NGỌC HẠNH – Người Phụ Nữ Việt Trên Đất Mỹ.

Ông bà ta từ rất lâu đời vẫn tin rằng: “Một duyên, hai nợ, ba mới là tình”. Điều đó có nghĩa là vợ chồng đến được với nhau không đơn thuần chỉ cần tình yêu, mà cần có sợi dây vô hình từ kiếp trước mang tên “duyên nợ” đưa đẩy để nên nghĩa tào khang. Riêng tôi luôn tin bạn bè ở đời này cũng vậy, phải có duyên có nợ mới có thể trở thành tri kỷ, bạn hữu thân thiết. Trước khi viết về người em kết nghĩa là nhà văn H. Thủy, xin phép bạn đọc cho tôi có đôi lời thưa trước. Dù H. Thủy nay đã bước vào hàng “bát thập”, nhưng vì tôi đã tiến vào ngưỡng “cửu thập ngũ niên” (xin lỗi quý vị cho tôi mượn vài từ chữ Hán để con số nghe bớt… già một chút!), nên tôi vẫn gọi em là “em tôi”, một danh xưng thân thương, trìu mến tôi vẫn thường gọi em bao năm qua.

H.Thủy là bạn thân của Dung, em ruột tôi. Qua cách đối xử chân tình với Dung, tôi nhận biết H.Thủy là một người tốt. Chẳng may Dung qua đời vì bạo bệnh, biết tôi buồn xót xa, H. Thủy thường xuyên liên lạc chuyện trò, an ủi. Chị em tôi trở nên thân thiết từ dạo ấy.

H. Thủy không có chị gái, chỉ có một người anh trai duy nhất cũng đã qua đời. Tôi thì vừa mất đi cô em gái ruột thịt. Hai tâm hồn đồng điệu gặp nhau như cá kết nghĩa, chim đồng tâm, rồi nên duyên tỷ muội. Em thua tôi đúng 10 tuổi.

Cô em kết nghĩa của tôi xinh đẹp, duyên dáng, lúc nào cũng vui vẻ, hòa nhã và lịch sự với tất cả mọi người. Đặc biệt, em rất hiền lành và thật thà. Tôi còn nhớ lần sinh nhật tôi 90 tuổi, con gái tôi âm thầm mời một số thân hữu mà không cho tôi biết trước. Tôi ở Virginia, H. Thủy ở Maryland, cách nhau gần một giờ lái xe. Thấy em một mình lặn lội mang quà đến dự tiệc, tôi ngạc nhiên hỏi phu quân đâu, em nói vì trong thiệp không thấy ghi tên nên “anh xã” đành ở nhà. Hỏi ra mới biết con gái tôi khi viết thiệp mời đã quên ghi rõ “Cô & Chú”. Mấy người khách khác đều đi đủ cặp đôi, chỉ riêng em vì tính cẩn trọng, lòng tự trọng và sợ phiền lòng gia chủ nên không đi cùng phu quân. Cái chu đáo và mực thước ấy làm tôi vừa thương vừa quý vợ chồng em nhiều lắm.

Tưởng cũng nên kể thêm về phu quân của H. Thủy. Ông xã em là cựu Đại tá Hải quân Việt Nam Cộng Hòa B.C. Viên, một sĩ quan ưu tú từng du học tại Hoa Kỳ. Thời chinh chiến, ông từng nhận nhiệm vụ đặc biệt là trực tiếp lái chiến hạm do Chính phủ Mỹ viện trợ, từ Mỹ vượt sóng to gió lớn suốt cả tháng trời trên đại dương để cập bến an toàn tại cảng Sài Gòn. Ông đã giữ nhiều chức vụ Hạm Trưởng và Chỉ Huy Trưởng bên Hải Quân trước khi nước mất.

Đặc biệt, vào tháng 4 năm 1975 ngày Việt Nam Cộng Hòa bị rơi vào tay Bắc Việt, trên đường di tản, chiếc chiến hạm của ông vô tình thấy một chiến hạm khác cũng của Hải quân VNCH đang chở hơn hai ngàn đồng bào cùng binh sĩ gặp nạn nguy cấp ngay trước cửa biển. Giữa giây phút sinh tử với tấm lòng từ bi và bản lĩnh dày dạn kinh nghiệm của một hạm trưởng, Đại tá B.C.Viên đã mạo hiểm trực tiếp ra tay cứu hộ, kéo chiếc tàu bị nạn vượt qua cơn hiểm nghèo, đưa hơn 3.000 con người đến nơi có tàu của xứ tự do giúp đỡ…

Cho đến  ngày nay, nhiều người trên chiếc tàu năm xưa dang sống tại Hoa Kỳ, và có những người tôi quen biết, vẫn nhắc lại sự kiện lịch sử ấy với lòng biết ơn vô hạn. Lập chiến công hiển hách, từng được Đài Á Châu Tự Do (RFA) phỏng vấn và báo chí ngợi ca, nhưng ông cựu Đại Tá luôn giữ lối sống vô cùng khiêm nhường, chưa bao giờ tự hào hay khoe khoang về công lao đó.

