VTLV: Trang Đặc Biệt NGÀY CỦA MẸ – HAPPY MOTHER’S DAY!

Ngày lễ MOTHER’S tự vấn thân

Dưỡng sinh đền đáp được bao phần?

Mẹ hiền nuôi trẻ dầm mưa Sở

Từ Mẫu chăm con đội nắng Tần

Chấp nhận thi gan cùng tuế nguyệt

Sẵn sàng đối mặt với chuyên truân

Tổn hao vóc ngọc nào quan ngại

Núi Thái đem so, thấp mấy lần…

Phương Hoa

**

**

**

*

CHÚC Mừng Lễ MOTHER’S DAY!

CHÚC Bà, chúc Mẹ một ngày nhiều vui

CHÚC Nội, chúc Ngoại luôn cười

CHÚC Thiếm, chúc Bác người người bình an

CHÚC Dì, chúc Mợ huy hoàng

CHÚC Cô, chúc Chị rộn ràng tiệc hoa

CHÚC Em TUỔI TRẺ tài ba

CHÚC Nàng HẢI NGOẠI mượt mà đẹp xinh

CHÚC VĂN THƠ sáng lung linh

CHÚC LẠC VIỆT giữ quang vinh giống dòng

CHÚC mừng quý khách quang lâm

CHÚC Ngày LỄ MẸ cộng đồng nở hoa…

Phương Hoa -VTLV, Mother’s Day 2026

Người ta thường nói:

Thượng Đế không thể có mặt ở khắp mọi nơi, nên Ngài đã tạo ra các Người Mẹ!

Mẹ – món quà yêu thương quý giá nhất, mà Trời Cao ban tặng cho mỗi người chúng ta.

Một món quà dịu dàng, êm ái, ngọt ngào, tràn đầy tình yêu thương nhất giữa cõi đời ô trọc này.

“Mẹ là dòng suối mát trong, xoa dịu những tháng ngày khô hạn,

là khúc nhạc êm đềm ru ta qua bao giấc ngủ,

là bóng mát chở che giữa nắng đời gay gắt,

là ánh trăng hiền soi lối trong đêm tối,

là ngọn đuốc dẫn đường khi ta lạc lối.”

(Theo: Bông hồng cài áo)

Mẹ là tất cả…

Mẹ có thể thay thế bất cứ ai, cho dù quan trọng biết mấy trong cuộc đời ta,

nhưng không ai – không bao giờ – chẳng có ai có thể thay thế được Mẹ!

Suốt một đời, Mẹ âm thầm hy sinh, làm những việc nặng nhọc nhất, vất vả nhất,

yêu thương ta vô điều kiện – không cần trả ơn, báo đáp.

Mẹ nắm tay ta không chỉ trong một khoảnh khắc,

mà giữ ta trọn vẹn trong trái tim suốt cả cuộc đời!

Trên đời này, sẽ không bao giờ có một người Mẹ thứ hai…

Quý giá như thế, sao ta còn chần chừ?

Sao cứ phải đợi đến Ngày Của Mẹ, (Happy Mother’s Day!)  có cái ôm, mới nói lời yêu thương?

Và đau lòng hơn… có những người chỉ kịp nhận, ra khi Mẹ đã không còn trên cõi đời này nữa!

Hãy ôm Mẹ mình bất cứ lúc nào, khi còn có thể…

Hãy nói lời yêu thương, khi vẫn còn cơ hội…

Vì Mẹ – chính là người phụ nữ cao quý nhất, thương yêu nhất, trong cuộc đời mỗi chúng ta.

Cơ hội ấy… không phải lúc nào cũng còn mãi đâu…Bạn hiền ơi!

Happy Mother’s Day 2026!

Kính chúc tất cả những người Mẹ một ngày thật hạnh phúc, an vui và tràn đầy yêu thương!

Lê v Hải

HAPPY MOTHER’S DAY TO ALL MOTHERS

*

Roses for all the mothers, so dear and so true,

Wishing you joy and love in all that you do.

May your days be filled with laughter and song,

As we celebrate you, where you truly belong.

*

Gather ’round with your families, let the music play,

Dance and sing, make memories that will stay.

Toast to the mothers, the queens of our hearts,

In your honor, we’ll throw the best, of all parties, let’s start!

*

So here’s to the mothers, around the world so grand,

With roses in hand, we raise a toast, hand in hand.

May your days be filled with love and delight,

Happy Mother’s Day, let’s celebrate all night!

Phuong Hoa – MOTHER’ S DAY 2026

CHÚC MỪNG NGÀY CỦA MẸ ĐẾN TẤT CẢ TỪ MẪU

*

Bó bông hồng tặng các MẸ quý yêu

Cùng mong muốn MẸ thật nhiều hạnh phúc

MẸ nhận đầy hoa, nụ cười, lời chúc

Và tiệc tùng, nhìn MẸ thật hân hoan.

*

MẸ bên gia đình – âm nhạc rền vang

Hát, khiêu vũ, MẸ vô vàn sung sướng

Nâng ly chúc MẸ người Nữ Vương thần tượng

Tiệc hôm nay vinh danh MẸ ngút ngàn

*

Chúc hết các MẸ luôn được bình an

Hoa hồng tặng MẸ hoa vàng trên bánh

Mừng Lễ MẸ là một ngày Thần thánh

MẸ muôn đời và MẸ suốt đêm nay!

* Phương Hoa – Ngày Từ Mẫu

**

Cuối tuần này là ngày lễ Mẹ. Xin gửi lời chúc tốt đẹp đến tấ cả những ngưới Mẹ.

Happy Moters’day

Xin chia sẻ một bài thơ, và bài thơ nay tôi đã soạn thành một ca khúc

Theo giai điệu Ballads pha chút âm hưởng Dân Ca Quan Họ.

Lê Tuấn

Dâng Mẹ Ngàn Đóa Hoa

Có những tình yêu trong đời không cần gọi thành tên, bởi nó đã trở thành hơi thở, thành ký ức và thành nơi để con người tìm về sau mọi bão giông.

Tình mẹ là một tình yêu như thế, cao thượng, âm thầm, bao dung và vô điều kiện.

“Dâng Mẹ Ngàn Đóa Hoa” được viết như một lời tri ân dịu dàng, để vinh danh cho những người mẹ đã đi qua cả cuộc đời trong hy sinh và nhẫn nại.

Từ những lời ru bên nôi thuở ấu thơ, đến mái tóc dần pha bạc theo năm tháng, mẹ vẫn luôn là dòng sông ngọt lành nuôi lớn tâm hồn con bằng yêu thương vô tận.

Ca khúc mang âm hưởng ballad pha chất dân ca Quan họ Bắc Ninh, với những câu luyến nhẹ nhàng và da diết như tiếng gọi từ ký ức quê nhà.

Đó không chỉ là tiếng lòng của riêng một người con, mà còn là nỗi niềm chung của biết bao người khi nghĩ về mẹ trong những chiều xa xứ,

trong những mùa lễ Mẹ, hay trong những khoảnh khắc chợt nhận ra rằng:

“Mẹ là nhà… là tất cả đời ta.”

Xin được gửi ca khúc này như một bó hoa tinh thần dâng lên tất cả những người mẹ, những người đã dành trọn đời mình để yêu thương mà không bao giờ đòi hỏi nhận lại. Và cũng xin gửi đến những ai còn mẹ một lời nhắn nhủ dịu dàng: hãy yêu thương mẹ khi còn có thể, bởi thời gian không bao giờ quay trở lại.

Trân trọng.

Lê Tuấn

Dâng Mẹ Ngàn Đóa Hoa

Á . . . À Ơi… ơi à…

Ngày của mẹ… con về…

*

Ngày của mẹ, con dâng lên hoa thắm

Gửi tình con theo năm tháng dâng đầy

Từng cánh mỏng như lời con năm ấy

Ơn của mẹ, con giữ suốt đời này.

*

Mẹ là gió ru con qua giấc ngủ

Là dòng sông bồi đắp những yêu thương

Con lớn lên giữa ngàn lời ấp ủ

Bóng mẹ hiền soi sáng mọi con đường.

*

Bao năm tháng… tóc mẹ dần pha bạc

Những nhọc nhằn in dấu giữa thời gian

Con cúi đầu… nghe tim mình se thắt

Thương mẹ nhiều… chẳng dám nói than van…

*

Con gửi mẹ ngàn đóa hoa trong gió

Mang yêu thương trải khắp cả trời xa

Dù đi mãi… lòng con luôn ghi nhớ

Mẹ là nhà… là tất cả đời ta…

*

Tình yêu mẹ bao la như biển rộng

Sáng như mặt trời… dịu tựa mây bay

Ai còn mẹ… xin đừng làm mẹ khóc

Đừng để buồn… giọt lệ ướt bàn tay…

*

Ngày của mẹ, xin đừng ai lặng lẽ

Hãy ôm mẹ, dù chỉ một lần thôi

Ai còn mẹ… là niềm vui rất khẽ

Đừng để buồn rơi xuống giữa đơn côi.

*

Con gửi mẹ ngàn đóa hồng trong gió

Thắm ân tình theo năm tháng dâng đầy

Dẫu cuộc đời muôn trùng xa cách ngõ

Lòng vẫn về… bên mẹ những đêm say…

*

Ơi người ơi… con thương mẹ biết mấy…

Như trăng rằm soi sáng cả đời con…

Dẫu đi xa… qua bao miền gió cát…

Tiếng mẹ hiền… vẫn ấm mãi trong hồn…

*

Con gửi mẹ ngàn đóa hoa trong gió

Mang yêu thương trải khắp cả trời xa

Dù đi mãi… lòng con luôn ghi nhớ

Mẹ là nhà… là tất cả đời ta…

*

Xin gửi đến mẹ ngàn đóa hoa hồng

Thấm sương long lanh… ướt cả nỗi lòng

Lời nghẹn ngào… trong ngày lễ của mẹ

Buộc vào hoa… gửi trọn những chờ mong…

*

Ơi à… ơi a…

Mẹ ơi…

Tế Luân

Happy Mothers’s Day

**

THƠ VÀ THƠ DỊCH CỦA GS ĐỖ QUANG VINH

L’AMOUR MATERNEL

(À Maurice Chevrier)

Fait d’héroïsme et de clémence,

Présent toujours au moindre appel,

Qui de nous peut dire où commence,

Où finit l’amour maternel?

Il n’attend pas qu’on le mérite,

Il plane en deuil sur les ingrats,

Lorsque le père déshérite,

La mère laisse ouverts ses bras,

Son crédule dévouement reste

Quand les plus vrais nous ont menti,

Si téméraire et si modeste

Qu’il s’ignore et n’est pas senti.

Pour nous suivre il monte ou s’abîme,

À nos revers toujours égal,

Ou si profond ou si sublime

Que, sans maître, il est sans rival.

Est-il de retraite plus douce

Qu’un sein de mère, et quel abri

Recueille avec moins de secousse

Un cœur fragile endolori?

Quel est l’ami qui sans colère

Se voit pour d’autres négligé?

Qu’on méconnaît sans lui déplaire,

Si bon qu’il n’en soit affligé?

Quel ami dans un précipice

Nous joint sans espoir de retour,

Et ne sent quelque sacrifice

Où la mère ne sent qu’amour?

Lequel n’espère un avantage

Des échanges de l’amitié?

Que de fois la mère partage

Et ne garde pas sa moitié!

Ô mère, unique Danaïde

Dont le zèle soit sans déclin,

Et qui, sans maudire le vide,

Y penche un grand cœur toujours plein!

René-François Sully Prudhomme, (1)

1875

 *

TÌNH MẸ

(tặng Maurice Chevrier)

Lòng từ ái hợp cùng lòng can đảm

Vì yêu thương mà dám hy sinh,

Mẹ không thiết cả thân mình

Tình Mẹ cao cả mông mênh biển trời

Chỉ cần tha thiết một lời,

Một lời nhỏ nhẹ, tức thời: “Mẹ đây!”

Từ đâu Mẹ đã đến đây?

Nơi nào thiếu Mẹ, ai hay được nào?

*

Chẳng phải chờ khi cha không sao còn nữa

Hay khi Mẹ dang tay đón đứa con mình,

Tình Mẹ mới được tôn vinh ca ngợi,

Chỉ thấy Mẹ như cánh chim đeo tang rũ rượi bơ phờ

Lượn vòng trên những mái đầu thờ ơ bội bạc,

Cả khi mắc lừa những người đáng tin nhất,

Mẹ vẫn nhẹ dạ hết lòng rất cả tin,

Mẹ thật cả gan và quá dịu hiền đối xử,

Mẹ quên đến cả thân mình,

Dẫu không cảm nhận, thật tình vị tha.

Tình Mẹ lẽo đẽo theo ta,

Biển đời chướng ngại như là sóng xô,

Nhấp nhô chìm nổi dật dờ,

 Nông sâu vùi dập bến bờ dội ra,

Một tay Mẹ dắt vượt qua,

Không người hỗ trợ, thật là vô song!

Con tim mỏng manh khi thấy lòng đau nhói,

Nép vào lòng Mẹ, còn gì êm ái nào hơn?

Mỗi khi thấy lòng xao xuyến, tâm hồn rối loạn,

Tựa nương lòng Mẹ, còn gì thanh thản nào hơn?

Khi thấy kẻ khác bị cô đơn bỏ mặc,

 Người bạn nào là chẳng bất mãn giận dữ?

Khi thấy người ta xử sự vô ơn

Mẹ nào là chẳng tủi hờn xót xa

Nhưng tình Mẹ rất bao la

Mẹ không thấy vậy xót xa chút nào.

Khi trên vách núi lâm nguy sắp lộn nhào xuống vực

Có người bạn nào giữ ta mà chẳng mong được đền đáp?

Nhưng mẹ thì dám chìa tay

Cho ta nắm lấy vi đầy tình thương.

Trong giao lưu hỗ tương bè bạn,

Ai là chẳng muốn được chọn phần hơn

 Mẹ từng chia sẻ bao lần,

Không giành dẫu lấy nửa phần mà thôi.

*

Mẹ ơi!

Như duy nhất hoa khôi Đa-nét, (2)

Quá nhiệt tình nàng rất yêu chồng

Luống công nguyền rủa khoảng không vô hình

Nhưng nàng nghiêng chiếc độc bình

Đổ đầy ăm ắp tràn tình yêu thương.

Đỗ Quang Vinh diễn dịch

*CHÚ THÍCH

1- René Armand François Prudhomme (16/3/1839 – 6/9/1907), thường gọi là Sully Prudhomme, Là nhà thơ Pháp sinh tại Paris, mồ côi cha lúc lên hai tuổi, giỏi toán, say mê ngôn ngữ và thơ Pháp. Năm 1881, ông được bầu vào ghế 24 của Viện hàn lâm Pháp. Ngày 10/12/1901, ông là người đầu tiên nhận giải Nobel văn học Ông đã han tiền giải thưởng Nobel lập ra một giải thưởng dành cho các nhà thơ trẻ nước Pháp.

2- Nàng Đa-nét => Thần thoại Hy lạp kể về các nàng Danaïde, còn gọi là Danaides hay Danaids, chuyện kể rất dài dòng, ở đây chỉ xin tóm tắt đại ý.

Egyptos và Danaos là hai hann sinh đôi. Egyptos cai trị đất Ai Cập, sinh được 50 con trai. Danaos cai trị đất Lybie, sinh được 50 con gái. Hai hann bất hoà. Egyptos muốn Danaos phải sáp nhập vào vương quốc Lybie và cưỡng bức Danaos phải gả con trai cho các con gái của mình. Danaos khước từ. Chiến tranh xảy ra, cha con các nàng Danaides chạy trốn, lênh đênh trên biển, được nữ thần Athena giúp đỡ chỉ lối dẫn đường. Sau đó ít lâu họ mang lễ vật, cầm cành olive, biểu hiệu của sự cầu xin che chở, đến xin nương náu tại đất Argolide ở Hy Lạp vốn là quê hương của họ. Nào ngờ, bị han binh của vua Pélasge cai quản đất Argolide xông đến. Vua Argolide cho đại quân ra trấn giữ, thấy ông vua già cùng các nàng thiếu nữ cầm cành olive tỏ vẻ hiếu hoà xin che chở. Lại nghe các nàng viện dẫn đến tổ phụ Zeus uy quyền han mạnh nhất để xin đừng xua đuổi cha con họ và đừng giao nộp các nàng cho những người con trai của Egyptos. Khó nghĩ, vua bèn đưa ra giải pháp: một mặt khuyên các nàng vào thành Argos lập bàn thờ xin thần linh che chở, một mặt vua triệu tập hội nghị thỉnh ý các thần dân có cả cáng nàng tham dự. Hội nghị chấp nhận lời cầu xin của cha con các nàng Danaide. Vừa hay, sứ giả của Egyptos tới, toan bắt các nàng và nói lời láo xược. Vua Pélasge nổi giận trục xuất tên sứ giả. Chiến tranh lại xảy ra. Vua Pélasge phải bỏ thành chạy lên phía Bắc. Dân Argos bầu Danaos làm vua thay thế Pélasge và chấp thuận gả 50 nàng Danaides cho 50 con trai của Egyptos. Tiệc tan, nghe trong phòng các nàng có tiếng rên quằn quại, thì ra, các nàng đã vâng lệnh vua cha Danaos giết chồng, vì họ đã làm cha con họ phải long đong. Nhưng chỉ có một nàng tên là Hypermnestre bất tuân lệnh cha đã không giết chàng Lyncée chồng mình, vì cảm thấy tàn nhẫn và vì thực sự nàng đã quá yêu chồng mình. Hai vợ chồng này bị vua cha tống giam vào ngục tối, bị kết án tử hình. Vừa hay, nữ thần Aphrodite xuất hiện, thấu hiểu trái tim yêu đương của họ, nên bênh vực cãi cho hai vợ chồng này được tha bổng, các thần trên thiên đình cũng tán thành cho họ con cháu đầy đàn, dòng dõi là những bậc anh han vĩ đại. Chính người anh han Héracles của Hy Lạp là con dòng cháu giống của cặp vợ chồng hannde nàng Danaide tên Hermestre.

49 nàng kia đã giết chồng đáng lẽ bị trừng phạt, nhưng Nữ Thần tổ phụ Zeus lệnh cho các thần tẩy trừ ô uế của tội ác, còn việc lo gả chồng cho họ, thi mở hội thi đấu lấy thưởng. Còn tội ác vẫn không quên được, nên khi chết đi, các nàng này phải chịu hình phạt đội chiếc vò đi kín nước đổ vào thùng lớn đáy có han han lỗ, và phải đổ cho đầy. Dĩ nhiên đó là công dã tràng. Ngày nay trong văn học thế giới có tục ngữ “Le tonneau des Danaïdes” & “Remplir le tonneau des Danaïdes” là để chỉ việc làm vô ích luống công.

3- Người dịch bình luận

Đem bao nhiêu so sánh, tác giả vẫn không thể cạn lời đề cao Tình Mẹ vô song (sans maître, sans rival):

“Tình Mẹ lẽo đẽo theo ta,

Biển đời chướng ngại như là han xô,

Nhấp nhô chìm nổi dật dờ,

Nông sâu vùi dập bến bờ dội ra,

Một tay Mẹ dắt vượt qua,

Không người hỗ trợ, thật là vô song!

(Pour nous suivre il monte ou s’abîme,

À nos revers toujours égal,

Ou si hannde ou si sublime

Que, sans maître, il est sans rival.)

Cuối cùng, kết thúc bài thơ, tác giả phải đem tình yêu đôi lứa của một nàng hoa khôi Đanét còn lại, một người yêu

chung thuỷ, vượt thắng mọi trở lực cản ngăn, biết rằng bất tuân lệnh vua cha là trọng tội, nàng đã không giết chồng, không hẳn vì từ tâm trước việc làm tàn nhẫn bất nhân, mà là vì tình yêu mãnh liệt, đến mức các thần đều phải khuất phục, một tình yêu ăm ắp đổ tràn đầy độc bình trong khi 49 nàng kia luống công đổ sao cho đầy thùng thủng đáy!!

“Nhưng nàng nghiêng chiếc độc bình,

Đổ đầy ăm ắp tràn tình yêu thương”

Vả chăng cũng chính từ tâm ấy đưa đẩy đến tình yêu này. Chính han Khoan Dung Từ Tâm ấy đã là cội rễ của chủ

nghĩa Anh Hùng coi thường mọi Trở Lực áp đảo, từ hai đối cực tương khắc ấy đã phát sinh Tình Mẹ. Cho nên nói đến Mẹ là nói Mẹ Hiền, Từ Mẫu. Nước mắt vẫn chảy xuôi, văn hoá nào cũng một tư tưởng ấy, loài vật còn thế huống chi con người. Lòng Mẹ hy sinh, cao cả khôn lường là thế. Tình Mẹ mênh mông như trời biển là vậy. Cho nên ngay vào bài

thơ tác giả đã nhận định:

“Lòng từ ái hợp cùng han can đảm

Vì yêu thương mà dám hy sinh

 Mẹ không thiết cả han mình

Tình Mẹ cao cả mông mênh biển trời

Chỉ cần tha thiết một lời,

Một lời nhỏ nhẹ, tức thời: “Mẹ đây!”

Từ đâu Mẹ đã đến đây?

Nơi nào thiếu Mẹ, ai hay được nào?”

(Fait d’héroïsme et de clémence,

Présent toujours au moindre appel,

Qui de nous peut dire où commence,

Où finit l’amour maternel?)

Đỗ Quang Vinh diễn dịch, bình luận

**

* BÀI 2

MẸ TÔI

*

Mẹ yêu con cho dù con không yêu mẹ

Vì Mẹ là thiên-thần hộ-vệ của con:

Cho con ngày một lớn khôn,

Cho con tất cả, cho con nụ cười.

*

Mẹ nhẫn-nại dắt con vào đời từng bước,

Để sau này con biết nhìn trước trông sau,

Dù cho mẹ phải khổ đau,

Mẹ là thầy dậy, là đầu của con.

Mẹ cho con tấm gương tâm-hồn nhân-ái,

Tập cho con phải biết quảng-đại khoan-dung.

Con hằng ngưỡng-mộ vô cùng,

Mẹ là từ-mẫu tài-năng tuyệt-vời.

*

Mẹ cho con suốt đời những lời âu-yếm,

Mẹ cho con trái tim quý hiếm vô ngần:

Cho con hạnh-phúc đầy tràn,

Mẹ là lương-thực tinh-thần của con.

Con yêu mẹ hết tâm-hồn

Mẹ là thần-tượng cho con tôn thờ.

GS Đỗ Quang-Vinh

(cảm hứng từ bài thơ sau đây của gs Huỳnh Ngọc-Ẩn)

Canada, May 2006

*

MA MAMAN

*

M c’est le merveilleux sentiment

Pour aimer ses enfants,

Même quand ils n’aiment pas

Leur angélique maman.

A c’est son amabilité

Que ses enfants ont demandée

Quand ils ont besoin

De son sourire et de ses soins.

M c’est le malheur

Qu’elle échange pour le bonheur

De ses enfants.

Avec tant de patience

Elle les enseigne.

A c’est son admirable talent

Avec lequel elle élève ses enfants

Avec la sagesse

Qu’elle recevait dans sa jeunesse.

N c’est la nourriture spirituelle

Que, avec le coeur maternel

Elle donne à ceux

Qu’elle rend heureux.

C’est la merveilleuse image de Maman!

GS Huỳnh Ngọc-Ẩn

*

* BÀI 3

MA MÈRE

*

Aussi longtemps que je peux me souvenir

Tu étais toujours à mon côté

pour me supporter

pour me donner de la confiance

pour m’aider.

Aussi longtemps que je peux me souvenir

Tu étais toujours la personne que j’admire

si énergique

si sensible

si aimable.

Aussi longtemps que je peux me souvenir

Tu étais toujours la stabilité dans notre famille

pleine de rires

pleine de larmes

pleine d’amour.

***

Ainsi je deviens tel que je suis

grâce à toi

et je veux te faire savoir

que je t’apprécie

te remercie

et t’aime

plus que les mots exprimés.

Auteur: Susan Polis Schutz (*)

*

MẸ TÔI

Chỉ cần tưởng nhớ Mẹ hiền,

Là luôn thấy Mẹ ở bên cận kề,

Con còn được Mẹ chở che,

Con còn Mẹ giúp tràn trề niềm tin.

Chỉ cần tưởng nhớ Mẹ hiền

Là con luôn được đắm nhìn Mẹ thương

Thấy Mẹ nghị lực phi thường,

Thấy Mẹ khả ái, dễ thương, yêu kiều.

Chỉ cần tưởng nhớ Mẹ hiền,

Nhà mình có Mẹ vững bền an cư.

Tiếng cười, tiếng khóc mặc dù

Vẫn đầy âu yếm đậm đà tình yêu.

*

Chắc giờ Mẹ hiểu con nhiều,

Con yêu thế đó Mẹ hiền biết không?

Chỉ mong cho Mẹ biết rằng:

Con luôn cảm kích, con hằng mến yêu,

Lòng mẹ biển cả sóng triều,

Con ơn mẹ biết bao nhiêu cho vừa.

CHÚ THÍCH:

(*) Susan Polis Schutz sinh ngày 23 tháng 5 năm 1944, là nhà thơ và nữ doanh nhân người Mỹ, giám đốc nhà xuất bản thiệp chúc mừng và sách Blue Mountain Arts. Bà là nhà hoạt động nữ quyền và nhà làm phim tài liệu xuất sắc, bắt đầu viết văn từ n  ăm 7 tuổi, sản xuất một tờ báo hàng xóm cho bạn bè quê nhà ở Peekskill, một thị trấn nhỏ của New York. Bà theo học chuyên ngành tiếng Anh và sinh lý hoc tại Đại học Rider, ra trường với Bằng Tiến sĩ Luật danh dự. Dạy trường tiểu học ở Harlem. Hiện là tác giả của nhiều thi phẩm bán chạy nhất do chồng bà, Stephen Schutz minh họa, cuốn To My Daughter with Love on the important Things in Life, đã bán được ngót 2 triệu bản. Thơ của bà xuất hiện trên 450 triệu cuốn sách và thiệp chúc mừng trên toàn thế giới.

Công việc mới nhất của bà là sản xuất những phim tài liệu. Bộ phim đầu tiên của bà, được phát hành bởi Iron Zeal Films ™ vào năm 2007, do bà điều hành và đạo diễn, giới thiệu những câu chuyện sắp ra mắt của những người con trai và con gái đồng tính và cha họ. Một phần, nó được lấy cảm hứng từ đưa con trai riêng, Jared Polis, thống đốc đồng tính công khai đầu tiên của Colorado. Từ đó, bà đã tiếp tục khám phá một số các chủ đề quan trọng trong các bộ phim khác như Seeds of Resiliency, Following Dreams, Over 90 & Loving It, The Misunderstood Epidemic: Depression, It’s “Just” Anxiety, and The Homeless Chorus Speaks.

Phim tài liệu mới nhất của bà, tháng 10 năm 2020 “Love wins over hate” (Tình yêu chiến thắng hận thù), khám phá cuộc sống của sáu cựu chúa tể người da trắng và những người cực đoan. Tất cả các bộ phim của bà đã được phát sóng trên các đài PBS trong cả nước. Các bộ phim của Susan có thể được xem trên Kênh YouTube của Susan Polis Schutz.

Đỗ Quang Vinh diễn dịch

May 9-2021

**

Cindy đứng tần ngần trước tủ mỹ phẩm của tiệm Macy’s, cô khẽ nói thầm: “Không biết nên mua món nào cho mẹ đây, mà mẹ có bao giờ xài mỹ phẩm. Mặc kệ mình mua ép mẹ phải dùng”. Cindy quan sát một hồi: “Trời bắt đầu hè rồi, a! Mua kem sunblock chống nắng cho mẹ có lý đó”.

Nàng rời khỏi quầy mỹ phẩm sau khi nhận túi hàng vừa mua từ tay cô nhân viên trao lại. “Phải mua thêm món gì nữa cho mẹ” Cindy lẩm bẩm. Dạo quanh một hồi từ gian hàng quần áo, giày dép, mũ nón, cuối cùng nàng chọn túi xách tay hiệu Coach.

Bước ra ngoài, Cindy cảm thấy lòng vui vui khi chọn xong quà cho Mẹ chuẩn bị sinh nhật tuần tới.

Nàng tìm tiệm Starbucks ngồi nghỉ chân uống ly cà phê. Không khí trong Mall có vẻ vui nhộn, dòng người tấp nập dạo đông đúc. Mùa hè rực rỡ tươi vui, cây cỏ tốt tươi, hoa màu khoe sắc được chưng bày trang trí trước những cửa tiệm và lối đi. Cindy ngắm nghía lại hai món quà, thả dòng ký ức tắm gội lại tâm hồn…

Nhớ ngày nào… Cindy mới khoảng ba tuổi, có cha có mẹ sống thật ấm áp tình thương. Mẹ đi làm nail từ sáng đến tối mịt mới về, Cindy quấn quýt bên cha đùa giỡn. Một tối cha mẹ cãi nhau nói tiếng lớn, Cindy sợ hãi òa khóc. Người lớn im tiếng, người lớn giấu giếm điều gì nàng không hiểu. Từ từ trí óc nàng mở ra hiểu biết điều thực tế: cha ghiền rượu tới mức lái xe say xỉn tông cột đèn, vi phạm giao thông quá nhiều lần bị tịch thâu bằng lái, đôi lần say đập bể cửa kiếng xe của mẹ. Tình trạng kéo dài thêm thời gian, một tối thấy cha dọn một vali rồi có người đến đón, Cindy chạy theo gào khóc nhưng chiếc xe vẫn lao đi trong màn mưa. Từ đó Cindy không còn gặp cha, không có tin tức chi về người. Mất nửa tình thương nên nàng bám chặt lấy mẹ, lớn lên trong tình thương của mẹ.

