A Mother’s Advice

Phung Quan (1957)

*
When I was two years old, my father ceased to be
My mother has not remarried since, out of her love for me
She since has grown mulberry, cared for silkworms, and weaved daily
To bring me up until the day I have grown fully.

*
It has been twenty years, I still remember, since the day
I was only a naïve boy of five years of age
I did not remember why, but to my mother did I lie
I thought I would get the spanking I deserved that time.

*
My mother did not deliver it but with a sadness in her eyes
She embraced me, and kissed the hair of mineMy son, before your father passed away
He said that in all your life you should strive
To remain a person of honesty, and should never lie.

*

Mommy, what is honesty? Why?
My mother kissed me on the eyes

My son, an honest person is one
Who would smile when he feels like smiling
Would cry when he feels like crying
Would say, I like, to someone he likes
Would say, I dislike, to someone he dislikes

*
Despite anyone’s sweet talking and appeasing
He would not switch liking for hating
Despite anyone’s knife holding and threats of killing
Would not switch hating for liking.

*
Since then, whenever someone asks me:

Little boy, who do you love most, who would it be?
I answer them, remembering what my mother has said:
I love honest people, who would call a spade a spade.

*
Grown-ups look at me in disbelieving
Considering me just a little parrot in my talking
But what my mother has said remains
Imprinted deep in my brain
Just like onto a bright white piece of paper
A bright red seal is permanently imprinted forever

*
This year it is twenty five years in coming
The orphaned boy becomes a writer in his living
But what my mother has said since I was five
Its crimson colour remains intact and bright.

*
Though the tightrope walker’s work is difficult in his walking
But it is more difficult for a writer in his writing
Who ought to remain totally in honesty in his living.

*
Who would say, I like, to someone he likes
Would say, I dislike, to someone he dislikes
Despite anyone’s sweet talking and appeasing
He would not switch liking for hating
Despite anyone’s knife holding and threats of killing
Would not switch hating for liking.

*
I want to be an honest writer
All my life and perhaps forever

*
Fame’s sweetness and honey cannot sweeten my tongue in bitterness
Lightning cannot strike me down and make me depressed
If someone snatches away my pen, paper, and instruments for my writing
I would use knives to write on stones with my carving.

*
Translated from Vietnamese into English by Hương Cau Cao Tân on 27 July, 2019 in British Columbia, Canada

CHỮ ” LỄ “.    CAO MỴ NHÂN 

Các cụ ngày xưa bảo rằng: ” Tới chết mới biết được lòng dạ ai đối với mình thế nào, là khi mình chết rồi, chứ không phải còn hấp hối đâu “.

Thế thì khó hiểu quá, nếu bản thân mình muốn thấy được lòng dạ người ta đối với mình, lỡ chết rồi, e phải được sống lại mới có tình trạng thấy được chứ trời ạ.

Đúng ra các cụ ta nói thế này này: ” Khi người nào đó chết rồi, ám chỉ những người già thôi, con cháu trong nhà, mới thấy được thiên hạ chung quanh, đối với nhân vật xấu số đó ra sao” . 

Ôi chao cũng khó hiểu lắm, đối với người nằm xuống ( chết) hay những người đứng chung quanh ( sống ), cứ lởn vởn cái điều những người sống đối với người đã chết thế nào. 

Chúng tôi làm công tác xã hội, có thể nói ké chút việc này. Thí dụ : 

1/ Nếu người mãn phần là thân nhân ruột thịt với một hay

   nhiều thành phần có danh tiếng, quyền lực … 

   Lập tức đám ma rất đông, là vì người ta đi viếng cho người sống biết, chứ không phải đi cho người chết thấy . 

Do thế mới có việc ” chia buồn “, chia nỗi buồn của người sống, vốn là thân nhân người đang quá vãng kia . 

2/ Nếu người mãn phần có tình có nghĩa với chung quanh, 

     Có thân nhân, thậm chí không có thân nhân đi nữa, vì lẽ 

     mến thương thật sự người qua đời ấy, đám ma cũng có thể đông, đông lắm là khác . 

3/ Khách đi đưa ma đông vừa hay đông lắm, có khi không 

     quen biết với người mãn phần, nhưng những khách đi đưa ma đó muốn gặp nhau, đám ma nhân vật chung cuộc lại là nơi gặp gỡ, đỡ tốn công hẹn hò vv… 

Nhiều lý do lắm, đối với dân tộc ta: Quan, Hôn, Tang, Tế là 4 cái lễ quan trọng nhất của đời một người. 

