Chỉ còn 15 phút nữa phi cơ sẽ đáp xuống phi trường Salt Lake City. Đây là lần đầu tiên bà  Phụng đến Utah thăm gia đình con trai Kent kể từ khi nó kết hôn và dọn về đây . Utah là quê quán của Jade con dâu bà.

 Vợ chồng Kent mua nhà sau 3 năm ở thuê Apartment. Con dâu vừa sinh con đầu lòng, bà Phụng đi thăm con cháu, thăm nhà mới luôn thể.

Chiều qua bà Phụng đã sửa soạn valy quần áo và đồ dùng cá nhân cho chuyến đi 3 tuần, đầy đủ cả rồi. Bà chợt nhớ ra vội đi lấy chai dầu gió xanh và lọ dầu cù là nhét thêm vào. Ông Phụng ngạc nhiên:

–          Bà dùng gì đến chai dầu gió và cù là mà mang theo?

–          Hai chai dầu này chị bạn đi du lịch Thái Lan mua tặng, tôi mang cho con dâu, phụ nữ mới sinh em bé nên có chai dầu bên mình, xoa một chút là ấm người, nhất là nó ở xứ lạnh.

–          Con Jade người Mỹ mà bà làm như thời má mình, thời bà ngoại mình ngày xưa, mùi bà đẻ toàn dầu cù là con Hổ, dầu gió Nhị Thiên Đường hay khuynh diệp Bác Sĩ Tín.

Và ông hù dọa:

–          Nhân viên kiểm soát an ninh phi trường sẽ tưởng 2 chai dầu của bà là chất nổ, chất độc chỉ thêm phiền phức.

Mặc kệ chồng, bà Phụng vẫn mang theo 2 chai dầu. Đây là món bà cần và thích xài nhưng thân ái nhường cho con dâu, bà nghĩ nó cần hơn bà..

Mỗi phút trôi qua trên máy bay là mỗi phút bà Phụng rộn ràng sắp được gặp con cháu, nghĩ đến thằng cháu nội mới sinh được 2 tuần, chắc giống bố và lai thêm nét Mỹ của mẹ cháu sẽ đẹp trai lắm đây.  Ba tuần lễ ở Utah bà sẽ chăm sóc cháu nội cho con dâu kiêng cử nghỉ ngơi  phục hồi sức khỏe sau khi sinh đẻ. Bà Phụng dù chỉ sinh có một thằng Kent nhưng bà có kinh nghiệm đầy mình vì ngày xưa mẹ bà sinh năm một, ngoại bảo mẹ đẻ như gà. Mỗi khi mẹ mang bầu, gần ngày sinh là bà ngoại lo làm thịt chà bông, cô bé Phụng thời đó phải ngồi giã từng cối thịt heo theo chỉ dẫn của  ngoại, ngoại nấu nồi thịt kho tiêu cho bà đẻ ăn chắc dạ, ngoại  bắt bà đẻ ngồi ăn cơm trên giường có giăng mùng sợ…gió máy dù giường đã được quây một tấm màn gió, thì gió nào mà lọt tới được, chưa hết, bà đẻ phải kiêng cử không được tắm rửa hay đánh răng rửa mặt một tháng trời. Tới lượt bà  Phụng lấy chồng sinh con là thằng cu Tèo thì bà Phụng cũng phải theo gương của mẹ kiêng cử đủ thứ, mang thằng cu Tèo sang Mỹ lúc nó 5 tuổi và lớn lên là  Kent bây giờ.

Lát về tới nhà bà sẽ bảo  Kent chở đi chợ mua thịt thăn heo về để bà làm chà bông và kho tiêu, hai món ăn chưa bao giờ đăng ký nhãn hiệu dành cho bà đẻ nhưng bao lâu nay bà đẻ nào cũng biết đến, nhân dịp này cho con dâu Mỹ tập ăn đồ Việt luôn, hi vọng con dâu sẽ thích, còn vụ chai dầu gió và lọ dầu cù là bà sẽ giải thích cho Jade biết công dụng, hi vọng Jade sẽ vui vẻ đón nhận.

Máy bay đáp xuống, bà Phụng chỉ có 1 valy carry  on nên ra ngoài mau lẹ, bà ngó tìm hình bóng Kent, thì kia chẳng những Kent mà có cả Jade nữa. Bà Phụng kinh ngạc kêu lên:

–          Ồ Kent, mẹ tưởng một mình con ra đón mẹ thôi chứ.

–          Chào mommy.

Bà Phụng ngỡ ngàng nhìn con dâu, nàng ăn mặc thoải mái  quần sọoc áo thun hở cổ hở nách, bên cạnh Kent tay xách giỏ trong có baby đang nằm ngủ ngon lành. Jade nhào đến bên bà, tươi cười:

–          Mommy đưa con xách valy cho.

Cô nắm quai valy thì bà Phụng vội gạt ra:

–          Không, không, con phải kiêng cử không được làm việc nặng.

Và bà quay ra trách con trai:

–          Kent, sao lại mang vợ con ra phi trường thế này, sản phụ và em bé mới có 2 tuần, đáng lẽ mẹ con nó phải ở nhà kiêng nắng kiêng gió. Ngày xưa các bà đẻ  ngồi trong nhà vẫn phải mặc thêm áo khoác, khăn trùm đầu và  nhét bông gòn vào tai đó con.

Kent thản nhiên:

–          OK mà mom, sinh con xong là Jade bình thường lại ngay, cô ấy đã tắm rửa trong bệnh viện. Hôm sau về nhà vợ chồng con đã xách baby đi chợ Walmart mua đồ.

Bà Phụng nghe mà thêm ngạc nhiên đến chết lặng. Jade chẳng sợ gió máy gì cả,  gió phải sợ Jade thì đúng hơn, nàng ăn mặc kiểu “đón gió” thế kia thì Jade cần gì đến chai dầu gió, đến lọ dầu cù là thoa bóp cho ấm người cơ chứ. Bà xót xa nhìn baby bé bỏng nằm trong giỏ xách như người ta xách một món đồ mà tội nghiệp.

Về đến nhà bà được Kent dẫn đi một vòng thăm các phòng trong nhà rồi ra vườn sau sân trước ngắm hàng xóm xung quanh xong vào ăn cơm chiều Jade đã chuẩn bị sẵn sàng. Bây giờ bà Phụng mới thấy đói bụng, nhưng nhìn bàn ăn bà cụt hứng. Trên bàn là ba đĩa to tổ bố spaghetti. Jade hãnh diện khoe:

–          Mommy đây là món spaghetti ngon nhất mà con đã làm. Kent rất thích và con tin mẹ cũng sẽ thích nó.

Kent phụ họa với vợ:

–          Món ruột của Jade đó mom. Nghe tin mom đến thăm, Jade nhất định trổ tài món này trước..

Bà Phụng chết dở, chẳng lẽ bà nói không thích ăn đồ Mỹ đồ Tây nào hết, chỉ thích món ăn Việt Nam thôi. Phải chi Jade nấu nồi cơm thì bà sẽ ăn cơm trắng với chút đồ ăn Mỹ nào cũng tạm được, còn đĩa spaghetti đã chan nước sốt cà chua với thịt bò xay phủ đầy  bề mặt thì thay đổi sao được. Bà cố gượng cười làm vui:

–          Cám ơn Jade món spaghetti.

Jade mở tủ lạnh rót ra 3 ly nước cam, bà Phụng phản ứng tự nhiên, vội cản :

–          Jade mới sinh không nên uống đồ lạnh kẻo lạnh bụng con ơi. Sinh con đầu lòng càng phải kiêng cử kỹ lưỡng.

Jade ngạc nhiên:

–          Tại sao? ở trong bệnh viện bữa ăn có tráng miệng là trái cây hộp, rau câu và  ly nước cam lạnh.

Bà Phụng hết đường giải thích luôn. Hai con ăn đĩa spaghetti của nó một cách ngon lành trong khi  bà Phụng  ngao ngán nhìn đĩa spaghetti của mình mà nghĩ nếu Kent biết ăn đồ Việt, nếu con dâu là người Việt thì đây là đĩa cơm tấm sườn bì chả với chén nước mắm tỏi ớt bên cạnh rồi  và món tráng miệng có thể là chén chè thưng hay chè khoai môn rồi. Tưởng tượng xong bà Phụng cầm thìa cầm nỉa.. …khều những cọng spaghetti và  ráng ăn cho no bụng, cho vừa lòng con.