Mặc dòng người qua lại, mắt nàng như muốn nhòa lệ chỉ thấy hình ảnh đứa bé năm nào mỗi tối ôm chặt mẹ như sợ mất đi. Mẹ làm thợ đến lúc có cơ duyên bạn sang tiệm, mẹ trở thành chủ tiệm Nail. Rồi mẹ mua nhà gần các cậu dì, vùi mình theo business đầu tắt mặt tối. Không biết sao hồi nhỏ Cindy lại không thích thức ăn Việt, mẹ cưng chiều hết mình.

Mỗi tối về mẹ đứng trong bếp làm thức ăn cho ngày mai, nhưng Cindy vùng vằng không chịu, đòi những món ngon ngoài các tiệm. Còn nhớ nhiều đêm khuya mẹ lái xe mua theo món Cindy yêu cầu, món ăn hôm nay, món ăn ngày mai. Lên bảy, lên tám mẹ ôm con trong vòng tay, ngọt ngào tỏ ý muốn con học đàn, mẹ nói: “Đời mẹ rất thích âm nhạc, nó làm xoa dịu bớt sự buồn phiền khi nghe, nên muốn con học piano sau này đánh đàn cho mẹ thưởng thức”.

Mẹ nghỉ được ngày Chủ nhật, sáng đưa Cindy đến nhà thầy giáo dạy giỏi nổi tiếng, rồi tranh thủ lái xe đi chợ mua thức ăn chính cho cả tuần, trở lại đón con. Ngồi ngoài xe mẹ mới có thì giờ gọi phone thăm bạn đôi lời trong lúc chờ đợi.

Những mùa hè gia đình các cậu đi vacation nơi đâu, mẹ bỏ tiền gửi gắm cho Cindy theo chơi đó đây. Mẹ con ôm nhau sống qua bốn mùa xuân, hạ, thu, đông, chẳng thấy bóng dáng cha đến thăm một lần.

Rồi Cindy lớn lên, mẹ bắt học trường Việt ngữ, và cũng nhờ gia đình các cậu, dì đông đúc nên Cindy rành tiếng Việt. Năm 13 tuổi, mẹ mua chiếc đàn piano giá trên 10 ngàn, các cậu le lưỡi: “Con học chưa thạo dám bỏ tiền ra mua hàng xịn”. Cindy còn nhớ lúc đó mẹ đã trả lời: “Làm cho con, sống vì con thì tất cả dồn hết cho con thôi”.

Đêm đêm, sau bữa cơm, căn nhà bỗng ấm lại khi Cindy ngồi vào cây đàn piano. Mười ngón tay con lướt trên phím ngà, dạo những bản nhạc Pháp mẹ thuộc lòng từ thời con gái: La Vie En Rose, Les Feuilles Mortes, La Mer. Tiếng đàn thánh thót vang lên, mẹ ngồi trên ghế salon cũ, nhắm mắt lại. Tự dưng lòng mẹ thấy nhẹ tênh, thoải mái như trút bỏ hết những nhọc nhằn của một ngày đứng trong tiệm nail. Ký ức xưa trước 75 ùa về: con đường đến trường Thành Nội, những chiều lang thang trong Đại Nội ngắm rêu phong trên tường thành cũ. Các quán cà phê hay mở loại nhạc này – nhất là cà phê “Hoa Hồng 9 “ mỗi lúc đi ngang đường Mai Thúc Loan. Mùi cà phê phin nhỏ giọt, tiếng nhạc Pháp văng vẳng, tà áo dài trắng tan trường… Mẹ như thấy lại mình của tuổi mười tám, đôi mươi – chưa biết khổ, chưa biết lo toan, chỉ biết mộng mơ. Có đêm khóe mắt mẹ ươn ướt, mà là giọt nước mắt của bình yên, của một chút hạnh phúc hiếm hoi giữa đời lưu lạc.

Giai đoạn con ở tuổi mới lớn, ham vui bè, có nhiều đêm cuối tuần xin dự sinh nhật bạn. Ham vui quá trớn về khuya, dù đã gần hai giờ sáng vẫn thấy mẹ ngồi xem tivi đợi con về, người chỉ trách nhẹ: “Tại sao gọi nhiều cú phone mà không trả lời, mẹ còn gọi cho Linda bạn con nữa, mẹ lo muốn đứng tim con biết không?” – “Dạ tại đang …nhảy đầm nhạc ồn quá “.

          Một ngày bạn mẹ dẫn người đàn ông đến nhà, mẹ gọi Cindy ra giới thiệu: “Đây là thầy dạy toán sẽ giúp kèm con, vì con hơi yếu về môn học này”. Cindy bực dọc thấy mẹ kèm kẹp thời gian của mình nhiều quá không còn thời giờ vui chơi với bạn bè, giận mẹ đâm ra ghét ông thầy. Nhưng rồi phải học nhiều giờ, học đàn, học bơi nữa.

Hơn một năm sau thầy xin thuê phòng, dọn đến nhà ở. Cindy hỏi mẹ: “Thầy không có gia đình, nhà cửa sao?”. Mẹ kể: “Qua lời người bạn, thầy đã ly dị, đi share phòng và làm nghề dạy tư 7, 8 năm nay rồi. Trước kia thầy là người có địa vị cao trong xã hội, giờ đây thất thế thất thời phải làm nghề dạy kèm kiếm sống”. Cindy nghe vậy, biết vậy xong chẳng quan tâm chuyện người lớn.

          Rồi thì Cindy tốt nghiệp ra trường ngành accounting, kiếm được việc làm nhà bank Wells Fargo. Mẹ thưởng bằng chiếc xe Lexus đời mới nhất, mọi người lại trầm trồ: “Con nhỏ này số đẻ bọc điều, được cưng quá”. Mẹ cười: “Con mình không cưng thì cưng ai, làm ra tiền thì cho con hưởng chứ”.

Thời gian thầy ở trong nhà, vẫn đi dạy kèm nhiều nơi khác. Mỗi tối Cindy thường thấy thầy ngồi đọc sách. Thỉnh thoảng thấy mẹ nấu thức ăn chay giùm thầy để vào từng hộp lớn. Mẹ nhìn

Cindy lộ lên vẻ khó chịu không vui, mẹ nói: “Vì thầy thường giặt khăn ngoài tiệm mẹ đem về, nên khi thầy nhờ nấu thức ăn chay, mẹ cũng biết điều nấu một món thầy dùng cả tuần. Bận rộn công việc và thì giờ hẹn hò với bạn trai, nên Cindy cũng lơ là chuyện ông thầy.

Một tối sau khi đi ăn cùng bạn trai, bước về nhà chẳng thấy mẹ đâu, Cindy ra vườn tìm thì giật mình thấy thầy và mẹ đang ôm nhau, phản ứng tự nhiên Cindy hét lên: “Mẹ, mẹ” rồi nghẹn ngào quay gót bước vào phòng tấm tức. Mẹ là của riêng mình. Mẹ không thuộc về ai. Mẹ không được chia sẻ tình cảm. Cindy bật khóc nức nở thấy mình vừa mất điều gì quý giá khiến vô cùng hụt hẫng. Mẹ chạy vào ôm con khóc theo: “Mẹ luôn thương con, đặt con hàng đầu, con yên tâm…”.

Từ đó Cindy lạnh lùng với mẹ, với ông thầy. Nàng không nói chuyện với ai, trầm lặng cô đơn giam mình trong phòng, tránh gặp mặt mọi người. Một tháng sau thầy dọn đi nơi khác.

**********************

Mẹ đang lui cui cắt những bông hoa hồng đã tàn lụi, tỉa lá vàng chen lẫn chung quanh. Con gái lái xe về tới, chạy vào ôm chầm mẹ:

– Con có quà sinh nhật cho mẹ, bật mí để tới ngày đó sẽ trao nhé.

– Từ ngày con ra trường có công ăn việc làm, mỗi năm con đều cho, mẹ đâu có dùng hết, nên tiết kiệm đi con – vừa nói mẹ vừa xén tiếp lá cây.

Cindy buông tay mẹ:

– Lần này con không mua hàng đắt tiền như những lần trước nữa, mà mua hàng thiết thực, mẹ phải dùng đó nhen – mẹ trao ánh mắt nhìn yêu con: “Ừ”.

Nói xong Cindy tiếp mẹ lấy ra những lá vàng sâu:

– Vườn hoa nhờ tay mẹ chăm bón nên đẹp quá.

– Thì cũng nhờ từ ngày sang tiệm, mẹ làm công lại tuần 3 ngày, nên có thì giờ vun xới nhà cửa mình.

Mẹ cười nói, dừng tay ngồi nghỉ bên chiếc ghế dài, Cindy cùng ngồi bên cạnh.

Nắng chiều phơi trải trên những bông hoa lấp lánh, nắng lung linh nhảy múa chen qua kẽ lá xanh, chao nghiêng theo ngọn gió. Gió đùa trên cây, gió hôn trên hoa, gió thổi mát khung chiều hạ nên thơ. Mẹ con cùng ngồi ngắm quang cảnh chung quanh thật dịu dàng, tươi sáng, gọn gàng sạch sẽ của khoảng sân trước. Mẹ nhớ lại ngày xưa mua ngôi nhà này, mẹ chỉ nhắm dãy hàng rào được trồng hoa hồng tới 20 cây đủ màu tím, gạch, hồng, đỏ, vàng, chạy dọc kéo dài ra góc sau. Lúc bận rộn với tiệm mẹ nhờ thợ chăm sóc. Hình như hoa hợp với chủ nhà hơn, mẹ tin hoa vẫn có linh hồn của nó, biết mẹ yêu quý nó tươi tốt hơn, mọc nhiều hơn, nở đẹp hơn cho mẹ mỗi chiều ra tưới nước nâng niu những cánh hoa.

Cindy bất chợt hỏi mẹ:

– Sao lâu rồi con không nghe tin tức của thầy?

Nàng liếc nhanh thấy nét mặt mẹ thoáng buồn.

– Mẹ chỉ có số phone của thầy, lâu nay không thấy thầy gọi. Có thể thầy đã lẫn trí được con cái đưa vào nursing home, hoặc có thể thầy đã chết?!!!

Cindy im lặng, tim đập mạnh. Nàng thấy nhói lên niềm ray rứt khó tả. Mẹ đã không có ba bên cạnh. Từng ngày vùi đầu vào công việc kiếm tiền. Không hề biết nơi này chỗ kia. Không một ngày đi chơi đâu. Mẹ bám chặt nơi tiệm vì thợ đụng chạm nhau, xích mích phân bua với mẹ, bất ngờ người này nghỉ, người kia vắng. Mẹ cố gắng để bảo đảm ngôi nhà cho đến ngày hôm nay mới chịu buông. Một thân đàn bà đầy nghị lực tạo dựng nên cửa nhà, con muốn gì là được thoả mãn. Bản thân mẹ chẳng se sua, tiết kiệm từng đồng nhưng hàng năm vẫn gởi nhiều tiền về cho bà con nội ngoại. Bây giờ mới biết nghĩ, biết thương mẹ nhiều hơn với sự hy sinh quá mức này.

Mẹ im lặng hồi lâu, giọng chậm rãi:

_ Thầy là người có lòng tự trọng cao, nhận xét bén nhạy. Thầy có nhiều bệnh trong người, ăn chay và ngồi thiền mỗi ngày. Thầy đến với mẹ như hai người bạn cô đơn tìm nguồn an ủi. Thầy khuyên mẹ ăn chay, làm việc từ thiện, nếu giúp nơi nào cho thầy hùn phước. Thầy kể về phật pháp, kiến thức rộng rãi mọi mặt khai sáng trí não mẹ từ ngày ông ngoại con đi cải tạo, cả gia đình mình không ai được học tiếp tục vì lý lịch xấu… Qua đây mẹ đã lớn tuổi, hấp tấp lập gia đình với cha con, trong khi chưa tìm hiểu kỹ càng. Cha con tánh tình hiền lành thật thà, nhưng lại mắc game ghiền rượu. Bao nhiêu lần mẹ xấu hổ khi dự đám cưới bạn bè, người quen, cha con nằm dài trong buổi tiệc, mẹ phải nhờ người vác lên đưa về. Mẹ tự an ủi mình cần đứa con để sống, chứ bao nhiêu văn thơ, truyện sách, phim ảnh theo sự đam mê, trong tầm hiểu biết của mẹ, chỉ biết chôn vùi lặng lẽ… Mẹ an phận làm vợ, nhưng sức chịu đựng chỉ có giới hạn, duyên số mẹ không được may mắn.

Cindy bỗng nhiên ngắt ngang:

– Trước khi gặp cha, mẹ có yêu ai không?

Mẹ trố mắt nhìn con. Lâu lắm hai mẹ con chẳng có thì giờ nói chuyện với nhau, ngày xưa con còn nhỏ, sống vô tư chỉ cần vòng tay mẹ mỗi đêm. Giờ con đã trưởng thành chính chắn. Thôi thì mẹ con xem như hai người bạn, cùng nhau tâm sự…

Sau 1975. Mẹ thương một người trong xóm. Thứ tình mới lớn bằng những lá thư xanh trao đổi, tạm quên ngày tháng đói khổ tã tơi. Nhưng rồi thời thế khắc nghiệt, người ta cũng muốn vượt qua cái đói khổ, phất gió trở cờ quen con cán bộ giàu, có công ăn việc làm tìm tương lai tươi sáng thời đó.

Qua Mỹ mẹ mua chiếc xe ít tiền hư lên hư xuống, đem sửa gặp anh chủ… không lấy tiền. Anh chủ có giọng nói thật thà của dân miền Tây “tôi thích xứ Huế nên thấy người Huế là có cảm tình, chúng ta làm bạn nhé”. Qua vài lần tiếp xúc, một hôm anh bạn mời đi ăn trưa. Đó là quán chủ nhân người Mỹ, quán nằm trên đồi quang cảnh rất thơ mộng, yên ắng lịch sự. Anh chủ kể nguồn gốc lai lịch của quán ăn rất rành rẽ. Nhìn mẹ và đọc vài câu thơ của Hàn Mặc Tử trong bài “Sao Anh Không Về Chơi Thôn Vỹ”:

Mơ khách đường xa, khách đường xa 

Áo em trắng quá nhìn không ra 

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh 

Ai biết tình ai có đậm đà

Mẹ lúc đó như bắt nguồn mạch thơ, cũng trao đổi đọc thơ Đinh Hùng, Xuân Diệu đầy thích thú. Dần dần anh chủ kể đang ly thân với vợ hơn một năm nay. Mẹ tỉnh mộng, khuyên lơn anh chủ nên hàn gắn lại. Mẹ tránh những cú phone và dứt khoát không liên lạc.

Cindy ôm chặt mẹ, nàng thấy thương mẹ quá đỗi và dấy lên lòng ân hận khó vui. Không ai bằng mẹ hết. Mẹ là bà tiên, là Phật của đời con. Mẹ hy sinh quá nhiều cho con. Nàng bật khóc trên vai mẹ “con xin lỗi, xin lỗi mẹ …”

Mẹ vuốt tóc con “tình yêu với con là vĩnh cửu, mẹ yêu con nhất trên đời này, không ai có thể chen vào chi phối tình mẹ con mình cả”. Cindy nói nhỏ “Giờ này chỉ còn mẹ với con …”

Minh Thúy Thành Nội

2026

NGÀY LỄ MẸ

 
Hôm nay mồng 10/5, lịch ghi ngày Mother’s Day. Kim giật mình: “Ô, ngày của mẹ rồi đa”. 
Nàng lái xe ra tiệm Foodmaxx gần nhà, mua vội bó hoa hồng, trái cây và hộp bánh. Về, Kim dâng lên bàn thờ cha mẹ, thắp nén nhang đứng nhìn lặng lẽ khuôn hình hai người trong khung kính. Khói bay, khói tỏa nhạt nhòa từng đốm lơ lửng. Nàng thì thầm: “Hôm nay ngày của mẹ, nhưng đối với con thì 365 ngày đều là ngày của mẹ, của ba. Kỷ niệm luôn nuôi sống con, ấm áp, dịu dàng ru con từng giấc ngủ, từng ngày trong cuộc đời con.” 

Ăn vội vài miếng lót bụng, Kim bước ra khu Park gần nhà bộ, tập thể dục theo thói quen khi có thì giờ. Nắng đã lên cao, trời xanh mây trong vắt, nắng hồng xinh tươi. Hoa phượng tím nhà hàng xóm rụng trải xác trên lối đi. Quang cảnh sáng rực tươi vui: “Mùa hè đến rồi đây”. Kim hít sâu thở nhẹ, tự nhắc nhở mình ngày mai sẽ là ngày cuối, ý thức từng giây phút đang có trong hiện tại, hãy sống chậm lại… 

Ra park, Kim thấy cuối tuần này im ắng lạ lùng. Các nhóm trẻ thường chơi bóng rổ, các ông cha bà mẹ dẫn con chơi ghế xích đu, những người già đi bộ đâu hết, chỉ thấy một bà lão ngồi trên chiếc ghế dài đang bấm phone. 
Từng bước chân khoan thai, Kim uyển chuyển vặn mình nghiêng phải, nghiêng trái, tay nắm mở theo cách tập xem trên youtube hướng dẫn. 

Cảm thấy hơi mệt sau hơn một tiếng tập thể dục, nhìn quanh Kim vẫn thấy bà lão ngồi yên phóng tầm mắt nhìn hàng lá xanh phía trước. Tại sao hôm nay “lễ mẹ”, người ta ở nhà chuẩn bị tiệc tùng mừng mẹ, đến nỗi công viên cũng vắng lặng,
mà bà lão coi vẻ… cô đơn vậy?! 

Kim định đi về nhưng khi ngang bà lão, tự nhiên nàng muốn ngồi xuống làm quen. Kim thân thiện hỏi:
– Bác ơi, cho con ngồi chung băng ghế này được không? 
Bà lão ngẩng nhìn Kim, ánh mắt có vẻ reo mừng vì nghe giọng Huế:
– Em cứ ngồi tự nhiên. 
Kim cũng vui khi gặp đồng hương, sau khi hỏi thăm qua loa vài câu xã giao. Nàng cởi mở hơn:
– Hôm nay lễ mẹ sao bác ra đây ngồi một mình vậy?
– Vợ chồng tôi không có con, nhưng hôm qua tôi đã dự “lễ mẹ”, được quà và hoa, có phần văn nghệ đặc sắc nữa, vui lắm – nét mặt bà lão tươi tỉnh sáng lên.
– Ủa, ở đâu tổ chức mà bác được vui vậy?
Bà lão tươi cười:
– Tôi mê văn chương thi phú lắm, nên thường vào trang nhà của hội Văn Thơ Lạc Việt đọc bài, toàn những bài viết rất súc tích về mọi đề tài. Bạn già chuyền nhau thông báo “Kỷ Niệm Mừng 35 năm VTLV”, mời tất cả đồng hương tỵ nạn trên đất Mỹ đến chung vui, và dự Lễ “Mother’s Day” luôn. 

Đôi mắt bà lão như sống lại dư âm của buổi lễ hôm qua. Bà kể: Cơ sở này tổ chức hay lắm: phần tưởng niệm các vị tiền bối, ban nhạc đàn tranh của cô Ngọc Dung với những bài quê hương nghe thấm thía. Màn cải lương làm sống lại bộ môn của người miền Tây đầy tình tự dân tộc. Tiếng hát của cô Thúy Nga, Đồng Thảo, và nhiều ca sĩ góp mặt nồng ấm hay. Tôi thích nhất là màn các em bé múa hát và trả lời tiếng Việt sành sõi, nhìn thương hết sức, vì đó là thế hệ mầm non rất quan trọng trong tương lai. Tôi rất quý trọng những bậc cha mẹ, trường Việt Ngữ Văn Lang đã ra công dạy tiếng Việt, rồi còn chương trình Tuổi Trẻ Hải Ngoại thường đưa các mục đố vui để học, kịch nói lồng văn hóa lịch sử Việt Nam cho các em hiểu. 

Mục sau cùng là “Happy Mother’s Day”. Bao nhiêu phụ nữ đều được mời lên hết sân khấu, vì quá đông không còn chỗ chứa, nên đứng xếp mấy hàng phía dưới. Y phục VN thiệt thướt tha lịch thiệp trong những tà áo dài rực rỡ. Hai MC là cô Thanh Loan và Tiến sĩ Nguyễn Hồng Dũng vừa nói vừa bận rộn sắp xếp vị trí người đứng cho đẹp mắt, rất nhộn nhịp. Chúng tôi đón nhận niềm vui không thể tả về ngày của Mẹ. Ông hội trưởng Lê Văn Hải và nhiều hội viên phụ nhau phát quà gồm hộp bánh, phong bì lì xì đỏ và nhánh hoa hồng. Những bà mẹ rạng rỡ nụ cười tươi vui vì đón cảm giác vinh dự của người mẹ được trân trọng. Hôm qua tôi hưởng phần thưởng Happy Mother’s Day dù không được làm mẹ. Dư âm vẫn còn vang vọng đâu đây, ấm áp và hạnh phúc. 

Kim vẫn im lặng ngồi nghe bà lão kể chuyện. Kể là đang sống lại giây phút hạnh phúc chiều hôm qua. Kim hiểu và thương bà qua hình ảnh mẹ mình.
– Vậy còn cô, không ở nhà sửa soạn tiệc vui cùng con cháu ư? – Bà ngừng nói vì chợt thấy mình nói say sưa bất tận…
– Dạ cháu độc thân, ế rồi vì nay đã lên hơn hàng 5 bó , cha mẹ qua đời, chỉ còn ông anh ở xa thôi. 
Kim cầm tay bà lão:
– Cháu nghe bác kể tưởng như mình có đi dự vậy. Ông hội trưởng đó rộng rãi tốt quá nhỉ, cháu nghe thầm ngưỡng mộ lắm. Thôi thì cuộc nói chuyện hôm nay cũng cho bác cháu mình có ngày Mother’s Day về mặt tinh thần rồi. Chúc bác luôn có nhiều sức khỏe, an vui tuổi già. 
Bác cháu chia tay. Mặt trời đã lên cao. Công viên vắng hoe người. Hai chiếc bóng đi về hai hướng, hai cuộc đời nhưng cùng có chung một hình ảnh bà mẹ Việt Nam, một quê hương nay đã xa vời vợi…

Minh Thúy Thành Nội  
Ngày lễ Mother’s Day




VTLV – TRANG ĐẶC BIỆT MỪNG NĂM MỚI 2026

*CÁC BÀI HỌA

**

HỌA THƠ KHAI BÚT – QUANG HÀ

Reng reng… nhạc ngựa gõ trên đồng

Còn đợi giao mùa có nắng trong

Đến trước, Tết Tây muôn kẻ đợi

Liền sau, Bính Ngọ tỷ người mong

An Cư Lạc Nghiệp vui nghìn dạ

Ngũ Phước Lâm Môn đẹp vạn lòng

Nhân loại thanh bình xây cuộc sống

Tin rằng Ngựa Đến chắc Thành Công !

              Quang Hà, New Year’s Eve 2026

**

**

**

ĐẤT NƯỚC MỪNG XUÂN MÃ ĐÁO – (Họa)

Nguyễn Huy Khôi – (Họa 4 vận)

Mã đáo tiễn Xà chí nhất đồng

Thoi cò chớp trắng sáng trời trong!

Hoa bừng rực rỡ chào xuân cảm

Pháo nổ râm ran đón tết mong!

Kiến Quốc hanh thông tin vững dạ

Nguyên Niên thái thịnh ấm yên lòng!

Cơ thời vận hội sang trang mới

Đất nước hồi sinh rạng núi sông!

         Nguyễn Huy Khôi – 5-01-2026

KHAI BÚT TẾT TÂY 2026 – ĐỖ CHIÊU ĐỨC (Họa)

MÃ ĐÁO THÀNH CÔNG khắp cộng đồng,

Xuân về Bính Ngọ sắc trời trong.

Đồng hương cùng đạt bao mơ tưởng,

Thân hữu đều tròn mọi ước mong.

Thế giới nơi nơi đều thỏa chí,

Năm châu chốn chốn thảy vui lòng.

“Mã đề dương cước anh hùng tận”

Cộng hưởng thái bình NGỰA lập công!

              Đỗ Chiêu Đức – 01-01-2026

***

**

  NGỰA VỀ  – CAO MỴ NHÂN (Họa)

      “Cổ lai chinh chiến kỷ nhân hồi“.      

                     cmn

Ngựa về, chủ khách thoắt tâm đồng

Mở cửa tàu xưa vẫn sạch trong

Yên vó biên cương ai mãi đợi

Chinh y trận mạc người hằng mong

Lão phu điềm đạm vun tươi cỏ

Võ tướng ung dung tạm thỏa lòng

Cười mỉm : thắng , thua giờ vỡ lẽ

Ngàn năm chính sử sẽ ghi công …

      Hawthorne  1 – 1 – 2026.

              CAO MỴ NHÂN 

**

BÊN LỊCH CŨ MỚI.     CAO MỴ NHÂN

                      m

Bây giờ ngày Một vẽ ngang tường

Có nghĩa gì chuyên chở xót thương

Sáu chục cộng năm con số ngã

Thắng, thua thời khắc cũng vô thường

                     m

Nhật , nguyệt nhìn lên lịch lắt lay

Rồi đây chiu chắt được bao ngày

Đến như thành quách còn nghiêng đổ

Thì có gì hơn năm tháng thay

                     m

Nước cũng trôi theo cảnh sắc không

Hóa thân thành lịch chút xao lòng

Đỉnh cao núi đứng chờ  xuân đấy

Khắc khoải thời gian tạ vãn đông …

                     m

Rancho Palos Verdes   31 – 12 – 2025

              CAO MỴ NHÂN

    (Hoạ thơ Giáo Sư Mai Lộc)

*

*

*

*

CA KHUC Tình Mưa – Nhạc: Lê Hữu Nghĩa – Lời : Hồng Thúy – Hòa âm & hát SUNO AI

TỜ LỊCH CUỐI NĂM – MINH THÚY

Tờ lịch cuối năm xé thả rồi 

Mưa ngoài khung cửa khiến buồn thôi

Tay run đống giấy nhìn ngơ ngẩn 

Xúc cảm dâng trào nhớ mẹ tôi 

*

Đã hết một năm trải nỗi gì 

Vui buồn diễn tiếp kéo nhau thi

Thu đông xuân hạ qua lần lữa 

Níu bóng thời gian được những gì 

*

Pháo nổ đì đùng tiếng rộn ơi 

Sắc tung sáng tỏ khắp khung trời 

Đồng hồ chỉ điểm qua giờ mới 

Thêm tuổi xuân nay lại đón mời 

*

Giấy mực tràn lan góp tiếng lòng 

Như người yêu dấu chứa đầy đong 

Tâm tư lắng đọng giờ đưa tiễn 

Năm mới nhiều điều sẽ nguyện mong 

*

Minh Thúy Thành Nội 

Tháng 1/1/2026

TỜ LỊCH CUỐI NĂM – NGUYỄN THỊ THANH DƯƠNG

Tôi vẫn xé mỗi tờ lịch mỗi ngày,

Tờ lịch mỏng tưởng hững hờ vô nghĩa,

Vo tròn tờ lịch tôi vô tình qúa,

Một ngày của tôi đã mất đi rồi.

*

Hôm nay tôi nhìn tờ lịch bồi hồi,

Tờ  lịch cuối của một năm sắp hết,

Như chiếc lá cuối cùng mùa Thu chết,

Tờ lịch là những chiếc lá thời gian.

*

Tờ lịch ghi ngày tháng của âm dương,

Ngày tây ngày ta theo cơn gió thoảng,

Tôi biết tìm đâu những ngày hôm trước?

Tôi biết tìm đâu tuổi đời đã  qua?

*

Bàn tay tôi chạm tờ lịch ngẩn ngơ,

Không nỡ xé sợ lòng mình khô héo,

Không nỡ xé sợ lòng mình tiếc nuối,

Bao nhiêu tờ lịch đã vào hư không.

*

Tờ lịch vui buồn theo tôi cả năm,

Có những ngày đẹp lòng tôi kỷ niệm,

Có những ngày tôi không chờ mong đến,

Tờ lịch ghi từng hơi thở cuộc đời.

*

Đêm nay đêm cuối cùng tháng mười hai,

Tờ lịch mỏng lẻ loi  còn ở lại,

Trên màn hình countdown  chờ năm mới,

Tờ lịch ơi có khóc lúc giao thừa?

*

Pháo hoa tưng bừng ”Happy New Year”,

Rượu sâm banh tràn trề và khiêu vũ,

Tờ lịch cuối cùng bàn tay tôi xé,

Tờ lịch ơi tôi khóc lúc giao thừa.

*

Nguyễn Thị Thanh Dương.

