TIẾNG KÊU CẦU CỨU
Hồi đầu tháng Tư năm nay, Ban Đại Diện Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia tại Houston và Vùng Phụ Cận đã mở một cuộc họp báo để giúp cho bà Helen Nguyễn Bảo Hiếu, vợ của ông Michael Nguyễn Minh Phương là một công dân Hoa Kỳ đang bị giam cầm tại Việt Nam tính đến nay đã 9 tháng.
Cuộc họp báo được tổ chức tại thành phố Houston, dù rằng gia đình vợ chồng ông Phương đang cư ngụ tại thành phố Orange, California bởi lý do là cả hai người đều có nhiều thân nhân cư ngụ tại Houston từ lâu. Ngay cả chính cá nhân ông Phương cũng đã từng sinh sống lâu năm tại tiểu bang Texas, hoạt động tích cực trong các sinh hoạt thiện nguyện của giới trẻ trong thời gian theo đuổi việc học tại Đại Học Houston vào những năm giữa thập niên 1980.
Ngoài ra, thân phụ của ông Phương là một người được hầu như mọi người ở Houston biết đến. Đó là ông Nguyễn Văn Nam, chủ tịch tiên khởi của Hội Đồng Đại Diện Cộng Đồng Người Việt được thành lập vào thời gian đó. Ông Nam cũng được biết tiếng là người đại diện cho khối đông người Việt hành nghề đánh tôm tại vùng Vịnh Galveston hồi đầu năm 1980 đã nộp đơn tại Toà Sơ Thẩm liên bang để thưa kiện băng đảng da trắng KKK nổi tiếng kỳ thị sắc tộc về những hành động chèn ép và hăm doạ những di dân gốc Việt mới đến định cư tại Texas sau biến cố chia lìa đau thương của ngày 30/4/1975. Và ông đã thắng kiện khiến cho đám băng đảng KKK hết còn “tác oai tác quái” đối với cộng đồng người Việt còn non nớt yếu kém vào lúc ấy.
Ông Nam là một cựu sĩ quan từng phục vụ trong ngành Tâm Lý Chiến thuộc Quân Lực VNCH và cũng được nổi tiếng là một người rất “đào hoa”. Ông và người vợ đầu là mẹ của anh Phương đã ly dị và mỗi người đều đã có cuộc sống ổn định với những người phối ngẫu khác tại hai tiểu bang: ông ở Texas còn bà ở California.
Vì lý do đó nên anh Phương mới có cơ hội đi về thường xuyên giữa hai nơi, trước khi bén duyên với cô Bảo Hiếu khi họ cùng sinh hoạt trong môi trường của Tổng Hội Sinh Viên miền Nam Cali. Cả hai vợ chồng trẻ này đã có một cuộc sống hạnh phúc bên nhau với 4 đứa con gái từ 5 đến 14 tuổi. Và cả hai người cũng đều giữ những mối liên lạc thân tình và thường xuyên với rất đông bạn bè và thân quyến tại thành phố Houston.

Sự việc bắt đầu vào tháng 7 năm 2018 khi anh Phương về Việt Nam thăm nhà và bạn bè, nhưng đã bị nhà cầm quyền trong nước bắt giữ và giam cầm từ đó đến nay mà không đưa ra lý do cũng như cáo trạng buộc tội. Sau thời gian đầu hoang mang và sợ hãi vì tưởng rằng chồng mình đã bị mất tích, để rồi sau đó tiếp tục sống trong hồi hộp lo âu vì nhà cầm quyền Việt Nam vẫn tìm cách giới hạn những thông tin liên quan đến vụ bắt giam này, bà Bảo Hiếu đã nhanh chóng tìm đủ phương cách để cứu gỡ cho chồng mình được qua cơn khổ nạn.
Bà Bảo Hiếu đã vận động sự giúp đỡ của nhiều viên chức chính quyền, đặc biệt là các vị dân biểu và nghị sĩ liên bang, để chính thức lên tiếng yêu cầu phía nhà cầm quyền Việt Nam phải thả tự do cho ông Phương, vốn là một công dân Hoa Kỳ, chủ nhân một cơ sở ấn loát tại Garden Grove và đang sinh sống bình thường với gia đình gồm vợ và 4 con ở thành phố Orange, California.