Nhờ có một người chồng nghĩa khí và tài ba như thế, H. Thủy luôn được trân trọng, yêu thương. Vợ chồng em dìu dắt nhau qua bao gập ghềnh từ thời tuổi trẻ đến lúc tuổi già, tạo nên một mái ấm gia đình hạnh phúc chuẩn mực. Đến quê hương mới, họ làm việc cần mẫn, nuôi dạy đàn con ăn học thành tài, ai nấy đều có địa vị trong xã hội. H. Thủy rất nhiệt thành và sốt sắng. Ai có việc cần là em có mặt ngay, dù phải tự mình lái xe xa hơn cả tiếng đồng hồ. Các hội đoàn tổ chức sự kiện em đều đi ủng hộ và tận tụy lo bán vé giúp.

Chính vì cái tâm hiền hòa, lòng rộng mở và sự xông xáo ấy, nên trong hai buổi ra mắt sách giới thiệu hai tác phẩm “Cánh Hoa Dại Màu Vàng” và “Hoa Tương Tư” của em, bà con và bạn bè đã hưởng ứng tối đa. Bãi đậu xe rộng rãi mà không còn một chỗ trống; hội trường 500 người đầy kín người đến mức nhiều khách đến sau phải đứng tựa vào tường để chúc mừng em.

Dù sáng tác nhiều nhưng em tôi khiêm tốn chỉ in một số sách tiêu biểu. Văn phong của H. Thủy thì mượt mà, đằm thắm, giữ trọn nét Bắc Kỳ chuẩn mực và sâu sắc. Tôi rất thích “văn phong Bắc Kỳ” ngọt ngào của em, đọc đi đọc lại mãi không chán.

Mỗi năm H. Thủy đều lo liệu hai buổi tiệc lớn: tiệc Mùa Anh Đào cho Văn Bút Vùng Đông Bắc và tiệc Mùa Lễ Tạ Ơn cho Nhà Việt Nam. Cần biết rằng, Nhà Việt Nam là hội từ thiện danh tiếng do các văn thi sĩ H. Thủy, Lê Thị Nhị, Lê Thị Ý cùng nhiều đồng hương sáng lập nhằm trợ giúp cộng đồng và phát huy nét đẹp văn hóa Việt Nam. Hồng Thủy luôn là cánh tay đắc lực nhất. Nhờ uy tín của em, lần nào gây quỹ vé cũng bán “sạch sành sanh”, nhà hàng rộng lớn lúc nào cũng đầy nghẹt. Dù kinh tế có thăng trầm, mọi người vẫn nồng nhiệt ủng hộ em tối đa.

Đối với tôi, cô em kết nghĩa này không chỉ giỏi giang, dễ thương mà còn luôn giữ trọn nét nhã nhặn, khiêm cung, nên đã được hội viên tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Trung Tâm Văn Bút Vùng đến hai nhiệm kỳ liên tiếp.

Bạn bè ở xa mỗi khi ghé thăm Thủ đô, em tôi và phu quân đều nhiệt tình mời về nhà ở, chăm lo cơm nước chu đáo, tận tình đưa đi tham quan như người trong một nhà. Cả hai vợ chồng luôn ân cần, tử tế và hiếu khách vô cùng dù đều đã ở tuổi cao niên.

Anh xã hiền hậu tử tế của em qua đời khi trên 90 tuổi. Ngày người bạn đời tri kỷ ra đi, dòng người đông đảo từ khắp nơi về tiễn đưa kín cả khuôn viên, nhà quàn không còn khoảng trống để xếp các tràng hoa phúng viếng. Đó chính là cái Tình, cái Nghĩa trọn vẹn mà cộng đồng dành cho vợ chồng em.

Tóm lại, H. Thủy chính là mẫu mực đáng quý của người phụ nữ Việt tị nạn tiêu biểu trên đất Mỹ. Tự lực dấn thân, nuôi dạy con cái thành tài, khi về hưu vợ chồng em lại tiếp tục sống một cuộc đời ý nghĩa: hăng hái làm từ thiện, giúp đỡ cộng đồng và dùng ngòi bút miệt mài giữ gìn tiếng Việt nơi hải ngoại. Nếu có ai bình chọn một người phụ nữ Việt Nam tiêu biểu trên đất Mỹ, tôi sẵn sàng cổ động mọi người “dồn phiếu” cho nhà văn H. Thủy! 

Tôi rất yêu mến cô em kết nghĩa của mình. Từ đáy lòng, tôi luôn cầu chúc cho em cùng gia đình dồi dào sức khỏe và hạnh phúc tràn đầy. Cầu xin Ơn Trên ban phước lành cho em H. Thủy, cho cộng đồng người Việt hải ngoại như ở quê hương và người dân nơi đất nước Hoa Kỳ luôn được an toàn, bình an, mọi sự tốt lành, như ý…

Tôi xin gửi tặng  cô em kết nghĩa  mấy câu văn vần  để  em và độc giả giải trí trong chốc lát:

Thơ Gởi H. Thủy Yêu Quý

Gió mát mùa Thu khắp phố phường,

Gởi em kết nghĩa trọn niềm thương.

H. Thủy cô em tôi trân quý,

Quảng giao lắm bạn chốn văn chương.

Bè bạn ngày xưa nơi học đường,

Bà con cư ngụ khắp địa phương.

Giúp đỡ mọi người khi hữu sự,

Chu toàn trách nhiệm lắm người thương.

Mong em khỏe mạnh luôn an lạc,

Vạn sự như ý giữa tuổi hạc.

Con ngoan cháu thảo đời hạnh phúc,

Phước lộc tràn đầy vui ngút ngàn…

Virginia, ngày 16/10/2026

NGỌC HẠNH