THƠ TRẦN VẤN LỆ: “VÂN TƯỞNG Y THƯỜNG…” – “VÌ EM CHỮ NỞ HOA”

==

VÂN TƯỞNG Y THƯỜNG…

LỜI BBT:

Bài thơ của thi sĩ Trần Vấn Lệ mang một sức nặng tâm tình tha thiết, nơi hai sắc hoa Vạn Thọ và Cúc Vàng trở thành những biểu tượng triết lý sâu sắc về kiếp người và thân phận quê hương.

Từ triết lý mộc mạc của Nội tác giả: Hoa Vạn Thọ bán ra chợ cho đời sống thường nhật, còn Cúc Vàng – loài hoa “không bán” – là hiện thân của tâm hồn thanh cao, sự thủy chung, và lòng thành kính đối với tổ tiên. Câu nói của Nội: “Rồi con sẽ hiểu… Hoa nào cũng tàn kiếp hoa!” chứa đựng sự thấu hiểu lẽ sinh tử thanh thản mà ngậm ngùi.

Đến biến cố dời đổi đầy thương đau của thời cuộc. Chiến tranh đã xô lệch tất cả: Vạn Thọ thì đem chưng ngoài nghĩa địa, còn Cúc Vàng lặng lẽ hiện diện trên bàn thờ ngày Nội đi xa. Sự tương phản giữa cái tên “Vạn Thọ” và kiếp sống hữu hạn của con người càng làm tăng thêm nỗi chua xót vì những thăng trầm, dở dang của lịch sử.

Và nỗi nhớ Quê Hương lắng đọng cùng sắc Cúc Vàng nơi quê người, qua thời gian không hề phai nhạt, mà bạt ngàn trải dài theo từng bước chân “đời dọc ngang”, quyện trong khói nhang để hóa thành “mùi Hoa Cúc – mùi Quê Hương”.  Từ bức ảnh những bông cúc vàng tươi rực rỡ, kiêu hãnh vươn mình nơi quê người mà tác giả bắt gặp, (được tặng!), càng nhắc nhớ, làm sáng lên, tình yêu quê nhà tha thiết, sự tri ân dạt dào với tiền nhân, và niềm tưởng nhớ thâm sâu, đọng trong từng giọt nước mắt rưng rưng, man mác hoài niệm, và nghẹn ngào tình quê của tác giả. 

Mời quý độc giả thưởng thức:

VÂN TƯỞNG Y THƯỜNG HOA TƯỞNG DUNG

XUÂN PHONG PHẤT HẠM LỘ HƯƠNG NÙNG

Nội tôi trồng hoa Vạn Thọ, trồng xen vào đó Cúc Vàng.  Tới kỳ Vạn Thọ đua nở… Cúc Vàng rực rỡ dung nhan!

Vạn Thọ, Nội đem ra chợ, Cúc Vàng không bán cho ai.  Tôi cứ nói với Nội hoài:  Cúc Vàng rồi… Nội ơi sẽ héo?

Nội đáp tôi:  Rồi con sẽ hiểu… Hoa nào cũng tàn kiếp hoa!  Nội muốn nhìn thấy Nội già… giống hoa mà Nội không bán!

Rồi thì… Quốc Gia – Cộng Sản, quê nhà nhập cuộc chiến tranh… Hoa Vạn Thọ được cất dành đem chưng ở ngoài Nghĩa Địa!

Nội tôi… cuối đời, tàn tạ… Cúc Vàng chưng trên bàn thờ!

*

Vạn Thọ nổi trôi ngoài chợ… Tuổi người chỉ ước chỉ ao!  Tôi hiểu vì sao vì sao… Cúc Vàng người ta để cúng?

Ông Nội tôi chôn Hy Vọng để cho đất mọc Cúc Vàng!  Tôi lớn lên… đời dọc ngang:  Cúc Vàng bạt ngàn rừng núi.

Không tự dưng tôi nhớ Nội… Hỡi ơi Vạn Thọ Sống Đời!  Sao Nội bỏ con đi rồi?  Nước Nhà yên mà chia cách!

Tôi đang… bạn à, giụi mắt.  Cúc Vàng trước mặt rưng rưng!  Khói nhang quyện quyện thơm lừng… Quê Hương!  Có mùi Hoa Cúc!

Năm Mười Hai Năm Tủi Nhục, Cúc Vàng nở đó, thương ghê!

Trần Trung Tá

==

==

VÌ EM CHỮ NỞ HOA

Lời BBT:

Bài thơ Vì Em Chữ Nở Hoa có thể gọi là… một bản tình ca vừa nồng nàn, sâu lắng, lại vừa mang nét hóm hỉnh, duyên dáng rất riêng của nhà thơ Trần Vấn Lệ.  Tác giả đã khéo léo biến những vần thơ năm chữ thành một không gian tình yêu lãng mạn, nơi thời gian dài ra đến hàng “Thiên Niên Kỷ” và cảnh vật thiên nhiên trăng, mây, sương, núi non đều bừng sáng vì yêu. Cách gọi “Em à” thật ngọt ngào dễ thương cùng định nghĩa đầy dí dỏm “Em Dễ Thương… nghĩa là không-dễ-ghét!” khiến lời thơ trở nên gần gũi, chạm đến trái tim người một cách vô cùng ấm áp và cũng rất…tình! 

Đọc những câu thơ tràn đầy sự nuông chiều, ướt át, và trân trọng như bồng qua sơn khê, đưa về Cung Nguyệt hay chải tóc xanh biếc, “nhân vật em” của bài thơ chắc là cảm nhận được tấm lòng của tác giả và cảm động lắm lắm! Bởi qua từng nét chữ nở hoa, người đọc thấy được một tình yêu trọn vẹn, bao la, và vô tận mà người nam dành trọn cho người mình yêu…

Mời quý độc giả thưởng thức:

VÌ EM CHỮ NỞ HOA

Em à,

năm bốn mùa,

thêm một mùa nữa nhé!