Hồi  Kent còn ở với cha mẹ không hiểu sao cha mẹ đều nói tiếng Việt với Kent, nấu cơm Việt cho Kent vậy mà Kent nói tiếng Việt không rành, ăn đồ Việt không thích, thay vì ăn cơm Kent ăn hamburger, bánh mì Sub way, pizza…v..v..nên vợ chồng bà Phụng xem Kent như “thằng Mỹ” ở chung nhà với mình. Bây giờ nó lấy vợ Mỹ, đẻ con lai Mỹ dám sau này vợ chồng bà xem gia đình Kent như …người nước ngoài quá.

Mấy ngày đầu ở với con, sáng điểm tâm cereal với sữa tươi hay  scrambled egg, pancake …trưa khoai tây nghiền, nui trộn cheese, thịt nguội, sà lách rau củ..… chiều thì món gà chiên đông lạnh đem nướng lại ăn với bắp hộp với chén súp gi đó sệt sệt, hay bánh mì nướng ăn với mấy cục xúc xích mấy cọng măng tây.

Nhìn “tình hình” bà Phụng phát chán muốn bảo Kent chở ra chợ Việt để bà mua chai nước mắm về kho nấu gì đó mặn mà  cho dễ nuốt, nhưng bà sợ con dâu giận vì mẹ chồng không thích món của nó, chẳng lẽ bàn ăn chia làm hai “phe”, chủ nhà ăn đồ Mỹ, khách ăn đồ Việt, chẳng khác nào bà mẹ đến đây “gây chiến” với con,  rồi mấy tuần ở Utah bà xài không hết chai nước mắm Việt thì nó sẽ lạc lỏng vô duyên trong căn bếp Mỹ và sớm bị quăng vào thùng rác thôi. Bà bỏ luôn ý định làm thịt chà bông, thịt kho tiêu cho con dâu, chắc gì nó màng tới món Việt của bà, hơn nữa nơi gia đình Kent ở đến khu chợ Việt Nam phải hơn 1 giờ xe. Thế là 3 tuần lễ ở Utah bà Phụng đành chịu trận ăn đồ Mỹ.

……………

Lúc xách va ly lên máy bay đến Utah bà Phụng vui bao nhiêu thì bây giờ xách valy rời Utah trở về nhà bà  vui bấy nhiêu.

Ba tuần lễ ở với con cháu bà đã thể hiện đúng vai trò bà mẹ chồng Việt tuyệt vời với con dâu Mỹ, bà nội tận tình với thằng cháu lai Mỹ. Bà thấy mình đã quyết định đúng, “hi sinh” ăn đồ Mỹ để trọn vẹn tình cảm gia đình Việt Mỹ chúng ta. Chai dầu gió và lọ dầu cù là nghĩa tình bà dành cho con dâu không thực hiện được, vẫn …”ế ẩm” nằm trong valy, bà sẽ mang về để dành xài khi trái nắng trở trời.

Về tới phi trường Dallas Fort Worth chồng ra đón. Hai người đi bộ ra bãi xe, bà kể cho chồng nghe 3 tuần lễ ở Utah dù ăn ở  nhà hay con đưa đi nhà hàng toàn ăn đồ Mỹ mà nhớ  đồ ăn Việt Nam, nhớ mùi vị mắm muối Việt Nam quá trời .

–          Tôi  tưởng 3 tuần lễ ở Utah bà…nhớ tôi chứ. Hóa ra chỉ nhớ đồ ăn Việt Nam.

Ông Phụng đùa và nói tiếp:

–          Bà hào hứng đặt vé ở Utah tới 3 tuần còn than thở gì nữa. May mà con dâu Mỹ ngoan và biết điều vui vẻ chiêu đãi mẹ chồng, chứ người Mỹ ghét nhất là cha mẹ vợ, cha mẹ chồng đến thăm và ở lại nhà, mất riêng tư của họ.

–          Lần đầu đi xa thăm con cháu, tôi  ở lâu cho đáng chuyến đi chứ.

Tới chỗ đậu  xe bà Phụng bảo chồng:

–          Ông chở tôi ra ngay khu chợ Việt để tôi ăn một tô phở bò viên tái  nạm gầu gân sách nóng hổi  với đầy đủ rau húng quế ngò gai giá sống chanh ớt nhé.

Rồi bà lẩm bẩm làm như sợ mình sẽ quên:

–          Rồi tôi sẽ order thêm mấy cái gỏi cuốn tôm thịt với nước chấm thơm cay của tương ớt lẫn vị bùi béo của đậu phộng.  Ăn cho no bụng, cho đã thèm và cũng là ăn mừng tôi đã có một chuyến đi thăm con dâu Mỹ mới sinh, dù có vài khác biệt kiểu sống nhưng thật vui, thật tràn đầy tình cảm mẹ chồng nàng dâu.

Nguyễn Thị Thanh Dương

( April 15, 2026)

== THƠ

     CHIỀU MƯA MEXICO.

( Tặng Đỗ Dung, anh Thọ)

Anh che cho em chiếc dù tình,

Chiếc dù màu đỏ trắng xinh xinh,

Mùa Hè bất chợt mưa lất phất,

Lạc giữa phố chiều em và anh.

                 Ai vội, nhưng mình bước chậm thôi,

                 Mưa êm như khúc nhạc không lời,

                 Coi chừng đường ướt làm trơn ngã,

                 Chiều mưa Mexico chơi vơi.               

Hai người đi giữa hàng cây xanh,

Cỏ cũng xanh. Chân em ngại ngần,

Dẫm trên cỏ hai bàn chân ướt,

Đi bên anh em đã ấm lòng.

                   Cây bàng xòe tán tròn trên cao,

                   Chẳng đủ che mưa cho mình đâu,

                   Không phải mùa Thu mà lá đỏ,            

                   Không phải tháng Bảy mà mưa Ngâu.

Phượng vỹ mùa hè đỏ ngập trời,

Rực rỡ trong mưa hoa Phượng rơi,

Chợt nhớ cánh hoa xưa trong gío,

Bay về đâu tuổi học trò ơi.

                    Lang thang đi qua những con đường,

                    Có hàng dừa cao lá rủ nghiêng,

                    Mưa từng sợi trắng, mưa lâu quá,

                    Chiếc dù che một khỏang trời riêng.

Trời cứ mưa, trời Mexico,

Lãng mạn hai người đi trong mưa,

Em nép vào gần anh chút nữa,

Anh ơi, phút giây này là thơ.

                   Ngày mai trời sẽ lại nắng lên,

                   Mùa hè Mexico, Cancun,

                   Biển xanh sóng vỗ đang mời gọi,                

                   Chiều mưa hôm qua không thể quên.

             Nguyễn Thị Thanh Dương

                      ( June, 25, 2011)

Kính mời quý độc giả đọc bài viết với những lập luận sắc bén và nhận định rất chính xác về cộng sản của con chim đầu đàn Cô Gái Việt, VTS Phương Thúy, sau khi cô xem đoạn phim giới thiệu sách (video book trailer) Hậu Kiếp Của Gã Hề Rách Rưới─tác giả Khánh Hà (The Afterrlife Of A Threadbare Jester─Author Khanh Ha), vị phu quân tài ba của cô, một nhà văn gốc Việt nhưng viết tiếng Anh truyện nào là thắng giải truyện nấy, vượt qua những nhà văn nổi tiếng của Mỹ.  VTLV cũng đã giới thiệu nhiều bài viết của Phương Hoa về việc thắng giải của Khánh Hà.

Đọc để thấy rằng con cháu Hai Bà Triệu Trưng dù sống nơi hải ngoại vẫn noi gương tiền nhân: “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh!”

Video book trailer:

==

TÔI VẪN ĐỢI

Khi tôi xem đoạn phim giới thiệu sách (video book trailer) Hậu Kiếp Của Gã Hề Rách Rưới─tác giả Khánh Hà (The Afterrlife Of A Threadbare Jester─Author Khanh Ha), tôi đã bị cuốn hút và xúc động bởi những câu dẫn dụ, ngắn, nhưng gây ấn tượng và cảm xúc mạnh mẽ; đã nói lên được chủ đề, linh hồn của cuốn sách.