Vấn đề Quan, Tế thời đại này, mỗi lúc mỗi xa rời thực tế. Nhưng 2 lễ gần như chính, và thường xẩy ra một cách máy móc, ấy là Hôn và Tang. Nói nôm na là Đám Cưới và Đám Ma . 

Đám cưới để chia vui, mừng hai họ có rể quý, dâu hiền . 

Có khi chỉ cô dâu, chú rể tự mời đám cưới, vì đã lớn, đôi khi còn đã già vv…

Đám ma để chia buồn, bầy tỏ nỗi bi thương với vong linh người quá cố, hay gia đình người hẩm phận ấy. 

Đi kèm vào 2 sự việc trên, là hàng chục thứ phong tục tập quán Á Đông hay riêng của VN. 

Nhưng mỗi lúc về sau, mỗi gia giảm nhiều. 

Đồng thời mỗi lúc về sau, mỗi không cần làm đúng theo phong tục tập quán xa xưa, có thể vô cùng lạc hậu, nhưng lại nẩy sinh ra một mớ thói quen thời đại mới.

Ở quốc nội thì kiểu CSVN, ở hải ngoại thì  Âu Mỹ tuỳ theo nơi sinh sống hiện tại của gia chủ . 

Nói chung không có vấn đề phiền hà nữa, với một đám cưới hay một đám ma. Tất cả như dịch vụ chung chung, tuỳ sở cầu của mỗi gia đình có đám. 

Hôm nay tôi từ chối tham dự một đám cưới, chỉ chia mừng qua thư từ thiệp chúc, đồng thời cũng không tới chia buồn một đám ma, chỉ phân ưu qua phân ưu trên báo chí . 

Tôi cũng tự hỏi tại sao làm vậy? 

Tôi không đi nơi này chốn nọ được, vì chẳng có phương tiện chuyển vận, và sức khỏe cũng chẳng OK lắm. Lỡ khi sự hiện diện của mình có gì không bình thường, lại khiến chủ đám phải ưu tư, lo lắng vân vân khác…

Chị Đoan Quỳnh là một bậc nữ lưu, có nhiều xã giao quen biết, một chục người con thành đạt, thành danh, đang cư ngụ trong cũng như ngoài nước. 

Tang lễ chị chẳng kém gì một yếu nhân đương đại, chúng tôi ở hải ngoại chung nhau một vòng hoa kính điếu, lẽ ra tôi phải có một bài điếu văn diễn tả mối giao tình  bạn bè đông đảo với anh chị, vì quen biết lâu vv…nếu tôi còn ở Saigon. 

Nhưng nay ai nấy ở xa, anh Lê Thanh, phu quân chị, vốn là nhà nhập cảng phim Kodak Nhật trước 30-4-1975 ở Đalat. 

Anh dặn tôi :” Thôi mai giờ đó, sẽ đưa ma chị Đoan Quỳnh, Cao Mỵ Nhân mở cửa ra đường, rồi nhìn lên một đám mây, chị Đoan Quỳnh đang bay về cõi Vĩnh hằng…”

Tôi đã làm đúng như thế, ngó những đám mây trên 9 tầng cao ngất, tưởng tượng chị bạn của mình,  đang đơn lẻ bay về tít mù không gian huyễn ảo. ..

Có những đám cưới quá lố ở VN bây giờ, cô dâu thay 5 bộ: Áo dài ta, áo đầm tây cắt bánh, áo xẩm tàu ca hát, rồi áo khiêu vũ, kết cuộc là bộ đồ hổ lốn ra cửa chào khách về. 

Đám cưới đừng quá lố, thì đám ma cũng chớ quá tải việc biểu lộ đau buồn. 

Cái đám ma kia của một nhà dân có chút khá giả, lại quen biết nhiều đoàn thể chuyên ngành, nên sự kiện hơi trình diễn thời trang hợp tuyển, cũng lại trong nước thôi. 

Số sinh thời ông là thành viên đoàn mô tô, tất nhiên để tỏ lòng thương cảm tuyệt cùng của anh em ở lại, đoàn đã đưa y mấy chục xe mô tô chạy trước xe tang, để mở đường đi thiên cổ. ..cho người mệnh chung.

Đồng thời ông lại chơi bóng rổ, hoá cho nên nguyên đội bóng rổ đã hiện diện trong lễ phục thể thao. Đội này tiếp bước ngay sau “tang xa”tức là xe tang như nói trên . 

Thế rồi vv…tiếp theo tang lễ . 