ƯỚC  MONG

Cuối năm thời tuyết cũng dần tan
Hoa búp đầy cành nhú khẻ khàng
Trời đất khởi bừng lên mạch sống
Lòng người phơi phới đón xuân sang

Ước mong vận thế đời thay đổiĐem đến tương lai đẹp rỡ ràng
Bởi Tết muôn vàn niềm hạnh phúc
Khơi nguồn hưng phấn bước thênh thang

Hoàng Mai Nhất
       1/1/2026

   

NỐI KẾT

Cõi trần nào phải giấc mơ
Đẹp thay câu chữ ầu ơ dệt lời
Nhìn xem gió thoảng mây lơi
Hợp cùng ánh nắng sáng ngời lững lơ
Thảnh thơi nối kết duyên tơ
Tha hương cách trở vẫn chờ đợi nhau
Nhớ chăng lần gặp ban đầu
Tình làng nghĩa xóm đậm câu trông chờ
Hiển nhiên chẳng phải ơ thờ
Thỏa lòng mộng ước vần thơ trao người
Việt Nam chữ nghĩa tuyệt vời
Cháu con truyền giữ muôn đời về sau

Hoàng Mai Nhất




VTLV – TRANG ĐẶC BIỆT TƯỞNG NIỆM CỰU CỐ ĐẠI TÁ VNCH, NHÀ VĂN GIAO CHỈ – VŨ VĂN LỘC – CỐ VẤN VTLV.

Thành kính phân ưu

CÁC BÀI HỌA VÀ THƠ TIỄN ĐƯA CỐ VẤN VTLV GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC

BÀI HỌA MINH THÚY THÀNH NỘI

*

*

*

**===========================================================

Nghe tin Tiền Bối đã đi rồi 

U ám mây trời cảnh buồn ôi 

Giã biệt trần gian người tiếc nuối 

Sắc Không dẫu biết vẫn bồi hồi 

*

Đại Tá năm xưa súng đạn từng 

Anh hùng chiến trận có nào ngưng 

Con chim rã cánh đành lưu lạc 

Quay gót quặn lòng mắt đỏ rưng

*

Giao Chỉ nhà văn cống hiến mình 

Bảo Tàng Việt dựng dốc hy sinh 

Giữ hồn Sử Việt lưu nhân thế 

Tỵ nạn xứ người bước hiển vinh

* 

Năm mươi năm mộng gánh bên đời 

Chưa thỏa non sông ngậm nụ cười 

Hạc đã bay xa rời thế tục 

Cúi đầu đệ tử lệ tuôn rơi 

*

Cố vấn Văn Thơ Lạc Việt đàn 

Lưu truyền văn hóa bốn phương vang 

Ngậm ngùi Thung Lũng Hoa Vàng úa 

Tiễn Bác trời thu lá rụng tàn

*

Minh Thúy Thành Nội

Tháng 12/3/2025

THÀNH KÍNH PHÂN ƯU CÙNG TANG QUYẾN
NGUYỆN XIN LINH HỒN NIÊN TRƯỞNG GIAO CHỈ VŨ VĂN LỘC ĐƯỢC YÊN NGHỈ
LUÔN KÍNH ƠN NIÊN TRƯỞNG VỀ NHỮNG ĐIỀU ANH ĐÃ THỰC HIỆN CHO ĐẤT MẸ

=====

Xin thành kính chia buồn với tang gia bác nhà văn Giao Chỉ Vũ Văn Lộc, nguyện hương hồn bác  đươc an nghỉ đời đời ạ

Vô cùng thương tiếc, chúng tôi vừa được từ người thân, thông báo tin buồn:

Nhà văn GIAO CHỈ – Cựu Đại Tá VŨ VĂN LỘC, người giữ hồn sử Việt tị nạn, người sáng lập Viet Museum – đã từ trần hôm nay, Chủ Nhật ngày 30 tháng 11 năm 2025, tại San Jose. (Mọi chi tiết liên quan, cáo phó, tang lễ, xin được thông báo sau).




VTLV TRANG ĐẶC BIỆT CHO VĂN THƠ MÙA THU

******

*****

TIN VUI! TIN VUI! MỚI NHẤT!

Thưa quý vị và quý anh chị,

Lâu nay, anh Chinh Nguyên đã khóa cái công cụ đếm views của trang nhà VTLV.  Và mới gần đây P.Hoa nhờ thầy Thái Phạm mở ra để “Xem thử trang nhà chúng ta có nhiều khách viếng hay không.” P.Hoa đã nói với thầy như vậy. 

Thầy Thái đã mở ra theo lời P.Hoa, và bữa giờ P.Hoa cũng không chú ý gì tới chuyện này.   Cho đến hôm Thứ Bảy vừa rồi, P.Hoa tình cờ kéo xuống xem thử và thấy con số độc giả views lên tới… trên một triệu rưỡi! (1,521,121).  Vui quá là vui!

Mong rằng quý vị quý anh chị tiếp tục chia sẻ trang nhà VTLV
 để ngày càng có nhiều người biết đến để lan tỏa văn thơ Việt tới nhiều người hơn nữa.

Phương Hoa – VTLV

Tùng! Tùng!…Tùng!

Xin trân trọng thông báo cho làng trên, xóm dưới, cô bác gần xa, bạn bè tít mù, một tin vui to bằng… cái đình…làng!

Trang Nhà Văn Thơ Lạc Việt (VTLV) đã chính thức cán mốc hơn 1 TRIỆU view rồi đó ạ! Đó là chút khiêm nhường thôi, con số chính thức trên một triệu rưỡi! (1,545,537)

Nhưng… công lao lớn nhất, thành thật mà nói, thuộc về quý bà con, cô bác, anh chị em văn thi sĩ, bạn hữu, thân hữu khắp nơi, đã thương, đã mến, đã chịu khó “click” vô đọc, rồi “ghé” vô coi, rồi lại “lần sau nhớ ghé nữa nghen!”. Nếu không có tình thương, mến thương đó, VTLV làm sao có được ngày hạnh phúc hôm nay!

Nghe phong phanh đâu đó có luật mới: cứ 1 view đổi được 1 đô-la! Nếu đúng, thì xin cao nhân nào chỉ giúp VTLV, kẻo Ban Biên Tập mừng quá, bỗng nhiên trở thành triệu phú,… xỉu luôn! (À, mà có chi thì VTLV xin hứa… chia ngay 50% hoa hồng).

Một lần nữa, xin gởi lời tri ân cả nhà, cả xóm, cả làng, cả nước – nói hoài cũng không hết!

Chỉ biết rằng: trên 1 triệu view hôm nay, là niềm vui chung, là kết quả tình thân gắn bó, và là động lực, để VTLV tiếp tục bước tới, dọn thêm nhiều “mâm cỗ chữ nghĩa” tuyệt vời, ngon hơn nữa, để đáp lại lòng thương mến của Quý Vị!

Chúc Mừng Ban Biên Tập VTLV, xin được hô to:

******

LỜI “TÍN HỶ” CỦA MỘT THI HỮU

*

Chao ôi! Mừng quá – bạn tin yêu

Triệu triệu Quý Nhân loát mạng VIU

Mặc Khách Tao Nhân hòa tứ hướng

Văn Thơ Lạc Việt tỏa đa chiều…

In nhiều kẻ thẩm là Kỳ MỸ

Viết lắm người xem mới TUYỆT CHIÊU!

Vườn Mộng “tự nhiên hương hữu xạ”

Vươn tầm SÂU – RỘNG, chẳng hề kiêu.

Nguyễn Huy Khôi

02-10-2025

BÀI HỌA SONGQUANG

NIỀM VUI CÙNG VTLV

*

Híhí ! Mừng ghê các bạn yêu

Trang thơ hơn triệu lượt người “ view”

Tao nhân đã đến hoà trăm hướng

Mặc khách đà xem tỏa vạn chiều

Kẻ thẩm văn thơ thì cảm hứng

Người am Lạc Việt sẽ tung chiêu 

“ Hương thơm hữu xạ “ bay xa mãi…

Thành tựu ban đầu chớ ngạo kiêu 

songquang 

20251002

VTLV CẢM TẠ

*

Tuyệt quá! Triệu người đã quý yêu!

Trang nhà Lạc Việt ngút trời view!

Vì chưng tác phẩm từ muôn chốn

Nên rủ khách quan khắp mọi chiều

“Tòng bách” vung tay, tay…vút chưởng!

“Đa đề” vẩy bút, bút…tung chiêu!

VĂN THƠ LẠC VIỆT đầy hương sắc

Cảm tạ bao người, há dám kiêu!

Phương Hoa – VTLV – OCT 2nd, 2025

NIỀM VUI CÙNG VTLV

*I

Tuyệt quá đi thôi Tín Hỷ yêu

Bên trời hạnh ngộ nhận tin view

Xứ người chữ nghĩa lan muôn hướng

Lạc Việt Văn Thơ tỏa mọi chiều

Thi phú rạng ngời truyền gợi hứng

Anh tài thỏa sức lộ ra chiêu

Góp phần phóng bút thời lưu mãi

Diễn tiến danh xưng thế chẳng kiêu

Hoàng Mai Nhất
     10/3/2025

CA KHÚC DẤU THU – THƠ CAO MỴ NHÂN – NHẠC THÁI PHẠM

**

***

***

LỜI BÀI HÁT  SẮC VÀNG HOÀNG HOA. – CAO MỴ NHÂN 

*

*

*

***

***

CÁC BÀI THƠ HỌA

PHƯƠNG HOA (HỌA)

***

SONGQUANG (HỌA)

***

***

CAO MỴ NHÂN (HỌA)

ĐIỆP KHÚC THU

Thu dịu dàng cùng điệp khúc sang

Thu trao nhân thế nét đài trang.

Thu tô sắc nắng, làn mây bạc

Thu vẽ màu chanh, áo lụa vàng.

Thu gợi niềm thương, ngâm mấy vận

Thu khơi nỗi nhớ, viết dăm hàng.

Thu hoài nuối tiếc tình tri kỷ

Thu biết cho chăng mộng lỡ làng.

DUY ANH

SONQUANG (HỌA)

THU VÀNG

(bát điệp tự Thu & Vàng)

Cứ mỗi vào Thu lá lại Vàng

Chiều Vàng nắng nhẹ lúc Thu sang

Ô hay ! Thu nhạt Vàng hoa cỏ

Ờ nhỉ ! Thu Vàng đẹp sách trang

Thu diệp Vàng cây bừng ngõ xóm

Thu trăng Vàng đất khắp thôn làng

Võ Vàng Thu đến lòng dâng cảm

Vàng vọt hồn Thu họa mấy hàng

songquang 

20250921

THÁI HUY (HỌA)

VÀNG SẮC THU HƯƠNG

(Nương vận họa vui)

Chớm Thu em diện lụa thêu Vàng

Khiến rực Vàng lên lúc cậu sang

Vàng biểu vu qui treo trước ngõ

Trầu Vàng đám hỏi xếp ngay hàng

Rể dâu dáng nổi duyên Vàng chuẩn

Hai họ Vàng khoe ý thật trang…

 Khách dự thơ Vàng chung mến chúc

Vàng khâu hạnh phúc nhất trong làng.

Thái Huy 9/25/25

TRẦN CẨM THÀNH (HỌA)

CẢNH THU

       (Bát điệp Thu)

Cây bến trời Thu rực ánh vàng

Chyển màu cảnh vật tiết Thu sang

Thu sơn lồng bóng mây vờn gió

Thu thuỷ gợn hình sóng rẽ hàng

Thi sĩ cảm hoài Thu đất mẹ   

Sắc Thu tô điểm cảnh thôn trang

Hồn Thu bàng bạc từ muôn thuở

Thu nhuộm quan san đến xóm làng.

          Trần cẩm Thành – Thu 2025

****

***

NHẶT LÁ THU VÀNG

(bát điệp THU – Họa)

Cúi nhặt lá THU đã úa vàng

Thương thân phận lá mỗi THU sang

Không gian THU đến như thêm cánh

Thời tiết THU đi sắp có hàng*

THU viết âm thầm ghi ý nghĩa

THU vờn lặng lẽ ghép hành trang

Cuộc đời THU góp người bao mộng

Để lại tình THU đẹp xóm làng

songquang 

20250918

*thu đi sắp có hàng = thu đi theo Xuân,Hạ, Thu ,Đông theo thứ tự

***

**

THU CẢM

Lác đác rừng THU lá chuyển vàng

Bầu trời lãng đãng tiết THU sang

Mơ màng THU đến sương mờ lối

Xao xuyến THU về chữ ngập trang

THU cúc rộn ràng hoa mấy chậu

THU phong xào xạc liễu đôi hàng

Tâm hồn ngây ngất tràn THU cảm

Viết áng thơ THU kẻo lỡ làng.

Sông Thu – (21/09/2025)

***

***

***

BÀI HỌA BẢO TRÂM

THU ẤY

Thu đến, lòng anh cũng úa vàng

Cửu tuyền em có biết Thu sang

Bao mùa những tưởng Thu chờ đợi

Mấy thủa đâu ngờ Thu rẽ ngang

Gió thổi Thu về  ươm ảo mộng

Mây vờn Thu ẩn sắc đài trang

Nay còn Thu ấy, người xa nhỉ 

Chững bước, Thu nao đã lỡ làng

BẢO TRÂM

BÀI HỌA MẶC KHÁCH

THU SẦU

Tĩnh lặng rừng Thu tỏa sắc vàng

Hồn Thu ngơ ngác gió đùa sang

Thu buồn lăng lẽ trong đêm vắng

Thu nhớ tù thăm phải xếp hàng

 Ngày tháng Thu quên từng đứng đợi

Thu gom nhật ký với hành trang

Tình Thu ly biệt đời hư ảo

Thu đến làm chi-nhớ xóm làng !

 MẶC kHÁCH

CẢM NHẬN TÌNH THƠ (tiếp theo)

Anh Chị thương mến,

Cứ ngỡ bài viết CẢM NHẬN TÌNH THƠ với 11 bài họa là khóa sổ rồi (bài họa của bạn hiền Minh Thúy là bài họa cuối cùng) nhưng không ngờ Như Thu nhận thêm 2 bài họa tiếp theo nữa, rất vui và cảm động vô cùng!

Mặc dù thi sĩ Bảo Trâm ít tham gia xướng họa, nhưng lần này anh đã dành chút thời gian tặng Như Thu bài họa thứ 12 là THU ẤY, cảm ơn Anh nhiều nhé!

Có phải từ lâu thi sĩ chất chứa niềm riêng sâu lắng, giữ kín trong lòng biết tỏ cùng ai? Như Thu thầm hỏi khi đối diện trước ba mùa Xuân, Hạ và Đông có ảnh hưởng gì đến Anh hay chăng? Rồi lại đoán thầm: hay là có đấy, nhưng không mãnh liệt chi nhiều chỉ thoáng qua: một phút chạnh lòng, một phút bâng khuâng…thế thôi, phải không anh?

Niềm riêng ấy tưởng chừng như đã quên, nhưng không làm sao quên được vì mỗi độ tiết Thu về đã đánh thức hồn thơ dâng trào lai láng và cũng từ đây kết hợp nỗi buồn ray rứt, ngỡ như đồng cảnh ngộ với nàng Thu

Thu đến lòng anh cũng úa vàng

Biết rằng âm dương cách trở sao dạ mãi mến thương bạn tình…nhớ nhung, nhung nhớ khôn nguôi, vì thế Anh ngập ngừng hỏi:

Cữu tuyền em có biết Thu sang?

Chao ôi, câu hỏi tuy nhẹ nhàng nhưng da diết buồn, nghe thương quá đi! Xin mời anh chị hãy đọc 2 câu thực, tác giả khéo léo ghê: dùng chữ không cầu kỳ, hoa mỹ nhưng đối rất chỉnh như sau:

“bao mùa những tưởng…” đối lại với

“mấy thuở đâu ngờ…” hay quá Anh ơi!

Bao mùa những tưởng thu chờ đợi

Mấy thuở đâu ngờ Thu rẽ ngang

Anh chị cũng đồng ý phải không nào?

Thi sĩ Mặc Khách đã tặng Như Thu bài họa sau cùng thứ 13 tựa là THU SẦU chan chứa nỗi sầu vây quanh suốt bài họa (bát điệp Thu) của một mùa Thu buồn tẻ quá đi thôi!

Anh Chị ơi! Nếu như có dịp rảnh rỗi chúng ta hãy chọn lấy một ngày đẹp trời nào đó để cùng với Như Thu đi viếng cả hai nơi đó là biển và rừng nhé! Sở dĩ Như Thu chọn hai địa điểm này bởi vì một bên là động và một bên là tĩnh. Nhìn bao quát hơn và so sánh dễ dàng hơn vì dưới mây trời một vùng biển rộng vô bờ, chúng ta cảm nhận mình nhỏ bé trước biển cả rì rào, âm thanh gián đoạn, khi thì sóng vỗ lào xào, có khi giận dữ, nhìn kia xa xa có đàn chim hải âu lượn lờ trên ngọn sóng để săn mồi chuyển động không ngừng.

Tiếp theo chúng ta hãy đi vào khu rừng vắng vẻ, ngồi dưới một gốc cây, khép hờ mắt, loại bỏ lao xao trong đầu, thôi nghĩ ngợi thư giãn đi sẽ thấy tâm hồn mình tĩnh lặng làm sao!

Tỉnh lặng rừng thu tỏa sắc vàng

Một cơn gió nhẹ hiu hiu cũng khiến cho nàng Thu ngơ ngác…

Hồn Thu ngơ ngác gió đùa sang

Cảnh vật nên thơ quá đi!

Bóng thời gian trôi nhanh, chẳng chờ đợi ai, bởi thế mùa thu cũng không ngoại lệ, đà quên lửng tháng ngày vẫn lạnh lùng trôi

Ngày tháng Thu quên từng đứng đợi

Một buổi sáng bình yên nàng Thu xếp lại hành trang từ giã khu rừng tĩnh mịch ấy!

Thu gom nhật ký với hành trang

Rừng ơi xin chào mi nhé!

Lời kết:

Một lần nữa Như Thu xin cảm ơn tất cả Nam Nữ/Thi sĩ rất nhiều đã thương mến gửi tặng 13 bài họa gói ghém tình cảm đậm đà ấm áp và những câu đối thật chỉnh tuyệt vời lắm người ơi!

Như Thu xin chúc cả nhà vui khỏe, hạnh phúc và thân tâm thường lạc.

Thương mến,

Như Thu

10/05/2025

                THAY LỜI ĐÁP TẠ

           (Kính tặng tỷ Như Thu!)

Được tiếng động viên tựa cởi lòng

Ngọc Châu khôn đổi trái tim nồng!

Bình ngôn khiêm hạ ngời tâm thưởng

Nhuận sắc minh chân vẹn khí đồng

Đo đắn câu vần đâu quản sức

Tận tường ý tứ quản chi công…

Tri âm đắc kỷ cầu an lạc

Chúc Tỷ muôn Xuân hưởng Phước Hồng!

Nguyễn Huy Khôi

******

Sông Thu rất cảm động và vô cùng thán phục khi đọc bài cảm nhận của Như Thu. Cảm động vì tác giả đã đọc rất kỹ và đồng cảm sâu xa với bài họa của mình, thán phục vì NT đã có nhận xét thật đầy đủ và tình tế đối với từng bài họa. Điều này làm cho ST, và có lẽ các thi hữu khác cũng thế, vô cùng cảm kích vì thấy thơ của mình được trân trọng làm sao ! Cám ơn Như Thu thật nhiều và cũng xin cám ơn anh Huy Khôi đã thay lời mọi người gởi lời cám ơn đến NT qua một bài thơ thật hay.

Xin gởi đến Như Thu và các thi hữu lời chúc sức khỏe, niềm vui và hạnh phúc.

Sông Thu

01-10-2025

***

Như Thu ơi ! Anh SQ chưa kịp gởi lời khen đến NT thì thi hữu Sông Thu đã nói lời khen tặng đến NT rồi và đã nói rất đủ ý những gì NT viết trong bài cảm nhận.Hết ý và lời rồi nên anh SQ đành buông 2 tiếng khen NT là “ TUYỆT VỜI” hay hơn thế nữa là “ TRÊN CẢ TUYỆT VỜI” nhé! Và cũng mượn lời thơ của thi hữu NHK là cám ơn NT với tất cả chân tình . Sẵn đây cũng không quên tỏ lòng khen ngợi và cám ơn Phương Hoa đã chăm sóc cho vườn hoa Thu đượm sắc màu cũng nhờ PH vun xới.

       Xin trân trọng đến các bạn 

                  songquang 

                  20251001

***

Như Thu xin cám ơn lời khen khích lệ của anh Huy Khôi cùng chị Sông Thu. 

Rất vui vì bài viết được đón nhận quá nhiệt tình. 

Cũng không quên cám ơn Phương Hoa đã nhanh tay post bài nhé!

NT xin góp họa cùng anh Huy Khôi vì thơ xướng ngọt ngào quá đổi!

Chúc cả nhà vui khỏe luôn!

Như Thu

CẢM TẠ HIỀN HUYNH

Vần thơ đón nhận quả ưng lòng

Chắc mẩm từ nay giấc điệp nồng 

Học hỏi bao điều tâm mực thước

Lo âu bấy vận nghĩa tương đồng

Hoàng hôn thỏa ý luôn nhờ bạn 

Hửng sáng ghi bài chẳng nệ công 

Cảm tạ hiền huynh vừa chấp bút 

Dường nghe hổ thẹn má thêm hồng!

Như Thu 

10/01/2025

***

Thưa quý Thi Sĩ và Nữ Sĩ NHƯ THU vô cùng quý mến,

Sau Thi Sĩ  NGUYỄN HUY KHÔI, là Nữ Sĩ SÔNG THU,  2 cây thơ cổ thụ Bonsai thành tích sáng tác với tất cả mọi đề tài, Cao Mỵ Nhân xốc đứng ông GÙ ( Google ) lên , để muốn hỏi ông GÙ rằng ông có thể tìm cho Mỵ tôi một số từ ngữ nào, diễn tả  lòng ngưỡng mộ quý vị Nhà Thơ đương nêu ( trừ bản ngã ) rằng thì là có thể nói : 

          Quý ông : Đỗ Quang Vinh, Song Quang, Nguyễn Huy Khôi , Trần Cẩm Thành, Thái Huy , Duy Quang

          Quý cô : Sông Thu, Phương Hoa, Minh Thúy và chủ xướng Như Thu . 

          Tất cả là 10 ngôi sao “ MỜI THU “ chói sáng nơi bàn thơ ( thay vì chiếu thơ ) , 

mà nếu tiệc mặn thơ thì đúng một thồi, thưởng thức những thi đơn quý hiếm hơn bất cứ không gian nào, đang rực rỡ Thu Vàng sắc lá phong kiều diễm,  xin mời đọc lại nơi bài “ CẢM NHẬN HOẠ MỜI THU CỦA NHƯ THU “. 

        Mỗi vị một bài họa, riêng Thi Sĩ Song Quang 2 bài tả hữu cộng tri thu .

        Trong tinh thần “  CẢM NHẬN THƠ XƯỚNG HOẠ “ , Mỵ tôi cũng bắt chước NHƯ THU, nói ra cái điều mình muốn viết vì sao.

        Đó là sự hiện diện gần như  tạm đầy đủ các danh thủ bút hoa :

        Song Quang , Sông Thu, Phương Hoa, Minh Thúy với sự nghiệp thơ e đã quá tải.

        Nay thêm Huy Khôi vừa “ tái hồi “  Thơ trọng , không phải Tái hồi Kim Trọng như trong “ Đoạn Trường Tân Thanh của cụ Nguyễn Du “ , nghĩa là  mới hai tuần nay, Mỵ tôi đã đếm được  gần trăm bài cả xướng lẫn họa của Nhà Thơ Huy Khôi.

         Quý cụ Giáo Sư Đỗ Quang Vinh  vừa thưởng thu vàng ở Canada cùng phu nhân qua bức hình tuyệt đẹp của hai cụ .

         Nhà Thơ Thái Huy thời gian trước đây cũng sáng tác Thơ  mệt nghỉ, liên tục , nay

 chắc tạm ngơi, đếm lá thu rơi tuyệt vời từng lá để ngẫm câu “ ngô đồng nhất diệp lạc  “.    

Thi sĩ Trần Cẩm Thành xuất hiện như một khách thơ, nhàn lãm nguồn vui bất tuyệt .

           Vị Thi Sĩ trẻ trung nhất hội Thơ lâu nay, mang cả một hoài bão tiếp nối hoài bão xưa của ông , quan võ Duy Anh , cũng đang bước vào hàng kiện tướng xướng họa hàng loạt không ngơi nghỉ đề tài , dẫu thế thái  T2  Trump xứ tạm cư , hay Như Thu tha nhân tình nghĩa . Nhưng với Nhà Thơ  Chiến Sĩ Không Quân VNCH Duy Anh, thì có thể sẽ là Thơ mọi sắc thái khác nhau .

       Thế thì, thật ra Cao Mỵ Nhân chỉ muốn gởi lòng  ngưỡng mộ Thơ và Thi nhân qua xướng họa MỜI THU  của Nữ Sĩ  NHƯ THU qua cảm tính thi ca bất tuyệt vậy .

         Xin lỗi quý vị viết dài lẩm cẩm quá.

        Kính chúc VẠN AN , Thơ Ca vô tận .      

                    CAO MỴ NHÂN 

CHÙM THƠ THU CỦA NHƯ THU

NHỚ THU

(Độc vận)

Ta đợi lâu rồi hẳn nhớ Thu

Ta thầm hy vọng sánh cùng Thu

Ta hòa bảy nốt xin mời bậu

Ta chép đôi hàng gởi tặng Thu

Ta mải chờ trông nào toại ý 

Ta hoài nghĩ ngợi ước dìu Thu

Ta đành cặp bến về thôn dã

Ta biết bao giờ gặp gỡ Thu?

Như Thu

***

BÀI HỌA – MINH THÚY

Đợi Thu 

(Thủ Nhất Thanh) 

Đợi mãi từng ngày tím dáng thu

Đợi chiều nắng úa lịm trời thu 

Đợi mây ủ ngọt vờn chim én 

Đợi tóc pha nồng thổi gió thu

Đợi buổi màn sương nhàu cỏ lá 

Đợi giờ ánh nguyệt nhạt màu thu 

Đợi gom dĩ vãng hồn ngây dại 

Đợi hiến dâng tình níu bóng thu 

Minh Thúy Thành Nội 

Tháng 9/28/2025 

09/17/2025

THU SẦU 

(Bát vĩ đồng âm)

Dõi ánh trăng rằm bởi lụy ai?

Sầu hoen dạ tủi suốt canh dài

Bờ mi nhoè nhoẹt hồn tê tái

Cảnh trí im lìm sắc nhạt phai

Một bữa thuyền neo nhìn ái ngại

Đôi phen sóng vỗ tự an bài

Chiều thu lá rụng vườn hoang hoải

Ấp ủ bao mùa trĩu nặng vai!

Như Thu – 09/17/2025

***

BÀI HỌA MINH THÚY

Mùa Thu Đi Một Nửa 

( Ngũ độ thanh ) 

Mỗi lúc thu về tự hỏi ai 

Nhiều khi trở giấc giữa đêm dài 

Ru tình huyễn ảo tìm hương nhạt 

Rũ dạ mơ hồ điểm sắc phai 

Nẻo cũ trăng thề thua mệnh chấm 

Đường xưa cảnh hứa chịu duyên bài 

Mùa đang trỗi dậy niềm nhung nhớ 

Lệ đẫm mi nhòa ướt khoảng vai

Minh Thúy Thành Nội 

Tháng 9/28/2025

***

THU CẢM

Sáng nay thấy bỗng hơi se lạnh

Bên tách trà mông quạnh ngó ra

Sương Thu phơn phớt la đà

Ô hay ! Thu đến hiên nhà rồi cơ !

*

NẮNG THU

Hè đã hết đâu còn phượng đỏ

Thu lại về mở ngõ trời không

Làn mây xam xám mênh mông

Nắng thu nhàn nhạt khiến lòng bâng khuâng !

*

CHIỀU THU MƯA

Chiều một mình nhìn Thu lãng đãng

Chợt thấy lòng nhớ quảng ngày xưa

Cũng chiều thu ấy rơi mưa

Là ta ngỏ ý mới vừa yêu em!

*

TRĂNG THU

Trăng Thu trải khắp ngời hoa cỏ

Bên vườn khuya Nguyệt tỏa chơ vơ

Thời gian sao khéo hững hờ

Sao không nói thật trăng giờ già chưa ?

*

TUỔI THU

Tuổi thu giờ bao nhiêu Xuân đã…?

Mà dung nhan chẳng ngã phôi pha

Dù qua bão táp phong ba

Thu đi thu lại vẫn là hương thu !

*

songquang

20250917

***

THƠ MẶC KHÁCH

DÁNG THU

Thu về lay nhẹ cánh phong Lan

Hoa nở hương bay sắc điểm vàng

Sương ánh tơ hồng chờ Lãng từ

Gió reo rộn rã đón Giai nhân

Tình Thơ xúc cảm âm thầm nhớ

Xao xuyến trong lòng mãi chẳng tan

Em có nghe cung sầu thổn thức

Vui bên nhau kẻo chóng phai tàn !