SƠ LƯỢC NHỮNG DIỄN BIẾN
Những ai thích quan tâm đến các đề tài thời sự liên quan đến Việt Nam có lẽ cũng đã được nghe tường thuật về những diễn biến trong vụ này trong thời gian qua, dưới nhiều hình thức và diễn đàn khác nhau. Sau đây là phần tóm lược những gì đã xảy ra.
Anh Phương, 55 tuổi, đã rời California vào ngày 27/6/2018 để bay về Việt Nam làm một chuyến du lịch tại miền Trung cùng với bạn bè trước khi trở lại Sàigòn thăm các thân nhân còn sinh sống tại đây. Theo dự trù, anh sẽ bay về lại Mỹ vào ngày 16/7 vì phải còn lo chuyện điều hành nhà in cũng như chăm sóc cho 4 đứa con nhỏ.
Khi không thấy chồng mình trở về như dự định, chị Bảo Hiếu mới hoảng sợ, bắt đầu nhờ vả bạn bè và thân quyến cố tìm tung tích của anh qua các trang mạng thông tin xã hội như Facebook, cũng như cầu cứu với một số các cơ quan truyền thông tiếng Việt. Thông tin việc anh Phương bị mất tích, và sau đó mới biết là bị nhà cầm quyền trong nước bắt giam đã được lan truyền nhanh chóng, gây kinh ngạc sợ hãi trong cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ về những rủi ro có thể bất ngờ đổ ập xuống khi về thăm nhà, một quốc gia mà những quyền tự do căn bản đều bị giới hạn và nhà cầm quyền có thể bắt giam bất cứ ai một cách tuỳ tiện.
Sau vài tuần lễ đầu không có tin tức gì, chị Bảo Hiếu mới biết được tin anh Phương đã bị bắt giữ vào ngày 7/7 khi rời Đà Nẵng để bay vào Sàigòn, trên người chỉ mang theo hành lý và khoảng 1,200 Mỹ-kim để tiêu dùng. Anh đã bị tống giam vào nhà tù Phan Đăng Lưu, và bị điều tra về tội vi phạm Điều luật số 109 về hình sự, liên quan đến “ý đồ muốn lật đổ chính quyền”.
Mãi 3 tuần sau đó, đến ngày 31/7, anh Phương mới được gặp mặt lần đầu với viên chức của Toà Lãnh Sự Mỹ tại Sàigon, để nghe cáo buộc là đang bị điều tra về “những hoạt động chống lại nhà nước”.
Đến ngày 3 tháng 8, chị Bảo Hiếu và 4 cô con gái đã cùng với bà Mimi Walters, Dân biểu liên bang tại địa hạt Orange, mở một cuộc họp báo để yêu cầu Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ hãy tiếp xúc với nhà cầm quyền Việt Nam để đòi trả tự do cho anh Phương.
Đến ngày 8 tháng 8, bốn vị dân biểu liên bang tại vùng Orange County là Mimi Walters, Ed Royce, Lou Correa và Alan Lowenthal đồng ký tên trong bức thư gửi lên Ngoại Trưởng Pompeo để thúc đẩy nhà cầm quyền Việt Nam phải nhanh chóng thả tự do cho anh Phương vì họ không hề đưa ra cáo buộc tội danh nào.
Đến cuối tháng 8, các vị đại diện cho các dân biểu Lowenthal và Walters cũng đã gặp các viên chức Toà Đại Sứ Việt Nam tại thủ đô Hoa Thịnh Đốn. Trong cuộc họp này, phía Việt Nam đã thú nhận có giam giữ anh Phương để điều tra. Tuy nhiên, họ lại không đưa ra cho phía Hoa Kỳ những chứng cứ hoặc bất cứ thông tin nào để biện minh cho những cáo buộc nghiêm trọng như vậy.
Đến ngày 4 tháng 9, một phiên họp đặc biệt đã được triệu tập tại diễn đàn Hạ Viện Hoa Kỳ bởi Dân biểu Mimi Walters, với sự đồng bảo trợ của nhiều vị dân biểu khác thuộc cả hai đảng Cộng Hoà và Dân Chủ gồm có Ed Royce, Lou Correa, Alan Lowenthal, Doug LaMalfa, Al Green và Louie Gohmert. Tất cả các vị dân biểu này đã yêu cầu nhà cầm quyền Việt Nam phải thả tự do cho công dân Hoa Kỳ là anh Michael Nguyễn Minh Phương đã bị bắt giam từ ngày 7/7 mà không có những cáo trạng buộc tội chính thức.
