– Năm 1952, tốt nghiệp Thủ khoa khóa 1 Sĩ quan Hải quân Nha Trang, cấp bậc Hải quân Thiếu úy
– Năm 1953, Chỉ huy phó Hải đoàn Xung phong ở Vĩnh Long, cấp bậc Hải quân Trung úy
– Năm 1954, Chỉ huy phó Hải đoàn Xung phong Ninh Giang
– Năm 1955, Chỉ huy trưởng Trợ chiến hạm Linh Kiếm HQ-226, Chỉ huy trưởng Lực lượng Giang đoàn, cấp bậc Hải quân Đại úy
– Năm 1957 – 1959, Tư lệnh Quân chủng Hải quân kiêm Giám đốc Hải quân Công xưởng, cấp bậc Hải quân Thiếu tá, Hải quân Trung tá
– Năm 1960, du học lớp Chỉ huy tại trường Hải chiến Hoa Kỳ
– Năm 1962, Chỉ huy trưởng Lực lượng Tuần giang
– Năm 1966, tái nhiệm Tư lệnh Quân chủng Hải quân, cấp bậc Hải quân Đại tá
– Năm 1968, thăng Phó Đề đốc, cấp bậc Chuẩn tướng
– Năm 1970, thăng Đề đốc, cấp bậc Thiếu tướng
– Năm 1974, giải ngũ
– Năm 1975 – 1987, bị bắt đi tù chính trị
– Năm 1991, định cư tại California, Hoa Kỳ
– Ngày 02 tháng 05 năm 2019, qua đời tại nơi định cư
– Đệ Tam Đẳng Bảo quốc Huân chương, nhiều huy chương trong và ngoài nước
NHỮNG TÒA BẢO THÁP Ở CỐ ĐÔ HUẾ
1. BẢO THÁP PHƯỚC DUYÊN :
— Gắn liền với Chùa Thiên Mụ .
— Là biểu tượng nổi tiếng của xứ Huế .
— Được xây dựng năm 1844 .
— Tháp cao 21 m , gồm 7 tầng – xây theo lối kiến trúc hình khối bát giác — mỗi tầng thờ 7 vị Phật khác nhau .
– Kiến trúc tháp là các chi tiết bằng pháp lam – sản phẩm cao cấp phủ men màu đặc sắc lên cốt kim loại —
— Đó là các hình ngọn lửa nơi góc đao mái , nổi tiếng và nhất là bình cam lồ bằng đồng trên đỉnh tháp .
— Hàng năm , Tháp chỉ mở cửa trong chốc lác vào dịp Tết Nguyên Đán và Đại lễ Phật Đãn . Vì vậy , nội thất bảo tháp vẫn là điều bí ẩn của hầu hết mọi người .
2. CHÙA HUYỀN KHÔNG :
— Tọa lạc xã Hương Lồ , huyện Hương Trà , tỉnh Thừa Thiên -Huế .
— Được xây dựng năm 1978 .
— Công trình ấn tượng nhất , chính là Bảo tháp Đại Giác , được khánh thành năm 2015 .
— Tòa bảo tháp Đại Giác thiết kế thể hiện một phần vũ trụ quan của Phật Giáo . Với mái Tu-di ( Seneru ) ở trung tâm và Từ Đại Châu ở bốn hướng .
3. Tọa lạc trên đồi Quảng Tế , xã Thủy Xuân , thành phố Huế .
— Chùa THIỀN LÂM được thiền sư Hộ Nhẫn lập năm 1960 .
— Điểm nhấn của chùa là ngôi Bảo tháp mang phong cách Miến Điện đặc sắc .
–Tòa tháp có màu trắng , đỉnh vàng cao vút , uy nghi mà thanh thoát .
— Kiến trúc toát lên màu sắc nghệ thuật Phật giáo Nam Tông .
— Nhìn từ xa , Bảo tháp nổi bật giữa núi đồi Cố đô Huế .
