CHÙM THƠ TRẦN VẤN LỆ: Thu Đã Sang Hơn Nửa Tháng Rồi – Sống Từng Ngày Lặp Lại – Ngày Đầu Thu Sáng Chúa Nhật – Thầy Nói Nắng Thôi Không Nói Gió, Thu Về Gió Có Nói Gì Đâu – Một Nụ Hoa Hồng Nở, Là Một Nụ Trăng Vàng – Tổ Quốc Quê Nhà Như Giấc Mơ.
==
ĐÔI LỜI TỪ BAN BIÊN TẬP:
Bài thơ “Thu Đã Sang Hơn Nửa Tháng Rồi…” của nhà thơ Trần Vấn Lệ là khúc giao mùa thiên nhiên, và cũng là một vết chém xoáy vào lịch sử, một tiếng gào xé lòng của kiếp người dâu bể! Mở đầu bằng chút ngơ ngác, man mát của mùa thu, “Vài giọt mưa… vài giọt thế thôi!”, nhưng ngay sau đó, nhịp thơ bị đẩy lên như cơn bão lòng trào dâng cuồng nhiệt. Ký ức tuổi thơ hồn nhiên, tươi đẹp bên mái trường xưa rực rỡ hoa phượng lập tức bị ném vào sự tàn khốc gay gắt của biến cố sau năm 1975. Nhà thơ dùng những nét vẽ gai góc, xoáy sâu đến nhức nhối, như trường dơ, vách bẩn, học trò biếng học, thầy ngơ ngáo, thân phận đi cải tạo, đi bụi, đi vượt biển, tù ngục…
Sự xót xa không đắm chìm trong bi lụy mà bùng cháy thành ngọn lửa uất nghẹn nhưng ngạo nghễ. Cái nghẹn ngào “Chào đuôi mắt, vạt áo cầm lau lệ mấy hàng” mang sức nặng tày trời của một thời cay đắng! Và rồi, con số “Mười năm! Hai mươi năm! Chừ năm mươi năm…” vang lên như tiếng trống dồn dập gõ vào tâm khảm. Nửa thế kỷ trôi qua trong chớp mắt, nếm trọn chia ly, sinh tử!
Câu kết bài thơ bùng lên một hình ảnh tráng lệ đến rợn ngợp: “Còn tôi tóc bạc như mây khói / lạc lòng bay trong cõi đất trời!” Tóc bạc như mây khói không phải là sự gục ngã, mà là tư thế cô phong ngạo tễ, một linh hồn kiêu hãnh bay qua mọi thảm cảnh của dâu bể nhân gian!
Có thể nói bài thơ cháy rực tình yêu quê hương, bạn bè, thầy cô và niềm đau đáu với vận nước, một bài thơ rút từ ruột gan, rực lửa, và cuộn trào sóng bão!
Mời quý độc giả thưởng thức:
THU ĐÃ SANG HƠN NỬA THÁNG RỒI
Thu đã sang hơn nửa tháng rồi… mà hình như lạnh chẳng chung đôi? Chỉ nghe chút lạnh vài ban sáng, vài giọt mưa… vài giọt thế thôi!
Mùa Thu… mà lá chưa rơi hết! Mà gió hình như rất muộn màng. Nghĩ nhớ tuổi thơ mình cũng tệ, nghỉ Hè, nghỉ miết kệ Thu sang…
Đã mấy mươi năm còn chớp mắt, còn thương cây phượng hoa còn nhiều… Ông cai chỉ một sao tươm tất: Trường sạch bong từ trước đến sau…
Sau bảy mươi lăm: Cai cả đội… Trường dơ, vách bẩn, ngói lung lay… Học trò biếng học, Thầy ngơ ngáo. Sân lá vàng rơi nhiều đống đầy!
Lúc đó… thì tôi vào Cải Tạo. Trường thay… thay cả cái màu sơn! Thầy nào không lính thì đi bụi. Cô nào có chồng về quê chồng…
Thương quá, nhiều cô đi vượt biển, nhiều cô bị bắt ở tù ngang! Thầy, Cô chạm mặt: chào đuôi mắt, vạt áo cầm lau lệ mấy hàng…
*
Mười năm! Hai mươi năm! Chừ năm mươi năm… Ai đâu còn sống, tính phần trăm? Trời muôn phương nhớ, muôn phương nhớ! Đất mấy gò kia… mộ cố nhân!
