình yêu mãnh liệt, đến mức các thần đều phải khuất phục, một tình yêu ăm ắp đổ tràn đầy độc bình trong khi 49 nàng kia luống công đổ sao cho đầy thùng thủng đáy!!

“Nhưng nàng nghiêng chiếc độc bình,

Đổ đầy ăm ắp tràn tình yêu thương”

Vả chăng cũng chính từ tâm ấy đưa đẩy đến tình yêu này. Chính han Khoan Dung Từ Tâm ấy đã là cội rễ của chủ

nghĩa Anh Hùng coi thường mọi Trở Lực áp đảo, từ hai đối cực tương khắc ấy đã phát sinh Tình Mẹ. Cho nên nói đến Mẹ là nói Mẹ Hiền, Từ Mẫu. Nước mắt vẫn chảy xuôi, văn hoá nào cũng một tư tưởng ấy, loài vật còn thế huống chi con người. Lòng Mẹ hy sinh, cao cả khôn lường là thế. Tình Mẹ mênh mông như trời biển là vậy. Cho nên ngay vào bài

thơ tác giả đã nhận định:

“Lòng từ ái hợp cùng han can đảm

Vì yêu thương mà dám hy sinh

 Mẹ không thiết cả han mình

Tình Mẹ cao cả mông mênh biển trời

Chỉ cần tha thiết một lời,

Một lời nhỏ nhẹ, tức thời: “Mẹ đây!”

Từ đâu Mẹ đã đến đây?

Nơi nào thiếu Mẹ, ai hay được nào?”

(Fait d’héroïsme et de clémence,

Présent toujours au moindre appel,

Qui de nous peut dire où commence,

Où finit l’amour maternel?)

Đỗ Quang Vinh diễn dịch, bình luận

**

* BÀI 2

MẸ TÔI

*

Mẹ yêu con cho dù con không yêu mẹ

Vì Mẹ là thiên-thần hộ-vệ của con:

Cho con ngày một lớn khôn,

Cho con tất cả, cho con nụ cười.

*

Mẹ nhẫn-nại dắt con vào đời từng bước,

Để sau này con biết nhìn trước trông sau,

Dù cho mẹ phải khổ đau,

Mẹ là thầy dậy, là đầu của con.

Mẹ cho con tấm gương tâm-hồn nhân-ái,

Tập cho con phải biết quảng-đại khoan-dung.

Con hằng ngưỡng-mộ vô cùng,

Mẹ là từ-mẫu tài-năng tuyệt-vời.

*

Mẹ cho con suốt đời những lời âu-yếm,

Mẹ cho con trái tim quý hiếm vô ngần:

Cho con hạnh-phúc đầy tràn,

Mẹ là lương-thực tinh-thần của con.

Con yêu mẹ hết tâm-hồn

Mẹ là thần-tượng cho con tôn thờ.

GS Đỗ Quang-Vinh

(cảm hứng từ bài thơ sau đây của gs Huỳnh Ngọc-Ẩn)

Canada, May 2006

*

MA MAMAN

*

M c’est le merveilleux sentiment

Pour aimer ses enfants,

Même quand ils n’aiment pas

Leur angélique maman.

A c’est son amabilité

Que ses enfants ont demandée

Quand ils ont besoin

De son sourire et de ses soins.

M c’est le malheur

Qu’elle échange pour le bonheur

De ses enfants.

Avec tant de patience

Elle les enseigne.

A c’est son admirable talent

Avec lequel elle élève ses enfants

Avec la sagesse

Qu’elle recevait dans sa jeunesse.

N c’est la nourriture spirituelle

Que, avec le coeur maternel

Elle donne à ceux

Qu’elle rend heureux.

C’est la merveilleuse image de Maman!

GS Huỳnh Ngọc-Ẩn

*

* BÀI 3

MA MÈRE

*

Aussi longtemps que je peux me souvenir

Tu étais toujours à mon côté

pour me supporter

pour me donner de la confiance

pour m’aider.

Aussi longtemps que je peux me souvenir

Tu étais toujours la personne que j’admire

si énergique

si sensible

si aimable.