Hữu Loan, Dzũng Chinh, Vũ Anh Khanh, ba con người tuy hoàn cảnh và đường đời khác nhau nhưng đã tình cờ gặp nhau nơi con đường cái quan, trên đường tranh đấu, mưu cầu Xuân tự do cho quê hương, dân tộc.
Từ trái, nhạc sĩ Dzũng Chinh, nhà thơ Vũ Anh Khanh, nhà thơ Hữu Loan. (Hình:wikimedia.org & Người Đưa Tin)
“Nàng có ba người anh đi quân đội,” Hữu Loan mở đầu bài thơ khóc vợ mang tên “Màu Tím Hoa Sim” được ông làm từ năm 1949, sau được in trên tờ Trăm Hoa do Nguyễn Bính làm chủ nhiệm, đã đi vào lịch sử thi ca, như một chứng nhân của lịch sử. Còn ông, sau này trở thành chứng nhân của cuộc đời.
Khi Hữu Loan vướng vào vụ án Nhân Văn-Giai Phẩm, cũng như những bất mãn trước đó trong cải cách ruộng đất, ông bỏ đảng, bỏ quân đội trở về vùng quê heo hút, Nga Sơn, Thanh Hóa, để làm một người phu kéo xe thồ đá. Bỏ lại phía sau lưng con đường công danh (mà ông cho là bại hoại) phía trước.
Hữu Loan làm thơ không nhiều. Thơ ông vượt tuyến, vào Nam, không biết có phải do được in trong tập “Trăm Hoa Vẫn Nở Trên Đất Bắc?”
Chỉ biết, bài “Màu Tím Hoa Sim” được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc, và truyền bá sâu rộng ở miền Nam. Ít nhất có ba bài được giới trẻ và giới trí thức thời bấy giờ yêu chuộng là “Những Đồi Hoa Sim” của Dzũng Chinh, “Màu Tím Hoa Sim” của Duy Khánh và “Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà” của Phạm Duy.
Riêng bài “Những Đồi Hoa Sim” của Dzũng Chinh và “Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà” của Phạm Duy, một bi ca, một hùng ca, cho đến nay vẫn là những tác phẩm nổi tiếng nhất dựa trên bài thơ gốc của Hữu Loan; trong đó, nhạc phẩm của Dzũng Chinh ra đời vào thập niên 1960, được cho là bản phổ nhạc sớm nhất.
Sau năm 1975, Hữu Loan có vô thăm Sài Gòn. Ông ra chợ trời, mua được mấy băng cassette cũ, trong đó có thâu bài “Những Đồi Hoa Sim” của Dzũng Chinh. Nghe nói, Hữu Loan nghe đi nghe lại, tỏ ra thích thú với Dzũng Chinh, người mà theo Hữu Loan phổ nhạc thơ ông hay nhất.
Nhạc sĩ Dzũng Chinh.
Dzũng Chinh đưa Hữu Loan và Vũ Anh Khanh nổi tiếng hơn Dzũng Chinh, một sĩ quan bộ binh trẻ tuổi, tài hoa trong Quân Lực VNCH, không chỉ “nổi” lên khi sáng tác bản nhạc “Những Đồi Hoa Sim” với tiếng hát của nữ ca sĩ Phương Dung (được khán giả đương thời ưu ái gọi là “Con nhạn trắng Gò Công”) vào thời điểm năm 1961-1962, mà ông còn
được nhiều người biết đến với nhạc phẩm “Đêm Dài Chưa Muốn Sáng” qua giọng ca của Hoàng Oanh.
Nhạc phẩm này nói lên nỗi niềm bi thiết, trước lịch sử bi hùng của dân tộc, khát khao một mùa Xuân thanh bình, quê hương liền một huyết mạch lịch sử.
Lời nhạc trầm hùng, trong “Đêm Dài Chưa Muốn Sáng” của Dzũng Chinh làm người ta nhớ tới những tác phẩm bất hủ như “Hòn Vọng Phu” của Lê Thương; “Con Đường Cái Quan”của Phạm Duy; chút u uất, đau đớn vì những khát vọng thuần nhân bản bị đè nén, bức hại như trong “Người Anh Vĩnh Bình” của Nguyễn Đức Quang.