Là kẻ sống sót sau cuộc “nước mất, nhà tan” vào tháng Tư, 1975, tôi đã bật khóc khi xem; đồng thời bất bình và phẫn uất bởi sự thiển cận, tráo trở, và gian dối của các chủ thuyết sai lầm, không thiết thực. Những chủ thuyết này đã gây chiến tranh, đã tàn sát bao sinh mạng, đã hứa vàđã thất hứa. Đây là “nghịch lý vĩ đại” và “thảm họa kinh hoàng” của thế kỷ 20! Chủ thuyết này hứa hẹn rất nhiều nhưng chẳng đạt được bao nhiêu─hứa hẹn một xã hội bình đẳng, không giai cấp nhưng lại cố tình ém nhẹm, dấu diếm một “tầng lớp thượng lưu” phía sau, tóm trọn quyền lực và tài sản quốc gia; mà người dân không thể tranh cãi và thưa kiện!

Tôi muốn nói đến sự khác biệt giữa lý thuyết Mác-xít và “sự thật phũ phàng” khi phải đối diện với thực tại mà nó đã va chạm và bị “u đầu, sứt trán”. 

Ban đầu Karl Marx lập luận rằng sau một cuộc cách mạng, sẽ có một giai đoạn tạm thời được gọi là “chuyên chính vô sản. Sử dụng quyền lực nhà nước để xóa bỏ sở hữu tư nhân. Một khi các giai cấp biến mất, nhà nước sẽ “tàn lụi” vì sẽ không còn ai để đàn áp nữa. Nhưng trên thực tế nhà nước không “tàn lụi” mà còn có xu hướng phát triển. 

Vladimir Lenin đã bổ túc vào ý tưởng của Marx─công nhân sẽ không tự mình bắt đầu một cuộc cách mạng─họ cần những nhà cách mạng chuyên nghiệp để lãnh đạo họ. Điều này tạo ra một hệ thống phân cấp chặt chẽ, kỷ luật; trở thành chính phủ mới và trở thành một tầng lớp đặc quyền tư lợi, tự duy trì. 

Marx hứa hẹn một thế giới không có giai cấp, nhưng họ chưa bao giờ đạt được chốn không tưởng này; họ chỉ xây dựng một phiên bản khác, nơi Đảng (hoặc Điện Kremlin) vẫn là giai cấp điều hành (Chief Executive Officer─CEO) không thể tranh cãi của đất nước. Tầng lớp cầm quyền đã trờ thành giai cấp thống trị mới với đồng phục đẹp hơn, xa xỉ hơn, chức danh thay đổi để hòa đồng với các nước dân chủ khác. Họ chưa bao giờ đạt được xã hội không tưởng; họ chỉ xây dựng một phiên bản công nghệ cao của hệ thống cũ, nơi Đảng (hoặc Điện Kremlin) vẫn là CEO không thể tranh cãi của đất nước.

China, dưới thời Mao Trạch Đông, mục tiêu tối cao là bình đẳng triệt để qua nghèo đói. Dưới thời Đặng Tiểu Bình và những người kế nhiệm, mục tiêu được chuyển sang “Chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc”. Họ cần một nền kinh tế mạnh mẽ, với doanh nghiệp tư nhân và đầu tư nước ngoài. Chủ nghĩa này đã tạo ra “các nhà tư bản đỏ”─những tỷ phú và trùm công nghệ được phép làm giàu, miễn là họ trung thành với Đảng Cộng sản (ĐCSTQ). Mục tiêu “không giai cấp” đã được thay thế bằng mục tiêu “phục hưng dân tộc”; khá ngoạn mục như trò hề!

Russia ngày nay, thay vì theo lý tưởng Cộng sản như thời Liên Xô, đã theo khuynh hướng “chủ nghĩa dân tộc” và “chủ nghĩa bảo thủ”, với cấu trúc chính trị xoay quanh quyền lực tập trung của Tổng thống. Đây là một chiến lược thích nghi, một cách “thay màu đổi sắc” để duy trì sự ổn định và vị thế cường quốc. Họ đã nhấn mạnh đến “lòng tự tôn dân tộc” để tồn tại trong một thế giới, nơi mà những khẩu hiệu về một xã hội bình đẳng, không giai cấp… không còn nghĩa lý gì nữa. Cách này hiệu quả hơn nhiều để giữ rịt sự trung thành của dân, xóa bỏ lời hứa về một xã hội không giai cấp và không bao giờ thành hiện thực.

Đảng Cộng sản Liên bang Nga (KPRF) vẫn hoạt động và là một trong những đảng đối lập lớn nhất nhưng không nắm quyền điều hành chính phủ. Từ thập niên 90, Nga đã chuyển nền kinh tế tập trung sang kinh tế thị trường. Mặc dù nhà nước vẫn nắm giữ quyền kiểm soát lớn trong các lĩnh vực chiến lược (như năng lượng và quốc phòng), nhưng phần lớn nền kinh tế là sở hữu tư nhân.

Các nước Cộng sản theo hệ tư tưởng Marx-Lenin: China, Cuba, North Korea, Vietnam, Lào như con tắc kè đã “thay màu đổi sắc” để tồn tại, cố gắng duy trì quyền lực, che đậy những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng. Vietnam cũng thế, phủ nhận tội ác chiến tranh, phớt lờ những cáo buộc đàn áp các quyền tự do căn bản. Họ bắt chước China, phát huy tư tưởng về độc lập dân tộc, gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nhằm giải phóng dân tộc, xóa bỏ giai cấp, và giải phóng con người.

Thật nực cười!

Tôi chán ghét sự “thay màu đổi sắc” đầy mập mờ, gian dối. Tôi muốn họ thẳng thắn, chấp nhận sai lầm và công khai thú nhận. “Có gan làm giặc thì có gan chịu đòn” hay “dám làm dám chịu”, chỉ cần một lời xin lỗi để giải tỏa bao oan khiên chồng chất suốt mấy chục năm qua, để bù đắp và an ủi những mất mát kinh khủng mà dân tộc đã gánh chịu. Vì tương lai và lợi ích chung của VN, đây là biểu tượng tiên quyết, phải làm để tái tạo đất nước.

Từ năm 2013, tôi vẫn đợi:

==

Vài Cảm Nghĩ Khi Đọc “TÔI VẪN ĐỢI”

 “Tôi Vẫn Đợi” là tiếng thét giữa lặng im. Là lời tuyên ngôn đòi nợ lịch sử.  Bài viết của Nguyễn Phương Thúy là một bản cáo trạng đanh thép và là tiếng thét xé lòng của cả một thế hệ, một dân tộc đã và đang gánh chịu vết thương rỉ máu dưới ách cộng sản. Bằng một nhãn quan lịch sử sắc bén và những kinh nghiệm đau thương của kẻ sống sót sau biến cố tháng Tư năm 1975, tác giả đã nêu lên rõ nét “trò hề đại thế kỷ” mang tên chủ thuyết Mác-Lênin. Đó là một thứ lý thuyết không tưởng, hứa hẹn một thiên đường mù để rồi dựng lên một địa ngục trần gian đầy rẫy bất công và dối trá.  Tác giả cho rằng thuyết cộng sản “Ở đời muôn sự của chung” là “Cú lừa thế kỷ.”

Nhận xét độc đáo nhất của bài viết nằm ở chỗ tác giả đã lột mặt nạ các thể chế cộng sản thông qua hình tượng “con tắc kè thay màu đổi sắc”. Từ Karl Marx đến Lenin, từ Mao Trạch Đông đến Đặng Tiểu Bình, và ngay cả Việt Nam hiện tại, cái gọi là “xã hội không giai cấp” thực chất chỉ là một bức bình phong công nghệ cao để che đậy một tầng lớp “vua tập thể” mới. Sự tráo trở của lý thuyết là hứa hẹn xóa bỏ giai cấp để rồi sinh ra một “tầng lớp thượng lưu đỏ” thao túng toàn bộ tài sản và quyền lực quốc gia, biến Đảng của họ thành một tập đoàn CEO quyền cao tối thượng.  Khi lý thuyết Mác-xít sụp đổ trước thực tế phũ phàng, họ sẵn sàng khoác lên mình chiếc áo “Phục hưng dân tộc”, nhưng bản chất không phải vì dân tộc, mà là để “giữ rịt sự trung thành”, duy trì quyền lực, và che đậy những vi phạm nhân quyền nghiêm trọng, theo lời tác giả. 