Đến ngày 1 tháng 10, có đến 21 dân biểu thuộc cả hai đảng đã cùng ký tên trong một bức thư gửi lên Ngoại Trưởng Pompeo để thúc đẩy những biện pháp mạnh mẽ hơn nữa để giải quyết hồ sơ này nhằm thả tự do cho anh Phương.
Đến ngày 19 tháng 11, một nhóm 12 dân biểu liên bang đã ký tên vào một bức thư gửi đến Đại sứ Việt Nam tại Hoa Thịnh Đốn để yêu cầu nhà cầm quyền Việt Nam phải lập tức thả tự do cho anh Phương.
Đến ngày 20 tháng 12, một phiên họp đặc biệt lần thứ hai cũng được triệu tập tại diễn đàn Hạ Viện, với sự chủ động của các dân biểu Green, Walters, Correa và Yoho đã đưa ra những lời mạnh mẽ và hùng hồn để kêu gọi sự ủng hộ cho việc thả tự do cho anh Phương.
Theo những thông tin mới nhất cho biết, dường như phía Việt Nam dự định sẽ đưa vụ này ra toà vào tháng 5 sắp tới để chính thức xét xử anh Phương cùng với những người cùng bị bắt gồm có Huỳnh Đức Thanh Bình và Trần Long Phi sau khi họ đã hoàn tất cuộc điều tra.
Theo Bảo Hiếu và tất cả những người hiểu chuyện, không ai tin rằng phía nhà cầm quyền Việt Nam sẽ cho mở một phiên toà xét xử công minh và chính trực tại một xứ sở mà nền công lý không được tôn trọng và nhà cầm quyền có thể kết tội cùng với những bản án khắc nghiệt đã có sẵn để trù dập bất cứ những ai có tiếng nói đối lập. Vì thế nên hơn lúc nào hết, mọi người chúng ta cần phải nỗ lực kết hợp với nhau dưới nhiều hình thức vận động chính giới Hoa Kỳ để mong áp lực phía nhà cầm quyền Việt Nam phải thả tự do cho một công dân Hoa Kỳ không can án như anh Phương.
MỘT PHỤ NỮ KIÊN TRÌ
Đối với riêng kẻ viết bài này, vụ này cũng khiến mình cảm thấy đau xót và càng khâm phục một phụ nữ kiên trì như Bảo Hiếu. Đau xót là vì chúng tôi đã từng quen biết và sinh hoạt với anh Phương từ hơn ba thập niên qua trước khi anh thành hôn với Bảo Hiếu.
Vào lúc ấy, anh Phương là một sinh viên trẻ đầy nhiệt huyết, hăng say nhảy ra ứng cử ban đại diện sinh viên Việt Nam tại Đại học Houston với một liên danh có tên là Tương Thân Tương Ái. Tuy thất cử khít khao, nhưng anh vẫn tiếp tục hăng say theo đuổi lý tưởng phục vụ tha nhân của tuổi trẻ, lần này dưới hình thức sinh hoạt báo chí qua một nguyệt san có tên là Thế Hệ, nhờ sự giúp đỡ đặc biệt của Việt Dzũng và anh Lê Văn Hào là chủ nhân của nhà in Thế Giới tại Houston vào lúc đó.
Vì mải mê hăng say hoạt động cho tha nhân, nên anh Phương thường là người trắng tay vì không có đi làm như các bạn đồng học khác. Nhưng anh cũng được may mắn có nhiều bằng hữu tốt bụng sẵn sàng chia sẻ những lúc thiếu thốn, và riêng kẻ này cũng đã nhiều lần giúp đỡ anh trong những lúc túng thiếu.