Thu đã sang hơn nửa tháng rồi… Tôi vừa chải tóc thấy còn tôi… Còn tôi tóc bạc như mây khói… lạc lõng bay trong cõi đất trời!
Trần Vấn Lệ
==
LỜI BAN BIÊN TẬP:
Tác phẩm “Sống Từng Ngày Lập Lại” của nhà thơ Trần Vấn Lệ mở ra một không gian đêm thu nơi xứ người đầy mênh mang, lặng lẽ mà sâu thẳm tình người. Qua những nhịp điệu thủ thỉ như lời trò chuyện với chính mình, tác giả dệt nên hình ảnh một đêm Thu nơi thành phố Mỹ lướt thướt sương giăng, nơi cây cỏ hoa lá cũng được phủ lên thứ tình cảm ấm áp, dịu dàng.
Điểm đắt giá và gây xúc động nhất của bài thơ nằm ở sự đan xen giữa cái… dài thượt của thời gian lặng lẽ và cái dạt dào của tâm tưởng. Thời gian trôi đi “thẳng như tên bắn”, nhưng trong lòng người thi sĩ, ký ức và tình bằng hữu vẫn vẹn nguyên qua hình ảnh “cà-phê-hiên” cùng những tri âm còn sống, còn đợi. Lời chào hỏi quen thuộc “How Are You, My Dear?” vang lên, để rồi câu trả lời “I Am Fine, Thank You!” thốt ra tựa như một lời tự trấn an, một nụ cười bao dung trước quy luật biến chuyển của đời người.
Đây là một bài thơ nhẹ nhàng, tinh tế mà thấm đượm chất thơ, chất đời và một trái tim đầy ắp ân tình của tác giả Trần Vấn Lệ.
Kinh mời đọc:
==
SỐNG TỪNG NGÀY LẶP LẠI
Đêm bây giờ dài thật!
Mùa Thu đến thật rồi…
Mưa ít thôi, ít thôi
Những cơn mưa cuối Hạ…
.
Một, hai, giờ sáng… buồn há
trời nhấp nháy muôn sao
đèn soi đường nghẹn ngào
vì sương chảy có giọt!
.
Thành phổ Mỹ lướt thướt
những nhánh cây được yêu
Mỹ dành cho cây, cỏ, hoa… thật nhiều
những tình cảm tưởng tượng!
.
Nghĩ thế cho thấy sướng:
lòng-có-bến-có-bờ
và… mình lại có thơ
đêm từng đêm dài thượt!
*
Mùa Thu đến từng bước
dọn đường cho mùa Đông
thời gian không theo vòng
mà thẳng như tên bắn!
.
Sáu tháng nữa đêm ngắn,
ngày lúc đó dài thêm…
vẫn nhớ cà-phê-hiên
bạn bè còn sống đợi!
.
Thấm thía sao câu hỏi:
“How Are You, My Dear?”
Lại đáp để… mình nghe:
“I Am Fine, Thank You!”
Trần Vấn Lệ
==
LỜI BAN BIÊN TẬP:
Những vần thơ của thi sĩ Trần Vấn Lệ luôn có một sức hút vô cùng đặc biệt. Nếu như những ngày hè người ta phải oằn mình trong cơn khát và cái nắng cháy da nung thịt, thì bước sang Thu, thơ ông lại xoa dịu lòng người bằng những giai điệu êm ả, dịu dàng đến lạ. Trong bài “Ngày Đầu Thu Sáng Chúa Nhật”, nét bình yên ấy hiện lên thật trọn vẹn và chan chứa tình người. Chẳng cần những từ ngữ đao to búa lớn, bài thơ là một bức tranh sớm thu trong lành, nơi ranh giới giữa Nhà Thờ và Mái Chùa như xích lại gần nhau trong tinh thần “hướng vọng hành Thiện”. Dù là hồi chuông sớm hay tiếng mỏ cầu kinh, tất cả đều tôn vinh cái Tâm, chữ Hiếu và chữ Trung giữa đời. Nắng thu dịu mát, phố xá dần đông vui, những cái chào “hello”, “good morning” đôn hậu cùng nụ cười trao nhau bên quán cà phê, chợ búa… thi sĩ đã vẽ nên một nhịp sống đời thường thật bình dị mà đỗi ấm áp.