Nghe “Đêm Dài Chưa Muốn Sáng” của Dzũng Chinh, thấy thương tiếc cho ông. Một vùng trời âm nhạc bao la, ông vừa chạm đôi cánh vào. Nhưng chưa kịp vẫy vùng, tung cánh chim bằng lướt gió, thì lửa đạn chiến tranh đã đưa ông về tận đáy mồ sâu.
Ông hy sinh dưới chân núi Chà Bang (Ninh Phước) vào đêm cuối Tháng Hai, 1969. Năm đó Dzũng Chinh mới 28 tuổi (sinh năm 1941). Dzũng Chinh để lại cho đời tiếng kêu bi thiết, của một thời mà mãi trời chưa sáng: “Từ nghìn năm trước đất mòn nào đưa/ Tiếng gọi Trường Sơn theo bóng tối tuổi gầy mòn… Gục ngã nơi sa trường, manh áo nhuộm bụi đường/ Cây lá bạc màu xanh, một lời nguyền hy sinh chưa hề nhòa…”
Nơi Dzũng Chinh nằm xuống, cũng là một vùng có nhiều hoa sim tím, mọc dài theo triền đồi cát trắng, miền duyên hải.
Từ những đồi hoa sim của Hữu Loan, hay mùa sim tím theo những triền cát trắng của duyên hải miền Trung – Nam bộ, quê hương của mình, Dzũng Chinh mơ thấy Xuân về trên đỉnh Trường Sơn với bao thao thức:
“Mấy mùa mùa đợi mong, mai nở ven rừng/ Xuân đến bao giờ người nào hay…
Cũng như Hữu Loan, Dzũng Chinh không sáng tác nhiều (hay đúng hơn là chưa kịp viết nhiều). Ngoài bài “Những Đồi Hoa Sim,” “Đêm Dài Chưa Muốn Sáng,” “Lời Tạ Từ,” “Hoa Trắng Tình Yêu,” “Hai Màu Hoa,” thì Dzũng Chinh còn được biết đến với một bài nổi tiếng khác, là bài “Tha La Xóm Đạo,” phổ thơ Vũ Anh Khanh.
Nhà thơ Vũ Anh Khanh.
Vũ Anh Khanh nổi lên với “Tha La Xóm Đạo”
Vũ Anh Khanh cũng là người ở vùng duyên hải miền Trung-Nam bộ. Ông quê ở Phan Thiết nhưng thuộc thế hệ trước. Ông viết văn, làm báo với Thẩm Thệ Hà, thập niên 1940-1950 ở Sài Gòn.
Ông là một cây bút chuyên viết truyện ngắn và tiểu thuyết. Tác phẩm của ông phần lớn được in trong năm 1949 tại Sài Gòn, với “số lượng phát hành chiếm kỷ lục trong số ấn phẩm thời đó,” gồm truyện dài “Cây Ná Trắc” (nhà xuất bản Tân Việt, Sài Gòn, 1947), “Nửa Bồ Xương Khô” (hai tập, nhà xuất bản Tân Việt Nam, Sài Gòn, 1949), “Bạc Xỉu Lìn” (nhà xuất bản Tiếng Chuông, Sài Gòn, 1949)…
Trong một lần cùng Thẩm Thệ Hà về thăm quê bạn ở Trảng Bàng (Tây Ninh), Vũ Anh Khanh có ghé thăm họ đạo Tha La, cám cảnh sinh tình ông viết ra bài thơ Tha La. Sau bài thơ này được in trong tiểu thuyết “Nửa Bồ Xương Khô” của ông.
Bài thơ “Tha La Xóm Đạo” cũng được nhiều nhạc sĩ phổ nhạc, nhưng bài do nhạc sĩ Dzũng Chinh phổ nhạc là đi vào lòng người nhất. Theo wikipedia.org, “Tha La Xóm Đạo” đã được nhạc sĩ Dzũng Chinh, cũng là người Phan Thiết, phổ nhạc vào năm 1964.