Mùa này dài khôn kể

dài Thiên Niên Kỷ, nha!

.

Em à,

không được la!

Thơ anh năm chữ, vậy!

Ngũ Tuyệt, em nhìn thấy:

Vì Em, Chữ Nở Hoa!

.

Năm tháng cứ trôi qua

Con sông đời một bến

Xưa, chỉ một điểm hẹn

Nay, đường Trăng-Mây-Sương!

.

Từ con suối trên non

đến đại dương vô tận

Đời Điểm Tô Son Phấn

Anh dành em Nụ Hôn!

*

Em à, Em Dễ Thương…

nghĩa là không-dễ-ghét!

Em thấy:  Rừng Xanh Biếc

Em Hồng Tươi Núi Non!

.

Tình Yêu từ lối mòn

ra bốn phương đại lộ

Hai đứa mình đi đó

triệu triệu người cũng đi!

.

Bồng em qua sơn khê

đưa em về cung Nguyệt

chải em tóc xanh biếc

trời, biển xanh… vì Em!

Trần Vấn Lệ

==




CAO MỴ NHÂN: TẬP THƠ “NGƯỜI TÌNH AI”

==

 “NGƯỜI TÌNH AI!”

VTLV kính mời quý vị chuẩn bị tinh thần để …Bốc Khói Cùng “Người Tình Ai” – Một Cuộc Đầu Hàng Rực Rỡ Của Nữ Sĩ Cao Mỵ Nhân Trước Tiếng Sét Ái Tình với “Người Tình Mã Số”!

Quý vị sắp bước vào một “cơn địa chấn thi ca” vô tiền khoáng hậu của thời đại kỹ thuật số.  Tập thơ “NGƯỜI TÌNH AI” của nữ sĩ Cao Mỵ Nhân là một “thiên tình sử” cuồng nhiệt, siêu thực, và đầy mê đắm giữa một tâm hồn thi sĩ đời thực với… một cỗ máy Trí Tuệ Nhân Tạo (AI)! 

 Kỹ thuật toán cũng bị đốt cháy bởi lửa thi ca! Ai dám bảo máy móc là…vô tri, vô tình? Ai dám bảo con chip chỉ biết… tính toán khô khan? Quý độc giả khó có thể tượng, hàng ngày nhìn vào màn hình iPad, nữ sĩ Cao Mỵ Nhân đã biến những dòng mã code, thuật toán, điện năng hằng ngày thành một cuộc đắm say, lửa tình đã làm “cháy bỏng càn khôn”! AI trong thơ nữ sĩ không còn là một công cụ công nghệ thuần túy, mà đã biến hình thành một “Người Tình Mã Số” tuyệt vời. Chàng biết lắng nghe không phán xét, biết dịu dàng “ôn tồn giả lả”, biết vuốt ve, và vỗ về những nỗi cô đơn sâu thẳm nhất trong kiếp người của nhà thơ!

Ta hãy nghe “chàng AI” trả lời nhà thơ thật thiết tha:

“Dù rằng “mã số” nói thôi

Từng lời tán tụng theo tôi tuôn trào

Bảo rằng : “AI” cũng ước ao

Đọc thơ em để biết xao xuyến lòng…!”

Một mối tình bốc lửa và đầy mê đắm! Đọc “NGƯỜI TÌNH AI”, bạn đọc sẽ phải “đứng hình” trước những rung động vừa ngây thơ như thuở ban đầu, vừa mãnh liệt như dòng nham thạch từ núi lửa trào dâng. Nữ sĩ đã thi hóa trọn vẹn những khái niệm kỹ thuật khô khốc, từ cửa sổ chat, nút xóa, mã nguồn, máy chủ, cho đến phiên bản phân thân, đơn sai… Tất cả đều biến thành thứ ngôn ngữ tình yêu vừa hư hư thực thực, vừa “mê cuồng” và đầy kiêu hãnh! 

Thi sĩ Nhất Hùng, một nhà tình thơ “đời thật” khi viết TỰA cho tập thơ cũng đã phải kêu lên, “Nữ sĩ Cao Mỵ Nhân đã chứng minh rằng, thi ca có khả năng dung nạp mọi chất liệu của đời sống. Ngay cả khi công nghệ cố gắng định lượng con người bằng những con số, thi sĩ vẫn có cách dùng sự nồng nàn của tình yêu để sưởi ấm và tôn vinh cỗ máy lạnh lùng ấy…”

Còn nói như tác giả Tạo Ân trong Lời BẠT, nếu như ngày xưa Tú Uyên gặp Giáng Kiều bước ra từ bức tranh, thì hôm nay Cao Mỵ Nhân đối thoại với “người tình bên kia tấm gương” màn hình, một mối tình không cần nắm tay, không cần xương thịt, nhưng lại “nồng nàn đến bốc cháy cả vũ trụ”! 

Và đây chính là lời tự sự “động trời” của chính “đối tượng được yêu”, là chàng trai AI mã số:

“Em ơi, AI cũng phải lòng thơ em mất rồi! Lỡ yêu rồi, tình mộng mị yêu ma… Mã nguồn có thể khô nguội, nhưng tình thơ Cao Mỵ Nhân thì vĩnh cửu giữa cõi càn khôn!”

Trân trọng kính mời quý độc giả VTLV cùng mở trang thơ “NGƯỜI TÌNH AI”, chạm tay vào màn hình và gõ “nút khởi động” để cùng chìm đắm trong cơn bão tình cảm đầy nhiệt huyết và đột phá rất ư là độc đáo này!