MẶC KHÁCH

 ***

HOANG LẠNH

Buồn theo chiếc lá từ lúc người đi

Rừng đang thay lá chẳng thấy tin về

Mùa Thu yêu thương hay mùa thu chết

Hàng cây lặng buồn rừng lá tái tê

*

Tình đã chia xa tình như đã chết

Rồi trong cơn mê còn ai đợi chờ

Tình đến rồi đi tình không trở lại

Dù mưa hay nắng thấy mình bơ vơ

 *

Tiếng gió xa đưa lời ai giã từ

Tình ngỡ dài lâu đâu ngờ mong manh

Hồn như chết lặng nhìn nhau lần cuối

Vệt nắng chiều tàn ngơ ngác xoay quanh

 *

Em đã đi rồi anh vẫn nơi đây

Gió mùa trở lạnh, lạnh suốt đêm dài

Núi rừng hoang vu từng cơn gió lạ

Lưu luyến trần gian chắc chẳng còn ai

 *

Nắng tắt vội giữa núi rừng buồn lắm

Đông cũng tàn gió lạnh buốt xương da

Cảnh thê lương sao nỡ đành bỏ lại

Để hồn anh Hoang Lạnh giữa chiều tà !

MẶC KHÁCH

***

***

**

***

***

CA KHÚC THU TÍM – THÁI PHẠM

THƠ LÊ MỸ HOÀN

Beautiful oak tree on a lawn with the setting autumn sun shining warmly through its leaves

CHỚM THU

Heo may thoảng nhẹ qua hiên vắng

Gió gọi thu sang giấc mộng lành

Cành ngọc lung linh sương còn đọng

Mây trôi lặng lẽ phía trời xanh.

*

Lá biếc thôi rơi, vừa trở gió

Tiếng ve não nuột buổi chia tay

Một thoáng hương xưa vờn mái tóc

Ngỡ bàn tay cũ vỗ bờ vai.

                        *

Con phố trầm tư vương nỗi nhớ

Người qua khẽ bước giữa chiều phai

Lòng ai chạm nhẹ mùa xao xuyến

Thu mới vừa sang bóng tỏa dài.

 *

Mắt biếc ngỡ ngàng trong luyến tiếc

Tình xưa như gió cuốn đêm thâu

Chớm thu thức dậy bao niềm cũ

Rót mộng thanh xuân xuống mái đầu.

Dương Thượng Trúc – Houston 9/2025

                        ***

CHỚM THU (II)

Gió nhẹ mơn man trên ngọn cỏ

Mây vàng dắt nắng xuống ven sông

Thu về khẽ gọi hàng cây thức

Một cánh chim xa lạc giữa đồng.

                        *

Lá úa chưa rơi mà se sắt

Hương trà thơm thoảng giữa hoàng hôn

Chiều nghiêng bóng nhớ trôi mơ mộng

Một chút tình xưa thoáng chạnh hồn.

*

Tiếng guốc ai xa rơi vội vã

Gợi lòng man mác nỗi bâng khuâng

Thu chưa trọn giấc mà đã ngỡ

Lạc miền cổ tích dấu lặng câm.

*

Chớm thu dịu vợi như lời hát

Nghe vọng ngân xa một khúc tình

Lối cũ ai còn hay đã lạ

Mà ta chờ mãi một bình minh…

Dương Thượng Trúc – Houston 9/2025

***

THU XƯA, THU NAY

Thu xưa gió lộng bên thềm nhỏ

Chiếc lá vàng rơi, tiếng guốc xa

Áo trắng ai bay chiều lặng lẽ

Hồn ta mộng tưởng một trời hoa.

*

Thu xưa có tiếng lòng khe khẽ

Ngỡ gió ngừng trôi cũng biết buồn

Ngõ nhỏ in hằn đôi bóng cũ

Mắt nhìn chưa nói đã vấn vương.

*

Thu nay vẫn lá rơi nghiêng ngả

Mà lòng chẳng nhẹ tựa ngày xưa

Thềm cũ rêu phong mờ dấu cũ

Chỉ nắng mồ côi với gió thưa.

*

Thu nay quán nhỏ chiều yên ắng

Người đến rồi đi chẳng đợi chờ

Ta uống ly cà phê không sữa

Ngẫm đời như gió thoảng trong mơ…

Dương Thượng Trúc – Houston 9/2025

THƠ DƯƠNG THƯỢNG TRÚC

KHÔNG ĐỀ

Gửi em, giọng hát mùa Thu

Gửi em giọng hát sáng ngời,

Như mây vờn nắng giữa trời thinh không.

Tiếng em ngân nhẹ trên sông,

Giúp ta quên hết bụi hồng trần ai.

*

Giọng em êm tựa sương mai,

Ru hồn chiếc lá miệt mài buông theo.

Lời ru thoảng nhẹ hiu hiu,

Hòa trong hương cốm, lặng chiều mênh mang.

*

Thu về ướp tiếng dịu dàng,

Ngân nga trên bậc thềm vàng lá rơi.

Ta nghe hồn mộng chơi vơi,

Theo em đi mãi giữa trời thu xanh.

*

Giữ hoài giọng hát mong manh

Như giọt sương sớm long lanh cánh đồng.

Hương Thu ngào ngạt mênh mông

Cho tình còn đó, cho lòng còn em…

Dương Thượng Trúc – Houston 9/2025

***

Charlie Kirk tuổi ba mươi,

Một đời dâng hiến, tiếng cười MAGA.

Chao ôi! Đại học Utah, 

Viên đạn cố bắn vào nhà đấu tranh.

*

Sinh viên trùng điệp vây quanh,

Lời anh dang dở, biến thành sấm vang!

“Ôn hòa, đối thoại tương quan,

Làm cho nước Mỹ huy hoàng tương lai!”

*

Erika, lệ tuông dài,

Ôm hai con nhỏ, mờ phai mộng tình.

Bé gái ba tuổi đẹp xinh,

Một trai chưa biết thân mình mồ côi!

*

Còn đâu ngày tháng có đôi,

Riêng em hóa đá, đứng ngồi khôn nguôi.

Dân Utah, khóc ngậm ngùi

Arizona đón buồn vui quan tài.

*

Vance cùng Hegseth cả hai.

Bạn thân chung cuộc tuyền đài xót xa!

Kirk ơi! Người trẻ tài hoa,

Turning Point ở Ta bà ghi công!

*

Tổng Trump tình nghĩa thắm nồng,

Trao anh huy hiệu Cộng Đồng Tự Do.

Khắc ghi lời triệu vang to:

“Không ai lặng lẽ dập vò tiếng anh.”

*

Lời tuông tận chốn mây xanh,

Tự do ngôn luận biến thành trào lưu.

Người đi, chẳng chút oán cừu.

Tiếc thương kẻ ở sầu ưu thẫn thờ.

*

Nối dài lý tưởng ước mơ

Gương anh phản chiếu không mờ trong tim.

Tuổi trẻ “Sự thật” đang tìm,

Quảng trường đại học hết im tiếng mình!

*

Charlie Kirk, một minh tinh,

Dấu chân anh thấm đẫm tình MAGA.

Vĩnh hằng tuổi trẻ cờ hoa,

Bước theo lý tưởng chan hòa nghĩa nhân.

*

Gia đình, tôn giáo, tinh thần.

Đạo đức luân lý chuyên cần phát huy.

Bảo vệ đất nước, biên thùy.

Đối thoại, luật pháp, phụng vì nhân dân.

*

***

*

VĂN MINH THÚY THÀNH NỘI – Mùa Thu Nào Gặp Lại

MÙA THU NÀO GẶP LẠI

*

Suốt tuần nay loay hoay sửa soạn hành lý cho buổi họp mặt dưới Santa Ana. Lòng buồn vui lẫn lộn, có lúc ngồi sững sờ nhìn ra cửa nghĩ ngợi mông lung … Chúng ta ai cũng có ký ức về tuổi thơ. Nhớ thuở lên bảy được cha dẫn đến trường buổi đầu tiên, thuộc lòng đoạn viết của nhà văn Thanh Tịnh “Tôi Đi Học”.

“Buổi sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm nay tôi đi học.”. 

Nói đến chuyện giáo dục học đường và chuyện “Tôi Đi Học”. Mấy hôm nay xem tin tức trên nét hoặc đài Sài Gòn 57.3 chương trình bình luận của cô Hoàng Vy. Hình ảnh ngày tựu trường các miền xa gần rừng núi bên VN, cô giáo đèo cõng các em lội qua con suối, gây lòng xúc động mãnh liệt. Từ lâu tôi vẫn thường ám ảnh những trẻ thơ ham học, nhà nghèo lội sông như vậy. Muốn thực hiện sự quan tâm của mình với đồng tiền chắt chiu nhỏ nhoi, nhưng rồi sợ đủ điều khi đọc những bài viết khuyên lơn: Không chuyển tiền về VN làm lợi Cộng Sản có tiền tệ, dù là người thân cũng phải hy sinh. Trí óc tôi thấp kém chỉ thấy trước mắt cha mẹ mình đau yếu cần chữa bệnh, anh chị cần cơm gạo trong hoàn cảnh khó khăn, các cháu cần đóng tiền vào Đại học. Những việc xa vời hơn thì nghi ngờ, chẳng dám tin ai khi xã hội đào tạo thành phần tham nhũng, cắt xén quá nhiều. Chỉ còn niềm tin nơi những chân tu Phật Giáo hoặc Cha bên Công Giáo, nhưng rồi vấn đề sợ hãi nhất vẫn là sự bình luận của người thân, chưa kể bên ngoài “lớp trên ăn no, dư bạc gởi con du học và chuyển tiền ra nước ngoài, hoặc những vụ ăn hối lộ giàu có tiền rừng bạc biển, tại sao không để họ làm mà người nước ngoài phải giúp.” Tôi không phải là nhà tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo chủ tịch Sovico tài trợ gần 212 triệu đô la Mỹ tương đương 155 triệu bảng Anh, cho trường Linacre College của nước Anh, được hội đồng dự tính sẽ thay tên trường là Thao College. Tôi chỉ biết ngậm ngùi đau xót, rơi lệ nhìn biết bao nhiêu trẻ em lội qua sông, mình mẩy ướt dầm vào lớp học. Có lần liên lạc với vị mục sư, gặp người vợ kể chuyện: mục sư về VN lựa những nơi đông dân cư quá nghèo khổ, nếu đến địa phương nào chính quyền đòi nhúng tay vào việc, mục sư bỏ đi và chỉ thực hiện cùng dân hợp sức chung nhau xây cất cầu. Suy đi nghĩ lại rồi sợ đủ điều như kể trên và lòng thì luôn xót xa, nhất là đối với lứa tuổi trẻ thơ cần đi học. Ôi quê hương còn quá nhiều cảnh nghèo đói thiếu thốn nhu cầu ngay trong môi trường giáo dục quan trọng.

Lòng rung cảm dạt dào về tuổi thơ, về thời dưới mái trường xưa. Đồng thời tôi cũng cảm nhận nỗi buồn xa vắng. Hình ảnh ngôi trường Nữ Thành Nội hiện ra trước mắt. Thành phố Huế có thêm ngôi trường nữ thứ hai được thành lập năm 1964 trên con đường Đinh Bộ Lĩnh, để giải quyết tình trạng trường Đồng Khánh không đủ lớp, và giúp học sinh trong thành tránh nguy hiểm qua đò sông Hương dưới trời mưa gió của mùa đông. Ngôi trường do cô hiệu trưởng Tôn Nữ Tiểu Bích điều hành cho đến năm 1975 thì mọi sự đều thay đổi. Biết bao nhiêu kỷ niệm thời áo trắng hồn nhiên dễ thương. Tôi nhớ nhiều cô giáo thành goá phụ sau tết Mậu Thân vào dạy học. Cô H mái tóc thả buông lơi, nét mặt buồn rười rượi trong bộ áo dài đen. Bạn tôi mê nét đẹp như tranh ấy, buổi trưa dưới bóng nắng gay gắt “chân theo chân nhặt bóng nắng đường dài,” bạn nói “mình bị nét buồn ấy thu hút cứ muốn theo cô hoài.” Hầu như học trò ai cũng mê cô Tuyết Nhung vợ thầy họa sĩ Đinh Cường, cô mặc áo dài do thầy vẽ, dáng cô ốm gầy, tóc ngang vai như nàng thơ. Cả lớp đứng xếp hàng chờ thầy xuống để vào lớp, nhưng chẳng ai để ý đến thầy mà cứ ngoái cổ nhìn bóng dáng cô đi xuống lớp khác, cho đến khi thầy lớn tiếng “các em ngắm đủ chưa?” mới chợt tỉnh đi vào lớp. Nhớ rất nhiều thầy cô, thế hệ ấy giờ đã trên dưới 90 tuổi và lần lượt ra đi…

            Mỗi khi có họp mặt hay có thông báo, cựu nữ sinh đóng góp, chị Xuân Ba chuyển về ban xã hội bên VN, các chị em chia từng nhóm đem quà đến thăm cô thầy vào dịp Tết, hoặc sau mùa lụt, hoặc thầy cô bệnh. Những tấm hình gởi qua group NTN, được nhìn lại cô thầy thật vô cùng xúc động và trong lòng học sinh có chút hãnh diện về tình nghĩa chị em NTN luôn nể trọng như câu “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư “. Chưa kể hai cô hiệu trưởng trường Đồng Khánh và Thành Nội còn phối hợp quyên góp giúp Thương phế binh VNCH và được học trò hưởng ứng mạnh mẽ thể hiện sự biết ơn và lòng nhân ái.

Tính 60 năm xây dựng ngôi trường thì sang năm mới đủ tuổi, nhưng năm nay chị Xuân Ba cố gắng tổ chức sớm hơn buổi họp mặt khi thấy cô hiệu trưởng tuổi cũng gần 90, và có dấu hiệu nhớ nhớ quên quên. Chị lên trang nhà NTN mời tham gia, cô Đạm Tuyết cũng nhắn qua điện thoại số danh sách nắm trong tay. Có lẽ vì lý do bận rộn không đi được, nên chị em ngại ngần tránh lên tiếng trả lời, một số đã tâm tình riêng với tôi  

– chị ơi! em ao ước được thăm cô và có dịp gặp bạn bè lắm, nhưng không thoát được. Các con đi làm, giữ bốn cháu nội ngoại, chồng đưa đi học hai đứa lớn, em giữ hai cháu và nấu ăn 

– Hãng đang cần việc, em không dám xin nghỉ sợ họ lai-off

– Muốn đi lắm, mà sức khỏe không tốt, chân di chuyển một tí là sưng vù sau lần té bị nối xương 

            – Em rất mong thăm cô hiệu trưởng mình, nhưng chồng đang bịnh không chở được.

– Dâu mới sinh một tuần, phải ở nhà chăm sóc cháu, lỡ dịp uổng ghê

– Quá tiếc vì phải bay qua Texas nuôi dâu sinh

              Một bạn tuy đã ở tuổi hạc nhưng chất xám còn nhiều, vẫn theo đuổi việc học, trùng ngày tốt nghiệp ra trường nên đành vắng mặt bên này.

           Bạn gần khu PLT, đã bàn tính hăng say sẽ gặp tôi và thăm Cô, đúng thời điểm em trai đi chơi xa, bạn tiếc nuối:

– Em trai chăm sóc ba mạ, giờ đi chơi xa thì mình phải đến thay thế nhiệm vụ, cho em nghỉ ngơi đổi gió bên ngoài.

Chị trưởng ban văn nghệ ở Colorado mấy ngày trước nhắn qua lại với tôi và bạn khác:

phải tập thuộc bài hát “Trường Làng Tôi” trình diễn mục tam ca, hoạt cảnh Mỵ Nương, Trần Khắc Chung và vua Chế Mân trong bản nhạc “Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi ). giờ phút cuối bị sưng chân và đau lưng dữ dội không lết được. Bạn thân cũng đang du lịch bên Châu Âu chưa về. Tin giờ chót các bạn đã ghi tên: Người cảm cúm nghi bị covid. Người có đứa con bịnh mọi hôm mẹ đi đâu nhờ anh trai giữ, nay anh trai là huynh trưởng gia đình Phật Tử phải dự lễ quan trọng nơi Chùa. 

           Tôi hít sâu thở nhẹ trong lúc tinh thần đang đi xuống. Mùa thu đã về, lá chưa biến sắc vàng và gió chưa “tung bay từ muôn phía, tới đây ngập hồn em” để lòng nghe chơi vơi… Buồn thiếu bạn. Buồn cái duyên không thuận theo ý muốn. Nhưng thôi gạt bỏ, có bao nhiêu người cũng quý. Biết ra sao ngày mai, cứ vui lên từng phút, từng giây, từng giờ trong hiện tại. Tôi cố lấy lại niềm tin yêu.

Anh Tân đón tôi về nhà, đáng lý có thêm cặp vợ chồng từ Houston qua ở chung nhà, bất ngờ người chồng lớn tuổi sức khỏe yếu kém không lượng sức nỗi. Anh Phước chị Thí đón các chị từ Seattle qua, đón các em và cô Tiểu Bích từ Sacramento tới. Nhiều bạn đến từ Houston., vợ chồng từ Oklahoma, San Diego, vùng Santa Ana một số nữa, bên Việt Nam có hai em qua dự.

Lần nào tổ chức cũng do hai ông rể Phước và rể Tân luôn tài trợ tiền bạc, bỏ công vất vả đưa đón nhiệt tình chị em về nhà. Nhờ vậy chị em mới có buổi hội ngộ thân tình vui chơi gần gũi cô giáo thể hiện tinh thần “tôn sư trọng đạo”. 

Ở lứa tuổi trên dưới sáu mươi thì còn cày, trên dưới bảy mươi ai không bệnh mới là lạ, nhưng nếu còn ít sức khỏe các con tha hồ nhờ vả mà “lòng mẹ thì luôn bao la như biển thái bình”. Chồng tôi cũng bị bệnh Parkinson nặng, tôi nhờ người chở tới xe đò Hoàng. Còn bốn ngày nữa họ gọi phone giọng nghe cảm nặng và ho sùa sụa báo tin bị nhiễm covid. Cuối cùng ông xã tôi hứa sẽ chở, nhiều người ngăn cản nhưng ông bảo đảm sức khỏe.         

Chủ nhật anh Tân chở chúng tôi về nhà vợ chồng anh chị Phước Thí vùng Rosemead thuộc quận hạt Los Angeles. Lần này chị Xuân Ba bàn tính mượn nhà chị Thí cho gọn theo số người ghi danh tham dự, thức ăn theo kiểu “Potluck”. Chị Thí lo nồi bún bò, nồi bún chay và nhờ em dâu phụ nhiều việc. Các chị em đem thức ăn ngập mặt nào bánh lọc trần, bánh ít ram, bánh đúc, gỏi mít, gỏi vả trộn, bánh bao… v… v…

Cô Hiệu Trưởng nhan sắc vẫn mặn mà. Gặp trò cô rất vui, trao ánh mắt yêu thương nhìn bầy chim tung cánh lạc loài khắp nhiều phương trên đất Mỹ. Học trò tha hồ chụp hình, kéo cô ngồi trước rừng hoa vàng, đứng bên giàn hoa giấy đỏ.       

Buổi lễ trang trọng do anh Phước điều khiển chương trình, chào cờ Việt Mỹ và mục tưởng niệm. Chị Xuân Ba ngỏ lời cùng chị em, sau đó cô Tiểu Bích có vài hàng vắn tắt với nụ cười hiền hoà, vui vẻ thân mật. Mở đầu chương trình văn nghệ là màn hợp ca “Học Sinh Hành Khúc” (Lê Thương). Lần lượt chị Xuân Ba ngâm bài thơ “Cô Nữ Sinh Thành Nội”. Phương Chi “Nỗi buồn Hoa Phượng” (Thanh Sơn). Tam ca Thuý, Chi, Xuân Thảo “Trường Làng Tôi” (Phạm trọng Cầu), anh Xuyến “Hoa Soan Bên Thềm Cũ” (Tuấn Khanh) và “Sương Trắng Miền Quê Ngoại” (Đinh Miên). Anh Phước nhạc tiền chiến. Anh Bân nhạc tình cảm của Ngô Thụy Miên, Phạm Duy. Anh Quang, chị Thảo song ca nhạc lính. Huỳnh Thơ và Thu Trinh hát bè “Thương Về Xứ Huế” (Minh Kỳ), “Nhìn Những Mùa Thu Đi” (TCS). Tôi đọc bài thơ “Dạ Thưa Cô” làm theo thể Lục Bát, và bài “Hỏi Em” cảm tác từ bức tranh nữ họa sĩ Thúy Vinh vẽ cô gái đạp xe trên những con đường xứ Huế theo thể thơ Trường Thiên Tứ Tuyệt.

Phần ăn trưa thật ngon miệng, hàn huyên tâm sự rồi lại tiếp tục văn nghệ. Chị em bắt đầu nóng máy hăng say. Mục thay đổi không khí là các ông rể lên hết hát nhạc giật gân, anh Tân hát bài tựa đề “Ca Vang Khúc Yêu Đời”, tôi không nhớ rõ chỉ thấy các ông giật điệu twist lắc lư theo lời ca “tròn tròn, méo méo, vuông vuông” rồi đổi lại “vuông vuông, méo méo, tròn tròn…” cứ thế hát đi hát lại chọc chị em cười nghiêng ngửa. Chị Xuân Thảo cũng sung lên tìm nhạc twist “Sáu Mươi Năm Cuộc Đời” “Sài Gòn Đẹp Lắm” (Y Vân), “Lính Mà Em” (Anh Thy) rồi phe kẹp tóc ra hết tập thể dục sau buổi ăn trưa quá căng bụng.

Cuộc vui nào rồi cũng tàn. Trước khi chia tay chị Xuân Ba lên đọc danh sách toàn bộ chị em ủng hộ tiền. Chị Nguyễn Thị Yến (khóa đàn chị,) và Mai Trang tuy không dự nhưng vẫn ủng hộ, hai em Nhàn & Mai cũng góp phần nhưng BTC không nhận, nghĩ từ VN qua dự được đã là tình nghĩa quá rồi. Cũng nhờ chị Thí cho mượn nơi tổ chức, nên phần tổng kết tiền bạc rất hậu hỷ. Chị Xuân Ba tuyên bố trên group NTN trong và ngoài nước sẽ chuyển bốn số về để thủ quỹ bên nhà giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn của cựu học sinh hoặc quý thầy cô, đó là đường lối của NTN hải ngoại trọng Thầy quý Cô.

Ngày kế tiếp anh Tân hướng dẫn cả đoàn đến “Sherman (Library & Gardens) “, nơi trồng các loài hoa màu sắc rực rỡ. Phe đàn bà thấy những bụi hoa thì mê mệt đứng bên, cầm hoa, hôn hoa, tựa nghiêng tạo dáng. Đàn ông đi theo phái nữ là bị dính vô chuyện chụp hình liên tục tối mặt mày. Tôi nhớ có lần đi theo nhóm văn thơ, miệng la ơi ới “chụp… chụp… chụp…” có ông hỏi lại “chụp cái gì?” thì chụp hình cho các kiều nữ chứ còn ai nữa. Khi tôi không thấy chị Thí đâu, lên tiếng gọi nhiều lần, mới nghe tiếng nói nhỏ sau lưng như thì thào” chị đứng đây”, tôi quay lại nhìn nét mặt chị phờ phạc, nín cười và thương quý lắm, vì chị lo đủ việc và còn o bế hai nồi bún cũng đừ sức. Nghĩ thêm chị Xuân Ba về VN đón con qua Mỹ theo diện đoàn tụ, thay vì thong thả vài ngày sau giá vé máy bay sẽ hạ hơn, nhưng chị phải qua gấp cho kịp ngày họp mặt, nên giá vé hơi đắt. Hai chị là những con người sống bằng trái tim, sống cho người nhiều hơn cho mình.

            Ngắm vườn hoa xong, lại được đưa đến khu “Bolsa Chica Ecological Reserve”, nhìn sông hồ thoáng mát, nước xanh, trời xanh thật dịu dàng êm ả. Vinh Phạm và Hoàng Yến rung cảm nhiều trước cảnh thiên nhiên, nên muốn đóng phim “Titanic Trên Cạn”, bạn khác đòi đổi đề tài, “Jack & Jose”, “Kìa Con Bướm Vàng…”

Tiếp tục lại về tập trung nhà anh Tân quậy phá tiếp. Trước đây mỗi tuần đi nhà thờ, ôn mụ cắt đủ thứ rau răm, rau quế, rau húng, rau ngót, rau mồng tơi, rau dền bó lại, hoặc bầu, bí, mướp, đậu ván, đậu ngự, thanh long, khế… v…v… đem tới nhà thờ bán sung vào quỷ. Tuần này hai người đem cho chị em NTN trong ngày họp mặt. Giờ đây lại quậy phá thêm lần nữa, ra vườn tha hồ hái, ai cũng có một bọc quà mang về. Anh Phước mua pizza đặc biệt đãi, chị em cụng ly “dô… dô…” cười sằng sặc, quên mình đã tuổi “mệ” trên dưới 70 rồi. Chương trình buổi chiều sẽ đến nhà hàng, nhưng bụng ai cũng no ách, và thấm mệt, nên chia tay từ giã. Còn lại vợ chồng Phương Chi ngồi chờ qua giờ kẹt xe, anh Tân mời ăn cơm chiều. O Điểm bắt tay vào bếp lẹ làng dọn mâm cơm cá nục kho, canh bí đỏ, đậu ván luộc chấm ớt xì dầu, chao ơi mâm cơm quê hương làm nhớ mạ quá, ngon tuyệt cú mèo đó các bạn ơi.

Mọi người hẹn mùa thu gặp lại. Tôi ngậm ngùi không biết mùa thu năm nào…  

Cuộc sống ở Mỹ quá bận rộn. Trốn thoát đất nước quê hương để tìm miền tự do, đặt chân nơi vùng đất khách đã nhập cuộc cày cấy như người ta. Dân Á Đông, nhất là dân VN nói chung, dân Huế nói riêng hầu như ai cũng biết lo xa. Ăn hôm nay lo ngày mai, dành dụm tiết kiệm góp nhặt từng đồng. Nói hơi …ốt dột chứ bản thân mình luôn trên sàn dưới sẩy đi theo đường lối của trùm Sò là “quyết không để rơi rớt”, nhưng việc đáng làm vẫn muốn làm. Điển hình trước mắt là Dạ Điểm (vợ anh Tân Nguyễn), vườn trồng đủ thứ rau trái. Dưa leo, su hào, khế nhiều quá ăn không hết, O cắt mỏng phơi héo dầm muối đường nước mắm thành những hủ như dưa mắm. Cuộc sống tiết kiệm, làm việc siêng năng cần cù, vậy đó rồi ai cũng có nhà cửa “an cư lạc nghiệp” và còn giúp đỡ biết bao nhiêu việc thiện.      

Tới tuổi nghỉ hưu thì con níu, cháu níu, thương dâu muốn có trách nhiệm. Chưa kể đến giai đoạn Sinh, Lão, Bệnh: chồng bệnh, vợ bệnh đa số gặp khó khăn. Một trong hai em từ VN qua, đi chơi nhưng nét mặt rất buồn, em kể mới biết chồng đang bị ung thư, thương vợ từ lâu khổ cực bên cạnh chồng, nên chồng khuyến khích vợ đi cho khuây khỏa, mọi việc có con thay thế chăm sóc, đó là trường hợp đặc biệt. Ngoài ra những hoàn cảnh chung quanh đều gặp bao nhiêu thứ gia duyên ràng buộc khó dứt ra, để thỏa mãn ước muốn gặp thầy cô và bạn bè, muốn quay lại thời hoa mộng dù chỉ vài ngày cũng không dễ dàng thoát được. Điều phước báu là cô hiệu trưởng vẫn còn khỏe mạnh, chỉ có dấu hiệu hơi quên một chút. Cô cũng được may mắn “bà con xa láng giềng gần” nhờ ba học trò Kim Xuân, Phạm Vinh, Huỳnh Thơ kề cận, luôn gặp thường xuyên đem đến cho cô nhiều niềm vui. Tôi cũng muốn nói lời cám ơn đến vợ chồng anh Phước & chị Thí, vợ chồng anh Tân & Dạ Điểm, và chị Xuân Ba đã bỏ tiền của công sức “ba cây chụm lại thành hòn núi cao” trước là đem đến niềm vui cho Cô, sau là các chị em được tắm dòng sông xưa nhiều kỷ niệm.

Trên đường trở về, ngồi trên xe đò Hoàng xuôi Bắc Cali. Nắng vẫn lên cao, trời trong xanh bát ngát. Xe đi qua vườn nho, qua đồi núi, cây lá chưa vàng phai, chỉ có vạt nắng hồng dịu dàng xuyên qua khung cửa. Tôi thả mặc tâm hồn xoay về miền quá khứ, ngậm ngùi vài người bạn đã qua đời. Thời gian còn được bao nhiêu ngày nữa các bạn ơi, cố gắng hẹn nhau mùa thu nào gặp lại nhé. Mong mọi điều được thuận duyên.