Đọc những dòng thơ và văn xuôi của Nguyễn Phương Thúy, người ta nghe thấy tiếng nấc nghẹn của hàng triệu người dân Nam đã và đang nếm trải bao cay đắng, lầm than, hoặc phải tù đày trên chính quê hương, hoặc phải lưu lạc xứ người.  Là tiếng kêu cứu loãng tan trong sóng dữ của những con người chấp nhận đánh cược mạng sống với đại dương trên những con thuyền mong manh để tìm tự do.  Là máu xương của những anh lính miền Nam chết trận không mồ mả, là sự tả tơi của các cựu chiến binh cộng sản khi nhận ra mình chỉ là quân cờ cho một chủ thuyết ngoại lai gieo rắc thống khổ cho dân. 

Cái hay và độc đáo nhất của tác phẩm là sự kiên nhẫn đến kiên cường đầy nhân văn: “Từ năm 2013, tôi vẫn đợi…”.  Cái đích cuối cùng mà tác giả thay người dân hướng tới không phải là lòng hận thù mù quáng, mà là sự sòng phẳng của lịch sử.  “Có gan làm giặc thì có gan chịu đòn”.  Kẻ cầm quyền nợ nhân dân một lời xin lỗi, để giải tỏa bao oan khiên chồng chất suốt mấy chục năm qua, an ủi những linh hồn vùi sâu dưới đáy biển lạnh hay những thể xác rã rời nơi đất mẹ.  Và đó chính là chìa khóa mệnh nước, là biểu tượng tiên quyết để san bằng mọi trở ngại, gắn kết lòng dân tạo thành sức mạnh dời non lấp biển chống lại họa xâm lăng hàng xóm cận kề sát nách. 

Và cũng theo lời tác giả Nguyễn Phương Thúy, chừng nào sự thật chưa được trả lại, chừng nào lời xin lỗi thành tâm chưa được thốt ra, thì những tiếng lòng uất nghẹn ấy sẽ vẫn cháy âm ỉ, chờ ngày bùng lên thành ngọn lửa thiêu rụi xiềng xích độc tài.

Tóm lại, bài viết của Nguyễn Phương Thúy là một tác phẩm chứa đựng năng lượng thức tỉnh mạnh mẽ. Nó nói giùm cho những người dân thấp cổ bé họng đang sống dưới sự kìm kẹp, là người dân không quên, lịch sử không quên.  Một tác phẩm đáng lưu lại cho các thế hệ con cháu, nhất là phái nữ, học hỏi.  VTLV xin trân trọng giới thiệu cùng quý độc giả bốn phương.

VTLV

MÌNH TÌM HIỂU ĐỂ BẠN KHỎI TÌM HIỂU!!!

 Ý NGHĨA VÀ CÁC VỊ TỔNG THỐNG TRÊN CÁC TỜ TIỀN GIẤY HOA KỲ 

Chào bạn! Việc tìm hiểu về những gương mặt trên các tờ tiền đô la Mỹ (USD) không chỉ giúp bạn nhận biết mệnh giá nhanh hơn mà còn là cách tuyệt vời để khám phá lịch sử và những giá trị cốt lõi của Hoa Kỳ. Mỗi vị tổng thống được chọn in lên tiền đều là những người có đóng góp vĩ đại, đặt nền móng cho sự phát triển của quốc gia này.

Dưới đây là danh sách các vị tổng thống trên các tờ tiền đang lưu hành và ý nghĩa của họ:

1. DANH SÁCH CÁC VỊ TỔNG THỐNG TRÊN TIỀN GIẤY

Đây là những gương mặt quyền lực mà bạn thường xuyên sử dụng hàng ngày:

* Tờ $1 – George Washington: Vị Tổng thống đầu tiên của Hoa Kỳ, được mệnh danh là “Cha đẻ của đất nước”. Hình ảnh của ông tượng trưng cho sự khởi đầu và tinh thần độc lập.

* Tờ $2 – Thomas Jefferson: Vị Tổng thống thứ 3 và là tác giả chính của Bản Tuyên ngôn Độc lập Mỹ. Tờ tiền này khá hiếm và thường được coi là biểu tượng của sự may mắn.

* Tờ $5 – Abraham Lincoln: Vị Tổng thống thứ 16, người đã lãnh đạo đất nước vượt qua cuộc Nội chiến và có công lớn trong việc xóa bỏ chế độ nô lệ. Ông tượng trưng cho sự tự do và bình đẳng.

* Tờ $20 – Andrew Jackson: Vị Tổng thống thứ 7, người đại diện cho tầng lớp bình dân và có công lớn trong việc mở rộng lãnh thổ Hoa Kỳ về phía Tây.

* Tờ $50 – Ulysses S. Grant: Vị Tổng thống thứ 18 và là tướng quân lừng danh trong cuộc Nội chiến Mỹ. Ông được vinh danh vì nỗ lực bảo vệ sự thống nhất của quốc gia.

2. NHỮNG NHÂN VẬT KHÔNG PHẢI TỔNG THỐNG NHƯNG VẪN ĐƯỢC IN TRÊN TIỀN

Tại Mỹ, không phải tờ tiền nào cũng in hình Tổng thống, có hai nhân vật đặc biệt quan trọng khác là:

* Tờ $10 – Alexander Hamilton: Bộ trưởng Ngân khố đầu tiên của Mỹ. Ông là người thiết lập hệ thống tài chính quốc gia, đó là lý do ông được vinh danh trên tờ tiền này.

* Tờ $100 – Benjamin Franklin: Một trong những “Khai quốc công thần” của Mỹ. Ông là nhà khoa học, nhà phát minh và nhà ngoại giao vĩ đại, biểu tượng cho trí tuệ và sự thịnh vượng của Hoa Kỳ.

3. Ý NGHĨA CỦA VIỆC LỰA CHỌN CÁC NHÂN VẬT

Việc duy trì hình ảnh các vị lãnh đạo trên tiền giấy mang nhiều thông điệp sâu sắc:

* Tôn vinh lịch sử: Nhắc nhở người dân về những hy sinh và công lao của các thế hệ đi trước trong việc xây dựng đất nước.

* Khẳng định giá trị quốc gia: Các biểu tượng trên tờ tiền thể hiện sự thống nhất, tự do và lòng tự hào dân tộc của người Mỹ.

* Bảo mật và nhận diện: Hình chân dung chi tiết của các nhân vật lịch sử là một trong những yếu tố quan trọng giúp chống lại việc làm tiền giả.

LỜI KHUYÊN CUỐI CÙNG

Khi sinh sống và làm việc tại Mỹ, việc hiểu rõ giá trị của từng tờ tiền và những câu chuyện lịch sử đằng sau chúng sẽ giúp bạn hòa nhập văn hóa tốt hơn. Nếu bạn có một tờ $2 trong ví, hãy giữ nó như một món quà tinh thần may mắn nhé! Chúc bạn luôn rạng rỡ, mạnh mẽ và gặt hái được nhiều thành công, tích lũy được thật nhiều những tờ tiền ý nghĩa này tại Mỹ! 

 DISCLAIMER:

Nội dung dựa trên các thông tin lịch sử và quy định của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) tính đến tháng 05/2026.

 Quang V Dong

Văn Thơ Lạc Việt 35 Năm – Một Hành Trình Rực Rỡ, và Buổi Ra Mắt Sách Đầy Nghĩa Tình

Phương Hoa

Chiều Thứ Bảy, 9 tháng 5, 2026.  Trời San Jose nắng như vàng hơn, rực rỡ hơn, để chào đón quan khách từ các nơi về tham dự lễ Kỷ Niệm 35 Năm Thành Lập Văn Thơ Lạc Việt (VTLV), một sự kiện đặc sắc và gần như…hiếm hoi giữa lòng phố thị nổi tiếng là “tiệc tùng lễ hội quanh năm” này.  Hiếm hoi, bởi vì ngày hôm nay là “1 sự kiện – 3 chủ đề” mà chủ đề nào cũng đặc biệt cả!

Khi tôi và chị Mỹ Thanh đến, xung quanh hội trường tràn ngập những nụ cười xinh tươi, những tà áo dài thướt tha của cánh nữ lưu, những cái bắt tay siết chặt của những người con xa xứ gặp lại đồng hương, những bộ trang phục đủ màu đủ sắc, cờ xí, đạo cụ của Ban Văn Nghệ bày biện trong góc hành lang, càng tăng thêm vẻ rộn ràng của buổi lễ. Tại cửa ra vào hội trường, một dãy bàn để Ban Tổ Chức đón chào và mời nước với “snack” cho khách, và bàn Ra Mắt Sách (RMS) Đặc San Xuân Bính Ngọ 2026. 