Đọc thơ tiền bối Trần Vấn Lệ ngày đầu thu, ta thấy lòng mình nhẹ tênh, tràn đầy tình yêu cuộc sống và thêm trân trọng từng khoảnh khắc êm đềm đang trôi qua.
Kính mời thưởng thức:
==
NGÀY ĐẦU THU SÁNG CHÚA NHẬT
6 giờ sáng… chưa sáng! Ngày Chúa Nhật chờ trưa Nhà Thờ làm Lễ Trưa… và chắc Chùa cũng thế!
Ngày vui dù có trễ thì nó vẫn ngày vui! Ngày cùa người hẹn người, ngồi ngoan chờ gặp Chúa!
Bên Chùa, chuông và mỏ cũng đã gõ liên hồi. Người trong Chùa đã ngồi ở vị trí chờ Lễ. Lát các Thầy trên bệ, tín hữu quỳ trên thềm. Dù ở dưới, ở trên, một hướng vọng hành Thiện!
Để ý lời cầu nguyện! Đời là chỗ tựa bền! Đẹp nhất là pho Kinh toàn những lời tuyệt diệu!
Đi Đạo vì chữ Hiếu! Đi Đạo vì chữ Trung! Không Đạo cũng có lòng hướng theo người có Đạo.
Trời hôm nay mát, ráo… Chập nữa phố đông, vui. Chúng ta sẽ thấy người… người người cười vui vẻ! Rồi thì chợ búa ghé, ghé cả quán cà phê…Đời cứ thế qua đi, hỏi ai mà không thích?
*
Mỗi năm có bốn mùa… Mùa đẹp nhất trời mát. Như hôm nay Thu Hát những lời ca mừng Thu…
Bạn ơi đi từ từ… hello nhớ chào lại good morning bà con. Mỗi nụ hoa nụ hôn!
Trần Vấn Lệ
==
ĐÔI LỜI TỪ BAN BIÊN TẬP:
Thầy Nói Nắng Thôi Không Nói Gió, bài thơ của anh Trần Vấn Lệ đúng là một “kiệt tác dễ thương” làm lòng người đọc muốn bùng cháy! Mở đầu bài thơ bằng cái giọng dí dỏm hết sức, nào là cãi thầy chuyện nắng gió, nào là lá thu bị bờ rào chặn lại đành “chất đống”, đã làm người đọc khoái chí bật cười. Nhưng cái hay bốc lửa của bài thơ lại nằm ở cái “ngông” rất đời và một trái tim chưa bao giờ chịu già: hỏi tuổi người thì “chỉ lịch”, chí lớn thành quách cũng chịu nghiêng ngửa trước mỹ nhân! Đằng sau nét hơi nghịch ấy là ngọn lửa hoài niệm bùng lên mãnh liệt về thời cầm phấn, về “Nắng Học Trò” và tình yêu quê hương dạt dào.
Dù đã trải qua năm mươi hai năm dâu bể tha hương, tâm hồn thơ ấy vẫn cuồn cuộn sức sống, vừa trẻ trung nghịch ngợm, vừa rực rỡ tình đời khiến ai đọc xong cũng thấy rõ hồn thơ của tác giả Trần Vấn Lệ còn hừng hực ngọn lửa yêu thương…
Kính mời quý vị ghé đọc:
==
THẦY NÓI NẮNG THÔI KHÔNG NÓI GIÓ
THU VỀ GIÓ CÓ NÓI GÌ ĐÂU?
Hôm nay ngồ ngộ há?
Lá vàng rơi đầy sân…
Mùa thu đến, dấu chân
của nó: Lá là Lá!
.
Hồi khuya chắc lả tả
lá và gió đuổi nhau?
Không qua được bờ rào
nên cũng đảnh… chất đống!
.
Cõi đời là cõi mộng
Giấc Nam Kha… chiêm bao!
Năm vẫn như năm nào
Lòng dạt dào khó tả…
.
Tuổi của cây là lá
Tuổi người ta… là gì?
Hỏi chim. Chim: thiên di
Hỏi người: Người chỉ lịch!
.
Hỡi ơi chí lớn như thành quách
mà đổ xiêu vì một mỹ nhân!