Có lẽ, cũng như “Màu Tím Hoa Sim,” “Tha La Xóm Đạo” sẽ còn mãi với thời gian, như là chứng nhân của một thời – không thể nào quên.
Nếu như Hữu Loan đi kháng chiến ở miền Bắc, thì Vũ Anh Khanh đi kháng chiến ở miền Nam.
Sau 1954, Vũ Anh Khanh tập kết ra Bắc. Đến năm 1956, sau khi đi dự hội nghị nhà văn Á-Phi tại Ấn Độ, Vũ Anh Khanh trở về, sửa giấy phép đi đường, tìm cách tới bờ sông Bến Hải, với ý định vượt tuyến trở lại miền Nam tự do.
Nhưng khi Vũ Anh Khanh còn đang ở giữa dòng nước, chưa kịp chạm tới bờ Nam. Thì bị biên phòng Cộng Sản miền Bắc phát hiện, dùng tên tẩm thuốc độc, bắn chết ông.
Cái chết của Vũ Anh Khanh trở thành một khúc ca bi tráng, cho một văn-thi nhân sớm biết quay đầu là bờ. Ông đã không vượt qua nổi dòng sông định mệnh. Nhưng trong bóng đêm của hơn nửa thế kỷ trước, ông đã can đảm vượt qua dòng sông ý thức hệ. Nơi mà cho tới tận hôm nay, hàng triệu triệu con người, vẫn còn bị “mắc kẹt” ở bờ bên kia.
Năm Vũ Anh Khanh mất, ông mới 30 tuổi (ông sinh năm 1926).
Nhà thơ Hữu Loan.
Hữu Loan, truân chuyên một đời
Như vậy, trong ba người văn nghệ khoác áo chinh nhân vì vận nước, chỉ có mình Hữu Loan là Trời cho (hay Trời bắt) được (phải) sống lâu. Vì sống lâu không phải để mong làm lão làng, mà chỉ để làm chứng nhân cho câu nói của người xưa – đa thọ, đa nhục (?!).
Hơn thế nữa, Hữu Loan phải sống như lời ông kể lại, trong thơ:
“Một bên là chính quyền có đủ thứ nhân dân
(quân đội, tòa án, nhà tù nhân dân)
Và nhất là Cuồng tín nhân dân…”
Ông đã trả lời trong một cuộc thẩm vấn:
-Sao anh không làm nhà?
-Vì tôi mắc làm người!
Cả cuộc đời của Hữu Loan, vật lộn tranh đấu từng ngày, để chỉ được làm người – con người lương thiện, bình dị, không viết hoa (như Cộng Sản tuyên truyền).
Hữu Loan có hai người vợ. Cả hai đều là con địa chủ. Dù ông chỉ là con của một tá điền.
Nhờ siêng năng tự học, ông lấy được bằng tú tài Tây. Tham gia kháng chiến, ông là tuyên huấn của sư đoàn, kiêm chính trị viên tiểu đoàn.
Người vợ đầu của ông mất trong thời chiến tranh, như trong bài “Màu Tím Hoa Sim” ông viết: “Nhưng không chết người trai khói lửa, mà chết người em gái nhỏ hậu phương.”
Nhà thơ Hữu Loan và người vợ thứ hai.
Người vợ thứ hai, ông “nhặt được” sau cải cách ruộng đất.
Bà nguyên là con của một gia đình địa chủ, mà người cha trong kháng chiến thường cho tá điền gánh gạo tới ủng hộ quân lương cho sư đoàn của ông. Chính Hữu Loan nhiều lần đề nghị sư đoàn cấp giấy khen cho người địa chủ yêu nước kia. Nhưng trong cải cách ruộng đất, gia đình người địa chủ kia bị chôn, chỉ chừa cái đầu lên mặt ruộng, để trâu kéo bừa “cày” cho tới chết. Riêng cô con gái năm đó mới 17 tuổi, được tha, nhưng bị đuổi ra khỏi nhà, với chỉ thị của cán bộ là dân làng không ai được tiếp xúc với cô.