*

Bên trong hội trường nơi góc trái sân khấu, là một bàn thờ trang trọng với hương đăng hoa quả, trên có hình ba vị tiền khai, sáng lập VTLV, bác Dương Huệ Anh, bác Đông Anh, và anh Chinh Nguyên.  Ảnh họ mỉm cười nhìn về phía khán giả như đang chứng kiến thành quả của đàn em, đã khiến lòng người chùng xuống vì cảm động.  Nhìn hình bác Dương Huệ Anh tôi chợt muốn rơi nước mắt khi nhớ lại, tôi còn nợ bác một bài viết. Những ngày sức khỏe yếu đi bác DHA có đưa tặng tôi mấy quyển sách, trong đó có một quyển bác kèm theo cái note viết tay, nói rằng sách này bác xuất bản mà chưa được giới thiệu ra cộng đồng, và nhờ tôi viết giới thiệu giùm cho bác.  Vì sơ ý tôi không coi kỹ mà chỉ đọc lướt qua nên không hề biết về cái note này. Mãi sau khi bác đi rồi tôi mở sách ra đọc kỹ mới thấy, và bận rộn đưa đẩy đến nay tôi cũng chưa viết được. Nhưng lần này thì chắc chắn tôi sẽ “trả nợ” cho bác, để “chuyện cũ được mở ra mới”.  Và nhìn hình anh Chinh Nguyên tôi lại xúc động nhớ lời dặn dò trong những giây phút cuối đời của anh là mọi người hãy cố gắng giữ gìn cho VTLV mãi mãi trường tồn.

Hình ảnh những khán giả lặng lẽ bước về phía sân khấu, kính cẩn cúi đầu trước di ảnh ba vị tiền bối là những khoảnh khắc vô cùng quý giá. Nó minh chứng mạnh mẽ rằng dù ở bất cứ nơi đâu, người Việt hải ngoại vẫn luôn dành sự tôn trọng tuyệt đối cho những người làm văn hóa, những người đã hiến dâng cả đời mình để bảo tồn ngôn ngữ và văn hóa của cha ông nơi đất khách.

Phương Hoa người viết, chị Mỹ Thanh, Minh Thúy, và Thu Hương nhận trách nhiệm ngồi ở bàn sách. Những quyển Đặc San Xuân Bính Ngọ màu sắc rất đẹp, rất Xuân, nhìn bề ngoài thì có vẻ … dày cộm, nặng nề, nhưng bài vở thơ văn bên trong thì… nhẹ tênh tênh như gió thoảng, mong manh như mây bay, đẹp lung linh như bình minh mùa hè, và hấp dẫn như…thịt mỡ dưa hành bánh chưng ngày Tết… bởi vì nó có sự góp mặt của nhiều cây bút tinh hoa trong làng văn học hải ngoại từ khắp nơi dồn về cho Văn Thơ Lạc Việt.  Những cây bút cổ thụ, trứ danh, lão thành, như Cao Mỵ Nhân, Mai Thanh Truyết, Đỗ Chiêu Đức, Kiều Mỹ Duyên, Hồng Thủy, Đỗ Quang Vinh, v.v… xin phép chỉ nêu ra mấy vị. Cho nên, có vị quan khách chỉ mở tập Đặc San ra nhìn qua phần mục lục xong thì nói:

 “Whoa, trong này toàn những ngòi bút tên tuổi, chưa đọc cũng biết hay rồi, xin ủng hộ VTLV và cho tôi một quyền đem về “gối đầu giường!”

Rồi anh mở ví lấy ra đưa tôi một tờ trăm.

Chính những lời đầy cảm động này làm cho tay tôi như run lên khi nhận tiền và giao sách. Kết quả đầy hào hứng, hôm ấy có nhiều người lấy một quyển sách mà tặng dư thêm tiền, dù VTLV không kêu gọi gây quỹ, chỉ bán lại sách đúng giá nhà in. Bàn sách vơi đi rất nhanh, tôi và Minh Thúy vì phải chạy ra chạy vào bên trong buổi lễ, chưa kịp “tạo dáng” chụp hình với đống sách để sau… khoe bạn bè cho “oai”, thì vèo một cái, sách đã gần hết.  May sao cũng có người chụp cho vài tấm khi sách còn lại một số.  Và khi bên trong chương trình bắt đầu thì sách chỉ còn có mấy quyển trên bàn.

Điều thú vị mà tôi nhớ mãi là có một vị khách nam – rất quen mặt nhưng tôi chẳng nhớ tên lại không dám hỏi – đến mua một quyển sách, đã bắt tay tôi và nói:

“Chúc mừng VTLV, quyển Đặc San Xuân năm nay rất độc đáo, nó thực sự làm tăng thêm giá trị cho cái Lễ Kỷ Niệm 35 Năm của Lạc Việt! Tôi đã được một người bạn chuyển cho đọc File sách qua email khi quý vị gửi ra cho họ xem lại bài viết, nên hôm nay tôi đến để ủng hộ.”

Nghe thật ấm lòng!

Buổi lễ bắt đầu bằng nghi thức chào cờ Mỹ Việt như thông lệ và phút mặc niệm đầy trang trọng. Cả khán phòng như lặng đi trong giây phút tưởng niệm các vị tiền bối – những người đã đặt những viên gạch đầu tiên cho ngôi nhà văn thơ này.

Kế đến, tiếng hát mượt mà của Thúy Nga trưởng ban Văn Nghệ VTLV với nhạc phẩm Nửa Hồn Thương Đau khai mạc phần văn nghệ, như chạm vào sâu thẳm tâm hồn mỗi người.

*

Hội trưởng Lê Văn Hải lên tâm tình về hành trình đưa anh đến với VTLV và về buổi Lễ Kỷ Niệm 35 năm. Anh cảm ơn các thành viên, cộng đồng Việt, và hơn ba triệu khách viếng trang nhà VTLV. Trong bầu không khí linh thiêng cảm động ấy, anh Hải đã trân trọng mời đại diện gia đình của các vị cố sáng lập lên sân khấu.  Chị Mỹ Thanh (phu nhân anh Chinh Nguyên), chị Quỳnh Hoa (phu nhân bác Đông Anh) và chị Kim Hà (đại diện phu nhân bác Dương Huệ Anh) tỏ vẻ xúc động khi nhận bằng tưởng lục tri ân từ anh Lê Văn Hải. Những tấm bằng vinh danh là sự ghi nhận công lao, và cũng là lời hứa của thế hệ đi sau sẽ tiếp bước hành trình gìn giữ văn hóa mà các vị cố tiền khai đã dày công gây dựng.

*

Tiết mục hòa tấu đàn tranh Sukura – Hoa Anh Đào do Đoàn Tiếng Vọng Quê Hương của GS Ngọc Dung biểu diễn, đã mang đến một làn gió nghệ thuật thanh tao, với thanh âm réo rắt, nhưng mềm mại, thiết tha, khi chạm vào cảm xúc người nghe.  Đúng là một tiết mục không thể thiếu!  Và rồi, sân khấu như muốn nổ tung với những màn trình diễn sôi động của Nhóm Tuổi Trẻ qua liên khúc Tia Nắng Hạt Mưa & Sunlight and Raining. Đúng là tuổi trẻ, sức sống tràn trề khiến các bậc tiền bối cũng phải lắt lư theo!

*

Quý vị làm ơn đừng cho tôi là “Áo thụng vái nhau” vì tôi bắt buộc phải nói về “sếp” Hải của chúng tôi một chút. “Chàng Không Quân Lê Văn Hải” trước giờ đi đâu cũng mang theo “chiếc ba lô huyền thoại”, nhưng lần này không phải “ba lô” mà anh chở nguyên một “chiếc xe hủ lô” đầy quà cho sự kiện “3-in-1” này.  Mọi người cảm động nhất là hình ảnh anh Hải đứng trực chiến lặng lẽ âm thầm bên hai cái bàn cạnh sân khấu với “núi” quà cáp ngập tràn, nhiều hộp bánh Tây, vòng hoa, những bức tranh nghệ thuật độc đáo, những tấm bằng vinh danh họa tiết sang trọng in tên từng người, và đặc biệt nhất, vẫn là cái ba lô đầy nghẹt những phong bì đỏ!