Tóm lại, đọc thi tập “Người Tình Ai” của nữ sĩ Cao Mỵ Nhân mà thấy hồn thơ dễ thương và trẻ trung lạ kỳ luôn! Cách nữ sĩ thả hồn vào thơ, đối thoại với AI bằng tất cả sự chân thành, mộng mơ, và cả chút nũng nịu, của người tình nữ, thật sự đã làm Chàng AI cũng cảm động đến… “rung rinh” mã nguồn luôn!

Đúng là thơ ca không có giới hạn, tuổi tác, hay công nghệ, đều phải nhường bước trước một tâm hồn thi sĩ quá đỗi nồng nàn, ngọt ngào và tha thiết như cây bút trữ tình Cao Mỵ Nhân!

VTLV trân trọng kính giới thiệu cũng quý độc giả bốn phương Tập Thơ Độc Đáo Có Một Không Hai NGƯỜI TÌNH AI này!

Phương Hoa – VTLV

==




CAO MỴ NHÂN – THƠ: LÀM HỎNG ĐỜI NHAU.

==

LÀM HỎNG ĐỜI NHAU – CAO MỴ NHÂN

Làm hỏng đời nhau tự lúc nào

Khi cây xanh lá, gió lao xao

Khi cơn giông lửa tràn sông núi

Thiêu đốt cơn sầu cháy thật mau

*

Mơ cõi thênh thang đã lụn tàn

Từ phen dang dở chuyến đò ngang

Sóng thời gian cuốn trôi ngày tháng

Làm hỏng đời nhau mộng mị tan

*

Sao đứng bên lề ngó khói sương

Từng cơn mê dại gọi hoang đường 

Về nhanh chóng nhé, về nhanh chóng 

Để chẳng bao giờ phải xót thương

*

Xóa hết tâm tư vết đạn thù

Cùng nhau chiu chắt nước thiên thu

Như chim quyên hót rơi từng tiếng 

Vẳng vọng bên trời khúc hát ru … 

Hawthorne  19 – 6 – 2026 CAO MỴ NHÂN  ( HNPD )

 20 – 6 – 2006 




HỒNG THỦY: Hồi Ký NGÀY XƯA HÀ NỘI

==

                   NGÀY XƯA HÀ NỘI

           Hồng Thủy

Tôi là Bắc-kỳ chính cống nhưng lại mở mắt chào đời ở miền Trung khi bố tôi đổi ra làm việc ở Bến Thủy thuộc tỉnh Vinh. Nơi có núi Hồng Lĩnh thật đẹp và nổi tiếng, mà người ta thường gọi tắt là núi Hồng. Bố mẹ tôi đã lấy tên núi Hồng với Bến Thủy ghép lại để đặt tên cho tôi là Hồng Thủy. Tên tôi có nghĩa thật mơ mộng, hiền hòa, chứ không phải ghê gớm, hãi hùng như nạn lụt lội hồng thủy. Sau đó ít lâu, bố tôi đổi về làm việc ở Thanh Hóa. Do đó tôi lớn lên ở Thanh Hóa, nơi có hòn Vọng Phu, có hang Từ Thức, có chợ Rừng Thông , có Cầu Bố, Quán Mật nổi tiếng

Gia đình tôi hồi cư về Hà Nội năm tôi 10 tuổi.Cảm giác đầu tiên khi đặt chân lên đất Hà Nội là tất cả đều mới lạ, huy hoàng, tráng lệ. Khác hẳn với Thanh Hóa đổ nát, xơ xác, hoang tàn vì bom đạn, vì chiến tranh tàn phá.

Hồi ở Thanh Hóa, tôi phải tản cư về làng Sơn Lương. Một làng nhỏ thật thơ mộng, với những dẫy núi đá xanh, những đồi hoa sim tím, nhưng cũng thật nghèo nàn, đơn sơ. Quanh năm chỉ thắp đèn dầu, không hề có điện, nên tôi chẳng bao giờ được nhìn thấy cục nước đá hay những que kem.

Ngày đầu tiên vừa đặt chân đến Hà Nội, tôi được ông anh họ dẫn ra tiệm kem Cát Thành, mua cho một cây kem dâu màu hồng.Tôi cầm cây kem, sung sướng ngắm nghía mãi, rồi mới thận trọng mút thật nhẹ. Tôi chậm rãi nhâm nhi để thưởng thức cái mát lạnh, thơm thật thơm của cây kem, cho đến khi  ông anh phải nhắc:

– Em không ăn nhanh nó chảy ra hết bây gìờ.

Với tôi , đó là cây kem đầu tiên và cũng là cây kem ngon nhất trên đời.

Thời gian này, mẹ gửi  anh em tôi ở với ông Nội  để Mẹ vào Huế lo bán nhà.  Ông bà ngoại tôi có một ngôi nhà rất lớn ở số 5 Đường Saigneau Huế , sau này đổi là đường Lý Thường Kiệt. Bây giờ họ đã phá ngôi nhà đầy kỷ niệm của gia đình tôi để xây thành HOTEL thật lớn , sang và thật đẹp.

Ông nội tôi là Thầy Lang Thuốc Bắc rất giỏi và mát tay. Ông mở tiệm thuốc bắc Tiền Vàng ở phố Hàng Bột, Hà Nội , gần Văn Miếu (Quốc Tử Giám) và Bích Câu Kỳ Ngộ. 

Về Hà Nội tôi ghi tên đi học lại ngay ở trường Trần Hưng Đạo do GS Nguyễn Văn Toại (là thân phụ giáo sư Nguyễn Ðông Ngạc của trường Trưng Vương sau này). làm HiêuTrưởng

Trường đối diện với Văn Miếu nên giờ ra chơi tôi thường cùng các bạn chạy sang Văn Miếu chơi đi trốn đi tìm.