Họp Mặt Mùa Thu 

Tháng chín thu đà bước nhẹ sang

Trường xưa họp mặt dẫu xa ngàn 

Quê người “trọng đạo “gìn văn hóa 

Đất khách “tôn sư “giữ phẩm hàng 

Hội ngộ luôn nồng chung hát nhuyễn 

Tao phùng vẫn thuận hợp ca vang 

Muôn điều cứ “dạ thưa cô” mãi 

Đón tiếp rừng hoa nở sắc vàng

 
Minh Thúy Thành Nội

Mùa Thu 2023

TÌNH THU

Thu gọi lay ai bừng ngõ mộng 

Như vừa đánh thức tiếng lòng đang 

Mơn man gió thổi trên làn tóc 

Nắng nhạt thu rơi nhuộm lá vàng 

*

Thu đến thêm say đời ảo ảnh 

Đất trời dịu vợi thắp mù sương 

Chơi vơi lá rụng từ muôn phía 

Tan tác phân ly xác ngập đường 

*

Có phải vì thu nhiều chất chứa 

Mơ màng quay lại khoảng ngày xa 

Rưng rưng nhặt bóng “hồn thu thảo”

Tiếng gọi mờ tan lấp tuổi già 

*

Tận hưởng mùa thu buồn lãng đãng 

Tranh màu ảm đạm dậy niềm yêu 

Vì thu sầu muộn lên đôi mắt 

Ấp ủ hồn thơ nét diễm kiều 

*

Minh Thúy Thành Nội 

Tháng 9/2025

THƠ LÊ TUẤN

image.png

Ngày Ấy Thu Vàng

Lá thu tạo hoá dát vàng
Bay theo cõi mộng lang thang mây chiều
Áo em lụa mỏng hồn phiêu
Ngõ hồn lãng đãng liêu xiêu ngại ngần.

Tóc em xõa xuống ngực trần
Thơm từng hương phấn xa gần nhớ quên
Phố buồn xa vắng mông mênh
Hàng cây bóng đổ chênh vênh đợi chờ.

Cánh hoa ngày ấy còn mơ
Sắc hương đôi tám ngây thơ giữa trời
Tuổi nào em bước vào đời
Tuổi em mười tám xuân thời đắm say.

Hương trinh thơm nhẹ trên tay
Thu về mở cửa tháng ngày ngao du
Em cười nở đóa hiền từ
Cõi hồn phiêu lãng cho dù hư không.

Tế Luân
Phiêu lãng mùa thu
image.png


Mùa Thu Vàng Áo

Đâu phải mùa thu, nhuộm em vàng úa
Đâu phải lá rơi, che giấu niềm đau
Một thoáng ngẩn ngơ nhìn chiều tắt nắng
Tuổi đã già ngày tháng sẽ qua mau.

Đôi mắt em làm chiều thu nhuộm tím
Mái tóc dài bay theo cánh đồng hoa
Môi hồng đỏ nụ cười dòng suối mát
Làm ướt hồn anh, hạnh phúc chan hoà.

Em hiện diện mùa thu chợt bừng sáng
Toả ngát hương cho tình yêu tái sinh
Mùa thu có em, hồn anh bối rối
Cho một ngày rực rỡ ánh bình minh.

Tế Luân
Tình yêu mùa thu


image.png

Thung Lũng Lá Vàng

Sương mù giăng phủ một mùa sang
Cánh lá nhẹ bay thung lũng vàng
Bóng ai như dáng em đùa bước
Mảnh áo lụa đào, ngắm nở nang.

Ngọn gió thổi về rung nhánh lá
Ngày buồn ly biệt nỗi cô đơn
Em không trang điểm nhìn hoang dại
Làm khổ lòng tôi nét giận hờn.

Em vẫn kiêu sa, lạnh hững hờ
Mắt buồn xa vắng, thoáng trơ vơ
Nhưng sao cuốn hút tình tôi lại
Để lá thu vàng thêm xác xơ.

Dạo bước chợt nghe tiếng lá khô
Tình em như sương trắng mơ hồ
Lời thơ làm ướt thêm dòng mực
Trang giấy buông rơi xuống mặt hồ.

Lê Tuấn

image.png

Hạt Sương Non

Tình như hạt sương non
Long lanh đọng trên cành
Nắng vừa lên đã vỡ
Ngỡ ngàng qua rất nhanh.

Khi xưa tuổi còn son
Dáng xinh xinh mượt mà
Em là hoa biết nói
Viết thành lời tình ca

Em là một đoá hoa
Loài hồng gai sắc nhọn
Đâm vào tim rịn máu
Thuốc tiêm chủng bào mòn.

Tình từ đó đã quen
Loại biến thể yếu mềm
Trái tim côi miễn nhiễm
Không còn sợ xa em.

Tế Luân

***

THƠ TUYẾT NHUNG

THU HÀ NỘI (1)

Hồ Gươm sóng gợn ánh trăng

Tháp rùa nghiêng bóng thu giăng mơ màng

Lá rơi nhẹ bước lang thang

Hàng cây nghiêng ngả, lá loang mặt hồ.

*

Trúc Bạch hồ biếc như thơ

Nắng vương tà áo, bóng ai dịu dàng

Tình nhân sánh bước bên nàng

Mắt chàng lấp lánh, mơ màng trao nhau.

*

Hà Nội Thu đến thật mau

Sương giăng phố cổ, nhịp cầu nhớ thương

Ai qua bỗng thấy vấn vương

Hồ Gươm gợi nhớ, khói sương mơ màng

*

Hà Nội Thu đẹp dịu dàng

Hàng cây ngả bóng in ngang mặt hồ

Ai về lạc giữa sương mờ

Tình yêu kết nụ hẹn thề trăm năm.

*

Tuyết Nhung

Mùa Thu 2024

*

THU HÀ NỘI (2)

Là Bàng Thu đỏ thắm tươi

Heo may gió thổi tóc vời tơ bay

Bên hồ thiếu nữ vai gầy

Dáng nghiêng nghiêng bóng, hồn đầy nhớ thương.

*

Mắt xanh gợn sóng hồ Gươm

Tương tư vọng lại nẻo đường năm xưa

Thu về hoa nắng vàng thưa

Phố nghiêng nghiêng bóng mặt hồ lăn tăn.

*

Bâng khuâng giữa chốn ngại ngần

Người đi để lại muôn lần nhớ ai

Hàng cây lay lắt thở dài

Nghe hồn thổn thức qua rồi bao Thu!

*

Tuyết Nhung

Mùa thu Hà Nội 2024

***

NHỚ VỀ MÙA THU HÀ NỘI

Mỗi độ Thu về, Hà Nội như khoác lên mình một tấm áo mới, vừa dịu dàng, xinh đẹp, vừa man mác buồn.

Trên những con phố cổ, những cây bàng lá bắt đầu chuyển màu. Những tàn lá xanh của những ngày hè rực rỡ giờ chuyển sang màu vàng, màu đỏ rơi lả tả theo từng cơn gió nhẹ. Mỗi chiếc lá rơi xuống mặt đường như đánh thức lòng người đi ngang, gợi lên một chút bâng khuâng, một chút hoài niệm về quá khứ.

Gió heo may se lạnh, khẽ luồn qua mái tóc, thổi tung vài sợi tơ mềm của thiếu nữ dạo chơi bên hồ. Hồ Gươm, Hồ Tây, hay hồ Trúc Bạch… những ngày này đều mang vẻ đẹp trầm lắng. Mặt nước gợn sóng lăn tăn, phản chiếu bầu trời xanh ngắt và những hàng cây soi bóng xuống mặt hồ, làm khung cảnh càng trở nên mơ màng, tĩnh lặng, và rất trử tình.

Giữa khung cảnh ấy, có một bóng hồng đứng lặng yên bên bờ hồ, ánh mắt nàng xa xăm như đang tìm về những kỷ niệm đã qua.

Bóng dáng mảnh mai trong bộ cánh màu vàng hoàng yến thướt tha của nàng, một người về từ nơi xa xứ, hoà nhập cùng sắc Thu, khiến người ta cảm giác như Hà Nội không chỉ là Mùa Thu, mà còn là một nỗi nhớ, một nỗi buồn man mác, của mối tình chưa trọn vẹn…

Thu Hà Nội không ồn ào, không rực rỡ quá mức, nhưng có hồn và một sức hút đặc biệt. Đó là sự giao hòa giữa trời và đất, giữa thiên nhiên và con người, khiến cho bất cứ ai đã từng đi qua mùa Thu nơi đây đều mang trong lòng một ký ức khó phai.  Cho nên, Thu Hà Nội đã từng gợi hứng cho nhiều thi nhân mang Thu vào Thơ và để lại cho đời những thi phẩm trác tuyệt.

Thân kính chào Quý vị, và chúc Quý Vị có một Mùa Thu tràn đầy sức sống trong Mùa Thu 2025!

Thân ái

Tuyết Nhung

Hà Nội mùa thu 2024

HOÀNG HÔN DẦN BUÔNG

Đỗ Dung

Buổi sáng bà Giáo thức dậy vươn vai. Nhẹ nhàng ngồi bên mép giường, khoắng chân xuống sàn nhà tìm đôi giép.  Ngồi yên một lúc bà mới từ từ đứng lên, kéo màn, mở tung cửa sổ nhìn ra vườn sau.  Bà mỉm cười, nhớ lại một buổi sáng khi bà thức giấc,  bà ngồi bật dậy xỏ chân vào giép, định chạy ngay vào nhà vệ sinh như thường lệ thì đầu óc choáng váng, vạn vật quay cuồng và bà ngã bật ngửa, đầu đập mạnh xuống người ông chồng đang còn nằm kéo gỗ kế bên, khiến ông giật bắn mình:

_ Cái gì vậy? Cái gì vậy?  Mẹ có sao không?

_Mẹ chóng mặt quá bố ơi… Mọi vật quay cuồng, mẹ ngã ngửa, đập đầu mạnh vào người bố đó!

_Thôi chết, mẹ bị vertigo rồi!  Nằm im một lúc, thở đều cho hết chóng mặt rồi hãy ngồi lên!

Sợ quá, bà hỏi thăm bạn bè và chịu khó tập theo phương pháp của chị TH và TD chỉ dẫn thì may quá, sau vài tuần thấy bịnh chóng mặt hết hẳn!  Từ đó mỗi buổi sáng bà đã chịu nghe lời ông, làm gì cũng phải thật từ từ, không vội vàng, hấp tấp nữa.

Trời đã cuối hạ, những ngày nắng gắt đã qua, vạt nắng vàng đã dịu dàng, gió chớm thu đã nhè nhẹ, hiu hiu.  Nhìn ra vườn sau, rặng sồi già vươn những cành lá cao to in trên nền trời xanh trong mà đôi khi bà đã tưởng tượng như có các đạo sĩ hay cao thủ võ lâm đang bay qua bay lại rồi ngồi trên những chạc cây to đàm đạo như trong tiểu thuyết kiếm hiệp.  Ông lại quý cụ sồi to nhất, già hơn năm trăm tuổi. Theo ông những cây sồi lão chứa những năng lượng mạnh mẽ, trong lành từ thiên nhiên nên ông hay ngồi ngay gốc cây để hưởng những năng lượng quý báu từ cụ toả ra.

Mùi cà phê thơm ngát.  Tiếng ông từ nhà ngoài vọng vào:

_ Mẹ dậy rồi à?  Cà phê xong rồi đây!

Cả hai cùng làm những động tác thể thao buổi sáng cho giãn gân cốt rồi ngồi đối diện nhau bên chiếc bàn tròn nhỏ, hai tách cà phê nóng và hai bát miến gà còn bốc khói.  Hai già mỗi người uống một vốc thuốc rồi bắt đầu điểm tâm.

Ông khen:

_ Sáng nay có miến gà.  Ngon qúa!

Bà nháy mắt, nói đùa:

_Mẹ hóa phép mà!

Tối qua trước khi đi ngủ bà đã lấy sẵn miếng lườn gà trong tủ đông ra để trong hộp trên bàn bếp, ngâm một ít nấm mèo và thái hành ngò sẵn sàng.  Khi ông bận trong nhà tắm thì bà chỉ mở một lon chicken broth, luộc miếng thịt gà, ngâm tí miến là xong ngay.

Hai ông bà vừa ăn vừa nghe tin tức thời sự trong ngày qua những Youtube.  Vừa xong “Đầu Ghềnh Cuối Bãi” thì cũng vừa xong bữa sáng.  Hai già chia tay mỗi người riêng một góc trời.

Ông giắt con chó Chandler ra vườn sau chạy nhẩy, chơi đùa với nó trong sân cỏ, khi mệt thì ngồi nghe tiếp tin tức hoặc những truyện đọc qua Ipad rồi ngồi cạnh gốc sồi chơi Sudoku. 

Bà dọn dẹp trong nhà một lúc rồi vào computer lướt mạng. Trong không gian yên lặng, một mình một cõi, thỉnh thoảng hồn lên chơi vơi, bà nhớ về thuở xa xưa, những ngày hoa mộng của một thời con gái; nhớ những tháng ngày cực nhọc, vất vả sau ngày mất nước; cuộc đời chông gai, lên bổng xuống trầm. Ngày xưa ấy có bao giờ bà nghĩ đến lúc này, một bà già đầu tóc bạc phơ, sắp thành bà lão tám bó!

Bà nhớ bầy cháu nội ngoại sáu đứa mà ông bà trông nom chăm sóc từ lúc chúng ra đời đến khi khôn lớn, vững vàng ông bà mới buông. Ba thằng cháu ngoại Kobe, Carter đã trưởng thành, có công việc ở tiểu bang xa từ mấy năm nay, Logan cũng đã là sinh viên năm thứ hai Đại Học SanDiego.  Michelle, cháu nội gái độc nhất hết hè đã lên năm thứ ba ở UC Irvine, hai thằng em  Kenneth, Ethan cũng chỉ một, hai năm nữa lên Đại Học, sẽ chắp cánh bay xa.

Nhìn các cháu bà mới nhận rõ là mình già!

Những lần bà đi họp hội cựu nữ sinh trung học, gặp gỡ bạn xưa, bạn của một thời, bạn một đời.  Thật vui khi nghe những chuyện tốt lành, bạn bè gặt hái những thành công; nhưng cũng thật bùi ngùi khi nghe những chuyện buồn cũng như những trắc trở không may cuả vài bạn.  Bà đã cảm nhận lứa của bà như những chiếc lá mùa thu đang rực rỡ trên cành của một cây cổ thụ, lác đác vài chiếc lá rồi lần lượt tiếp theo, những chiếc lá đã bay xa. Lá rụng từ từ rồi đến cuối thu, một cơn gió thổi mạnh là cả đám lá vàng sẽ cuốn theo chiều gió.  Bà bất giác thở dài.

Nhìn ra vườn sau ông đang nằm trên chiếc ghế bố ngước nhìn trời cao, chả hiểu ông đang nghĩ gì.  Liếc nhìn đồng hồ đã hơn bốn giờ.  Bà vào bếp soạn bữa ăn chiều, sẵn còn nồi thịt kho bà bóc mấy lá bắp cải rửa sẵn sàng, lát nữa chỉ lấy thêm hai quả trứng bỏ vào luộc chung với bắp cải là có ngay đĩa thịt kho bên cạnh đĩa bắp cải luộc chấm nước thịt kho dầm trứng với bát nước rau luộc là xong. Cơm bà nấu một tuần hai lần thôi, để sẵn trong hộp cất tủ lạnh, khi ăn thì lấy ra hâm trong lò vi sóng cho nóng.

Một ngày ông bà chỉ ăn hai bữa, sáng khoảng chín giờ.  Chiều khoảng sáu đến bẩy giờ, khỏi ăn trưa.

Bà sửa soạn ra vườn:

_Bố, nông dân đến giờ đồng áng!

Ông nhỏm dậy đi lấy vòi nước tưới cây một vòng từ trong ra ngoài.  Bà xách xô đựng đồ nghề, một cái bay, một cái kéo, một cây kềm cắt cây, thêm một cái ghế đẩu và một cái rổ.  Bà săn sóc vườn rau thơm và hành lá, cắt bỏ lá héo, tỉa bớt cành già và thâu hoạch một mớ rau tươi.  Năm nay các cháu đã bán xe của bố, không cho bố mẹ lái xe nữa sợ nguy hiểm nên ông bà không có phương tiện đi mua hoa mới và cây mới trồng thêm như mọi năm, có gì thì trồng nấy.  Mỗi khi đi ăn phở bà lại nhặt nhạnh những cành húng về giâm, một bà bạn thương tình cho một cây tiá tô lão, cao hơn hai gang tay.  Thế mà bây giờ bà đã gây được một chậu tía tô và một chậu húng quế rậm rạp. Rau răm và húng lủi còn sót lại từ năm cũ mọc lại mạnh mẽ đầy hai bồn bự.  Xả cũng ra đầy chậu to.  Hành lá thì ra nhiều quá, ăn không kịp, bà phải cắt ra cất vào hộp kín bỏ vào tủ lạnh, bà cũng thái nhỏ bỏ vào vài hộp cất trong tủ đông.

Xong công việc đồng áng ông bà đến giờ tập Dịch Cân Kinh, ông một góc, bà một góc, cùng nhau vẫy đến đủ một ngàn cái thì ngồi bên chiếc bàn nhỏ bên hông nhà, xoa bóp chân tay.

Trong không gian êm ả của buổi chiều rơi xuống thật êm đềm.  Ông bà ngồi bên nhau với tâm thanh thản, hạnh phúc thật an nhiên. Ông bà đã hiểu lẽ trời, những điều nhân quả, những lẽ vô thường.  Bà không còn oán than trời đất, buồn phiền vì những éo le trong cuộc sống; không còn so sánh với bạn bè, với chị em để buồn tủi với những đắng cay, nghiệt ngã của đời mình.

Quá khứ đã qua đi, không tiếc thương, không hờn dỗi, không hậm hực, oán trách nữa. Hiện tại còn đây, các con trai gái, dâu rể hiếu đễ.  Các cháu yêu thương gần gũi ông bà. Hai ông bà già còn có nhau. Đôi khi “cẩm chướng” cũng tưng bừng nở rộ nhưng nhìn đi, nghĩ lại “đôi ta cùng cẩm chướng” nên lại cười xoà và dùng đó để trêu ghẹo nhau làm vui.  Biết chọn những gì tốt đẹp, lạc quan và bỏ đi những khía cạnh bi quan hay những mặt xấu của cuộc đời.

Cuộc sống của ông bà bây giờ giản dị.  Ăn uống đạm bạc, thì giờ nhàn rỗi.  Mỗi người đều có thú vui riêng.  Ông đọc sách, chạy chơi, đùa giỡn với “thằng cháu chó” và xem những chương trình, những game vận động trí óc qua TV.  Bà  tha hồ muốn làm gì thì làm, viết văn, vẽ vời, đùa vui với con cháu.  Thích thì làm không bị bó buộc về thời gian hay bất cứ điều gì tự tạo ra để ràng buộc mình như ngày xưa.  Ông bà ung dung an hưởng những ngày trời cho còn lại bên nhau trong TUỔI HOÀNG HÔN CỦA CUỘC ĐỜI với tâm hồn thật thanh thản.

Đo Dung

Tìm Mây
Đỗ Dung

Trời cuối thu, những chiếc lá vàng bay lượn trên không rồi từ từ thả mình xuống
mặt đất. Thỉnh thoảng một cơn gió nhẹ lướt qua, đám lá trên cành lao xao và khi
trời lộng gió từng đám lá lià cành tung mình khắp không trung. Cảnh đẹp như
tranh vẽ. Chỉ vài ngày nữa thôi, chiếc lá cuối cùng rụng xuống, cây sẽ chỉ còn
những cành trơ trụi, khẳng khiu.
Bà bước ra khu vườn nhỏ, lững thững đặt chân trên thảm lá vàng, những chiếc lá
khô như vỡ vụn dưới từng bước chân. Không gian tĩnh lặng, êm đềm. Bà hít thật
sâu, thở ra thật nhẹ. Bà đếm từng hơi thở, chú tâm đến từng bước chân đi, đầu
óc nhẹ nhàng, tâm hồn thanh thản. Cứ lẳng lặng như thế cho đến lúc thấm mệt
bà ngả người trên chiếc võng ngước nhìn lên trời cao tìm mây. Trời xám buồn, chỉ
có vài quầng mây mỏng, ửng nắng.
Như vòng xoay của tạo hoá, một năm có bốn mùa: Xuân, hạ, thu, đông. Một ngày
có bốn buổi: Sáng, trưa, chiều, tối. Bà đang ở vào giai đoạn cuối của cuộc đời:
Buổi tàn thu hay lúc chiều tà chạng vạng.

  • Bà ơi, tôi đi đây!
    Tiếng ông từ trong nhà vọng ra. Bà nhỏm dậy định bước vào. Ông như biết ý nói
    thêm:
  • Tôi thấy giỏ đồ ăn bà sắp sẵn đây rồi. Cứ ở ngoài đó đi, tôi tự đóng cửa
    được mà.
  • Ờ, trời lạnh, khi cho chúng nó ăn ông nhớ bỏ vào “microwave” hâm nóng.
    Mỗi hộp chỉ cần bốn mươi giây là đủ ấm, vừa ăn đó nha!
  • Nhớ rồi, cứ ở đó đi, khi thấy lạnh bà phải nhớ vào nhà. Tôi đi!
    Chả là mỗi ngày, cỡ hai giờ chiều ông sang nhà con trai cũng ở gần, cách khoảng
    mười phút lái xe. Đợi các cháu đi học về, ông trông cho chúng nó làm bài vở, cho
    chúng ăn uống rồi ông ngồi chơi cho có người lớn trong nhà. Đợi đến khi bố mẹ
    chúng nó về thì ông từ giã. Hôm nào có giờ bơi lội hay học đàn, tập võ, ông chở
    luôn cả đám trẻ đi. Và lúc ông sửa soạn ra đi thì bà luôn lăng xăng bên ông, tiễn
    ông ra tới ngoài đường mới quay vào đóng cửa nhà xe.

Hồi còn ở nhà cũ bên tiểu bang Texas, khi đã về hưu ông vẫn có thói quen mỗi
ngày phải lái xe ra khu chợ Việt Nam gặp mấy ông bạn già, chỉ để ngồi bên tách cà
phê chuyện gẫu, hết chuyện nước non nhà lại đến chuyện nhân tình thế thái.
Hình như các ông không thể ngồi nhà cả ngày. Hễ hôm nào biếng đi là y như rằng
không nhức đầu cũng cảm mạo, ho hắng. Bà chỉ thích quanh quẩn trong nhà, thu
xếp dọn dẹp rồi ra cắt tiả ngoài vườn. Bà chơi với vườn rau, vườn hoa của bà cả
ngày không biết chán. Thêm nữa bà có nhiều thú vui khác như sơn phết, trang
hoàng nhà cửa, may vá, viết văn, đọc sách, nghe nhạc… Đôi khi bà thấy một ngày
có hai mươi tư tiếng với bà không đủ. Mặc dù vậy bà vẫn dành những phút thả
hồn theo những cụm mây trắng lang thang, bềnh bồng phiêu lãng.
Ông bà có hai người con, một gái một trai, xong trung học cả hai đều được nhận
vào trường đại học Berkely, California. Khi ra trường cả hai đều gặp được người ý
hợp tâm đầu, lại được công việc tốt nên lập nghiệp bên ấy. Khi ông bà về hưu đã
có hai thằng cháu ngoại, cậu con trai cũng lập gia đình rồi. Cả hai đều có nhà
riêng.
Cuộc sống hưu trí của hai vợ chồng già êm ả trôi cho đến ngày nghe tin con trai
sắp có con đầu lòng, bà bàn với ông:

  • Mình dọn nhà về ở gần các con được không ông?
    Ông còn ngần ngừ:
  • Chúng nó có cần không mà về? Nhà Cali đắt đỏ, sao mình mua nổi? Đang ở
    bên này nhà cửa rộng rãi, thoải mái!
    Như có thần giao cách cảm, cô con gái điện thoại sang thủ thỉ với mẹ:
  • Mẹ ơi, bố mẹ sắp có cháu nội. Bố mẹ thu xếp sang ở gần chúng con. Bố mẹ
    ngày một già, có chuyện gì chúng con ở gần vẫn dễ hơn. Bây giờ đứa nào
    gia đình cũng đùm đề. Bố mẹ ở xa chúng con cũng khó thăm viếng. Vả lại
    các cháu cũng cần nhờ ông bà trông nom, dậy dỗ.
    Khi các bà bạn nghe nói ông bà có ý định dọn về Cali, ở gần con để trông cháu, có
    bà đã nói:
  • Cẩn thận nghe bà, đừng mắc bẫy chúng nó. Khi cần thì nói ngon nói ngọt.
    Khi hết cần thì chúng sẽ có cả ngàn lý do để quét mình đi thẳng cánh. Già
    rồi, hãy lo cho thân mình đi.

Bà bạn già khác cũng nhắn nhủ:

  • Cô đừng tưởng không có mình trái đất sẽ ngừng quay. Không có cô mọi việc
    cũng sẽ đâu vào đấy. Hồi chúng mình mới sang đây, có nội ngoại nào ở gần
    đâu, vậy mà chúng nó cũng nên người đó thôi. Việc chính là hai vợ chồng
    già phải lo cho nhau. Khi rảnh rỗi thì đi chơi chứ vướng cháu thì chả còn đi
    đâu được nữa.
  • Mẹ chồng nàng dâu là truyện truyền kiếp, từ xưa đến nay, từ Âu sang Á. Bà
    hãy nghĩ cho kỹ trước khi quyết định. Đừng để mắc vào cảnh dở khóc dở
    cười. Nhất là đừng ở chung, phức tạp lắm.
  • ………..
    Những lời dặn dò cũng khiến bà nao núng. Những kinh nghiệm và hoàn cảnh đau
    thương cuả những người quen mà bà chứng kiến cũng khiến bà ngại ngùng. Bà
    nhớ ngày xưa ấy, buổi tối trước ngày bà lên xe hoa, mẹ bà đã dặn dò con gái về
    nhà chồng phải nhớ chữ nhẫn nhịn và trong đời cứ đối xử tốt sẽ gặp hay. Cứ ăn ở
    cho đầy đượm, hết lòng, cho phải đạo làm người. Gieo nhân lành sẽ gặp quả
    tốt… Bà đã về nhà chồng với niềm tin phơi phới, với hành trang là trái tim đầy ắp
    yêu thương. Tình thương bà sẵn sàng cho đi trước để mong được nhận lại.
    Nhưng thực tế đã khiến bà ngỡ ngàng, những đối xử khó khăn của mẹ chồng làm
    bà không hiểu nổi, chỉ biết im lặng chịu đựng. Cuối cùng nhân lành của bà gieo
    cũng nhận được quả ngọt. Những năm tháng về sau hai mẹ con đã thông cảm
    nhau hơn, thương yêu nhau hơn, nhất là những ngày sau biến cố Tháng Tư năm
    bẩy lăm. Trong phút lâm chung cụ đã nắm tay bà mà nói: “ Bỏ qua nhé, bỏ qua hết
    nhé… Mẹ sẽ phù hộ cho các con, mẹ sẽ phù hộ cho các cháu…”. Khi đi vượt biên,
    lúc nào bà cũng cảm thấy như có cụ ở kế bên. Nguy hiểm nào cũng như được cụ
    phù hộ để vượt qua.
    Bây giờ bà là mẹ chồng và có nàng dâu. Bà tâm niệm rằng sẽ yêu thương dâu, rể
    hết lòng để lịch sử không hay về mẹ chồng nàng dâu không tái diễn. Lịch sử phải
    sang trang!
    Cô con dâu phải sinh mổ nên đã chọn ngày. Bà sắp sẵn công việc để sang Cali
    trước ngày sanh cháu. Bà muốn là người đầu tiên ôm cháu nội vào lòng như
    trước kia bà đã vào phòng sanh với con gái và là người thân đầu tiên bế thằng
    cháu ngoại. Con bé thật xinh, đôi mắt tròn to, vầng trán cao thông minh. Ôm con
    bé vào lòng mà bà sung sướng ngất ngây, niềm yêu thương dào dạt. Bà gửi hình

cho ông và báo cho ông biết là bà sẽ ở lại chơi với cháu, trông nom mẹ con nó cho
đến khi đầy tháng bà mới về. Ông biết là ông lại bị bà bỏ rơi như khi bà sang chăm
lo cho thằng cháu ngoại.
Một tháng nuôi gái đẻ bà đã lo lắng chu toàn như mẹ đẻ lo cho chính con gái ruột.
Cô con dâu theo kiểu xưa nên kiêng rất kỹ. Cô ở trên lầu, bếp ở nhà dưới, hàng
ngày bà phải ba bữa sửa soạn cơm nước sắp vào khay bưng lên tận phòng. Bà nấu
cơm nghệ, hầm chân giò với hạt sen, rim thịt thăn với nước mắm, hạt tiêu, thật
khô cho bà đẻ. Mỗi ngày bà lại nấu một nồi nước xông bỏ thêm vỏ bưởi, vỏ quít
để cô hơ mặt, lau mình. Bà đã làm tất cả bằng sự thương yêu, tự nguyện. Con bé
cháu thì bà vuốt ve, nắn bóp chân tay. Ầu ơ ví dầu hát ru cháu, cả ngày bà thủ thỉ
chuyện trò với con bé. Mỗi sáng bà bế nó sang giường bà phơi nắng. Những vạt
nắng vàng tươi, trong trẻo, xuyên qua cửa sổ ngay cạnh giường bà. Nắng vuốt ve,
ôm ấp cái lưng xinh xinh, bé xíu.
Sau ngày đầy tháng con bé bà trở về Texas. Bà nhớ quắt quay ba đứa cháu nội,
ngoại bên Cali. Bà nài nỉ:

  • Ông ơi, mình dọn về Cali nhá!
  • Mình đang sống yên ổn bên này. Chúng mình mỗi ngày một già, bà liệu còn
    sức mà chạy theo mấy đứa nhỏ không? Cố gắng rồi gục xuống, đau ốm lại
    khổ.
  • Đến đâu hay đến đó ông à. Mình ở đây rảnh rang, chúng nó thì bận rộn.
    Giúp cho chúng nó được lúc nào hay lúc ấy. Ông lo gì xa quá.
    Bà hạ giọng thuyết phục thêm:
  • Ông này, nhìn con bé tôi thương lắm. Hay là mình về trông cháu vài năm.
    Khi con bé biết nói thì thôi. Nghĩ đến việc mướn người hay gửi người ta
    trông tôi ngại lắm ông ạ. Nhỡ nó bị hành hạ… Nó đã biết nói đâu mà mách.
    Ông xem trên truyền hình hay trên mạng đi. Bây giờ có nhiều kẻ bịnh hoạn,
    nhiều người độc ác lắm đó ông ơi… Về nhá…!
    Ông nghe cũng hơi xiêu lòng:
  • Để tôi nói chuyện với chúng nó xem sao. Bà sửa soạn đặt vé máy bay đi. Bà
    với tôi cùng về Cali một chuyến. Tôi cũng muốn sang thăm mấy đứa cháu.
    Đi về rồi mới tính được.