Anh đã rất chu đáo mời những thành viên nòng cốt trước giờ của VTLV lên để anh trao tặng quà, hoa, cùng bằng Tưởng Lục vinh danh. 

Rồi anh đứng đó từ đầu đến cuối, cứ sau mỗi tiết mục, anh lại tất tả bước lên sân khấu với nụ cười rạng rỡ, trao tận tay từng nghệ sĩ những đóa hoa tươi thắm và chiếc phong bì đỏ may mắn, không bỏ sót một ai! Sự chu đáo và tận tình của anh khiến cả hội trường như ấm áp hẳn lên.

Anh Hải tặng hoa và quà cho ca sĩ Đồng Thảo sau khi cô ca bản nhạc do nhạc sĩ Thiên Phương VTLV sáng tác.

Đặc biệt và “độc chiêu” nhất chính là khoảnh khắc kỷ niệm ngày Mother’s Day. Anh Hải mời tất cả khán giả nữ, từ các bà, các mẹ cho đến các chị, các em… cùng bước lên sân khấu. Nhìn cảnh tượng nhiều chục tà áo dài, áo đầm rực rỡ lên nhận hoa và quà trong không khí trang trọng nhưng đầy tình thân, nhiều người đã không kìm hãm được những nét mặt đầy niềm vui và hạnh phúc.

*

Tiết mục được quan khách chú ý nhất, là lúc xem “Slide Show” tóm lượt về 35 năm VTLV và giới thiệu Ban Điều Hành VTLV.  

*

Có những đóng góp cho cộng đồng không thể “cân đo đong đếm” bằng lời, đó chính là tâm huyết của thầy Thái Phạm. Là người “kiến trúc sư” trưởng cho trang website của VTLV, thầy đã xây dựng một không gian “trên mây” để lưu giữ văn hóa nước nhà.  Tôi đã từng theo học lớp “layout sách” do thầy Thái hướng dẫn thiện nguyện cho thành viên VTLV thời anh Chinh Nguyên làm Hội Trưởng.  Nhưng “ông thầy” của tôi luôn khiêm nhường, bao giờ cũng lặng lẽ ở phía sau giúp đỡ tận tình cho mọi người mà không hề muốn “lộ diện”.  Chính sự nhiệt tình và cái tâm với văn học nghệ thuật của thầy Thái Phạm đã khiến người học trò bận rộn… tứ bề như tôi “dính chân” vào Ban Biên Tập VTLV, làm việc cùng thầy suốt gần một thập niên qua. Những đêm khuya khoắc đăng bài lên trang nhà VTLV mà gặp “trục trặc kỹ thuật” là tôi “réo” thầy bất cứ giờ giấc, thầy Thái đều trả lời phone không một lời phàn nàn.  Vì trang nhà VTLV số lượng độc giả tăng lên vèo vèo mỗi ngày, nên chúng tôi phải cố gắng “update” cho kịp thời gian tính, ngoại trừ những lúc quá bận rộn hay phải đi xa.  Điều đặc biệt là thầy Thái luôn nhận biết và tuyên dương công sức của mọi người, nhưng lại… quên mất công lao của chính mình!

Thầy Thái Phạm (Giữa)

Tiết mục đọc thơ tiếng Việt của các bé Tuổi Trẻ Hải Ngoại là một điểm nhấn nhiều cảm xúc, làm lay động trái tim quan khách.  

Giọng đọc dễ thương non nớt bài thơ “Kính Tặng Các Mẹ Các Bà” lời tri ân ngọt ngào gửi đến những người mẹ, như lời hứa giữ gìn chơn truyền và lòng tự hào về dòng máu Hồng Bàng của các em, chính là sự thể hiện sống động nhất cho việc tiếp nối nguồn văn hóa dân tộc nơi hải ngoại, đáng để những bậc cha mẹ mừng vui:

“Hôm nay ngày lễ Mother’s

Con xin gửi tặng bài thơ chúc mừng

Người lớn đã chúc tưng bừng

Phần con tiếng Việt… ngập ngừng chúc theo…”

Nhân đây tôi xin vinh danh một người, cô MC duyên dáng Thanh Loan, người sáng lập chương trình “Tuổi Trẻ Hải Ngoại”, và bây giờ nhóm là những thành viên “nhí” nhất của VTLV.  Tuy là một người trẻ, nhưng Thanh Loan rất quan tâm về việc khuyến khích các em học tiếng Việt, và cô đã từng tổ chức nhiều cuộc thi tiếng Việt mà người viết bài này cũng từng được cô mời làm giám khảo cho các cuộc thi.

Nhưng vinh danh những người tâm đầy nhiệt huyết, tức là “có công to” với VTLV mà không nhắc đến TS Nguyễn Hồng Dũng thì là một thiếu sót lớn.   Chàng Hồng Dũng trẻ trung, duyên dáng, hát hay, thuyết trình giỏi, thường làm MC trong các sự kiện lớn từ Nam đến Bắc California Anh còn là chủ Nhà Hàng Chay Di Lạc nổi tiếng “ngon và sạch” ở San Jose, lại bận rộn vì là Hiệu Trưởng trường Cao Đẳng Phật Giáo Thực Dụng, và là giáo sư dạy tại trường UC San Jose.  Nhưng anh Tiến Sĩ “ba đầu sáu tay” này hầu như không bao giờ vắng mặt trong một sự kiện quan trọng nào của VTLV cả! Thật là đáng trân trọng.

Còn nhiều, nhiều lắm, những nhân vật có lòng đầy nhiệt huyết với VTLV, như anh trưởng ban Nghi lễ Hoàng Thưởng và cũng là Phó Ngoại vụ VTLV, trưởng ban Văn nghệ Thúy Nga, thủ quỹ Minh Thúy, Trưởng ban Xã Hội Lê Diễm, Mỹ Thanh phu nhân anh Chinh Nguyên… nhưng vì bài viết giới hạn, nên xin được dừng lại nơi đây và chờ dịp khác…

(Ngồi) Lê Diễm & Minh Thúy – (Đứng từ phải qua) Phương Hoa, Thúy Nga, Mỹ Thanh

Chương trình hôm đó còn có các tiết mục Tân Cổ Giao Duyên, đơn ca của Ngọc Hoa, Thu Phượng, Thanh Trúc… nối tiếp nhau tạo nên một buổi âm nhạc đa sắc đa màu. Từ sự hoài niệm của Đà Lạt Hoàng Hôn đến nét duyên dáng của Gánh Hàng Rong mà Thanh Loan trong chiếc áo dài quảy gánh đi tung tăng nhìn rất dễ thương… tất cả đã tạo nên một không gian văn hóa đậm đà tình quê hương Việt, mà không bút mực nào tả xiết…

 Màn cắt cái bánh sinh nhật to đùng như cái nhà, “cả làng ăn không hết” để kỷ niệm 35 năm, Lễ Mẹ, và còn mừng tuổi các thành viên sinh trong hai quý Tháng 1,2,3 và 4,5,6, cũng được thực hiện trong niềm vui tràn đầy…

Cuối cùng, đỉnh điểm của sự vui nhộn hôm nay chính là màn xổ số Loto “độc nhất vô nhị”.  MC Thanh Loan cùng dàn ca sĩ thực thụ đã làm “náo loạn” khung trời San Jose, họ tự biến thành những người hô số lô tô duyên dáng, đọc nhiều câu thơ lẫn điển tích xưa, khiến hội trường cười nghiêng ngả.  Chỉ với $5 một vé, không khí hồi hộp dâng cao khi chiếc iPad và tờ $100 tìm được chủ nhân.  Cảm động nhất là hành động của Nghị viên Biên Đoàn.  Dù không biết chơi lô tô cũng tham gia mua vé rồi nhờ thầy Thái chỉ, và khi anh trúng thưởng liền tặng lại toàn bộ số tiền mặt cho VTLV cùng những lời ủng hộ nồng nhiệt, dù trước đó anh cũng đã tặng “donation” cho VTLV, khiến niềm vui như được nhân đôi!