Tôi không có ý “tám ” kiểu phê phán, mà chỉ kể quý vị nghe mỗi ngày một chuyện thôi, nên đôi khi tôi cũng có thể méo mó nghề viết “ngàn lẻ một đêm”.

Vị Chủ biên …tôi, ông” Đồ Ngu ” giả vờ…ngu thôi, vẫn luôn khuyến khích tôi viết xả láng, viết thả cửa, nhưng phải có …cơ sở, nghĩa là dựa trên sự thật, mà sự thật, thì mất lòng ghê lắm. 

Do đó tôi đã dấu bớt đi vài ba danh tính, bởi nếu tôi đơn cử chuyện “real” ra, là có mòi bất ổn ngay…

Chủ biên …tôi, lại lập tức cười kiểu  ” Đồ Ngu” rằng : phải biết ” tiên liệu ” trước, “lui  bước ” sau, mới không hố ở đời …

Vậy ngày mai, tôi sẽ tới sân Trình, cửa Khổng, coi ông ” Đồ Ngu” thanh lọc môn sinh, nghe bài: ” Đất Nước nhập môn. Gia : nhà, Quốc: nước, Tiền: trước, Hậu:sau …vv…” 

sẽ kể lể tiếp nhé . 

             CAO MỴ NHÂN 

Vài Nét Về Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại.

(Mà rất nhiều Quý Anh Chị trong VTLV đã hoạt động, có mặt trong tổ chức này)

Văn Bút Việt Nam, là tổ chức quy mô, quy tụ những Nhà Văn Thi Sĩ VN, hoạt động, dựa trên tinh thần “hiệp sĩ” của Văn Bút Quốc Tế. Một hiệp hội người cầm bút cấp lớn toàn cầu. Hội được thành hình năm 1926, gồm các tác giả, của 104 Cây Bút Quốc Tế.

Được thành lập năm 1921 do Bà Catherine Dawson Scott sáng lập. Vị Chủ Tịch đầu tiên là John Galsworthy.

Mục đích chính của Văn Bút Quốc Tế là: “Quảng bá văn hóa, Văn Bút Quốc tế hô hào dùng văn chương chữ nghĩa, để cách mạng nâng cao đời sống xã hội và văn hóa trong cộng đồng thế giới. Mà văn thi sĩ đóng vai trò quyết định then chốt trong vấn đề này.” Đi xa hơn, nữa Văn Bút Quốc Tế đã đưa ra đường hướng: “Bảo vệ quyền tự do tư tưởng, tiếng nói của những nhà văn phải được tôn trọng. Văn Bút Quốc Tế, chống đối lại hành động đàn áp, kiểm duyệt, tù đày hay đánh đập, hành hạ những văn nghệ sĩ…”

Trên thế giới, không có tổ chức hoạt động văn hóa nào, lớn hơn tổ chức này cả. Trên hàng trăm quốc gia tham dự. Diễn đàn Quốc tế mạnh nhất, uy tín nhất! Tiếng nói mạnh mẽ tranh đấu cho lẽ phải của người cầm bút. Sau nhiều năm hoạt động được công nhận là tiếng nói, tượng trưng cho Trái tim của lương tâm nhân loại.

Văn Bút Việt Nam, là thành viên lâu đời của Văn Bút Quốc Tế.

Miền Nam trước 75, Văn Bút Việt Nam được thành lập từ năm 1957 và kéo dài cho đến Tháng Tư đau thương mất nước. Và sau đó duy nhất chỉ có “Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại” là còn tồn tại, (VC không có tên) tiếp tục sinh hoạt và được Văn Bút Quốc Tế công nhận, từ đó cho đến nay.

Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại, được Văn Thi Sĩ Minh Đức Hoài Trinh gầy dựng lại năm 1979, tại Paris, Pháp. Để tiếp tục hoạt động lại cho đến ngày hôm nay. Rất nhiều các cây bút đấu tranh cho một Việt Nam dân chủ tự do, bị nhà cầm quyền CSVN bịt miệng! tù đày, đánh đập, đã được Văn Bút Quốc Tế can thiệp, lên tiếng vì lẽ phải. Gần đây nhất là Phạm Thị Đoan Trang. Văn Bút VNHN đã gửi Kháng Thư Ngày 14 tháng 12 năm 2021 Lên án hành động vi phạm nhân quyền của Hà Nội trong việc khởi tố và kết án Tác giả Phạm Đoan Trang 9 năm tù. Link ở đây:

PROTECTING WRITERS AT RISK in Vietnam