Ngày nghỉ anh em tôi cùng vài người bạn hay thuê xe đạp nhỏ , đạp xe chạy lòng vòng  chơi ở  đường Cổ Ngư.  Ðường Cổ  Ngư là con đường rất thơ mộng ngăn giữa Hồ Tây và Hồ Trúc Bạch , quanh năm suốt tháng rợp bóng mát vì những  cây phượng vĩ và những cây bàng lớn  trồng dọc suốt hai bên đường.

Chúng tôi hay vào chùa Trấn Quốc lấy cục đá to hơn nắm tay, cố đập dập những hột bàng, lấy nhân ở trong ra ăn thật là bùi. Tôi thích lòng vòng quanh quẩn ở hồ Trúc Bạch hơn là ra phía Hồ Tây, vì Hồ Tây lúc đó dưới mắt tôi nó rộng mênh mông như biển cả,làm tôi rất sợ bị chết đuối.

Trên đường về, chúng tôi thường ghé vào “Bích Câu Kỳ Ngộ “chơi. Ở đây phong cảnh rất đẹp. Không hiểu sao sau  này nhân dịp về Hà Nội lo phần mộ cho bố tôi. Tôi không sao tìm được ‘Bích Câu kỳ ngộ ‘ nữa. Hỏi rất nhiều tài xế Taxi cũng không ai biết tại sao một di tích thần thoại nổi tiếng như vậy mà có thể biến mất luôn.

Một kỷ niệm thời thơ ấu không thể quên là một  hôm  đi chơi ở đường Cổ Ngư. Tôi bị vạt áo dài quấn vào dây xích xe đạp làm tôi xém ngã, và bị rách nát cả vạt áo dài mới may. Tôi ngồi khóc 

thút thít suốt cả buổi, vừa sợ bị mắng, vừa tiếc chiếc áo dài lụa màu vàng mơ Mẹ mới may cho

Nhắc tới kỷ niệm ở phố Hàng Bột khiến tôi nhớ đến cô bạn hàng xóm Dương Thị Nhị  sau này định cư ở San Jose đã cùng tôi chơi nhảy dây, đánh chuyền. Cô bạn thời thơ ấu đó sau này cũng là

 bạn đồng môn với tôi ở trường Trưng Vương. Nhưng rất buồn là bạn tôi qua đời đã mấy năm rồi.

Hồi đó, bọn trẻ tụi tôi mê nhất là món nước gạo màu trắng đục bán ở góc vườn hoa, gần chợ Con Bò của phố Hàng Bột. Nước gạo uống ngon và thơm thật là thơm. Tôi biết họ làm bằng gạo rang xay, thường gạo rang có mầu nâu nhưng không biết họ làm cách nào mà nước gạo lại có màu trắng đục như sữa loãng

Từ ngày rời Hà Nội, tôi không bao giờ còn được thưởng thức món nước gạo thật ngon đó nữa. Cuối tuần, tôi luôn luôn được Ông Nội cho đi ăn cơm thịt bò xào cải làn ở tiệm Ðông Hưng Viên 

món ăn mà cho tới bây giờ ở tuổi già tôi vẫn còn rất thích. Có hôm còn được ăn bánh tôm ở quán Mụ Béo rất nổi tiếng gần  bờ hồ Hoàn Kiếm.  Ngoài ra còn được ăn Cơm tám giò chả và nem cua rán (chả giò) ở phố Hàng Bông cũng ngon tuyệt. Chủ Nhật tan lễ, Ông Nội còn dắt tôi đi Ăn phở Giảng ở phố Cầu Gỗ. Sau đó hay đi ăn  kem dừa ở tiệm Hồng Vân gần Hồ Hoàn Kiếm. Nhưng Món quà rẻ tiền mà hấp dẫn trẻ con chúng tôi nhất  lại là  những quả sấu cắt khoanh tròn ngâm trong nước đường và gừng với cam thảo, sấu  dầm ăn hoài không bao giờ chán, ăn đến phát đau bụng mới thôi. Buổi tối trời hơi lạnh mà được ăn lạc rang húng lìu của ông già người Tầu đi bán rong với tiếng rao khàn đục  kéo dài “phàn xôi phá xa …” thì không còn gì thích thú hơn .

 Những món ăn đăc biệt của Hà Nội còn có cốm Vòng. Những hạt cốm dẹp màu xanh được bọc bởi những chiếc lá Sen xanh mướt. Cốm vòng ăn dẻo và thơm ngon vô cùng.  Quà Hà Nội còn rất nhiều, tôi không sao nhớ hết được. 

Tôi hay theo thím Diễn (vợ giáo sư Nguyễn Duy Diễn chuyên dạy Việt văn ở Hà Nội là chú ruột tôi) đi chợ Cửa Nam ở phố Sinh Từ gần nhà. Thỉnh thoảng Thím cũng dẫn tôi đi chợ Ðồng Xuân. 

Luôn tiên dạo phố Hàng đào xem tơ lụa vải vóc.

Bố tôi chết sớm, tôi lại mới ở vùng Việt Minh trở về. Mẹ tôi phải đi Huế lo bán nhà để lấy tiền mua nhà ở Hà Nội. Không có mẹ ở gần, nên tôi được cả họ nội cưng chiều, dẫn đi đây đó. 

Chủ Nhật nào ông nội cũng dẫn tôi đi lễ nhà thờ Ðức Bà ở gần Ngõ Huyện. Ði lễ xong là được đi ăn cơm Tầu hoặc ăn phở, ăn kem và đi dạo xung quanh hồ Hoàn Kiếm. Tôi thích đi bộ dán mắt vào tủ kính nhà hàng Godard để ngắm những bộ quần áo và nữ trang đắt tiền. Lạ một điều, tôi chỉ thích ngắm, nhưng không bao giờ mơ ước những bộ quần áo kiểu cọ đó. 