Cô đi lang thang, nhặt những mẩu khoai sót trên đồng để ăn, tối về ngủ trong miếu hoang.
Trong nơm nớp lo sợ, trước sự cuồng tín của cán bộ và sự cuồng tín nhân dân…
Hay tin, Hữu Loan từ đơn vị trở về, đón cô gái bị chế độ căm thù, ruồng bỏ kia về nhà. Từ đó, ông bắt đầu một hành trình làm người gian nan, còn khổ nhục hơn cả thời tham gia kháng chiến.
Người ta phá, không muốn cho Hữu Loan thồ đá, vì không muốn ông làm người lương thiện (dám bỏ đảng, bỏ quân đội). Vợ ông buôn bán ngoài chợ, người ta bao vây, hất hết đồ xuống đất… Nhưng tất cả sự cuồng tín của một chế độ, cũng không chà đạp nổi nhân tính của một con người như Hữu Loan.
Nhiều người không hiểu chuyện, đố kỵ cho rằng Hữu Loan chỉ làm có một bài thơ thôi, mà nổi tiếng tới tận bây giờ. Sự thật, cuộc đời của Hữu Loan trong mấy mươi năm, cắn răng từng ngày, để được làm một con người lương thiện dưới chế độ Cộng Sản, còn đẹp hơn tất cả những bài thơ.
Ngoài bài “Màu Tím Hoa Sim,” Hữu Loan còn có những bài như: “Hoa Lúa,” “Đèo Cả”…
Tha La xóm đạo ở xóm An Hội, xã An Hòa, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, nổi tiếng khắp nơi nhờ bài hát “Tha La Xóm Đạo” của nhạc sĩ Dzũng Chinh phổ từ bài thơ cùng tên của nhà thơ Vũ Anh Khanh. (Hình: Flickr Vinh_Saigon).
Sau chiến tranh, trở về từ chiến khu, nhìn cảnh miền Bắc điêu tàn, nhất là sau cải cách ruộng đất. Hữu Loan làm bài thơ Tết, đăng trên Giai Phẩm – Xuân 1957, với câu như: “Tết và mùa Xuân/ Như mắt người ứa lệ.”
Nơi Nga Sơn, miền heo hút gió, người phu thồ đá vật lộn từng ngày với áo cơm, cùng hiểm nguy muôn thứ hận thù rình rập, vẫn không quên thế cuộc. Ông ngước nhìn mây bay trên đầu, như thấy tận đỉnh Trường Sơn, mượn tiếng quạ kêu, ông làm một bài thơ nói lên nỗi niềm ai oán. Thương cho những người lính ngã xuống, trong cuộc chiến huynh đệ tương tàn giữa hai miền Nam-Bắc.
(Văn Lang)
Những loài cây hiếm khi nở hoa
1. NỮ HOÀNG CỦA DÃY ANDES :
— Cây thuộc họ Dứa – tên khoa học : Puya Raimindii ) là loài thực vật giữ kỷ lục về nở hoa muộn nhất .
— Phải mất từ 80 đến 150 năm mới nở hoa .
— Chỉ được tìm thấy ở 2 nước : Peru và Bolivia , trên độ cao từ 3.000 đến 4.800 m.
— Nơi có điều kiện khí hậu khắc nghiệt và đất đai khô cằn .
— Do đó , nó cần thời gian rất lâu để hấp thụ dinh dưỡng cho việc nở hoa .
— Khi ra hoa , loài cây này cũng có thể cho cả ngàn bông , chứa đến 10 triệu hạt giống .
— Sau khi phân tán hạt giống , Nữ Hoàng sẽ từ biệt cuộc đời .
— Hiện nay , các cây con của Nữ Hoàng có nguy cơ chết yểu . Do bị ăn hoặc bị giẫm đạp bởi gia súc .
2. Có lẽ nhiều người sẽ khá bất ngờ , khi biết TRE cũng có thể ra hoa . Thậm chí kết quả .
— Tuy nhiên , Tre chỉ nở hoa 1 lần trong giai đoạn từ 60 đến 100 năm .