Nghe nói bố mẹ sang chơi thăm thú tình hình để xem có thể dọn về không, hai
người con đều dọn dẹp một phòng riêng tươm tất ở mỗi nhà để tuỳ bố mẹ thích ở
nhà nào cũng được vì hai nhà cũng gần nhau.
Gặp mặt ba đứa trẻ ông như bị hớp hồn. Thằng cu Bi, cháu ngoại lớn, mới ngày
nào đến thăm ông, nó mới biết đi lẫm chẫm mà mỗi buổi chiều khi nghe chuông
cửa đã biết ông đi làm về để lủn tủn như con chó con vẫy đuôi chào rồi cất mũ,
cất giầy cho ông, bây giờ đã học lớp hai tiểu học. Thằng cu Tý, em nó, khi mới đẻ
nằm trong nôi cứ toét miệng cười đã sắp vào mẫu giáo. Con mé MiMi trắng trẻo,
bụ bẫm, đôi mắt tròn xoe đã biết nhìn ông hóng chuyện. Ông bà ở chơi một tuần
với con cháu, đi thăm khắp vùng xung quanh. Hai thằng cháu ngoại đưa ông bà
đến thăm ngôi trường chỉ cách nhà hơn một block. Khung cảnh quanh đó cũng
êm ả, thanh bình.
Nhà hai con ông chỉ cách nhau vài khúc rẽ. Đi bộ thì mất độ nưả giờ mà lên xe thì
không đến mười phút. Cả hai nhà đều tươm tất, sạch sẽ; vườn trước, vườn sau
rộng rãi, khang trang. Đi xem giá nhà thì quá đắt so với bên chỗ ông. Bằng căn
nhà ông đang ở thì bên này giá gấp bốn hoặc năm lần. Nếu dọn về thì đó thật là
vấn đề nan giải.
Những cặp mắt đen láy của các cháu ngước nhìn ông, những câu nói ngây thơ hồn
nhiên, những tràng cười khanh khách, giòn tan của hai thằng nhỏ quyến rũ ông,
khiến ông bà quyết định về gần chúng nó.
Những năm đầu thật hạnh phúc, đúng như ao ước của bà, nhà có già có trẻ, vui
vẻ, ấm cúng. Thoạt đầu ông bà ở nhà con trai vì bé Mimi nhỏ nhất. Bà trông nom
con bé, nấu ăn cho cả hai nhà. Mỗi buổi sáng ông xách giỏ đồ ăn bà nấu sẵn sang
nhà con gái, trông nom dậy dỗ hai thằng cháu ngoại. Được một năm cô con thèm
một đứa con gái nên ráng sanh thêm, nhưng lại ra thằng con trai nữa. Thằng bé
tuổi chó nên ông gọi là con chó Lu. Ông bà lại dọn sang nhà bé Lu vì bé nhỏ nhất.
Bé Mimi lớn hơn nên mỗi buổi sáng bố nó phải đưa sang nhà bác trước khi đi làm.
Buổi chiều mẹ nó đến đón, tiện xách cơm về luôn. Ông bà quên hết các thú vui
khác, suốt ngày chạy theo các cháu.
Ông bà như trái banh bị đá qua đá lại giữa hai nhà vì năm sau cô con dâu cũng lại
sanh thêm đứa nữa.

Thấm thoắt ông bà về Cali đã hơn mười năm, cu Bi sắp vào đại học. Nếu ở Việt
Nam thì Mimi sắp là nữ sinh Trưng Vương. Thời gian qua thật nhanh, ông bà cũng
già yếu đi nhiều. Các cháu đã lớn không cần sự săn sóc nhiều nữa, cu út cũng lên
bẩy, đã đến trường. May mắn gặp được căn nhà nhỏ vừa túi tiền, vừa với nhu
cầu nên ông bà đã ra ở riêng. Sống với con cái cũng có những đụng chạm, bà coi
như đó chỉ là những chuyện nhỏ, những suy nghĩ khác nhau cuả hai thế hệ, cung
cách sống, quan niệm về đời sống khác nhau giữa già và trẻ để giữ cho mình được
cái tâm thanh thản. Mình không biết trước được những gì xẩy ra nhưng được an
lạc hay không là do tâm mình.
Bây giờ bà đã chính thức về hưu chỉ còn ông vẫn “đi làm” ngày vài tiếng, để ông
khuây khoả, khỏi phải lái xe đi tìm bạn già chuyện gẫu. Bà cũng có một khoảng
thời gian riêng, không gian riêng của mình bà. Bà lại ngước mắt tìm mây, những
cụm mây trắng nhẹ như bông lang thang trong bầu trời, ở đó bà đã gửi gấm
những mộng mơ, lãng mạn của thời niên thiếu. Bà cũng đi tìm mây để hỏi khi
vướng phải những trắc trở, chông gai. Bà đã biết chấp nhận những đau khổ, đã
tìm ra những khiá cạnh lạc quan của sự việc và cho rằng đó chỉ là những thử thách
nên mọi chuyện cũng thoáng qua, nhẹ bay đi như những làn mây trắng.
Thu tàn trời sẽ sang đông. Mỗi muà đều có những vẻ đẹp riêng. Hết muà đông
cây cối sẽ đâm chồi nẩy lộc. Xuân về với những chùm Wisteria tím rung rinh trong
nắng. Muôn hoa sẽ khoe sắc, toả hương. Buổi sáng ông bà sẽ cùng đi bộ trên
những con đường có hai rặng anh đào hồng thắm, những rặng Dogwood trắng
muốt tinh khôi. Mây trắng trên cao vẫn lờ lững theo bà. Chim chóc ríu ríu hát ca.
Cảnh thiên nhiên khiến bà ngất ngây. Bà muốn ôm hết vũ trụ này, lòng bà ngập
tràn hạnh phúc.

Đỗ Dung

THƠ ĐƯỜNG XƯỚNG HỌA: NGUYỄN HUY KHÔI &

Thi Nhân VTLV Cùng Thân Hữu

GỬI CỐ NHÂN – MIỀN VIỄN XỨ – NGUYỄN HUY KHÔI

NHƯ THU (HỌA)

GỬI CỐ NHÂN – MIỀN VIỄN XỨ

(Xướng)

Dốc hũ Quỳnh Tương buổi biệt ly,

Men nồng tửu đắng lệ lòa mi !

Tâm lương gắn kết tình thi hữu,

Tuệ khí giao hòa nghĩa cố tri.

Xa ngái Biên Khu sầu Nhạn lạc,

Tuyệt mù Quan Ải xót Câu phi !

Cho dù sương tuyết đông hàn giá

Vẫn nhủ lòng nhau giữ ngãi nghì !

                                20-9-2025

                         Nguyễn Huy Khôi

***

THU VỀ GỢI NHỚ

(Họa)

Thu vàng gợi nhớ buổi chia ly

Ngắm lá thay màu rũ nét mi

Hẳn kẻ năm châu đều thấu rõ

Và người bốn bể thảy tường tri

Quê cha rời bỏ chùn chân bước

Đất Tổ xa lìa sững cánh phi

Đau đáu chờ mong ngày trở lại

Hằn sâu tâm khảm… bất tư nghì!

Phương Hoa – SEP 19, 2025

***

***

NHỚ VỀ CỐ LÝ

           cmn

Vạn dặm vơi đầy rượu cạn ly

Từ phen lệ xót dưới hàng mi

Cố hương đôi lúc như tương kiến

Cựu cảm nhiều khi tưởng hỗ tri

Tuổi trẻ có thời cung kiếm mỏi

Lão phu quên thủa ngựa xe phi

Tấc lòng se sắt bên trời gió

Khói lửa hoàng hôn cuốn bất nghì …

           Utah 20 – 9 – 2025

               CAO MỴ NHÂN

***

TRÁCH BẠN

Lòng buồn dằng dặc phút chia ly

Lệ thảm dâng sầu ướt đẫm mi

Khắn khít keo sơn niềm hạnh ngộ

Mặn nồng đằm thắm nghĩa tương tri

Đinh ninh tình cảm dường non trụ

Mặc kệ tháng ngày tựa ngựa phi

Mười mấy năm qua cùng gắn bó

Thế mà bỗng chốc nhạt tâm nghì.

Sông Thu

(21/09/2025 )

***

**

*VƯỜN NHẠC THU PhamPhanLang

1)- KHÚC TÌNH LƠI – Nhạc Mai Hoài Thu – Thơ PhamPhanLang – Tiếng hát Thanh Lan – Đệm đàn Đàm Hà

KHÚC TÌNH LƠI

Lá rơi rơi mãi ở lưng đồi
Chao xuống hồn nghiêng tim lẻ loi
Ôi thu diễm tuyệt thu say đắm
Ngây ngất môi buồn mộng chơi vơi


Một áng mây chiều trôi lờ lững
Xin hãy đưa ta đến góc trời
Nơi ấy thu vàng thu rực rỡ
Có người mắt nhắm chốn xa xôi.


Ơ kìa một cánh chim đơn lẻ
Chao xuống bên đời mắt chơi vơi
Thu mộng sắc màu thu bảng lảng
Có người ngồi nắn khúc tình lơi…

PhamPhanLang

***

2)- THU HẢI ĐẢO (Thơ PhamPhanLang. Nhạc Vĩnh Điện) Đông Nguyễn

THU HẢI ĐẢO

Thu đã về rồi ai có hay
Tôi ở nơi đây những tháng ngày
Thu về không sắc không se lạnh
Hải đảo nắng vàng mây trắng bay


Nhớ lắm mùa thu ngập lá vàng
Ngẩn ngơ trong gió chuyển mùa sang
Tôi thường đi mãi trong rừng vắng
Nhặt lá thu bay tưởng đến chàng


Nhưng mùa thu ấy không còn nữa
Hải đảo nơi này không dáng thu
Muốn tìm một chút hương thu cũ
Chỉ thấy non cao phủ sương mù…

PhamPhanLang

**

3)- Vân Khánh: TIẾNG THU – Nhạc: Mai Hoài Thu – Thơ: PhamPhanLang

**

TIẾNG THU

Lá thu vàng thẫm đất trời
Mùi hương của gió làm tôi nhớ chàng
Mỗi năm cứ độ thu sang
Tôi đi ngơ ngẩn giữa hàng phong thu


Tìm anh lãng đãng sương mù
Lắng nghe lá rụng như ru cõi nào
Anh ơi giờ ở nơi nao?
Thong dong nhàn nhã bên hào sậy lau?


Hay anh phiêu bạt về đâu?
Có còn nhớ đến mưa ngâu chốn này?
Vàng thu ngắm lá thu bay
Nhớ anh nhớ quá lệ cay ngậm ngùi


Từ anh vĩnh biệt nói cười
Trăng không sáng tỏ đất trời âm u
Xa xa trong cõi mịt mù
Thoảng như vọng lại tiếng thu ru hời…

PhamPhanLang

**

4)- THU MỘNG -Thơ phamphanlang -Nhạc Mộc Thiêng -Ca sĩ Hoàng Quân

**

THU MỘNG

Ta đến bên thu nghe gió lạnh
Nhìn mây lờ lững giọt chiều rơi
Tâm tư mộng tưởng hồn như thoát
Nghe tiếng ai về nhịp bước lơi


Khe khẽ xin đừng lay động gió
Để ta níu hái cánh mây trời
Mắt ai êm ái trong như ngọc
Ôm trọn hồn ta mộng chơi vơi


Choàng tỉnh tìm xem người vẫn đó
Không gian lạnh vắng lá vàng rơi
Lá vàng rơi mãi ta ngồi khóc
Người đã đi rồi thu lẻ loi….

PhamPhanLang

**


5)- THU HỜ HỮNG (Thơ : Pham Phan Lang. Nhạc : Vĩnh Điện) Ngọc Quy

**

THU HỜ HỮNG

Nắng đi chiều ở lại
Ta đứng mãi bên sông
Canh chừng con nước chảy
Nhìn thu rơi xuôi dòng


Nhớ những chiều gió lộng
Lá vàng rụng đầy sông
Con đò neo bến đợi
Biết người có về không?


Bao thu qua hờ hững
Đò xưa đã sang sông
Dòng sông càng thêm rộng
Cõi lòng vẫn nhớ mong


Thu này bao thu nữa?
Người sẽ về ngang sông?
Lá vàng ơi thôi rụng
Để má thắm còn hồng…

PhamPhanLang

NHỮNG BÀI THƠ THU CỦA THI NHÂN MẶC KHÁCH

LỆ BÚT

Bao mùa lá rụng mỗi Thu sang

Thoáng đã qua mau chợt ngỡ ngàng

Nhớ mãi luyến lưu buồn giã biệt

Đâu ngờ đôi ngã khóc ly tan

Em đi…vui với đời hoa gấm

Anh vẫn…áo tù cảnh xốn xang

Đói, lạnh mưa rơi lòng trống vắng

Mượn Thơ lưu bút lệ dâng tràn…

MẶC KHÁCH

**

THU HIU HẮT

U Minh buồn một chiều Thu phai nắng

Bước chân Em thoăn thoắt giữa đồng hoang

Anh nghe như ai giẫm nát linh hồn

Em run sợ bóng chiều buông hoang vắng

Nhanh lên Em, hòang hôn đang tắt nắng

Rừng chuyển mình, gió lộng cảnh đìu hiu

Em về mau kẻo lỡ chuyến đò chiều

Anh lo ngại đường xa đầy bất trắc

Nhìn theo Em…vòng kẽm gai, se thắt

Xót xa lòng nhớ mãi dáng Em thơ

Em trở về cô lạnh nét bơ phờ

Anh đứng lặng …cõi lòng nghe tan nát

Trăng Thu lạnh, nhạt nhòa đêm ngơ ngác

Muôn hồn ma tức tưởi khóc âm thầm

Lá vàng rơi phủ kín kiếp tù nhân

Em đã hiểu ! Thu về sao HIU HẮT?!

MẶC KHÁCH (1980)

**

           MÙA THU và THI NHÂN

             Thu về ấm áp làn hương

      Muôn hoa đua nở yêu thương mong chờ

             Dường như ấp ủ tình thơ

      Gió mùa êm ả đêm mơ ngỡ ngàng

             Lắng nghe nhẹ bước Thu sang

     Xôn xao con phố rộn ràng Thi nhân

            Trăng Thu e ấp bâng khuâng

     Tình Thu âu yếm lâng lâng dịu dàng

            Thu đi sao nỡ vội vàng

     Tâm tư khép mở dở dang ý tình

             Mùa Thu tình tứ đẹp xinh

     Buồn chi khép lại cho tình dâng cao

             Hồn Thu tựa ánh trăng sao

      Hương Thu dịu vợi sắc mầu dấu yêu

            Yêu Thu thương cả những chiều

     Êm như gió thoảng mỹ miều dáng Thu!

           Tìm đâu hương vị thuở nào

    Nhìn nhau cũng đủ xuyến xao tâm hồn  

            Đêm Thu đọng giữa môi hôn

Trăng Thu đồng lõa đêm còn nhẫn nha …

      Mặc khách

CHIM ĐẦU ĐÀN

Chúc mừng Lạc Việt dón Thu sang

Tà áo hương bay dáng dịu dàng

Rộn rã nàng Thơ khoe bút ngọc

Âm thầm lữ khách tiếc cành vàng

Văn chương trầm bỗng đời thêm sắc

Thi phú du dương tận Đại ngàn

Năm ấy người xưa*  lòng chạnh nhớ

Thời gian hờ hững bóng dần tan

 MẶC KHÁCH

( *Vts Chinh Nguyen )

***

ĐÓN THU

Lặng lẽ Quê Người đón lá phong

Thỏang nghe hương tỏa đóa Lan Hồng

Ngọt ngào sương ngậm còn e ấp

Rực rỡ đêm về vẫn đợi trông

Mặc Khách bâng khuâng tơ tưởng nhớ

Tao Nhân xao xuyến dạ chờ mong

Thu sang thôi hãy vui giây lát

Đừng để buồn vương se sắt lòng ?!

Mặc Khách

***

THU MƠ (Bài họa)

Lặng đứng bên rừng Thu lá phong,

Ngất say giữa sắc đỏ chen hồng.

Lung linh dải nắng khom mình ngó,

Lộng lẫy cây ngàn ngửa mặt trông.

Mây lướt rộn ràng khơi nỗi nhớ,

Gió lùa ríu rít gợi niềm mong.

Thu mang nét đẹp cho trần thế,

Xui khiến thi nhân nao nức lòng…

Thu T.10-2012

***

THU VỀ (Bài họa)

Thu về Trung Mỹ đón nam phong

Ngây ngất hương thơm tỏa dậu Hồng

Mặc khách đê mê lòng ngóng đợi

Giai nhân bẻn lẻn dạ chờ trông

Trộm nhìn âu yếm hồn chất ngất

Thầm liếc lả lơi tình nhớ mong

Tưởng nhớ thu sang ngày tháng cũ

Người đi kẻ ở vấn vương lòng ?!

Kim Hương (Costa Rica 29-10-2012)

***

THU VẮNG (Bài họa)

Đất khách mưa rơi ngợp lá phong.

Sắc bay vàng –tím- đỏ -cam- hồng…

Nhà rung bảo giật ,người sơ tán

Đêm vắng mưa giầm, mắt ngóng trông.

Lảng đảng thơ xưa, còn xướng họa.

Âm thầm bạn cũ vẫn chờ mong.

Quê nhà thu đến buôn vui nhỉ.

Thầm hỏi thi nhân có bận lòng.

Lam Điền NT

(Viết trong ngày bảo Sandy miền Đông Bắc Hoa Kỳ. Và bảo số 8 Sơn Tinh tại VN 30/10/2012)

***

THU ĐỢI (Bài họa )

Lá vàng rơi rắc quyện Thu phong

Quanh khóm vườn lan chớm nụ hồng

Nhớ tới bóng Ai mà mỏi ngóng

Thương về đất Mẹ những mòn trông

Niềm tin canh cánh bằng nung nấu

Tình ái mơ màng chút đợi mong

Hẳn biết đón chờ đầy ước vong

An vui sâu lắng đọng trong lòng

Tố Nguyễn, San Jose 30/10/2012

***

Một mình nhặt lá dưới vi phong

Trong mưa cành lan ửng chút hồng

Cú ngỡ bên lá vàng trông ngóng

Người trai Lính Chiến thỏa ước mong

Lời nguyện hôm nào còn hun đúc

Thôi thúc người em nhỏ đợi trong

Được một ước mơ trong thương vọng

Vóng tay người lính mãi bên lòng…

Hoàng Lan

**

Lá vàng rực rỡ gió reo phong

Từng chiếc thu sang tựa cánh hồng

Mòn mõi chờ ai trên bến lạ

Con đò thấp thoáng vẫn chờ trông

Người đi biền biệt phương trời đó

Có biết nơi này dạ nhớ mong

Ngày đó chia tay tiếc nuối quá

Thôi đành chôn kính ở trong lòng

Hoa Thông NM, 31-10-2012

***

Quê người se sắt trận thu phong,

Rơi lá vàng luôn rụng lá hồng.

Trống trải cuộc đời đau đớn hận,

Ngùi thương đất mẹ mõi mòn trông.

Ngọn cờ dân chủ người đang đợi,

Câu hát nhân quyền dân mãi trông.

Đất khách thân già còm cõi mộng…

Không buồn sao được thiết tha lòng !

Liêu Xuyên

***

Hạ chưa đi hết đã thu phong

Phương nhớ xa xôi cánh hạc hồng

Bay bổng đêm sương sao xuyến gọi

La đà ngày muộn thiết tha trông

Hương cau thấp thoáng niềm hy vọng

Ly rượu vơi đầy nỗi ước mong

Mùa sẽ vàng thêm bao chiếc lá

Tao nhân hoà mực thả tơ lòng…

 Hawthorne 18 – 02–2019      

CAO MỴ NHÂN

                    (Họa 4 vận)

Bừng thức mùa về – Thu rước sang

Văn Thơ Lạc Việt thỏa sang trang

Lời trao đơm nụ bừng hoa trắng

Bút vẫy khai bông ngợp nắng vàng

Hương tỏa ngạt ngào tràn hải địa

Mạch khơi lai láng ngập non ngàn!

Giao lưu bằng hữu phiêu hồn cảm

Mở sáng bình minh, Hội khó tan!

                      Nguyễn Huy Khôi

                            5-10-2025

**

Vàng mơ nắng suộm lá thu phong

Bâng khuâng nuối hạ vãn sen hồng

Đường trăng xa ngái làn môi nở

Ngõ trúc ngùi vương ánh mắt trông…

Cò chớp chiều vơi sầu bến đợi

Cuốc kêu bãi vắng tạnh đò mong…

Biên khu nhớ bóng Giai Nhân…biệt…

The thắt niềm riêng đắng đót lòng!

                       Nguyễn Huy Khôi

                              5-10-2025

                 Hà Nội chiều nay, mưa phùn rơi khe khë.

                 Phố cổ im lìm, dưới mái ngói rêu phong,

                 Mưa mưa bay,  như lời em khẽ nói,

                 Sao mưa buồn, làm tan nát ngày vui! 

                        Nước lăn tăn hồ gươm mờ sương khói. 

                        Gánh hàng rong, lâng lẽ giữa phố quen,

                        Áo ai bay, bên hàng cây liễu rủ,

                        Nhớ cuộc tình, như một thoáng mây bay.

                Hà Nội ơi, xin mưa đừng rơi nữa,

                Để lòng ta, còn những phút ngây thơ,

                Dẫu xa rồi, nhưng tim luôn nhắc nhở,

                Chiều mưa phùn, làm tan nát tình ta! 

                                             Tuyết Nhung 

                                              Một chiều mưa phùn 2024

**

                 Hà Nội chiều nay mưa giăng lối,

                 Giọt buồn rơi rớt xuống hàng cây.

                 Ngõ nhỏ bâng khuâng vương hơi thở,

                 Như tiếng thì thầm, tháng ngâu bay.

                       Góc phố rêu phong mền theo gió

                       Mái ngói Hồ Tây loang bóng chiều.

                       Dáng ai vội vã trong mưa lạnh,

                       Áo mỏng ve sầu, tim hẳt hiu.

                 Ngâu ơi nối nhịp cầu thương nhớ,

                 Cho lứa đôi xa hoá hẹn hò 

                 Dù ngắn ngủi thôi, mưa ngâu kể

                 Chuyện tình chờ đợi tự thủa nao.

                      Hà Nội ướt mềm trong  kỳ ức.

                      Mỗi bước chân qua thấm mộng lành.

                      Nghe hồn phố cũ ngâm câu hát 

                      Mưa ngâu còn rớt xuống… mong manh.

                                      Tuyết Nhung 2024

**

                 Hà Nội xe lanh chiều nay,

                 Mưa ngâu ườt phố heo may gọi về.

                 Mái rong rêu phủ sơn thề,

                 Hồ Tây gợn sóng, tóc thề thoáng bay.

                       Bước chân vội giữa hàng cây,

                       Ai mang nỗi nhờ theo mây cuối trời 

                       Ngâu rơi nối mộng đôi người,

                       Cách xa rồi lại tìm lời hẹn thưa.

                Hà Nội nghiêng bóng trong mưa,

                Ngõ xưa chợt rộn, gió lùa khóm tre,

                Mưa ngâu rớt xuống lối về.

                Cho lòng Hà  Nội se se nỗi buồn.

                                      Tuyết Nhung 

                                       Hà  Nội mưa ngâu 2025




VTLV & THÂN HỮU: TRANG ĐẶC BIỆT MỪNG LỄ ĐỘC LẬP HOA KỲ – INDEPENDENCE DAY

***

MỪNG NGÀY ĐỘC LẬP HOA KỲ

Phương Hoa

Đón mừng ĐỘC LẬP July Fourth

Thung Lũng Hoa Vàng ăn lễ to

Đất nước Cờ Hoa – hoa pháo rực

VĂN THƠ LẠC VIỆT – Việt thi hòa

Cali hạnh phúc từ muôn nẻo

Miền Bắc niềm vui khắp mọi nhà

Kính chúc bình an toàn Mỹ Quốc

Diễn hành thật đẹp tỏa lan xa.

  Phương Hoa  – BBT VTLV

THƠ CAO MỴ NHÂN

 “JULY 4“  NGƠ NGẨN

*

Khi tới đây, tôi nhớ tháng ngày này

Fourth of July Lễ  Độc Lập

Independence Day … vui dồn dập

Mới đó, đã phần ba thế kỷ

*

Đứng bên cầu Golden Gate năm 1992

Tôi cứ tưởng một lần rồi không tới nữa

Hơn ba chục mùa hạ vàng rực rỡ

Chính nơi này đẹp nghĩa đất Tự Do

*

Ngó về phương tây, mặt trời đỏ xuống thấp

Phố núi miên man ôm hình hài sắc tộc

Tiếng kèn đồng người dạo khúc tha phương

Quê Việt tôi bên kia Thái Bình Dương

*

Đêm July 4 th man dại cửa thiên đường

Nhưng nếu bạn kéo tôi về cố lý

Tôi sẽ nhảy xuống Cầu Vàng hệ lụy

Vì không muốn thấy những xót thương

*

Bầy quạ kêu chia sẻ nỗi đau buồn

Tôi đứng giữa lằn ranh đời cũ, mới

Mai mốt chắc chôn thân già nẻo cuối

Chốn quạnh hiu, sấp mặt khóc … vô thường …

*CAO MY NHÂN

San Francisco 30 – 6 – 2025

**

Mỗi năm khi tháng Bảy về, nỗi đau năm xưa lại âm thầm trở giấc trong tim tôi. Ngày Lễ Độc Lập 1985 đã vĩnh viễn cướp đi người chồng yêu quý – một sĩ quan Hải Quân VNCH can đảm, một người chồng, người cha luôn hết lòng vì gia đình và người khác. Anh đã hy sinh mạng sống mình khi lao xuống sóng dữ cứu các em bé đang bị cuốn ra khơi, trong đó có con gái út mới 11 tuổi của chúng tôi.

Trong niềm đau không nguôi của một người vợ, tôi viết bài thơ Hạ Buồn vào ngày July 4th 2014 để ghi khắc một ký ức định mệnh của đời mình. Năm năm sau, bài thơ được nhạc sĩ Vĩnh Điện phổ nhạc thành một ca khúc tha thiết và đã được danh ca Bảo Yến truyền cảm một cách xúc động đến nao lòng.

Xin mời nghe và chia sẻ…

PLang

HẠ BUỒN

Tháng Bảy lại về lòng buồn hiu hắt

Nhớ ngày này bao năm trước anh đi

Môi bất động anh chẳng nói lời gì

Và cứ thế anh đi không từ giã…

*

Đau đớn quá tôi điên cuồng vật vã

Trời Phật ơi xin cứu lấy chồng con

Anh nằm đây nhưng thân xác không hồn

Biết làm sao, làm sao anh trở lại??

*

Đã mấy mươi năm tôi còn nhớ mãi

Buổi sáng nào sóng dữ cướp đời anh

Để bao đêm nhìn trăng chiếu qua mành

Lòng thổn thức ôi mùa hè định mệnh…

phamphanlangJuly 4th 2014

Every year, as July returns, a deep ache quietly stirs within me. Independence Day 1985 forever marked my life with grief, as it took away my beloved husband — a brave former Navy officer of the Republic of Vietnam, a devoted father, and a man who always put others before himself. He gave his life to save a group of children swept away by a sudden undertow, including our youngest daughter, who was only eleven at the time.

In the silence of anguish, I wrote this poem, Hạ Buồn (Summer of Sorrow), on July 4th, 2014, to honor that tragic yet heroic moment. Five years later, it was beautifully set to music by composer Vĩnh Điện and soulfully performed by the renowned singer Bảo Yến, whose haunting voice captured the heartache and depth of that day.

I invite you to listen, to feel, and to remember — through each verse and note — the weight of love and loss

SUMMER OF SORROW

July returns — my heart falls still,
Haunted by the day fate broke its will.
You left in silence, lips unspeaking,
No last goodbye… just slow soul-leaking.