Vì thế nên về sau khi hay tin Phương đã thành hôn cùng Bảo Hiếu bên California, nhiều bằng hữu tại Houston vào lúc ấy đều cho là Phương tốt số, nhất là khi Bảo Hiếu tình nguyện đi làm hai hay ba “jobs”, vừa là y tá trong phòng mổ tại bệnh viện, vừa là y tá chăm sóc cho nhiều bệnh nhân tại tư gia. Đã vậy, những đứa con gái nhỏ mới sinh ra lại được ông bà ngoại và các dì ở gần nhà chăm sóc nên Phương vẫn có thể tha hồ bay bổng tiếp tục những hoạt động tha nhân cho thoả chí chứ không cần phải bận tâm đến chuyện kiếm cơm áo hàng ngày.
Những năm sau này, mỗi năm Phương thường dẫn 4 cháu gái về chơi tại Houston để thăm thân nhân tại đây, trong khi Bảo Hiếu vẫn tiếp tục “đi cầy” có lúc đến 2, 3 công việc y tá khác nhau để có đủ tiền cho các bố con được dịp sung sướng như mọi gia đình khác. Dĩ nhiên, Phương cũng biết thích ứng với hoàn cảnh để đóng góp công sức của mình như “Mr. Mom” dưới dạng những công việc phụ giúp lo cho các con nhỏ từ việc dọn các bữa ăn sáng rồi đưa đón đến trường học và những sinh hoạt khác tại nhà trường, song song với công việc điều hành một nhà in của anh, vốn từ lâu đã là đam mê dù rằng nó không đem lại lợi tức dồi dào so với những công việc khác.
Nay đột nhiên bị bắt giam trong nhà tù, mỗi tháng chỉ được tiếp xúc với các viên chức của Toà Lãnh Sự Mỹ có 20 phút ngắn ngủi và được tiếp tế thêm những khẩu phần rất giới hạn như Vitamin C, khô bò và kẹo từ gia đình đã được nhà cầm quyền cho phép, sự vắng mặt của Phương đã để lại một gánh nặng quá lớn lao đang đè nặng lên đôi vai của một phụ nữ đã cần cù và tần tảo nuôi chồng con trong mấy chục năm qua với những công việc bù đầu tại nhà thương từ sáng sớm đến tối để mong có dư dả về tài chính. Những đứa con giờ đây thiếu sự chăm sóc và nuôi dưỡng của người cha trong những sinh hoạt hàng ngày. Những người thân trong gia đình của Bảo Hiếu cũng cảm thấy hụt hẫng vì bỗng dưng mất đi sự giúp đỡ và hỗ trợ, an ủi của một người con rể, người anh, người em đáng quý và dễ thương.
Thế nhưng Bảo Hiếu đã không hề than vãn, dù rằng trong đêm khuya có những lúc người phụ nữ này cũng muốn bật khóc cho số phận vất vả của mình, bởi vì những đứa con gái nhỏ này có những lúc đêm khuya đã phải nằm ngủ chung với mẹ và nắm chặt tay vì lo sợ rằng người mẹ thân yêu đó cũng có thể bị bắt giữ và biệt giam như bố của chúng, tước đi sự bảo bọc cần thiết trong tuổi thơ.
Khi viết đến đây, tự dung chúng tôi nhớ đến một tích xưa rất nổi tiếng trong văn học sử nước nhà về chuyện một phụ nữ cũng đã kiên trì một lòng minh oan cho chồng là Thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa.
Đó là chuyện khi ông Bùi Hữu Nghĩa làm tri huyện Trà Vang (Trà Vinh năm 1848), vì cương trực nên bị quan trên ghen ghét, ghép tội oan, rồi bắt giam và giải về Gia Định chờ xử tội. Bà vợ ông là Nguyễn Thị Tồn thấy chồng bị oan ức liền từ Trà Vang lên Mỹ Tho rồi quá giang ghe bầu ra Huế để kêu oan cho chồng, một tiến trình kéo dài nhiều tháng trời vào lúc xưa. Tại kinh thành Huế, bà gặp được Thượng thư Bộ Lại Phan Thanh Giản để bày tỏ nỗi oan của chồng và được giúp đỡ. Vị minh quan viết tờ trạng và chỉ vẽ cho bà cách trình tấu nơi công đường.
