Tiểu sử nhân vật lịch sử Hàn Thuyên

Hàn Thuyên(韓詮), tên thật là Nguyễn Thuyên (阮詮), làm tới chức Thượng Thư Bộ Hình dưới thời Trần Nhân Tông. Ông đỗ Tiến Sĩ năm 1247 (không rõ năm sinh năm mất)

  Quê ở làng Lão Hạ, huyện Thanh Lâm, nay thuộc Nam Sách, tỉnh Hải Dương, (có tài liệu ghi ông quê ở làng Vụ Cầu, huyện Hạ Hòa, tỉnh Vĩnh Phúc).

Năm 1256 Ông đỗ Thái Học Sinh, làm quan qua các triều đại vua Trần Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông đến đời vua Trần Nhân Tông ông giữ chức Binh Bộ Thượng Thư. Ông là tác giả nhiều bài thơ, trong đó có tập thơ Phi sa giản tập viết bằng chữ Nôm. Thơ ông viết về thiên nhiên cây cỏ, thanh thản mà tao nhã chẳng hạn như bài “Xuân”: “Hoa nở, lộc hưởng, xuân lại xuân, Cỏ cây mơn mởn đón đông quân. Bướm ong bay rộn. Trời đang ấm. Mừng mảnh trăng xuân sáng bội phần.” Ông được xem như là người đầu tiên đã truyền bá chữ Nôm. 

Tháng 8 năm 1282 ông được vua Trần chuẩn y cho đổi họ thành Hàn Thuyên vì ông có Công viết bài Văn tế đuổi cá sấu đem lại cuộc sống đem lại cuộc sống bình yên cho dân làng chài ven sông Nhị (chữ “Hàn” giống họ Hàn Dũ – Một văn hào nổi tiếng đời Đường, từng có bài văn tế đuổi cá sấu đi nơi khác).

Hàn Thuyên vốn giỏi thơ, phú là người đầu tiên đưa chữ Nôm vào thơ văn với ý định biến chữ Nôm thành ngôn ngữ phổ biến trong văn chương và đời sống nước ta. Rất nhiều nhà thơ đã hưởng ứng và thơ Quốc Âm (hay còn gọi là Hàn luật) bắt đầu từ đó.

Những đổi mới của Han Thuyên đã mở ra một phương hướng tìm tòi và sáng tạo tích cực trong quá trình phát triển nền văn học viết bằng chữ Nôm. Với những đóng góp mang tính đề cao bản sắc dân tộc ấy, Hàn Thuyên được xem là nhà văn hóa đáng ghi nhớ.

Ngặc ngư kia hỡi! mày có hay ?
Biển Đông rộng rãi là nơi này 
Phú Lương đây thuộc về thánh vực 
Lạc lối đâu mà lại đến đây. 
Há chẳng nhớ rằng nước Việt xưa 
Dân quen chài lưới chẳng tay vừa 
Đời Hùng vẽ mình vua từng dạy 
Xuống nước giao long cũng phải chừa 
Thánh thần nối dõi bản triều nay 
Dấy từ Hải Ấp ngôi trời thay. 
Võ công lừng lẫy bốn phương tịnh 
Biển lặng sông trong mới có rày 
Hùm thiêng xa dấu dân cày cấy 
Nhân vật đều yên đâu ở đấy 
Ta vâng đế mạng bảo cho mày 
Hãy vào biển Đông mà vùng vẫy.

Trích – từ điển tác giả Văn hóa Viêt Nam.

About the author
Leave Comment