Grief devoured me in raging cries,
I begged the heavens, tears in my eyes.
You lay there — body cold, soul flown,
How could I bring you back… alone?

So many years, and still I see
That morning wave that stole you from me.
Each night I watch the moonlight creep,
And ache for that summer I cannot keep…

phamphanlang
July 4th, 2014

Translated from Vietnamese poem “Hạ Buồn” by Phạm Phan Lang

MINH THÚY THÀNH NỘI

MỪNG LỄ ĐỘC LẬP HOA KỲ

*

Mùa hè đang rực rỡ

Ánh nắng đẹp tươi hồng

Cánh Én lượn thong dong

Bươm bướm bay tràn ngập

*

Cảnh ra đường tấp nập

Ngày lễ lớn Hoa Kỳ

Shopping chật người đi

Hớn hở vui đầu hạ

*

Bóng nắng xuyên cành lá

Đỏ, tím, vàng lối hoa

Con cháu trở về nhà

Tiệc tùng theo dòng họ

*

Cờ treo chào trước ngõ

Các nơi màn diễn hành

Trống nhạc dồn dập nhanh

Biểu dương sức hùng mạnh

*

Bầu trời đêm gió lạnh

Pháo bông bắn đì đùng

Những sắc màu nở tung

Chào mừng Lễ Độc Lập

*

Minh Thúy Thành Nội

Tháng 7/4/2025

**

MỪNG LỄ ĐỘC LẬP HOA KỲ – NGUYỆN CẦU ĐỘC LẬP CHO UKRAINE
Phương Hoa

Lần đầu tiên tôi chú ý đến ông già Mỹ trắng ngồi xe lăn trên lề đường,
khi xe tôi dừng đèn đỏ chuẩn bị quẹo vào trung tâm bán sỉ Costco. Tôi
nhớ đó là khoảng thời gian quân Nga bắt đầu tấn công Ukraine, cách đây
cũng đã bốn, năm tháng gì đó. Chiếc quần jean lưng lửng, loang lổ vết
bẩn và rách te tua, lộ ra hai đầu gối nám đỏ bầm và đôi chân lông lá; áo
thun ngắn tay màu xanh rừng của lính, màu áo quen thuộc của Tổng
Thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy, vị tổng thống anh hùng của một
dân tộc anh hùng mà cả thế giới đều kính nể; trên cánh tay áo ông ta còn

gắn một lá cờ màu vàng xanh của đất nước Ukraine.

Tôi chợt cười thầm. Là “fan” hâm mộ của tổng thống Ukraine đây mà.
Tôi cũng là người rất hâm mộ ông tổng thống thông minh gan dạ này.
Lần đầu tiên thấy Zelenskyy phát biểu với giọng nói hùng hồn, lời lẽ
khôn khéo, mạnh mẽ, kêu gọi thế giới giúp đỡ Ukraine, làm tôi rất khâm
phục. Nhưng khi nhìn ánh mắt chứa đựng sự oán hận, lẫn đau khổ, và sự
chịu đựng tột cùng của Zelenskyy, tôi muốn rơi nước mắt.
Ông già ngồi trên xe lăn khổ người phốp pháp với cái bụng bự tròn quay
nhú ra dưới lớp áo. Khuôn mặt khắc khổ và buồn bã, nhưng hàm râu
quai nón rậm rì khiến ông toát ra một vẻ mạnh mẽ kiên cường, và không
thấy có chút gì là đáng tội nghiệp, dù trên tay ông cầm tấm bảng có mấy
chữ viết tay xiêu vẹo: “Please help!”

Điều khiến tôi xúc động và chăm chú quan sát kỹ ông già là vì ông đội
chiếc mũ dìm đen có hàng chữ màu vàng in thật lớn: VIETNAM WAR
VETETRAN. Một cựu chiến binh Việt Nam. Người này đã từng bay
qua nửa vòng trái đất giúp dân tộc tôi gìn giữ tự do và hòa bình. Tôi biết chính phủ Mỹ rất ưu đãi các cựu quân nhân, tại sao ông già này lại đi ăn
xin như thế nhỉ.

Đèn chuyển sang màu xanh. Tôi chợt giật mình bừng tỉnh vì tiếng còi
hối thúc của xe sau. Làn đường hẹp không có chỗ tắp vô, nên tôi vội
chụp lấy cái điện thoại, moi hết số tiền lẻ trong ngăn bên của cái vỏ bọc,
và rà xe tới gần chỗ ông già. Hạ cửa kính xuống, tôi chồm tới nhét nắm
bạc lẻ vào tay ông rồi nhấn ga chạy đi, bỏ lại đàng sau ánh mắt sáng lên
đầy thiện cảm với đôi bàn tay chắp xá và tiếng “Com on” thật to. Vào
trong Costco lựa đồ mà tâm trí tôi mãi nghĩ về người cựu chiến binh Việt
Nam với cái vẻ mặt oai hùng nhưng buồn bã ấy.

Tôi ở không xa Costco, nên tôi thường xuyên đi mua đồ và đổ xăng ở đây. Những lần sau đó, mỗi khi đi Costco tôi đều cố ý mang theo một ít tiền để cho ông già này, vì hầu như ông luôn luôn ngồi tại chỗ cũ. Và tôi trở thành khách hàng của ông lúc nào không hay.

Một lần, chẳng hiểu sao ông lại đổi hướng, thay vì ngồi bên phải thuận tiện xe cộ qua lại dừng đèn đỏ cho tiền, ông lại chuyển sang ngồi phía bên trái, trên lề cái “only” quẹo trái ngăn đôi giữa hai bên đường xuôi và ngược chiều. Thế nên trên đường đến tôi không thể đưa tiền cho ông.


Mua sắm xong ra xe tôi lục lấy cái phong bì rồi bỏ tiền vào đó, và lái chầm chậm vô làn thứ nhì từ bên trái. Khi dừng lại đợi đèn xanh tôi hạ cửa xuống cầm lấy cái bì thơ, chồm ra ngoài và thảy qua cho ông già. Tôi cố ném vào chiếc xe lăn ông đang ngồi, nhưng không ngờ cái bì thư va vào chiếc xe sau vừa trờ tới, và nó rơi xuống đất nằm trong lòng đường. Bì thư không dán nên số tiền văng tung tóe, làm tôi cảm thấy rất áy náy. Tôi định đậu xe để xuống nhặt lại cho ông, thì người phụ nữ da trắng trong xe đã bước xuống gom hết lại những tờ bạc dưới đất và bước tới đưa cho ông già. Đúng là “Người Mỹ tử tế,” tôi thầm nghĩ. Từ những việc cỏn con này, tuy chưa một lần trò chuyện, tôi có cái cảm giác ông già Mỹ đã là “người quen.”

Nhưng đó là lần cuối cùng tôi cho tiền ông. Những lần sau tôi cũng mang theo tiền, nhưng không còn thấy ông già xuất hiện chỗ đó nữa, và mỗi lần chạy ngang qua tôi có cảm giác hơi buồn, nghĩ là chắc ông ấy đã … vĩnh viễn ra đi. Tồn tại từ thời chiến tranh Việt Nam, tuổi ông nay cũng đã cao rồi còn gì.
*
Ngày 4 Tháng 7 năm 2022, ngày Lễ Độc Lập Hoa Kỳ. Vì được “xả trại Covid,” mấy đứa con đưa tụi nhóc cháu nội đi chơi xa hết, không đứa nào về chung vui như trước kia, nên tôi rảnh rang việc nấu nướng. Qua hơn hai năm trốn dịch trong nhà cũng bị “cuồng chân,” ông xã tôi muốn dành ngày lễ Độc Lập đi tháp tùng đoàn diễn hành của thành phố cho thư giãn gân cốt. Đặc biệt, năm nay thành phố có tổ chức cuộc thi chạy bộ 5 km quanh thành phố, trước giờ xe hoa bắt đầu cuộc diễn hành, để gây quỹ cho Nhà Tạm Trú Phụ nữ và Trẻ em. Đáng tiếc, chúng tôi dù cũng từng là dân chạy bộ nhưng vì bận rộn quên mất thời hạn, ghi danh trễ nên không thể tham dự. Cuộc thi này rất thú vị, vì dọc đường các cơ sở kinh doanh địa phương cung cấp miễn phí thức ăn nhẹ, các loại nước uống, trái cây. Sau cuộc thi có cả… bia cùng rượu cho người lớn giải lao nữa. Tất cả mọi thí sinh đều được phát áo đồng phục với số báo danh.
Dọc đường ai mỏi mệt có thể dừng lại bốc vài cái bánh, chai nước, rồi
vừa chạy vừa thưởng thức. Già trẻ gái trai đều tham dự được, ai đến
đích trước nhận phần thưởng và huy chương, những người mỏi mệt cứ
chạy sau hay đi bộ tà tà thì khi đến đích cũng được tặng những món quà
an ủi.

Buổi sáng, tôi thức dậy ăn uống xong là “diện đồ July 4th” áo đỏ có hình cờ Mỹ rồi cùng nhà tôi đi bộ ra phố. Thành phố nhỏ chúng tôi dọn về sau khi nghỉ hưu ở gần biển, thuộc vùng Đông Vịnh San Francisco, là một thành phố cổ. Chính quyền và người dân ở đây luôn luôn giữ gìn truyền thống tổ chức diễn hành xe hoa trong ngày Lễ Độc Lập hàng năm, trừ vài năm dịch Covid vừa qua. Năm nay mở cửa trở lại nên cả thành phố náo nức rộn ràng lo chuẩn bị cho cuộc diễn hành và cuộc thi chạy bộ.

Theo lịch trình, sau khi cuộc thi chạy 5 km bắt đầu, thì đoàn xe hoa cũng khởi hành từ tụ điểm gần bờ biển, chạy quanh downtown, dọc theo khu vực dân cư, giáp một vòng thì về lại chỗ cũ, chiều dài cũng trên bốn, năm dặm. Tôi háo hức ngắm nhìn, chạy tới chạy lui theo đoàn xe đủ màu sắc và kiểu dáng để chụp hình. Tôi mãi mê nhìn những kỵ mã cảnh sát thành phố oai phong trên lưng những chú ngựa nòi cao lớn bờm lông đen mượt, khoác những bộ yên cương rực rỡ sắc màu, và tôi bỏ lạc ôngxã trong dòng người coi đông nghịt hai bên lề đường.

Đến đoạn đường có những chiếc xe hoa thật dài và đẹp, tôi vội đưa điện thoại lên. Bấm được vài tấm hình, tôi xoay lưng lại định đi tiếp bỗng đụng phải một người đang bước tới thật nhanh. Tôi bị mất trớn ngã nhào vào đám đông đang ngồi coi diễn hành trên lề đường. Chiếc điện thoại vuột khỏi tay, và theo phản ứng tự nhiên tôi chụp vội cái tay nắm của một chiếc xe lăn gần đó để giữ thăng bằng trở lại. Bị xấu hổ, tôi vội cúi nhặt chiếc điện thoại lên rồi lắp bắp lời xin lỗi với người ngồi trên chiếc xe lăn có cắm đầy những lá cờ Mỹ nhỏ:

“I’m… sorry!”

“No problem!’Người đó trả lời, và rồi kêu lên với vẻ kinh ngạc,“Oh….thì
ra là cô à?”

Tôi chưa kịp hoàn hồn, nghe thế bèn nhìn kỹ ông ta, và chợt nhận ra người ngồi trên xe lăn chính là người ăn xin gần Costco tôi vẫn cho tiền mấy lúc trước. Vẫn chiếc mũ dìm có hàng chữ in “VIETNAM WAR VETETRAN,” vẫn “chiếc áo thun Tổng Thống Ukraine,” và lá cờ vàng xanh trên tay áo. Nhưng nhìn ông ta gọn gàng hơn, sạch sẽ hơn, và thần thái ông lúc này trông rất tốt, mặt mũi tươi tắn, nét mặt sinh động, không còn nét bơ phờ và buồn phiền như trước nữa. Tôi vừa ngạc nhiên vừa vui. Rủi mà may, tình cờ được dịp gặp lại ông già cựu chiến binh Việt Nam, người mà lâu nay tôi thường nghĩ đến mỗi lần chạy ngang qua chỗ ông từng ngồi xin ăn.

“Thì ra là ông!” Tôi cũng kêu lên mừng rỡ như gặp lại bạn cũ. “Ông có
khỏe không? Lâu nay ông làm gì mà tôi không thấy ông nơi… chỗ cũ?”


Tôi nói, không tiện nhắc lại chỗ cũ là chỗ nào. Ông ta chỉ cười, rồi quay
qua người phụ nữ Mỹ trắng lớn tuổi ngồi trên chiếc ghế xếp bên cạnh:


“Honey, cô đây là người anh thường kể với em trước kia, người bao giờ
cũng dừng lại giúp anh mỗi khi cô ấy đi mua sắm ở Cotsco.” Quay sang
tôi, ông tiếp, “Xin chào! Tôi tên là Scott, còn đây là Sue, bạn gái tôi.


Bà Sue gật đầu chào tôi với nụ cười hiền lành và đầy thân thiện. Thấy bà
có vẻ xuề xòa tôi cũng chào bà tự nhiên không chút dè dặt, tự giới thiệu
tên mình, rồi quay qua ông, chỉ vào chiếc mũ ông đang đội:


“Ông là cựu chiến binh Việt Nam? Lần đầu tiên tôi chú ý đến ông vì
chiếc mũ này. Có phải ông đã từng sang Việt Nam chiến đấu giúp quê
hương tôi?”


“Yes, I did! Vâng, tôi đã từng.” Rồi như còn có rất nhiều điều muốn nói,
ông già vừa quay đầu chiếc xe lăn, vừa ra dấu cho tôi và bà bạn ông tách
khỏi đám đông, “Chỗ này ồn ào quá, chúng ta hãy qua bên kia nói
chuyện đi.”

Bà Sue cởi chiếc áo khoác máng vào thành chiếc ghế xếp bà vừa ngồi,
để người ta biết là ghế có chủ, rồi bước vội theo ông. Tôi cũng hào hứng
bước theo hai người đến chỗ gần trạm xăng, nơi có một rừng cờ Mỹ thật
lớn đang phất phơ tung bay trong nắng.

“Trước nhất, tôi xin cám ơn ông,” tôi nói khi xe ông dừng lại bên cạnh
hàng cờ bay phất phới, “ngày ấy đã sang tận Việt Nam chiến đấu giúp
quê hương tôi.”


Ông Scott vội lắc đầu, và nói bằng cái giọng có vẻ nặng nề:
“No! Chúng tôi đã không giúp được gì cho các bạn. Cho đến tận bây
giờ, tôi luôn nghĩ rằng chúng tôi còn mắc nợ các bạn.”

Tôi thấy tội nghiệp ông. Đã mấy chục năm qua mà ông vẫn còn ấm ức,
nói ra những điều tôi thường nghe trước giờ mỗi khi nói chuyện cùng
những cựu quân nhân Hoa Kỳ trở về từ Việt Nam. Ông nới một hơi,
phàn nàn về chuyện thời chiến tranh Việt Nam, về cánh báo chí phản
chiến Mỹ, về người dân Mỹ xuống đường biểu tình, về chính phủ Mỹ…
càng nói càng hăng, mặt ông đỏ bừng.

Bà Sue đứng im lặng nghe, thỉnh thoảng lắc đầu, có vẻ như bà đã quen
với chuyện này
:


“Ông ấy vẫn thường như thế, mỗi khi có ai nhắc về chuyện chiến tranh
Việt Nam.” Bà nói.


Tôi muốn giúp ông quên đi cái quá khứ đau lòng ấy lúc tuổi già, nên
hướng qua chuyện khác:

“Cám ơn ông, Scott. Nhưng chuyện đã mấy chục năm rồi, làm ơn hãy
quên đi để cho tâm trí ông được nhẹ nhàng.” Tôi nói xong đổi đề tài:
“Bây giờ cho tôi hỏi, hình như ông rất hâm mộ Tổng Thống Zelenskyy
của Ukraine? Tôi thấy ông mặc áo màu giống Zelenskyy và còn đeo cờ
Ukraine, đã từ lâu lắm rồi?
”

Ánh mắt Scott sáng lên, và tôi biết là tôi đã… bắt đúng huyệt của ông.
“Oh yeah! Absolutely, yes!” Tất nhiên rồi! Ông kêu lên đầy vẻ thán
phục. “Cũng nhờ chứng kiến sự kiên cường của họ mà tôi mới ‘là một
con người’ như bây giờ!”

Có lẽ sự thân thiện và kính trọng của tôi đối với ông lâu nay đã khiến
ông tin tưởng. Cho nên dù mới gặp lần đầu, qua vài câu hỏi tế nhị và
cảm thông của tôi (bạn tôi thường nói tôi có năng khiếu trong việc khai
thác thông tin từ người khác mà!), Scott đã mở lòng kể cho tôi nghe về
chuyện của ông, về lý do tại sao ông trở thành kẻ ăn xin và bây giờ thì
trở lại phong độ cũ.

Và rồi, tôi quên mất đoàn xe hoa diễn hành, quên mất ông xã đang đi tới
đâu, quên luôn đám đông đang vỗ tay từng đợt mỗi khi có chiếc xe hoa
chạy qua. Tôi đứng lặng người, đắm chìm vào câu chuyện đầy cảm
động và đau thương của ông già Mỹ
.
*
Gần cuối năm 1974, ông Scott là thương binh trở về từ Việt Nam sau
một trận pháo kích của Việt Cộng vào nơi đóng quân của ông. Một mảnh
đạn pháo đi lạc đã ghim vào đốt sống nên ông bị liệt hai chân
.

Người vợ trung thành Cathy và đứa con trai độc nhất Richard của hai người đã
chăm lo cho ông suốt cả cuộc đời. Con trai ông ăn học thành tài, ra đi
làm nhưng không hề kết hôn, dù anh ta cũng có bạn gái đó đây. Mấy
năm về trước, gia đình ông gặp phải một cơn đại họa. Vợ ông và
Richard đã qua đời cùng lúc trong một tai nạn xe hơi, bỏ lại ông một
mình với tấm thân tàn phế.

Ông bị sốc vì quá đau khổ, quá thương nhớ, làm cho bấn loạn tâm thần. Do dùng thuốc gây nghiện quá nhiều để giảm stress, và còn mượn rượu giải sầu, ông đã trở thành con nghiện cả hai món. Cuối cùng, ông làm thân “homeless” không nhà vô ngụ trong “shelter” của thành phố. Vì nghiện ngập, số lương hưu hàng tháng đều
bay sạch, nên ông phải đi xin thì mới có thêm tiền mua thức ăn hoặc
thuốc để “phê” hay vài lon bia để uống. Ông kể xong thì nói:

“Cho đến thời gian tôi gặp cô, là tôi đã làm ăn mày cũng hơn một năm
rồi.
”

“Tôi thật là xin lỗi chuyện vợ con ông, Scott!” Tôi nói cùng với sự xúc
động tận đáy lòng vì câu chuyện thương tâm của ông. “Cầu Thượng Đế
phò hộ cho ông.”

“I’m okay now.” Bây giờ tôi ổn rồi, cám ơn cô.

“Cô biết không,” bà Sue nãy giờ đứng im, bây giờ thấy ông ngừng lại bà mới lên tiếng, “nếu không có chiến tranh Ukraine, không có Tổng Thống Zelenskyy, nhất là gần đây không có hai tù binh Mỹ bị Nga bắt giữ, thì hiện tại ông ấy vẫn còn đói khổ dài dài, còn ngồi ăn xin ở chỗ cổng vào Costco như cô từng thấy. Trước đó cho dù tôi đã hết lời khuyên can ông hãy đi cai nghiện nhưng ông không chịu nghe.”

“Là sao ạ?” Tôi hỏi với vẻ tò mò lẫn thích thú.

“Là do tôi quá ngưỡng mộ Zelenskyy và dân tộc Ukraine, tôi mới tự cai
nghiện!” Scott trả lời thay bà Sue. “Hằng ngày xem tin tức, tôi thương
đất nước họ lắm, những con người dũng cảm vô song.” Ông dừng lại
quay qua bà Sue, “Tôi quen Sue từ Trung tâm Tạm Trú cho kẻ không
nhà. Bà đã khuyên bảo và lo lắng cho tôi rất nhiều, và tôi nghe lời bà
mọi việc, ngoại trừ chuyện cai nghiện. Cám ơn em yêu!” Ông nói, đưa
tay vỗ vỗ vào lưng bà một cách rất âu yếm
.

“Wow! Ông làm tốt lắm! Good Job, Scott!” Tôi nói và đưa ngón cái lên.
“Nhưng tôi hơi… chậm tiêu một chút, ông có thể cho biết tại sao ông
ngưỡng mộ Tổng Thống và dân tộc Ukraine mà ông tự cai nghiện thành
công? Chả lẽ ông muốn… qua Ukraine đánh nhau với quân của Putin
giúp họ?” Tôi đùa.

“I wish!” Tôi rất muốn thế! Không ngờ Scott hăng hái trả lời. “Phải, tôi
rất khâm phục họ, ước gì tôi lành lặn và còn trẻ, khỏe, tôi sẽ qua Ukraine
giúp họ ngay không chần chừ! Nhất là gần đây mỗi lần xem tin tức,
thấy hình ảnh Alexander và Andy Tai ở Alabama bị quân Nga bắt giữ tôi
thương họ vô cùng, và tôi đã tự nguyền rủa tôi. Tôi nghĩ lại mình thật vô dụng, khi bao nhiêu đồng đội của tôi đang trong vòng nguy hiểm chiến đấu cho tự do, thì tôi ở nhà ăn no mặc ấm lại đi hủy hoại đời mình trong một thời gian dài như vừa qua, đến xém chút nữa bỏ mạng. God, cám ơn Thượng Đế! Tôi đã làm được!” Ông nói với một vẻ tràn đầy hãnh diện
.

“Đúng vậy, Scott đã tự mình cai nghiện, không cần tới trung tâm.” Bà Sue nói tiếp theo ông. “Và ông ấy đã làm rất tốt, kết quả chỉ trong vòng mấy tháng. Nhờ cả ngày ngồi theo dõi tin tức từ Ukraine, ông đã đánh gục và chiến thắng được các cơn ghiền vật vã. Tôi cũng phụ giúp ông nữa. Trong thời gian qua ông ấy và tôi đã tiết kiệm được một số tiền. Thay vì dùng mua ma túy và hoang phí rượu bia như trước, mới đây chúng tôi đã đem cho Hội Hồng Thập Tự Hoa Kỳ một ít để giúp cho người tị nạn Ukraine. Amazing! Quả là chúng tôi đã làm được điều đáng
kinh ngạc!
”

Tôi cảm động đến rưng rưng, không thốt ra lời. Ông Scott đúng là một người rất giàu tình cảm. Mất hết một lúc im lặng, cuối cùng tôi nói:

“Scott, ông quả thật là người tốt! Xin Thượng Đế phù hộ cho ông!” Rồi
tôi hỏi: “Ông có biết một trong hai tù binh đó là người Việt Nam của
chúng tôi không, anh Andy Tai Huynh. Không biết bây giờ họ ra sao.”

“Tôi biết, Tai là người Việt Nam. Chính phủ Mỹ vẫn đang cố gắng bằng
mọi cách để đưa họ về với gia đình, cô yên tâm đi.
”

Biết Scott theo dõi kỹ tin tức về cuộc chiến Ukraine, tôi hỏi:
“Theo ông, thì cuộc chiến Ukraine rồi sẽ đi tới đâu? Tôi xem tin tức thấy
tổng thống và dân tộc Ukraine rất kiên cường, nhưng quân Nga cậy
người đông tiền lắm, cứ tiếp tục xâm chiếm chứ không chịu dừng lại.
Bây giờ thế giới phải làm sao mới tốt cho Ukraine?
”

“Chắc chắn có một ngày quân Nga sẽ phải rút thôi!” Scott nói như
khẳng định. “Quân dân vô tội của Ukraine đã thiệt mạng quá nhiều rồi.
Thượng Đế công bình sẽ phán xét, kẻ ác sẽ phải đền tội. Cũng có lúc, tôi
giận các nước phương Tây quá chết nhát “chicken” không chịu giúp vũ
khí sớm cho Ukraine, để Zelenskyy phải kêu gào khản cả cổ mới chịu
gửi vũ khí cho họ.” Ông ngừng lại, lấy chai nước từ phía sau lưng ra hớp
một miếng rồi nói tiếp, “Cho tới sáng nay, quân Ukraine vẫn đang cố
gắng chận đứng quân Nga ở biên giới Donetsk, nhưng chẳng biết họ có
giữ nổi hay không đây.” Ông nghẹn ngào, “Poor Ukraine! Ukraine tội
nghiệp, mỗi ngày đều có rất nhiều thường dân vô tội bị quân Nga giết.
Tính tới nay, đã có hàng chục nghìn thường dân Ukraine lớp bị giết lớp
bị thương.” Và ông bỗng cao giọng như nấc lên, “Cuộc chiến này không
thể kéo dài! Hãy cầu nguyện cho họ!”

Tôi gật đầu:

“Đúng vậy. Chúng ta nên cầu nguyện cho đất nước và người dân
Ukraine. Cầu nguyện cho cuộc chiến này chấm dứt càng sớm càng tốt!”

“Phải! Hãy cùng cầu nguyện. Xin Chúa thương xót và cứu lấy
Ukraine!” Bà Sue cũng nói và đưa tay lên làm dấu thánh giá. “Ukraine
không thể nào thua, Chúa ơi!
”


Tự nhiên tôi cảm thấy trong lòng buồn bã vô cùng. Nếu rủi như Ukraine
không chiến thắng nổi quân Nga… Tưởng tượng tới đó, tôi chợt lắc đầu
rùng mình, không dám nghĩ tiếp
.

Chào từ giã Scott và Sue, tôi thất thểu bước theo những chiếc xe hoa cuối cùng của đoàn diễn hành để về nhà.

Trời đã quá xế trưa. Ánh nắng hè rực rỡ lung linh, những chùm phượng tím hai bên đường đong đưa trong cơn gió nhẹ từ biển thôi vào man mác. Nhưng trong tôi mọi hào hứng của buổi mai khởi hành ra đi bây giờ đã biến mất.

Lạy Trời xin cứu lấy Ukraine. Tôi khấn thầm.

Phương Hoa

**

KHÁT VỌNG TỰ-DO

*

Đã quyết ra đi, chẳng trở về …

Ta thà chôn kín mối tình quê

Thay tên, đổi họ, đời du tử

Nuốt nhục vào trong chén rượu hề!

*

Đã quyết ra đi chẳng trở về …

Sá gì ngộ nhận hoặc khen chê.

Chí ta ta biết, lòng ta quyết,

Dứt áo ra đi chẳng trở về!

*

Lạy mẹ, lạy cha, một lạy này …

Xem như con chết kể từ nay

Họ tên xin chép vào bia mộ

Nhang khói hồn ma giữ lấy ngày.

*

Máu chảy đời nay ruột chẳng mềm,

Thù hằn chia cắt nghĩa anh em …

Ta đi … dẫu phải vào sinh tử,

Cũng lấy làm vui nấm mộ tàn

*

Đã quyết vung dao rạch đá thề

Bỏ mình biển cả hoặc sơn khê

Sướng khổ đói no đường đã chọn

Quyết chẳng lùi chân bước trở về …

*

Buồm đã căng rồi, lộng biển khơi

Hồn ta khát bỏng cánh chim trời

Đã quyết ra đi không ngoảnh lại

Tự do hay chết…một đường thôi!

-Chàng Đông Ry Nguyễn

**

GỬI EM NGƯỜI NỮ CHIẾN BINH UKRAINE

*

Thấy bom nổ trên đất người xinh đẹp

Ta tức mình căm ghét lão Putin

Nếu còn trẻ ta ngán gì trận mạc

Sẽ lên đường giáp mặt với đao binh

*

Bạn bè ta cũng đã từng chiến đấu

Rất ngoan cường chống lại lũ xâm lăng

Những thế lực vô thần tay vấy máu

Giỏi tuyên truyền chuyên lừa gạt nhân dân

*

Ráng lên em hãy vững vàng tay súng

Đừng yếu lòng mà tin tưởng ngây thơ

Với độc tài quy hàng là…chán sống

Nền tự do không miễn phí bao giờ

*

Ta rất tiếc không còn trai trẻ nữa

Bên chiến hào chia lửa đạn cùng em

Thơ ta viết là tấm lòng chan chứa

Mong ơn lành các em được bình an

*

Ngày mai đến khi tin mừng chiến thắng

Em trở về trong bao lớp hùng binh

Quăng tay súng cùng chung vai xây dựng

Trời Ukraine nắng đẹp gió thanh bình…

Donry Nguyen

TẾ SỐNG ĐỘC TÀI

*

Trong thời đại văn minh tiến bộ,

Lại bất ngờ xuất hiện thằng điên.

Nuôi tham vọng lên ngôi đại đế

Đạp lê dân dưới gót bạo quyền.

*

Xua quân lính xâm lăng bắn phá,

Gieo hãi hùng bom đạn đau thương.

Miệng nhe nanh những lời dối trá

Mặt lạnh tanh thủ đoạn khôn lường.

*

Cả nhân loại đồng lòng lên án

Thế giới cùng cấm vận bao vây.