Vào canh Năm, bà Tồn tới Tam Pháp Ty mạnh dạn đánh ba hồi trống làm kinh động nơi Tam cung Lục viện. Vua Tự Đức cho đòi người đánh trống vào chầu. Trước mặt vua và triều đình, bà biện bạch nỗi oan khiên của chồng đang gánh chịu. Vua Tự Đức nghe xong, giao cho Bộ Hình xem xét. Sau khi thẩm định minh bạch, nhà vua chung thẩm bản án: “tha cho ông Bùi Hữu Nghĩa khỏi tội tử hình nhưng phải quân tiền hiệu lực, đoái công chuộc tội”.
Sau đó, bà Nguyễn Thị Tồn được vua Tự Đức ban Võng điều có bốn lọng, nơi đầu võng có gông nhỏ sơn son, ngầm ý khen bà là người trung trinh, gan dạ song cũng thầm trách bà đã làm kinh động đế đô. Hoàng thái hậu Từ Dũ nghe tin, cho bà vào gặp mặt. Cảm kích trước một người phụ nữ dân dã từ xứ Đồng Nai không từ nan vạn dặm lặn lội đến chốn kinh thành minh oan cho chồng, Thái hậu đã ban tặng bà tấm biển chạm 4 chữ vàng Tiết phụ khả gia.
Sau này, khi nhắc đến hành động của vợ đánh trống kêu oan nơi kinh thành, ông Bùi Hữu Nghĩa tỏ lòng mến phục bằng câu đối:
Nơi kinh quốc ba hồi trống gióng, biện bạch này oan nọ ức, đấng hiền lương mắt thấy thảy đau lòng.
Chốn tỉnh đường một tiếng thét vang, hẳn hòi lẽ chánh lời nghiêm, lũ băng đăng tai nghe đà khiếp vía”.
Hơn 150 năm sau, không phải tại Trà Vinh mà tại Orange, California và Houston, Texas, bà Helen Nguyễn Bảo Hiếu cũng đã đánh trống kêu oan, biện bạch những điều oan ức để mong cho chồng mình được thả tự do, tuy không biết rằng những lời lẽ nghiêm chánh của mình có khiến cho nhà cầm quyền độc tài có nể sợ hay không. Chỉ biết là các viên chức chính quyền của Hoa Kỳ đã cảm phục để hết lòng ủng hộ.
Thoạt đầu, đã có bà dân biểu Mimi Walters thuộc đảng Cộng Hoà đã tích cực vận động tại Hạ Viện để yêu cầu Bộ Ngoại Giao Mỹ can thiệp. Sau cuộc bầu cử cuối năm 2018, bà Walters thất cử nhưng người chiến thắng là bà Katie Porter thuộc đảng Dân Chủ cũng đã nhanh chóng nhập cuộc để tiếp tục ủng hộ cho sứ mạng giải cứu cho anh Phương. Vì thế nên bà Porter đã đích thân mời Bảo Hiếu là vị khách danh dự của mình để đến tham dự buổi đọc bài diễn văn Thông Điệp Liên Bang của TT Trump tại Quốc Hội vừa qua, với ngụ ý là hồ sơ của Michael Phương Minh Nguyễn đang được phía Quốc Hội Mỹ quan tâm đến.
Từ lúc đầu, vì không bằng lòng với cách đối xử bất công của nhà cầm quyền trong nước, gia đình của anh Phương đã lập một thỉnh-nguyện-thư để đăng lên trang mạng Change.org để xin chữ ký của mọi người cùng thỉnh cầu các vị dân cử trong chính quyền, cũng như Ngoại trưởng Mike Pompeo và Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, hãy tìm cách cứu một công dân vô tội là Michael Phương Minh Nguyễn ra khỏi nhà tù ở Việt Nam để trở lại đoàn tụ với gia đình tại California. Cho đến nay đã có hơn 61,000 người ký tên vào bức thư thỉnh nguyện này, và chúng ta cần có ít nhất 75,000 chữ ký.
Quý đồng hương cùng thông cảm với tình cảnh của người phụ nữ này có thể đóng góp một nghĩa cử nhỏ  bé bằng cách ký tên vào bức thỉnh-nguyện-thư này qua trang mạng, có thêm phần tiếng Việt để giúp dễ hiểu cho nhiều người:
Hoặc có thể vào trang mạng của Facebook: https://www.facebook.com/pg/Freemichaelnguyen/posts/
About the author
Leave Comment