Phạm Thái ngày xưa từng nói thế (*)
Ngày sau… ai cấm bạn bâng khuâng?
*
Đưa tay khép lại hai bâu áo
Lạnh nửa bên ngoài, nửa ở trong!
Ai kẻ tha hương đều thấy vậy,
Hay mình ta nhỉ… thấy mênh mông?
.
Lá đây, gom đống, chờ xe rác
trong một ngày thôi lại sạch đường…
Chạnh nghĩ núi sông sông núi lở
Thu về, Đông đến… cảnh Quê Hương!
.
Năm mươi hai năm! Năm Mươi Hai Mùa
Mùa nào thật sự là mùa Thơ?
Tàn binh Cải Tạo không nhiều lắm
Nhớ biết bao nhiêu Nắng Học Trò!
.
Thầy nói nắng thôi, không nói gió!
Các em cầm lược chải cho bay…
giùm Thầy cái thuở tay cầm phấn
viết bảng như đùa với khói mây…
Trần Vấn Lệ
(*) Nguyên văn Thơ Phạm Thái đọc cho Trường Quỳnh Như nghe: “Hỡi ơi chí lớn trong thiên hạ / gom lại không đầy mắt Mỹ Nhân!”.
==
LỜI BAN BIÊN TẬP:
Bài thơ “Một Nụ Hoa Hồng Nở Là Một Nụ Trăng Vàng” của thi sĩ Trần Vấn Lệ là một khúc ngâm đầy ám ảnh, dẫn dắt người đọc đi từ niềm hân hoan thanh khiết của buổi sớm mai đến nỗi bàng hoàng, đau xót run người trước sự tàn nhẫn vô tình của thời gian và thời tiết xứ người.
Bài thơ mở đầu bằng một không gian rực rỡ và đong đầy chất thơ. Nụ hoa hồng chớm nở trong sương sớm được thi nhân đón nhận bằng tất cả sự nâng niu, trìu mến. Tuy bắt đầu bằng sự lãng mạn nhẹ nhàng nhưng lại kết thúc trong sự bàng hoàng, thức tỉnh.
Bằng thứ ngôn từ tự nhiên, gần gũi như lời tâm sự, nhà thơ Trần Vấn Lệ đã mượn một sự việc nhỏ trong vườn nhà để gửi gắm một triết lý nhân sinh sâu sắc. Cái đẹp thật mong manh, và nỗi đau trước sự gãy đổ của cái Đẹp, dù chỉ là một nụ hoa, cũng đủ làm rung chấn cả một tâm hồn thi sĩ.
Kính mời quý vị thưởng thức:
MỘT NỤ HOA HỒNG NỞ
LÀ MỘT NỤ TRĂNG VÀNG
Sáng, tôi thăm vườn sớm thấy ở khóm hoa hồng đọng mấy giọt sương trong có nụ hoa sắp nở…
Rồi… bình minh rạng rở: Tôi có một lời chào… qua cây lá rì rào, qua nắng reo như nhạc…
Nụ hoa hồng đang hát hòa theo tiếng chim ca! Tôi cúi xuống hôn hoa: Ôi nụ hoa thơm quá!
Hoa hồng không ai lạ, với tôi thì rất quen! Tôi gọi hoa là Em và…tôi có tập thơ Đẹp!
Chuyện đó, nhiều người biết… hôm nay thì khác… nha! Tôi hẹn với nụ hoa: Chiều nay thăm tiếp nhá!
*
Ngày tàn. Còn chút xế. Tôi lại ra thăm vườn, thăm nụ hoa tôi thương. Ô! Nó vẫn còn đứng đó…
Tôi đến… người-tình-nhỏ, xòe bàn tay chụp hoa… Bạn ơi, gì xảy ra: Thưa nụ hoa nát vụn!
Cali tôi, quá nóng… nắng làm khô hoa rồi, không có gió không rơi. Nguyên cái xác nguyên vẹn.
Tôi… gần như bị chém bằng nhát nắng cuối ngày! Nụ hoa trong lòng tay… là nụ hoa vỡ vụn!
Quả thật tôi lúng túng! Tôi “bóp” nát đời hoa! Quả thật tôi xấu xa, mặt trời kìa… cũng thấy!
Tôi rời vườn như chạy, buông hoa từng mảnh bay… Buông hoa từng mảnh bay. Từng Mảnh Hoa Tiên, đó!