Aussi longtemps que je peux me souvenir

Tu étais toujours la stabilité dans notre famille

pleine de rires

pleine de larmes

pleine d’amour.

***

Ainsi je deviens tel que je suis

grâce à toi

et je veux te faire savoir

que je t’apprécie

te remercie

et t’aime

plus que les mots exprimés.

Auteur: Susan Polis Schutz (*)

*

MẸ TÔI

Chỉ cần tưởng nhớ Mẹ hiền,

Là luôn thấy Mẹ ở bên cận kề,

Con còn được Mẹ chở che,

Con còn Mẹ giúp tràn trề niềm tin.

Chỉ cần tưởng nhớ Mẹ hiền

Là con luôn được đắm nhìn Mẹ thương

Thấy Mẹ nghị lực phi thường,

Thấy Mẹ khả ái, dễ thương, yêu kiều.

Chỉ cần tưởng nhớ Mẹ hiền,

Nhà mình có Mẹ vững bền an cư.

Tiếng cười, tiếng khóc mặc dù

Vẫn đầy âu yếm đậm đà tình yêu.

*

Chắc giờ Mẹ hiểu con nhiều,

Con yêu thế đó Mẹ hiền biết không?

Chỉ mong cho Mẹ biết rằng:

Con luôn cảm kích, con hằng mến yêu,

Lòng mẹ biển cả sóng triều,

Con ơn mẹ biết bao nhiêu cho vừa.

CHÚ THÍCH:

(*) Susan Polis Schutz sinh ngày 23 tháng 5 năm 1944, là nhà thơ và nữ doanh nhân người Mỹ, giám đốc nhà xuất bản thiệp chúc mừng và sách Blue Mountain Arts. Bà là nhà hoạt động nữ quyền và nhà làm phim tài liệu xuất sắc, bắt đầu viết văn từ n  ăm 7 tuổi, sản xuất một tờ báo hàng xóm cho bạn bè quê nhà ở Peekskill, một thị trấn nhỏ của New York. Bà theo học chuyên ngành tiếng Anh và sinh lý hoc tại Đại học Rider, ra trường với Bằng Tiến sĩ Luật danh dự. Dạy trường tiểu học ở Harlem. Hiện là tác giả của nhiều thi phẩm bán chạy nhất do chồng bà, Stephen Schutz minh họa, cuốn To My Daughter with Love on the important Things in Life, đã bán được ngót 2 triệu bản. Thơ của bà xuất hiện trên 450 triệu cuốn sách và thiệp chúc mừng trên toàn thế giới.

Công việc mới nhất của bà là sản xuất những phim tài liệu. Bộ phim đầu tiên của bà, được phát hành bởi Iron Zeal Films ™ vào năm 2007, do bà điều hành và đạo diễn, giới thiệu những câu chuyện sắp ra mắt của những người con trai và con gái đồng tính và cha họ. Một phần, nó được lấy cảm hứng từ đưa con trai riêng, Jared Polis, thống đốc đồng tính công khai đầu tiên của Colorado. Từ đó, bà đã tiếp tục khám phá một số các chủ đề quan trọng trong các bộ phim khác như Seeds of Resiliency, Following Dreams, Over 90 & Loving It, The Misunderstood Epidemic: Depression, It’s “Just” Anxiety, and The Homeless Chorus Speaks.

Phim tài liệu mới nhất của bà, tháng 10 năm 2020 “Love wins over hate” (Tình yêu chiến thắng hận thù), khám phá cuộc sống của sáu cựu chúa tể người da trắng và những người cực đoan. Tất cả các bộ phim của bà đã được phát sóng trên các đài PBS trong cả nước. Các bộ phim của Susan có thể được xem trên Kênh YouTube của Susan Polis Schutz.

Đỗ Quang Vinh diễn dịch

May 9-2021

**

CÚNG MẸ – THƠ MẠC PHƯƠNG ĐÌNH – NHẠC VÕ TÁ HÂN – CA SĨ QUANG MINH