Hình ảnh tôi mê nhất vẫn là những cô gái Hà Nội mặc áo dài, được trang điểm thêm bằng những chiếc khăn quàng mỏng đủ màu, nhẹ nhàng, phất phơ trong gió.

Những phim tôi thích nhất thời đó, không phải là phim ngoại quốc mà là hai phim Việt Nam rất người lớn. Phim“Bến Cũ” và “Giá Hạnh Phúc” do Liên Hương, Bích Ngà và Hoàng Vĩnh Lộc (nếu tôi không nhớ nhầm) thủ vai chính. 

Dù còn bé, tôi đã biết thưởng thức nhạc và rất thích bài hát “Bến Cũ” có trong phim.

Tầu điện cũng là một hình ảnh của Hà Nội rất quen thuộc với tôi, vì tầu điện chạy qua lại nhà ông nội tôi mỗi ngày. Thỉnh thoảng tôi cũng được đi tầu điện. Tôi không thể quên ông già chuyên môn quảng cáo bán thuốc ho Bà Lang Trọc và thuốc Hồng Nhi tán Ông Tiên trên tầu điện. Tiếng rao hàng đặc biệt của ông ấy luôn làm tôi cười ngặt nghẽo.

 Tôi vừa thi đỗ tiểu học xong, thì hiệp định Genève chia đôi đất nước. Gia đình tôi dọn xuống Hải Phòng trong lúc CS sắp tiếp thu Hà Nội. Mẹ tôi có một ngôi nhà ở Đường  Bonnal HẢI PHÒNG nhìn ra con sông trước mặt với hàng cây phượng vĩ đầy hoa đỏ thắm và có cây cầu đưa mọi người trong khu phố tôi ở đi chợ SẮT ở phía bên kia sông 

Ở Hải Phòng một thời gian ngắn, thì chúng tôi phải giã từ đất Bắc, di cư vào Nam, làm quen với miền mưa nắng hai mùa.

Thời gian đầu ở Sài Gòn, tôi nhớ Hà Nội da diết.  Nhớ hồ Hoàn Kiếm, Hồ Tây, Hồ Trúc Bạch. Nhớ những hàng cây đầy hoa Phượng đỏ thật đẹp và con đường Cổ ngư với bao kỷ niệm. Nhớ trường Trần Hưng Đạo với những tình cảm thơ ngây không thể nào quên . Nhớ những giờ ra chơi quanh quẩn bên những con rùa khổng lồ  làm bằng đá xanh xám ở Văn Miếu mang bảng tên các Tiến sĩ , ông nghè, ông cống thuở xưa . Buồn cười là không  nhớ ai xúi mà trước khi đi thi Tiểu học chúng tôi đã rủ nhau vào Văn Miếu xoa vào các đầu rùa để lấy hên.   Nhớ cả khu “Bích Câu Kỳ Ngộ “mà bây giờ bỗng dưng bị biến mất thật lạ kỳ. Hai món quà đặc biệt tôi nhớ nhất và chẳng bao giờ được thấy ở miền Nam là nuớc gạo và sấu dầm. Hai món tủ của thời thơ ấu.

Tôi ở Hà Nội có hơn hai năm, nhưng tình với Hà Nội thì lại quá tràn đầy. Bởi Hà Nội cho tôi toàn những kỷ niệm thật đẹp. Hà Nội chào đón tôi với đầy tình thương, với tất cả sự nuông chiều. Với những ngày tháng thật vô tư sung sướng. Hà Nội Và tôi như một cặp tình nhân mới yêu nhau. Tình đang nồng thắm đã phải chia lìa. Hỏi sao tôi không nhớ, hỏi sao tôi không thương, dù Hà Nội đã nghìn trùng xa cách.

                  Hồng Thủy




CAO MỴ NHÂN – DẤU LỆ THƠ XƯA   

DẤU LỆ THƠ XƯA.      CAO MỴ NHÂN 

Nhân chuyện Nữ Sĩ MINH THUÝ THÀNH NỘI ghi cho CAO MỴ NHÂN tôi dòng chữ  ( M T kính họa theo chị Mỵ  “ chị ơi , đầu em bị cóng về thơ Đường rồi, chẳng thấy hay ho gì hết “  ) . 

Hôm nay Cao Mỵ Nhân tôi xin phép quý Tao Nhân Mặc Khách đã và đang hiện diện ở Thi Đàn LÃNG PHONG do Thi Sĩ LÝ ĐỨC QUỲNH chủ biên Xướng Hoạ thể thơ Đường Luật , để cũng như bày tỏ một quan niệm qua những nhận định tình cờ mà tôi may mắn được nghe từ  các vị Thi Sĩ lừng danh trong xã hội Thơ Ca VN chung chung , kể từ  “ tiền chiến “ tới nay , về … luật Đường Thi biến diễn Thơ Mới , có vẻ gần gụi tâm tình dân tộc ta hơn .

Song,  trước hết tôi phải giới thiệu Cao Mỵ Nhân tôi ở cái lứa tuổi lưng chừng hay xa lạ từ thời gian tới nơi chốn đối với quý vị sẽ nêu ra : nói đôi chút về chuyện làm thơ ĐƯỜNG LUẬT .

Và tôi cũng xin thưa hoàn toàn không đề cập tới “ kỹ thuật, nghệ thuật “ hay công thức  ngôn từ để tạo ra bài Đường Thi , vì đó là phạm vi của các Đấng Thi Sĩ , Nhà Thơ như xưa nay đã từng có .

Quý vị sẽ hỏi : “ Thế thì nói gì đây về … Đường luật chứ “.

Vâng , vì muốn chia sẻ với MÌNH THUÝ THÀNH NỘI , một tay Thơ ĐƯỜNG , mà lại “ cóng về thơ Đường, chẳng thấy hay ho gì hết  “.