*

Khi ánh nắng chiều nhạt dần, dịu dàng ve vuốt những ngọn cây bên ngoài cửa kính, là lúc buổi lễ kết thúc với rừng ánh sáng chớp nháy của máy hình, của điện thoại, và tiếng cười, cùng những cái ôm chia tay hẹn gặp.  Mọi người trong VTLV thở phào, nhìn nhau với ánh mắt hạnh phúc vô biên vì sự thành công vượt ngoài mong đợi.  35 năm một chặng đường dài, có mồ hôi, có nước mắt, nhưng Văn Thơ Lạc Việt đến hôm nay vẫn giữ mãi ngọn lửa văn chương Việt bừng sáng ấm áp giữa lòng viễn xứ.  Trên tất cả, là tình yêu vô bờ bến với văn thơ và nguồn cội của giới văn thi sĩ và độc giả bốn biển năm châu.  VTLV cũng rất vui mừng vì ngày càng có thêm giới trẻ tham gia để tiếp nối, và mong rằng đồng hương Việt tiếp tục ủng hộ VTLV như lâu nay…

     Xin chia sẻ bài thơ Phương Hoa đã đọc tặng mọi người ngày hôm ấy:

Thung Lũng chiều nay rực nắng vàng

Đón mừng khách quý đã lâm quang

VĂN THƠ ngút biển, danh ngời rạng

LẠC VIỆT tung trời, tiếng rộn vang

*

TUỔI TRẺ nhà Nam nơi HẢI NGOẠI

Nhân tài gốc Việt vẫn hiên ngang

Ba lăm năm chẵn không lùi lại

Ngũ thập niên dư tiến thẳng hàng

*

Mãi mãi nhớ ơn người giữ lửa

Bảo tồn ngôn ngữ giống Văn Lang

Đồng hương yêu mến cùng nương tựa

LẠC VIỆT rồi danh khắc sử vàng…

          Phương Hoa

Cụ Bà 100 tuổi lên đọc bài thơ và được anh Hải tặng quà

HAI MÁ CON MÌNH

Tí đang ngồi học trong phòng, má gõ cửa phòng Tí:

–        Tí ơi, má nói chuyện với con một chút, được không?

Tí ngồi nơi bàn học, má bước vào ngồi bên mép giường, má nói:

–        Thời gian qua, con biết má thường đi khám bệnh, làm các xét nghiệm, má có nói khi nào xong thì báo cho con biết, nên bữa nay má nói …

Tí gật đầu, chờ đợi, má ngập ngừng:

–        Má mới có kết quả biopsy, bác sĩ kết luận là Breast Cancer.

Tí nhìn má, lo lắng, má vội nói:

–        Nhưng cũng may mắn là ở giai đoạn 2, không đến nỗi nguy hiểm. Đầu tuần sau má sẽ được mổ ở bệnh viện dưới phố, lúc 7 giờ sáng.

–        Vậy để con nghỉ học buổi sáng đưa má đi.

–        Thôi khỏi! Cô Lan chú Hùng cũng muốn đưa má đi, nhưng ở bệnh viện có giới thiệu nhóm những người về hưu thiện nguyện đưa đi đón về khi bệnh nhân cần, họ sẽ đến đón má, rồi đến chiều cô Lan đưa má về. Con mới biết lái xe, mới vào năm đầu Đại Học, phải tập trung học hành.

Mấy ngày trước ngày mổ, chiều nào chú Hùng cô Lan cũng qua nhà, cùng với má xem xét một xấp giấy tờ dầy cộm, là những phần hướng dẫn bệnh nhân phải chuẩn bị những gì, ăn uống ra sao trước và sau khi mổ. Má còn lo nấu mấy nồi thịt kho, cá kho, rau củ để sẵn cho hai má con trong những ngày sắp tới.

Sáng sớm ngày hẹn, hai má con dậy từ sớm, ăn sáng rồi ra trước cửa chờ ông Jay, là người sẽ đến đón má. Má nói:

–        Má luôn cám ơn cô Lan chú Hùng ngày xưa đã khuyên má ở lại xứ này, chớ bệnh kiểu này mà ở Việt Nam thì mệt á, làm gì có chuyện đưa đón như bên đây!

Khoảng mười phút sau, chiếc xe mini van trờ tới, người đàn ông Mỹ da trắng vui vẻ cười từ khung cửa xe, rồi dừng lại. Ông Jay bước xuống, tự giới thiệu và hỏi han hai má con, rồi ổng nháy mắt nhìn Tí:

–        Cậu đi học an tâm, tôi đưa má cậu đến tận nơi, đưa vào trong phòng thủ tục xong xuôi, rồi giao cho y tá, mọi việc sẽ tốt đẹp. 

Chiều Tí nghỉ sớm một giờ học, chạy về nhà, phòng khách chộn rộn vì có thêm mấy cô bác khác đến thăm má. Vì mổ cắt cả hai bên ngực, nên mất nhiều máu, má xanh xao thấy rõ, tuy nhiên vẫn nói chuyện bình thường với mọi người. Mấy cô thay phiên nhau phụ má chỉnh sửa hai bịch nhựa nhỏ xíu treo mỗi bên ngực, máu mủ còn rỉ rỉ nhỏ giọt. Chú Hùng thấy Tí bèn rủ:

–        Má con được mổ thành công, thôi hai chú cháu mình ra ngoài sân nói chuyện, cho mấy bà mấy cô tâm sự.

Ra ngoài, chú nói:

–        Tí nè, chú muốn hỏi, con có muốn chú báo tin má bệnh cho ba con không?

Ba! Cái từ xa lạ, một người đã bỏ Tí từ trong bụng má, gây cho má những tháng năm dài tủi hổ, để đi theo tiếng gọi của tình cũ, hai má con phải sống nhờ tình thương của những người bạn mới quen trên đất mới.

Lúc ba thất tình, về Việt Nam cưới má là người hàng xóm cũ, sau đó má được qua đây theo diện chồng bảo lãnh. Chưa đầy hai tháng sau, cô người yêu cũ của ba tìm đến “đòi” lại “chồng”, và đau đớn nhứt là ba đã đi theo người ấy, bỏ má bơ vơ khi mới mang bầu Tí. Má nhiều lần muốn ôm cái bụng bầu về Việt Nam, nhưng vợ chồng người hàng xóm kế bên, là cô Lan chú Hùng, chứng kiến mọi sự, đã ra tay giúp má xin tiền trợ cấp, dọn vào một chung cư. Sau khi má sinh Tí, cô chú nhờ luật sư chính phủ lấy tiền trợ cấp trực tiếp từ lương của ba mỗi tháng để phụ nuôi Tí. Chính chú Hùng cô Lan đã khuyên má phải ở lại đây, vết thương nào rồi cũng sẽ lành, tương lai của má và của Tí phải ở xứ Mỹ tự do nhân đạo và giàu có này.

Mười tám năm qua, hai lần Tí đã gặp ba. Lần đầu khi Tí khoảng 10 tuổi, trong một lần đi với chú Hùng tình cờ gặp ba (đó là lần đầu tiên Tí biết mặt ba, vì trong nhà có cuốn album đám cưới ba má nhưng má khoét hết hình ba, chỉ còn má là cô dâu đứng đơn độc trong hình). Về nhà kể cho má nghe, má nổi giận và cấm Tí không được nhắc đến từ “ba” vì ông ta không xứng đáng là ba của Tí, Tí hỏi:

–        Vậy con kêu bằng gì?

–        Kêu “chú đó” là tử tế lắm rồi, nếu má không đi chùa nghe Phật pháp thì còn kêu … kiểu khác kìa!

Chẳng biết “kiểu khác” của má là gì, nhưng chắc là nhiều oán hận lắm.

Lần thứ hai, sau đó vài năm, Tí và má đi chợ rồi vào quán nước mua bubble tea, vừa quay ra thì đụng mặt ba cũng đang bước vào quán. Ba khựng lại rồi hỏi má có khỏe không . Ở tình thế đối đầu bất ngờ bất đắc dĩ, má liếc chỗ khác rồi lạnh lùng đáp, tui khỏe, rồi kéo Tí chạy ra khỏi quán như bị ma đuổi. Vào xe, chạy được một đoạn đường, má dừng lại, ôm mặt khóc nức nở như vỡ òa những nỗi tức tưởi khổ đau bấy lâu, làm Tí cũng khóc theo. Kể từ đó, Tí và má không bao giờ nhắc đến “chú đó” một lần nào nữa.

Nay má và Tí đã ổn định cuộc sống, tại sao chú Hùng lại nhắc đến ba lúc này? Hình như đọc được suy nghĩ của Tí, chú nói:

–        Tại vì má con bệnh ung thư, lỡ có bề gì … con ở đây không có người thân ruột thịt nào, ngoài ba con, ít nhất cũng có thể nâng đỡ con về tinh thần. Hơn nữa, dạo gần đây, ba có thỉnh thoảng hỏi thăm con, vì biết má còn hận ba nên ổng không biết cách nào để gặp con.