Một nụ hoa hồng nở là một nụ trăng vàng… Cả ngày nắng chói chan, nó thành cái-bánh-tráng?
Cali nắng nhiều tháng. Hôm nay… tôi hoảng hồn! Nụ hoa hồng dễ thương khô ran mà không rụng…
Trần Vấn Lệ
==
LỜI TỪ BAN BIÊN TẬP:
Bài thơ “Tổ Quốc Quê Nhà Như Giấc Mơ” của nhà thơ Trần Vấn Lệ là một khúc ca hoài niệm trầm lắng, chất chứa niềm đau xót tột cùng và nỗi hoài hương đau đáu của một người con xa xứ. Qua từng dòng thơ miên man, tác giả dẫn dắt người đọc đi từ những cảm nhận vi tế về không gian, thời gian đến những nỗi niềm nhân sinh sâu sắc. Sức gợi từ thiên nhiên và nhịp chảy vô tình của thời gian
Sự “phàn nàn” trong bài thơ là cái nắng dai dẳng của mùa thu, một cái nắng không dịu dàng mà thiêu đốt, “soi cho cháy từng viên gạch”. Nhịp thơ trĩu nặng sự mệt mỏi, “lác đác… buồn hiu cái rã rời”, phản chiếu chính tâm trạng ngột ngạt, vô định của thi nhân. Tác giả nhận ra sự quẩn quanh của thời gian “năm ngoái, năm này, nắng giống nhau”, nhưng sự hững hờ của con người hay cái vô tình của lịch in “theo toán học” chẳng thể đo đếm được cái thất thường của đời người, cái phai nhạt của “tình yêu lợt sắc yêu”.
Từ “Cõng” trong thơ được tác giả viết hoa như một sự tôn kính tuyệt đối. Cha mẹ gánh trên lưng cả thiên tai, nghịch cảnh, cõng cả cuộc đời lam lũ để đổi lấy miếng ăn, áo mặc và danh xưng cho con. Nhìn lại lịch sử và văn chương, tác giả xót xa nhắc đến Nguyễn Du và Đoạn Trường Tân Thanh, nỗi đau nhân thế bị người đời thương mại hóa hay hiểu sai thành một câu chuyện tầm thường.
Đó là cái nhìn đầy chua xát của một hồn thơ trăn trở với những giá trị cốt lõi bị phôi pha.
Kính Mời đọc:
==
TỔ QUỐC QUÊ NHÀ
NHƯ GIẤC MƠ
Lại nắng! Hôm nay nắng nữa rồi!
Mùa Thu mà lá… nắng, chưa rơi
chỉ soi cho cháy từng viên gạch
lác đác… buồn hiu cái rã rời!
.
Năm ngoái, năm này, nắng giống nhau,
tại mình quên hết! Có làm sao?
Hôm nay trời nắng than hay thở…
Quên nghĩ thời gian không trước sau!
.
Chuyện của Ông Trời: mưa với nắng
Chuyện Mẹ Cha mình: Cõng Nắng Mưa.
Có thế mới ra cơm với áo
và Danh hay Tiếng… với Người Ta!
.
Sáng, tưởng ngày êm, nắng dịu dàng
Chim đâu không thấy chúng kêu vang?
Cầm lon gạo ném… chim không đến
Là biết mùa Thu mới chửa sang!
.
Lịch cứ in ngày theo toán học
Người in không nghĩ chuyện mai chiều.
Có khi mai lạnh, chiều oi bức
Quên bẳng tình yêu lợt sắc yêu…
*
Ông Nguyễn Du đau viết Đoạn Trường
Người đời không để ý tang thương…
Đổi ra là Truyện Kiều vô nghĩa
Nguyễn Du nào đã viết truyện Dâm?
.
Năm ngoái năm này, tôi lẩn thẩn
đi từ bờ giậu đến bờ sông,
nghe thầm nắng mới reo ngoài ngõ
Áo Mẹ phơi đâu? Gió phập phồng…
.
Thơ Lưu Trọng Lư bài Nắng Mới…
Năm nào tôi cũng nhớ ngày xưa!
Tang điền thương hải sầu chan chứa
Tổ Quốc! Quê Nhà! Như Giấc Mơ…
Trần Vấn Lệ