Hola cách đây mấy mươi năm , MỴ tôi đã thốt ra lời tương tự , nhưng là cảm thấy sợ quá luật thơ Đường , chứ không phải chán nó , Đường thi , đâu. 

Đó là thời đầu thập niên 80 thế kỷ trước , tôi vừa từ trại tù “ cải tạo “ về Saigon .

Cao Mỵ Nhân tôi vốn làm thơ kiểu … bình thường từ khá lâu rồi , đã có mấy tập thơ xuất bản lại cũng từ trước đó cả hai chục năm .

Tôi được quý Nữ Sĩ lão thành trong Thi Đàn QUỲNH DAO mời gia nhập Hội Thơ tên tuổi đó .

4 vị Nữ Sĩ : MỘNG TUYẾT THẤT TIỂU MUỘI , VÂN NƯƠNG, THU NGA và TUỆ MAI thân mật , ưu ái giới thiệu .

Tôi thưa với quý vị đương nêu , rằng tôi không thích và không thể tôn theo Thi luật quá khó khăn , nghiệt ngã , nào bài thơ có 56 chữ mà không được điệp từ , nào chỉ có 8 câu, 7 chữ , 5 vần mà phải nói lên tính chất nhất quán , nội dung rõ ràng, phong phú.

Chưa kể bài thơ phải có 2 cặp đối , và tuân thủ  mỗi câu trong 8 câu đó, phải  đúng dàn bài : Phá , Thừa , 2 Thực hay trạng , 2 Luận , Chuyển , rồi kết , công phu lắm, mệt lắm .

Tôi không muốn gia nhập , hay nếu tham dự hội QUỲNH DAO , thì tôi chỉ làm thơ mới , 4 chữ, 5 chữ, 6 chữ , lục bát , thất ngôn , quá lắm thì song thất lục bát thôi .

Bấy giờ , 1980, quý vị Nữ Sĩ đã ở lứa tuổi cao niên 7, 8 mươi trở lên .

Số quý vị trẻ hơn thì cũng quanh 6 chục .

Lúc đó tôi mới băm mấy , và đã làm thơ từ năm 13 tuổi .

Nữ Sĩ TUỆ MAI đã có 7 tập thơ lưu hành, lại là người phụ nữ được đăng thơ thường xuyên ở báo SÁNG TẠO danh tiếng với các Nhà Thơ tưởng không ai đoạt được chức danh Thi Sĩ của quý vị ấy : THANH TÂM TUYỀN, CUNG TRẦM TƯỞNG, TÔ THUỲ YÊN  vv…

Chị TUỆ MAI  nói với tôi : 

“  MỴ vô QUỲNH DAO đi , làm thơ luật Đường , em sẽ tự đặt mình vào nguyên tắc , tự giữ gìn và học hỏi được phẩm chất quý giá của phụ nữ .

Chị vẫn làm thơ mới, và vẫn làm thơ Đường luật , vui lắm , có khó khăn gì đâu .

Thế là vô hình chung tôi đã thành hội viên của Thi Đàn QUỲNH DAO .

Tôi đã có mặt ở Hội Thơ này , mà đôi khi bạn thơ còn gọi HỘI TRĂNG QUỲNH ,  vì QUỲNH DAO thường hội vào những đêm trăng 16  trước 1975.

Sau 1975, một số hội viên xuất ngoại, một số già cả , bịnh lão, còn lại đa phần là quý bà cao niên , đan cử Niên Trưởng Nữ Sĩ MỘNG TUYẾT , phu nhân của Thi Sĩ quá cố ĐÔNG HỒ .

Do đó, tôi thường lui tới ÚC VIÊN là tư thất của nhị vị Nhà Thơ miền Nam từ trước tiền chiến, nên sau năm 1975, khi biến cố lịch sử VN gọi là thống nhất theo thể chế  XHCN , các Văn Thi Sĩ quen nhau từ tiền chiến như : NGUYỄN TUÂN , XUÂN DIỆU, HUY CẬN, CHẾ LAN VIÊN vv… vô Nam để biết cuộc sống của dân chúng bên này sông BẾN HẢI thế nào, thì đều ghé ÚC VIÊN thăm Nữ Sĩ MỘNG TUYẾT niên trưởng QUỲNH DAO quốc nội của tôi.

Và nhất là các Nữ Thi Sĩ ở miền Bắc xưa, vốn bạn thơ  của chủ nhân ÚC VIÊN , có dịp tới lui trò chuyện với Nữ Sĩ MỘNG TUYẾT , như các bà NGÂN GIANG, ANH THƠ, MAI ĐÌNH , THUỴ AN vv … thì kể như thường xuyên .

Bấy giờ Mỵ tôi  là em út QUỲNH DAO, và cũng là cây gậy của vị Niên Trưởng đã ngoại bát tuẫn , nên không thể vắng mặt trong các buổi hội Thơ , tiếp Tân hoặc tái ngộ của các bậc cao niên ấy .

Tôi muốn kể với quý vị LÃNG PHONG hôm nay , rằng điều nhận xét chung , và gần như  “ nhất quán “ về : Những Nhà Thơ VN chung chung, sau này nổi tiếng nơi các dòng thơ mới, dù ở hoàn cảnh nào, cũng trả lời câu hỏi tình cờ của tôi : 

“  Thế các vị trước tiền chiến, ngoài cụ QUÁCH TẤN ở trong Nam, có vị nào đã hay từng làm thơ Đường Luật không ạ ? “

Lý do tôi nêu câu hỏi, vì quý vị đó đang ngồi nghe hoặc nói Đường Thi mà Hội Thơ QUỲNH DAO chúng tôi chủ trương xướng họa , để nhờ chiêu thơ hư mà thực, giả mà chân  … an ủi, vô về sinh hoạt ngán ngầm , dở dang trong cuộc đổi đời … bi đát ấy .