— Nên không phải ai cũng có cơ hội được chiêm ngưỡng hoa của loài thực vật này .
— Hoa Tre thường nở thành chùm , có màu vàng nhạt .
— Màu sắc của hoa Tre sẽ thay đổi tùy theo từng loài .
— Tre ra hoa và kết quả . Đáy chính là thời khắc cuối cùng của loài cây này .
— Bởi sau đó , Tre sẽ nhanh chóng tàn lụi và không thể hồi sinh .
3. TẠI MADAGASCA : một Đảo Quốc trên Ấn Độ Dương . Có hơn 170 loài Cọ , có giá trị to lớn về kinh tế và sinh học .
— Trong đó nổi tiếng là Cọ Tahina .
— Tahina là loài Cọ khổng lồ , có chiều cao thân lên tới 20m . Đường kính thân trung bình 0, 5 m , đường kính lá khoảng 5m .
— Loài Cọ Tahina này có vòng đời kỳ lạ : các chùm hoa chỉ xuất hiện , sau khi thân đạt tới chiều cao tối đa . Và sắp xếp theo kiểu cột đèn .
— Chúng thường nở hoa sau 30 đến 50 năm .
— Một số cây nở sau 100 năm .
— Điều đặc biệt , Cọ Tahina dồn toàn bộ chất dinh dưỡng dự trữ cho quá trình nở hoa .
— Do đó , sau khi hoa biến thành quả . Chúng sẽ gục ngã vì cạn kiệt dưỡng chất .
— Những bông hoa giống như lời chào vĩnh biệt của chúng đối với cuộc đời .
4. CỌ TALIPOT cũng là loài cây nở hoa rất muộn .
— Khi khoe sắc 1 lần trong khoảng 30 đến 80 năm .
— Đợt hoa của Cọ Talipot phải lên tới hàng triệu bông .
— Với số lượng hoa lớn như vậy . Cây phải dồn rất nhiều chất dinh dưỡng để kết quả .
— Khi một cơn mưa đổ xuống , hàng trăm ngàn quả lìa khỏi cây .
— Đây cũng chính là lúc Cọ Talipot kết thúc cuộc đồi mình .
* Một hàng rào hoa Xương Rồng tuyệt đẹp của người Sóc Trăng , tọa lạc tại Khóm 3 – phường 2 – thị xã Ngã Năm , rất độc đáo .
* Những cây Xương Rồng cao to vươn lên trong nắng . Làm nền tảng vững chắc để từng đóa hoa khoe sắc trắng dưới ánh nắng hè .
* Được biết , hàng rào hoa Xương Rồng này là của ông Trương Văn Thôn ( 88 tuổi ) . Ông đã trồng hàng rào này cách đây 15 năm . Đến năm 2018 , những cây to cao bổng nhiên trổ hoa rất đẹp . Cũng từ đó , ngôi nhà nhỏ của ông Thôn trở nên nhộn nhịp vì du khách gần xa đến quay phim chụp hình rồi đưa lên Facebook . Thế là , hàng rào Xương Rồng của ông Thôn dần dần trở nên nổi tiếng khắp nơi .
* Hoa Xương Rồng là cái tên mà các bạn tẻ gọi cho . Thực ra chính xác , đây là cây Nọc Trụ hay còn gọi là Long Cốt .
* Nọc Trụ là loài cây thuộc họ Xương Rồng . Thân màu xanh lục sẫm , cao lớn và phân nhánh , vươn thẳng lên trời .
* Mỗi năm cứ độ tháng 5 , Nọc Trụ bắt đầu trổ hoa . Những đóa hoa trắng , cánh dài khoảng 20cm , có nhiều nhụy và hương thơm thoang thoảng . Điều đặc biệt của cây Nọc Trụ là chịu đựng được khí hậu khắc nghiệt của khô nóng .
* Hoa Nọc Trụ chỉ nở trong khoảng 10 ngày . Vì thế , du khách thường tranh thủ để đến kịp chiêm ngưỡng hàng rào hoa Xương Rồng ở Sóc Trăng .