Gặp Tí để làm gì chứ? Tuy là máu mủ nhưng chưa một ngày sống chung, chưa bao giờ có một lời thương yêu ân cần thì có khác nào người dưng. Từ rất lâu, Tí đã không có ý nghĩ cần phải gặp lại người đã nhẫn tâm bỏ má và bỏ Tí bơ vơ khốn đốn một thời gian dài. Má và Tí thật sự không còn chỗ trống nào trong tâm trí để dành cho ba, đó là điều không cần thiết.

Tí trả lời:

–        Cám ơn chú đã có ý tốt, nhưng xưa nay con không dấu má bất cứ chuyện gì, thôi hãy để má con bình tâm chữa bệnh.

Rồi má đi hóa trị, rụng tóc phải mang tóc giả, rồi xạ trị, tối nào má cũng quỳ đọc kinh lạy Phật, má nói, má xin ơn Trên cho má hết bệnh, khi nào cơ thể đủ khỏe, má sẽ ăn chay cho đến hết đời .

Có lẽ Phật nghe lời khẩn cầu của má, và cũng nhờ y học phát triển, má được chữa trị ở xứ nhân đạo tân tiến, bệnh ở giai đoạn hai, nên mọi sự diễn ra suôn sẻ. Bác sĩ chỉ định uống thuốc 5 năm, nhưng hơn hai năm, tóc má đã mọc lại, da dẻ hồng hào, má bắt đầu thực hiện lời hứa chay trường.

Năm năm chữa bệnh cũng trôi qua, cuộc sống má và Tí trở lại bình thường, má đã đi làm lại hãng gà. Một buổi tối má vào phòng Tí báo tin:

–        Tí ơi, chú Hùng mới cho má biết, bà nội của con vừa qua đời, nay ba con muốn con đến đội tang bà, con thấy sao?

Tí ngạc nhiên tưởng mình nghe lầm:

–        Má vừa nói “ba con” là …. “chú đó” hả ?

–        Ừa! Con suy nghĩ nhe, con đã lớn rồi nên má để con quyết định.

–        Má không sợ con gặp lại … “chú đó” sao?

Má cười nhẹ:

–        Thôi, cứ gọi là “ba” đi con, dù sao ổng cũng là ba, ngày xưa má cấm cản con, bây giờ má thấy chẳng quan trọng nữa. 

Má làm Tí bất ngờ, bởi đã lâu lắm rồi, Tí và má đã không nhắc đến ba trước mặt nhau như thế này.

Bà nội! Trong trí nhớ của Tí, ít ra Tí cũng đã gặp bà vài lần. Tết năm xưa khi Tí cỡ 6-7 tuổi, má dẫn đi chùa thì có một ni cô già mặc áo nâu đến xoa đầu và ôm Tí, má nói, bà nội đó. Tí lí nhí cúi đầu chào, rồi đứng im để bà sờ nắn ôm ấp nựng nịu Tí, hỏi thăm nhiều câu hỏi, rồi lì xì phong bì đỏ cho Tí. Về nhà, má kể, lúc ba bỏ má, thì bà nội và bác Hai (chị ruột của ba) phản đối dữ lắm. Khi má dọn ra khỏi nhà, bà nội cũng chuyển qua thành phố bên cạnh ở với gia đình bác Hai. Má cắt liên lạc với bên nội, nhưng cũng nghe tin bà đã vào chùa sư nữ gần nhà bác Hai để tu. Mỗi dịp Lễ lớn nhóm chùa sư nữ thường về chùa này để phụ giúp và cùng cúng Lễ nên năm đó vô tình gặp lại má và Tí. Kể từ đó, Tí có gặp bà tại chùa thêm vài lần nữa, lần nào bà cũng cho Tí tiền và chụp hình hai bà cháu làm kỷ niệm. Có lần Tí nghe bà nói với má, “Tha thứ cho nó để nhẹ lòng con ơi, cuộc sống của nó với vợ con nó cũng có điều phiền muộn, chẳng êm ả gì đâu”, má chỉ dạ dạ mà chẳng nói thêm gì.

Lần cuối Tí gặp bà khoảng sáu năm trước, bà nói bà về Việt Nam vào chùa ở bển và ở gần nhà bác Ba (anh ruột của ba còn ở Vũng Tàu), bẵng đi một thời gian dài, lại nghe nói bà bệnh, bà vừa quay lại nhà bác Hai bên đây. Nay nghe tin bà mất đột ngột, tự dưng Tí cũng thấy buồn.

Tí nhìn má:

–        Con sẽ đi đám tang bà nội.

–        Vậy để má hỏi chú Hùng địa chỉ nhà quàn, rồi cho con hay.

–        Mình có cần mang theo gì không má?

–        Má sẽ mua giỏ trái cây, con mang đến để trên bàn thờ bà.

Đến ngày, Tí lái xe đến nhà quàn. Vì đã được báo trước, ba đứng ngay cửa đón Tí, dù có chút ngượng ngùng nhưng ba mau chóng mỉm cười choàng vai Tí:

–        Ba cám ơn con đã đến! 

Hôm đó Tí ở lại tới tối muộn, rồi ngày sau quay trở lại để tiễn bà vào nhà hỏa thiêu, kết thúc mọi việc, ba và bác Hai kéo Tí ra góc phòng, đưa Tí một phong bì:

–        Bà nội có để lại một ít tiền, bà dặn, sau khi lo chi phí đám tang, còn lại chia đều cho những đứa cháu nội, ngoại. Đây là 3000 đô, phần của con đó, con phải nhận cho bà vui.

Rồi ba đưa ra một túi xách:

–        Còn đây là cái laptop ba tặng con, gọi là quà mừng con ra trường và mới có việc làm, con đừng từ chối nhé. 

Lần đầu tiên, Tí nhìn rất gần khuôn mặt ba, những nếp nhăn trên trán và khóe miệng hằn sâu dấu vết tuổi đời, Tí nhìn thẳng vào đôi mắt ba, cảm nhận được sự chân thành hối lỗi của ba, Tí mủi lòng, cầm tiền và chiếc laptop, nói lời cảm ơn.

Tí mang về nhà, đưa má, rồi hỏi:

–        Má không giận con chứ!? Con giao tiền cho má, còn laptop con sẽ giữ vì con cũng đang cần một cái mới.

Má nói:

–        Vậy cũng được, còn số tiền này, má nghĩ mình nên làm từ thiện, một nửa gửi cho Khoa Ung Thư bệnh viện đã chữa má khỏi bệnh, còn một nửa đem đến Chùa sư nữ để họ nấu cơm cho những người nghèo vô gia cư, coi như hồi hướng công đức cho bà, nghen!?

–        Dạ con đồng ý!

–        Thôi con đi tắm rửa rồi ra ăn cơm. Má rất vui và tự hào vì con đã lớn và biết cư xử trước sau. 

Má làm Tí đi từ ngạc nhiên này đến ngạc nhiên khác, ngày xưa má la mắng cấm cản mỗi khi Tí lỡ miệng nói đến ba, còn bây giờ má nói chuyện tỉnh rụi, y như hổng có chuyện gì của quá khứ . Tí cười:

–        Con cũng vui và tự hào vì má nữa đó.

Má nghiêm nghị:

–        Thực ra, kể từ khi má bị bệnh, rồi má đọc kinh Phật, nghe các bài giảng pháp của các thầy sư, má ngẫm ra một điều, đã đến lúc má phải buông bỏ quá khứ, tha thứ, quên đi, mở lòng để sống bình an, thanh thản …

Rồi má lại mỉm cười:

–        Tóm lại, hai má con mình đều đã …trưởng thành, đều đã đổi thay tốt hơn, phải không con!?

Tí thương má quá chừng, má từng chịu nhiều nhiều đau khổ về tinh thần khi bị ruồng bỏ cô đơn nuôi con khi mới chân ướt chân ráo đến Mỹ, và đau đớn thể xác khi mang bệnh, nên bây giờ thấy nụ cười nhẹ tênh của má, Tí vui lắm.

Tí quay bước lên lầu, má gọi lại:

–        À quên nữa, con nhớ hỏi “bên đó” chương trình cúng thất thế nào, nếu có thể thì con ráng đi đủ bảy thất cho bà nội nghen!

Edmonton Tháng 5/2026

KIM LOAN