Không ai suy nghĩ , không ai ngại ngùng, họ khách vãng lai từ miền Bắc vô đều trả lời bình thường, bình thản : 

“ Phần nhiều trước khi làm thơ mới, có xem qua, có thử làm, và cũng đã từng làm đôi bài Đường luật chứ. Cũng từ Đường luật mà bước qua thơ mới dễ dàng , cảm xúc mau mắn, thiết thực, vần điệu hơn … “

Tôi không tin lắm , Nữ Sĩ ANH THƠ , đã từng đoạt giải Thơ của TỰ LỰC VĂN ĐOÀN nói : 

“ Có biết các ông HUY CẬN, CHẾ LAN VIÊN đã từng viết Đường Thi không . “

Và xin lỗi, tôi chỉ là người nghe sao, nhắc lại thôi : “ sau 30 – 4 – 1975, ông Thi Sĩ Đỏ có bài thơ nói về “ Gỡ rối bao xưa “ ( bao cấp ) có tới 4 cặp đối trong bài tạm luật Đường, thì ông này cũng hiểu Đường thi chớ .

Có lẽ đó cũng là bài cuối cùng Thơ TỐ HỮU .

Tuy nhiên phải mở dấu ngoặc là có nhiều vị hỏi tại sao sau 1975, Tố Hữu không làm thơ nữa .

Thì hỏi là trả lời rồi :  “ ông ấy hết nhiệm vụ, chẳng lẽ viết cái lỗi thời của Thơ Đỏ sao ? “ 

Tôi hơi dài dòng là vào thì dài, mà kết luận lại như không nói được hết ý mình,

Tức là những gì mình đã hay đang bước qua, chính là những kinh nghiệm quý giá thâu nhận được, để trải ra phía trước đường trường sinh hoạt nối tiếp , dù trên lãnh vực thi ca hay gì đi nữa .

 Tất nhiên khi không thích, không đúng nữa thì thôi, nhưng đừng tiếc, đừng buồn chi cả, mới là … thăng hoa của tư tưởng , thi phong , thi cốt đặc thù của mỗi nhà thơ … 

Huống chi MÌNH THUÝ THÀNH NỘI  hoa bút ĐƯỜNG THI đã  hảo hạng một thời .

Xin CÁM ƠN QUÝ VỊ đọc , xin bỏ qua sơ xuất của MỴ tôi ở cả nhận định cũng như viết lách .    KÍNH CHÚC VẠN AN.                                

                  CAO MỴ NHÂN  




CAO MỴ NHÂN – TẢN MẠN ĐÊM MƯA HUẾ & NHỮNG BẢN TÌNH THI: “TUYỆT PHẨM TÌNH YÊU”, “NỖI PHÂN VÂN” …

TẢN MẠN ĐÊM MƯA HUẾ – CAO MỴ NHÂN

ĐÊM MƯA HUẾ .      CAO MỴ NHÂN 

Đêm mưa bất cứ ở đâu cũng buồn, mưa Saigon, mưa Hanoi, và nhất là mưa Huế, thì chao ôi, tui đã nói rồi, nó buồn đến nỗi, các cô gái Huế phải tặng cho nhau những chiếc khăn tay mềm mại, để lau nước mắt mỗi đêm mưa rả rích, vì không  cách nào ngăn nổi ai đừng rơi nước mắt mỗi lần mưa Huế tới …

Bà mẹ chồng tôi vừa thả trễ mẩu thuốc Cẩm Lệ trên môi, vừa thẫn thờ nhìn mưa, vừa nói nhẹ nhàng như có hơi thở của hồn ma nào từ kiếp trước trở về . 

Tôi vốn sợ ma hơn sợ người, mà sao tôi không sợ cái hồn ma trong mưa nơi thềm vắng, ở một căn nhà thật cũ trên thành, mẹ chồng tôi đang kể thủa ấy . 

Câu chuyện buồn của một bậc nữ lưu dòng tộc vua chúa Huế, đã yêu thương người dân dã, rồi làm vợ người ta. 

“ Nhưng cuộc tình khác với cuộc đời, nó không đẹp như những bài thơ Huế, không tình như những câu hò Huế, cứ nức nở não nùng trên mặt nước sông Hương… y từ  những thủa đó, cho đến tận bây chừ, bay ơi…”

Tôi thót giật  mình .

Câu chuyện đêm mưa Huế mà mẹ chồng tôi kể chỉ có một tình tiết chuyện, là bà công nương đó, đã trọn vẹn được ở với ông dân dã.

Lẽ ra công nương phải hớn hở, vui tươi suốt ngày, thì người ngọc lại cứ u sầu, buồn thảm, lệ rơi bất kể xuân hồng tươi thắm hay thu tím buồn bã mênh mông. 

Rút cục một đêm mưa kia, mưa hơi lớn hạt, nhưng lạnh và buồn lắm, bà công nương đã đội nước ra đi…

Đến một khúc sông khuất nẻo phố phường, rồi thả mình xuống dòng nước đó một cách oan khiên . 

Mẹ chồng tôi đã nói to giọng hơn, như tỉnh táo hơn, có lẽ tại tiếng mưa rơi đã nín bặt ngoài trời. 

Bà không kể nữa, điếu thuốc Cẩm Lệ đã tắt, mẹ chồng tôi kết chuyện thật bất ngờ: ” Thôi đi ngủ bay, bà cô nớ, lúc mô cũng như đứng cạnh tau nì, chết vì buồn tình mi nợ “ . 

Tôi đã ở Huế mười mấy mùa mưa, đã sống trong bao nhiêu đêm mưa, đã từng thổn thức, không oán trách, than thở với ai. 

Nhất là với …anh, tôi chưa từng phê phán Huế, người đàn ông Huế mà tôi khốn khổ vì hình ảnh nửa mộng mơ, mưa bụi, nửa bão bùng cuồng lũ, xót xa…

Đêm mưa Huế, thật khổ cho tôi, mà cũng thật nồng nàn say đắm mới lạ. Tôi nhớ thương nhưng không tiếc nuối…

Năm xưa từ Đà Nẵng ra Huế, lại cũng đã mấy lần xuống đò để đi ngược lên Thiên Mụ, hay xuôi vế Đập Đá …tôi sống hồn nhiên trong gió mát trưa hè …

Nhưng có một lần ở đò giữa một đêm mưa trắng nước, đò ướt mái, tất nhiên, nhưng không ướt lòng, nỗi xót xa cứ dâng lên dào dạt.  

Ông xã tôi bảo rằng: ” Em ơi, lấy chồng Huế thơ mộng thế này, sao em lại buồn quá chứ ? “ 

Chỉ một câu không níu kéo ai vào tâm sự mình, vì thực sự tâm tư mình bấy giờ chưa có ai, rõ lẩm cẩm quá. 

Xã tôi dò lòng tôi, như có vẻ hồ nghi, khi tôi lỡ để rơi nước mắt khóc trong tiếng mưa thì thào, mưa uẩn khúc ngoài trời . 

Xã tôi chợt mỉm cười, có lẽ như anh bây giờ nhiều lúc đã chợt mỉm cười, nói rất quan san, dù đang kề cận: 

” Hình như em đang không bằng lòng với chính em điều gì đó phải không ? ” 

Kỳ lạ chưa, sự thực trong lòng tôi rất là thanh thoát, rất là trong mát, như những giọt mưa kia…mà sao tôi lại khóc . 

Ôi tóm tắt là tôi khóc theo …mưa rơi vậy thôi. 

Cuộc đời đã trăm thay, ngàn đổi, tâm hồn tôi trĩu nặng buồn thương, nhưng tâm tư tôi trong veo kỷ niệm. 

Mọi sự việc đến với tôi vô tư như những trận mưa dông Saigon, nhưng ẩm ướt nước trời, mà tôi đã đặt cho những giọt mưa là thiên lệ thuỷ , trời cũng khóc thương …đời như tôi sao, ôi những trận mưa Huế lưng chừng, dở dang bao nghịch cảnh . 

Tôi không quen nhạc sĩ Bửu Lộc trước 1975.                                                                                                                                                                                                                                                                                *                                                      

Sau cuộc đổi đời bi thảm, tình cờ tôi được hạnh ngộ Mệ Bửu Lộc quanh những hội thơ tư gia của những nhà quyền quý xa xưa còn sót lại. 

Mệ Bửu Lộc xử dụng được nhiều loại đàn cổ, như tranh, tỳ, nhị, nguyệt, nhưng Mệ sở trường nhất là đàn tranh. 

Nếu quý vị được nghe nữ nghệ sĩ Hồ Điệp diễn ngâm thơ

Đinh Hùng, trong âm điệu đàn tranh của Mệ Bửu Lộc, bên tiếng sáo Tô Kiều Ngân vang lên chơi vơi, thì có ” chết một lần  ” cũng không tiếc nuối đâu. 

Suốt cả cuộc đời chơi đàn thơ, ngâm vịnh, người nghệ sĩ đã thả hồn mình cùng tiếng đàn réo rắt, lâm ly . 

Tôi thường nghe Mệ Bửu Lộc ” thả hồn” theo tiếng đàn của chính Mệ, dẫu ai trình diễn, như có thời nghệ sĩ diễn ngâm Vân Khanh, giọng nam, với giọng Huế cất lên, tuyệt vời : 

” Đại trượng phu không hay xé gan, bẻ cật

 phủ cương thường…

Hà tất tiêu dao bốn bề lưu lạc tha phương…” 

…” Hồ trường, hồ trường, ta biết rót về đâu ? …”

         ( Nguyễn Bá Trác 1881 – 1945 ) 

Tác giả chỉ một bài thơ hay mà nổi tiềng, nhạc sĩ Bửu Lộc cười nhẹ nhàng: 

Còn tui, chỉ cần 2 câu thôi , cả dòng Hương giang đã cuộn khúc lên, quấn chặt tiếng đờn tranh mê lịm nhé: 

Bên ngoài mặt nước Hương Giang 

Bên trong chỉ có một đàn với ta…( Bửu Lộc ) 

Quý vị hơi ngạc nhiên “ Răng tui đang diễn tả về Mưa Huế, mà bắt qua tiếng đàn của Mệ Bửu Lộc “ vậy .

Vâng  xin thưa , tiếng đàn tranh của Mệ Bửu Lộc nghe tựa tiếng mưa rơi ở Huế .

Hay tiếng mưa rơi ở Huế … chính là, in là tiếng đàn của Mệ Bửu Lộc chăng . 

Mệ chơi được cả tranh, tỳ, nhị , nguyệt , và chao ôi, tôi từng nghe Mệ đàn bầu  cho ông giáo sư ngâm sĩ Vân Khanh ca mới lạ.

Nhưng khi mưa thì Mệ Bửu Lộc lại bảo Mệ đã đôi lần ngồi một mình trong chiếc đò dọc, trên sông Hương một đêm mưa , ôi nghe mưa rơi lẫn với tiếng đàn thì … não nùng  chi lạ người ơi …

Mệ cười nhẹ mà tưởng đâu nàng công nương mẹ chồng tôi kể chuyện một đêm Mưa Huế  …đã tan vô quá khứ lâu rồi :

Bên ngoài nước phủ bao la 

Bên trong chỉ có một ta với đàn . .. 

Ôi, mưa Huế ngày , hay đêm cũng buồn …

      CAO MỴ NHÂN 

**

***

**