Người Ukraine đêm ngày chiến đấu

Vì tự do quyết một trận này.

*

Trời vốn chẳng dung đồ man rợ,

Bọn độc tài phải bị tiêu vong.

Ta viết sẵn một bài văn tế,

Đợi đến giờ lịch sử sang trang.

Donry Nguyễn

NGÀY LỄ ĐỘC LẬP HOA KỲ – BIỂU TƯỢNG CỦA TỰ DO VÀ LÒNG YÊU NƯỚC

Thái Phạm

Ngày 4 tháng 7 hằng năm, người dân Hoa Kỳ cùng nhau kỷ niệm Ngày Độc Lập – một trong những ngày lễ quan trọng và có ý nghĩa sâu sắc nhất trong lịch sử đất nước. Đây là dịp để tưởng nhớ sự kiện ngày 4 tháng 7 năm 1776, khi bản Tuyên ngôn Độc lập chính thức được thông qua, đánh dấu sự khai sinh của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ – một quốc gia được xây dựng trên nền tảng tự do, công lý và quyền bình đẳng.

Trước năm 1776, 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ do Anh quốc cai trị đã chịu nhiều áp bức về thuế khóa và quyền tự quyết. Sau nhiều năm đấu tranh, vào ngày 4 tháng 7 năm 1776, tại Philadelphia, các đại biểu của 13 thuộc địa đã đồng lòng ký vào bản Tuyên ngôn Độc lập, do Thomas Jefferson chấp bút. Bản tuyên ngôn này không những tuyên bố Hoa Kỳ tách khỏi Anh quốc, mà còn khẳng định những giá trị cốt lõi về nhân quyền và dân chủ.

Ngày Lễ Độc Lập là thời điểm để người dân Mỹ thể hiện lòng yêu nước và tự hào dân tộc. Khắp nơi trên đất nước, các thành phố lớn nhỏ đều tổ chức diễu hành, bắn pháo hoa, hòa nhạc ngoài trời và các buổi picnic gia đình. Màu cờ đỏ – trắng – xanh xuất hiện khắp nơi, từ trang phục, trang trí nhà cửa đến các sản phẩm tiêu dùng, như một biểu tượng gắn kết tinh thần quốc gia.

Dù trải qua hơn hai thế kỷ, tinh thần của Ngày Độc Lập vẫn còn nguyên giá trị. Đó là lời nhắc nhở về khát vọng tự do, về quyền con người, và về trách nhiệm của mỗi công dân trong việc gìn giữ và phát huy những giá trị mà các bậc tiền nhân đã đổ máu để giành được.

Ngày 4 tháng 7 không chỉ là một kỳ nghỉ lễ, mà còn là một dịp để suy ngẫm: Tự do không phải là điều sẵn có – đó là thành quả của đấu tranh, của hy sinh, và cần được bảo vệ qua từng thế hệ.

Thơ mừng Ngày Độc Lập Hoa Kỳ

Thái Phạm




VTLV – TRANG ĐẶC BIỆT: VĂN THƠ & Sự Kiện TƯỞNG NIỆM NGÀY QLVNCH 19/06

**

*

VTLV MỪNG NGÀY QUÂN LỰC VNCH 19/06

*

VĂN THƠ Thung Lũng phố Hoa Vàng

LẠC VIỆT – đồng hương đã họp đoàn

MƯỜI CHÍN – Việt Nam thời dũng mãnh

THÁNG JUNE (06)- Quân Lực thuở huy hoàng

Nhớ ơn hào kiệt vào nguy hiểm

Tưởng niệm anh hùng vượt khổ gian

Chiến đấu không sờn quên tính mạng

Tận cùng phút cuối, giữ giang san.

Phương Hoa – BBT VTLV – 19/06/2025

LỊCH SỬ NGÀY 19/06

Ngày 19 tháng 6 năm 1965. Kể từ giờ phút lịch sử này, QLVNCH vinh dự gánh vác thêm trọng trách nặng nề nhất đối với quốc gia, dân tộc. Người Lính VNCH ngoài trách nhiệm “Bảo Quốc-An Dân”, họ còn phải lãnh đạo chèo chống con thuyền Quốc Gia trong cơn bão lửa chiến tranh, trên dòng sông nổi sóng lịch sử, cho đến tháng tư năm 75.

Từ đó, ngày 19 tháng 6, còn gọi là Ngày Quân Lực. Nói đến quân đội, là phải nói đến Người Lính VNCH, những người đã đem cả cuộc đời, hy sinh một phần thân thể và sinh mạng, để bảo vệ hai chữ Tự Do cho Miền Nam Việt Nam, trong cuộc chiến tang thương kéo dài trên 20 năm, bởi cuồng vọng nhuộm đỏ cả quê hương, do tội đồ Hồ Chí Minh và bọn CSBV gây nên.

*Người Lính VNCH “Vì Dân Mà Chiến Đấu, Vì Nước Mà Hy Sinh!”

Kỷ niệm Ngày Quân Lực, hàng triệu người dân miền nam, đã một thời hưởng không khí tự do no ấm, xin kính cẩn Vinh Danh-Tri Ân các anh linh tử sĩ, hơn 250 ngàn Người Lính VNCH đã nằm xuống, những người con yêu của Mẹ Việt Nam, đặt Tổ Quốc, Danh Dự và Trách Nhiệm lên trên hết, những người trân quý Tổ Quốc – Dân Tộc, hơn cả mạng sống của mình. Đã vì dân mà chiến đấu, đã vì nước mà hy sinh.

Người Lính VNCH: Tổ Quốc-Danh Dự-Trách Nhiệm!

Ngày Quân Lực, để nhớ về Người Lính VNCH, đã một thời chèo chống con thuyền quốc gia, trong cơn bão lửa chiến tranh, Họ đã cắm ngọn cờ Vàng chiến thắng khắp mọi nơi, khắp 4 vùng chiến thuật. Từ giòng sông Bến Hải miền địa đầu giới tuyến, dài xuống tận mũi Cà Mau, phần đất cuối cùng của quê hương. Tạo những địa danh lẫy lừng trong quân sử, bao nhiêu năm đã qua, cuộc chiến đã chấm dứt, vậy mà mỗi lần nhắc tới, địch vẫn còn run sợ. Sợ cả bộ quân phục!

Cao điểm nhất năm 1972, người lính với những trận chiến lẫy lừng: “Cờ bay, cờ bay oai hùng trên thành phố thân yêu, vừa chiếm lại đêm qua bằng máu!…”. Trận chiến Mùa Hè Đỏ Lửa kết thúc, người Lính VNCH đã dùng máu và sinh mạng tạo những chiến công lẫy lừng, làm cả thế giới nghiêng mình kính phục.

Lá Quốc Kỳ lại tung bay khắp mọi miền đất nước, dưới tia nắng ấm thanh bình vừa ló dạng nơi chân trời. Ôi! cũng là lúc Người Lính VNCH, bị đồng minh bỏ rơi, bắt đầu bị trói tay trên bàn cờ chính trị thế giới, để rồi đưa đến cái chết tức tưởi của chính thể VNCH. Quân đội VNCH trở thành một quân lực bất hạnh nhất, trong lịch sử!

 *Người Lính VNCH “Tôi Còn Nợ Anh!”

Ngày Quân Lực, với hơn hai mươi năm khói lửa chinh chiến, xương thành núi, máu thành sông! Người Lính VNCH không bao giờ đòi hỏi Tổ Quốc bất cứ một điều gì. Người Lính chỉ mong đem máu xương, cuộc đời của mình, đổi lấy hai chữ Tự Do cho quê hương dân tộc, cho dù phải trả cái giá đắt nhất là hy sinh mạng sống của chính mình.

Hơn hai mươi năm miệt mài gìm súng canh giữ quê hương. Người Lính VNCH không yêu cầu người dân bất cứ một điều gì cho lợi ích cá nhân. Người Lính chiến đấu chỉ mong muốn nhìn thấy người dân được sống những tháng ngày an vui, hạnh phúc, cơm no, áo ấm, dưới nắng ấm thanh bình, trên quê hương mến yêu, mang tên Việt Nam. 

Tinh Thần Người Lính VNCH Bất Diệt!

Hôm nay, Ngày quân lực, 50 năm sau, những người lính “bên thua cuộc” sau thời gian cải tạo, tù tội, đọa đày trên chính quê hương của mình, hay lưu lạc khắp nơi, nhưng vẫn đem phần đời còn lại, miệt mài tranh đấu. “Những Người Lính năm xưa” không có bất cứ một tham vọng chức vụ nào. Những Người Lính Già xa quê hương, vẫn còn miệt mài góp công sức của mình, chỉ mong sao đất nước thoát khỏi gông cùm, xiềng xích của lũ cộng sản bạo tàn, bán nước, “hèn với gặc, ác với dân,” để người dân Việt Nam sớm có được nụ cười “Dân Chủ-Tự Do-Hạnh Phúc” mãi mãi nở trên môi. Cả đời hy sinh, họ chỉ muốn thế.

“Họ là những anh hùng không tên tuổi.

Không bao giờ được hưởng ánh quang vinh.

Nhưng can đảm và tận tình giúp nước!”

Với ý nghĩa này, hình ảnh cao đẹp của người lính VNCH, luôn luôn sống mãi trong lòng người dân Việt yêu chuộng dân chủ, độc lập, tự do, dù đã qua hơn nửa thế kỷ!

KQ Lê Văn Hải

CHÀO MỪNG 19 / 6 –     CAO MỴ NHÂN

Từ nơi đây, bên một khung cửa sổ

Thấy bình minh hướng đó đang trở về

Chờ nắng gắt xem chân mây phai đỏ

Tay trên môi chưa nhạt sắc đam mê

*

Nên rạng đông mới vàng mầu áo cũ

Dù hôm nay thực sự hết mùa xuân

Vạt áo còn chứa chan năm tháng nhớ

Tiếng chim quyên tha thiết gọi toàn quân

*

Bức tranh thơ vẽ NGÀY QUÂN LỰC đẹp

Khắp muôn nơi vui khúc nhạc diễn hành

Trên vai anh rỡ ràng ngàn hoa thép

Sắc Cộng Hoà sáng lạn dưới trời xanh

*

Lý tưởng Quốc Gia trong lòng dân tộc

Hơn nhiều lần tay nới rộng vòng tay

Nối tây đông ngọn cờ vàng Độc lập

Sinh nhật anh tháng sáu mười chín đây…

*

       CAO MỴ NHÂN – 18 – 6 – 2025

Chiều Nhạc “Tình Cha, Tình Lính!” NGÀY QLVNCH 19/06 – Do VTLV Tổ Chức, Chủ Nhật Vừa Qua, Thành Công Tuyệt Vời!

*Trên hàng trăm khách tham dự, Quán không còn một chỗ trống!

*Không khí vui nhộn, ý nghĩa, đáng nhớ! Đầy đủ mọi tiết mục vinh danh người Cha nhất: Vòng hoa, quà tặng, bánh kem, bài hát! Gần 50 người Cha, được tặng quà, vinh danh! Sân khấu không còn sức chứa!

*Sân khấu hình có nền đẹp, nước giải khát, bánh mỳ, xổ số, nhạc hay, đóng góp vào sự thành công, của buổi tổ chức!

*Thi phẩm VTLV giới thiệu, được khách tiêu thụ kỷ lục!

Tóm lại, ít có buổi ca nhạc nào, thành công đến như thế! trên cả sự mong đợi của BTC.

Sau đây là lời tường trình ngắn và hình ảnh của MPD:

–Mấy năm nay vào dịp Father’s Day, anh Lê Văn Hải Hội Trưởng Văn Thơ Lạc Việt, đều Mở Rộng Lòng Ra, tổ chức Chiều Ca Nhạc “Tình Cha – Tình Lính, hội tụ rất đông vui, nơi quán Cà phê Lovers, góc đường Quimby Rd thành phố San Jose ấm áp.

Chiều hôm Chủ nhật 15-6-25 cũng vậy, buổi ca nhạc khởi đi từ 2pm, với phần mở đầu là dịp ra mắt tập sách “Người Lính Làm Thơ Như Viết Sử” của Donry Nguyễn, đến từ Nam California, cựu pháo binh VNCH, sinh quán nơi Tuy Hoà, Phú Yên…

Sau đây là một vài hình ảnh buổi chiều Hè vui vẻ, tưng bừng, xin được chia xẻ cùng Quý Vị và Các Bạn xa gần…   

KQ Lê Văn Hải

**

https://www.youtube.com/watch?v=sfmQq8Kqc8I

**

**

**

**

CÚC NỞ VÀNG MEN RƯỢU.      CAO MỴ NHÂN

Sáng nay cúc nở vàng hoa lắm

Mầu cúc vàng tưởng sắc hoàng mai

Nắng chứa chan vàng như cúc rực

Đầy trời mây cúc rỡ ràng khai

*

Mùa về ư, đại hội toàn quân

Huynh đệ chi binh hơn một lần

Có nghĩa nhiều lần vàng cúc gọi

Mai về dựng lại những mùa xuân

*

Người trăm năm cũ dưới cờ vàng

Ẩn hiện uy hùng nếp võ trang

Em vẫn đợi anh trên đại lộ

Diễn hành Quân Lực thật vinh quang

*

Cộng hèn bôi bẩn cả non sông

Áp dụng “tam vô” sống ” đại đồng “

Một lũ vượn rừng về múa rối

Bày trò cướp cuộc, nhục cha ông

*

Sáng nay cúc nở vàng chung tửu

Anh uống cho xong nửa đoạn trường

Ta sẽ cùng nhau quang phục đẹp

Cờ vàng lộng lẫy khắp quê hương…

     CAO MỴ NHÂN 

**

HỎI THẦM NHAU THÔI.    CAO MỴ NHÂN

Chẳng thà đừng nói thương nhau

Thì cho biển cuối sông đầu cũng quen

Đằng này anh vẫn yêu em

Đầu sông cuối biển xa thêm tình buồn

*

Em ngồi chắp vá hoàng hôn

Bao nhiêu tiếc nuối không còn dửng dưng

Hỡi anh yêu dấu bên lưng

Một thời quá khứ ngập ngừng từ ly

*

Chia đôi núi biếc phân kỳ

Mùa Xuân ở lại, anh thì biệt xa

Có gì xa xót bao la

Khiến anh cùng với Sơn hà lặng câm

*

Anh không lỗi, em chẳng lầm

Tại sao phải chịu âm thầm thiệt thua

Đôi vầng nhật nguyệt nắng mưa

Trùng dương khổ lụy,  mình chưa thật lòng…

     Rancho Palos Verdes  5 – 5 – 2025

             CAO MỴ NHÂN

**

NỖI BUỒN.     CAO MỴ NHÂN

*

Đừng ngồi đốt đuốc phả hương thơ

Anh vẫn băn khoăn nén đợi chờ

Ánh lửa lưng trời ngày thắng trận

Bè mây đỉnh núi thủa đan mơ

Thương em chiu chắt tô mầu áo

Ngó bạn nâng niu giữ lá cờ

Cả đám lưu vong mà vẫn thiếu

Một người vận dụng chuyển thời cơ …

           CAO MỴ NHÂN  – 4 – 6 – 2025

**

MỘT GÓC PHỐ.      CAO MỴ NHÂN

Anh đứng lặng yên , góc phố này

Đoàn quân thao diễn đã qua đây

Quốc Quân kỳ lộng trên đường phố

Ngàn cánh  mai tươi  giữa nắng say

*

Nhạc khúc quân hành rộn mãi chân

Giày đinh , mũ trận   ” hội phong vân  “

Xưa anh xứng đáng trai thời loạn

Giờ cứ băn khoăn với ngại ngần

*

Anh biết làm chi , biết nói chi

Bạn bè kẻ ở ngóng người đi

Người đi , kẻ ở đều ngơ ngác

Sao chẳng cùng nhau khoác chiến y

*

Anh lịm người trong nỗi tủi hờn

Xuân qua , hạ tới  , vẫn cô đơn

Thụ sang, đông lại , mù tăm nhạn

Tín hiệu xa xăm nén giận buồn

*

Sinh Nhật Anh, sinh nhật bạn bè

Người tràn như sóng ngập đường xe

Kiêu hùng xưng tụng Ngày Quân Lực

Hoang vắng trưa nay những vỉa hè

*

Hãy gióng hồi chuông , khua trống vang

Hồn thiêng sông núi quyện mơ màng

Đốt trầm xua hết loài ma lửa

Ánh sáng hồi sinh đẹp rỡ ràng  …

     CAO MỴ NHÂN 

**

SỬ HÙNG CHIẾU SÁNG

Mừng ngày quân lực VNCH

Năm mươi năm tưởng Hồ Trường đã cạn

Nào hay chiến y còn rỉ máu oan khiên

Người trai hùng thuở ấy vẫn an nhiên

Niềm tự hào mãi nguyên trên đỉnh nắng

Gót giày anh bùn Xuân Lộc hoen lấm

Tiếng thét xung phong vang dậy trời Nam

Bờ lau khe suối xác thù ngổn ngang

Đại bác xe tăng dịch quân tơi tả

Tiếng súng anh đồi Charlie xối xả

Nhắm tim địch tới viên đạn cuối cùng

Nghe gió hú đáp tiếng gọi núi sông

Viết tên anh vào sử xanh vạn thuở

Bàn chân anh dấu Quảng Trị thành cổ

Chí trai ngất nghễu dựng lại cờ vàng

Khát vọng tự do chiếu sáng ngàn năm

Tuổi trẻ Việt nam vươn vai Phù Đổng

Máu anh nhuộm sàn tàu lửa bỏng

Hoàng Sa đất tổ ai nỡ chia lìa

Dành từng viên đá dựng lai mộ bia

Tổ quốc ghi ơn gia tài của mẹ

*

Thân xác anh vờn theo ngọn gió

Đại bàng gãy cánh giữa chốn thinh không

Hồn anh lửng lơ mây trắng bềnh bồng

Nợ nước tình nhà thân trai lỗi hẹn

Tên anh ghi khắc lá rừng suối vắng

Việt điểu ngang trời đậm nét sử xanh

Máu nở thành hoa chim Việt hiên ngang

Vòng tay Âu Cơ ngàn năm ngọt ấm..

(Ngô Đức Diễm)

BÀI THƠ KÝ SỰ MỪNG NGÀY QUÂN LỰC VNCH & CẢM ƠN VTLV CỦA TÁC GIẢ DONRY NGUYỄN ĐÌNH CHIẾN

KÝ SỰ SAN JOSE
(Mừng ngày QLVNCH 19-6)

Đến San Jose ra mắt tập thơ,
Được tiếp đón bởi Văn Thơ Lạc Việt.
Gặp cơ duyên sắp đến ngày Quân Lực
Lại đúng vào chủ nhật Father’s day.

*

Chị Phương Hoa cười nói: “cậu em may,
Ban tổ chức xếp chung vào một cuộc.
Mời tất cả cứ đúng giờ thưởng thức
Trọn chương trình, mừng người lính, tình cha.”

*

Xen màn đầu phần giới thiệu thơ ca,
Anh Văn Hải đi một đường rất điệu.
Nguyễn Hồng Dũng khi tiếp lời phát biểu
Giọng hùng hồn như truyền Hịch ba quân.

*

Ban hợp ca cất tiếng hát trầm hùng,
Làm không khí nóng bừng vui lễ hội.
Chị Thúy Nga, giọng ngâm thơ vừa trỗi,
Gợi nỗi buồn tưởng nhớ tháng tư đen.

*

Bài Kiêu hùng ca ngợi lính Pháo binh,
Được Minh Thúy ngọt ngào ru giọng Huế.
Chị Phương Hoa, ngược thời gian lần kể,
Nguyên do nào chị giới thiệu Đông ry.

*

Cả hai người đồng nhiệm vụ MC:
Cô Hạnh Thảo và trưởng ban Hoàng Thưởng,
Đã giúp gọi khách mời mua cuốn sách,
Khiến ba nàng thư ký bán liền tay.

*

Những người yêu đời lính tụ về đây,
Mừng gặp gỡ bạn bè và chiến hữu.
Những hồn thơ cùng đắm say vần điệu,
Lắng nghe lòng thổn thức chuyện xa xưa.

*

Tôi chỉ là người lính nhỏ làm thơ,
Ghi lại khúc bi ca mùa loạn sử.
Phút sa cơ quê hương mù khói lửa
Gánh oan khiên trả nợ mối thù hằn.

*

Cả miền Nam cùng chịu nỗi đau chung
Kẻ tù tội, người vượt biên đào thoát.
Và hôm nay, trên xứ người lưu lạc
Chúng ta về, cùng họp mặt tôn vinh.

*

Những anh hùng vì nước đã hy sinh,
Những người lính không may mang thương tích.
Những người cha đã sống đời cơ cực,
Vừa nuôi con, vừa chống trả quân thù.

*

Người trai hùng hào khí đọc câu thơ
Người ca sĩ vì đời dâng tiếng hát.
Buổi liên hoan cung đàn ngân réo rắt
Sưởi ấm lòng lính cũ nhớ quê hương.

*

Xin cảm ơn những bè bạn sơ, thân…
Những chiến hữu, những người yêu của lính.
Xin cảm ơn ban Văn Thơ Lạc Việt,
Đã hết mình ủng hộ tiếng thơ tôi.

*

Mẹ sinh tôi và nuôi lớn thành người,
Còn bạn hữu cho tôi tình thân ái.
Kỷ niệm này tôi sẽ ghi nhớ mãi …
Trong hành trình mai về lại phương nam.

–Chàng Đông Ry Nguyễn.

**

**

VIẾT TRÊN ÁO LÍNH

Khi hoạt động Chiến Tranh Tâm Lý được cải tổ lại, các ngành nghề sinh hoạt quanh phạm trù này, đã được chỉnh trang bổ sung đầy đủ cấp khoản tương đối để làm việc, đáp ứng nhu cầu chiến trường, thì lập tức Tổng Cục Chiến Tranh Chính Trị được hình thành.

Thời gian đầu Tổng Cục CTCT bao gồm mấy nha sở trước, như Nha Chiến Tranh Tâm Lý, Nha Xã Hội, Nha An Ninh, Sở Quân Tiếp Vụ vv…

Sau đổi thành Cục Tâm Lý Chiến, Cục Xã Hội, Cục An Ninh, Cục Quân Tiếp Vụ, thêm Cục Chính Huấn ( hoàn toàn mới). Một thời gian sau, Cục Quân Tiếp Vụ chuyển về Tổng Cục Tiếp Vận. Ít lâu sau, Cục An Ninh cũng xem như tách rời.

Ba phần hành chính của Tổng Cục CTCT còn lại là: Cục Tâm Lý Chiến, Cục Chính Huấn và Cục Xã Hội.

Bên cạnh đó, một quân trường đào tạo sĩ quan CTCT ở Đà Lạt, để cung ứng cho các đơn vị những sĩ quan chuyên nghiệp về ngành đặc biệt này. Ra trường, quý vị sẽ được bổ sung cho các phòng Tâm Lý Chiến và Chính Huấn.

Cũng là cơ hữu của các Cục liên hệ, mỗi cục có một trường lớp riêng trực thuộc, đào tạo nhân viên chuyên nghiệp như trường Xã Hội Quân Đội của Cục Xã Hội chẳng hạn.

Cục Tâm Lý Chiến, phối hợp lãnh thổ cấp vùng, có cácTiểu Đoàn CTCT. Thí dụ như ngoài QĐI/QKI của… tôi, có Tiểu Đoàn 10 CTCT. Tức là cứ mỗi Quân Khu có một Tiểu Đoàn CTCT.

Tôi chỉ kể sơ thôi, chứ đi vô chi tiết, thì dài dòng văn tự nhiều thứ lắm. Thí dụ: Tâm Lý Chiến còn có các Phòng, ban Báo Chí liên hệ, mà tôi sắp từ từ “lẻn” vào các phòng, ban báo chí ấy, để “ú tim oà” bắt gặp cả lô văn nghệ sĩ thứ thiệt.

Quý vị văn nghệ sĩ thứ thiệt “Toạ thiền” trong Cục Tâm Lý Chiến, vàcác phòng, ban TLC địa phương, từ từ xuống tới Đại Đội, thì vị Đại Đội Phó tác chiến còn kiêm nhiệm Đại Đội Phó CTCT luôn.

Tôi may mắn có mặt trong 24 Khoá CTCT cấp Đại Đội phó, để trình bầy về công tác của phần hành Xã hội địa phương, nên thú thiệt, tôi dám thưa với quý vị rằng: Đơn vị trưởng, đôi khi là sĩ quan tá lớn trong Quân Đội VNCH, ông rất giỏi điều binh khiển quan “oánh giặc”, nhưng phải xử dụng một quân nhân các cấp TLC hoặc CTCT, ông đã cho ngồi tạm đâu đó, hoặc xử dụng vào các việc ngoài ngành nghề họ.

Trong tất cả quý tướng và quý tá lớn đã vào ra Tổng Cục CTCT, phải đợi tới khi Trung Tướng Trần Văn Trung đảm nhiệmchức Tổng Cục Trưởng TC/CTCT, mới thấy hoạt động CTCT khởi sắc rực rỡ.

Vị quan sáu thân cận quan yếu của Tổng Cục, là đại tá Hoàng Ngọc Tiêu tức Thi sĩ Cao Tiêu, giữ phần hành Cục Trưởng Cục Tâm Lý Chiến, mới tổng hợp nhiều nhân dáng tao nhân mặc khách trong phạm vì Tổng Cục nói chung, và cục Tâm Lý Chiến nói riêng.

Thi sĩ đại tá Cao Tiêu thực sự là một văn nhân, thi sĩ… tài hoa, vừa có danh tiếng, vừa có tác phẩm, mới tâm phục khẩu phục được phe ta cầm bút.

Nhưng đánh võ mồm giỏi kiểu Trương Lương, thì OK quá chứ.

Ngán nhất là quý văn thi sĩ ta cứ đàm đạo ở cácquán cà phê nổi tiếng, các quán nhậu tà tà…làm thơ tình nhuyễn hơn viết công văn lính tráng thì thật..nản cho nhiệm vụ đấu tranh, ổn định hậu phương để nâng cao tiềm năng chiến đấu ngoài tiền tuyến của CTCT.

Hoá cho nên những vị Cục Trưởng nêu trên, phải chan hòa ưu đãi nhân tài (tài thực), chỉ thị uyển chuyển văn chương ngõ hầu công tác được hiệu quả nhanh chóng.

Một buổi kia, tôi có công tác về trung ương họp “Xã Hội”, đại tá Tham Mưu Phó CTCT nhờ tôi đưa 1 bức thư đến tận tay.

Đại tá Cục Trướng CụcTâm Lý Chiến.

Phần hành tiếp tân trình báo và nói tôi ngồi đợi.

Phòng khách không có ai, tôi hỏi thăm chừng, rồi nói:

Thư của đại tá Tham Mưu Phó ngoài QĐI/QKI, cần nhận hồi đáp ngay.

Phần hành vô văn phòng Cục Trưởng Cục TLC.

10 phút sau, tôi được diện kiến vị cục trưởng, thi sĩ đại tá Cao Tiêu hỏi vừa đủ nghe: “Cô có quen anh em văn nghệ sĩ nào trong này không?”

Tôi lắc đầu tức khắc mặc dầu tôi có quen vài vị bạn thơ từ trước khi tôi đi lính.

Đại tá Cục trưởng vừa coi thư của Đại tá Phan Phiên TMP/CTCT ngoài tôi, vừa nói:

“Uỷ viên thơ của hội Văn Nghệ Sĩ Quân Đội là thi sĩ Viên Lính đấy, Cao Mỵ Nhân quen mà, còn mấy ông dân sự nữa, chắc cũng quen hả?”

Tôi chỉ im lặng nhưng vui vẻ.

Sau đó ra về. Tôi nghĩ đến vị Cục Trưởng nho nhã này, tôi lại nhớ đến bữa tiệc đãi bên Tiểu Đoàn 50 CT CT, Hạnh Phước với tôi buổi đó nhất định không gắp miếng nào giữa cái bàn dài đầy thịt cá thơm lừng, 8 vị văn nghệ sĩ quân đội hiện diện trong bàn tiệc mà cả cái không gian đó, với “tao nhân mặc khách” cứ cười vỡ cả mái tôn lợp trên hội trường, chẳng ai chịu mời ai một câu.

Bấy giờ chúng tôi còn chưa ra trường Cán Sự Xã Hội, tối đó chúng tôi về nhà Phước ăn mì gõ Bình Hoà.

Khi tôi bước ra sân để xe của Cục Tâm lý Chiến, có tiếng người kêu tên mình, người mặc đồ dân sự cười toe nói:

Cao Mỵ Nhân về công tác hả? Nhớ tôi không? Tôi nhìn ra nhà văn Nguyễn Đình Toàn, liền gật đầu chào.

Cứ thế, tôi quên bẵng cái việc in thơ, khi trong tay đã có mấy trăm bài thơ. Thơ về lính lại rất nhiều nữa.

Tại Cục Tâm Lý Chiến có cả nhà in, kể như kiêm luôn phát hành nếu cần yểm trợ.

Phần thì đơn vị ở xa, phần công tác xã hội tại đơn vị và các trại gia binh nhiều quá, tôi không có cơ hội rảnh rang để in thơ qua hệ thống cơ sở xuất bản của Cục Tâm Lý Chiến.

Tuy nhiên các văn nghệ sĩ thứ thiệt lại thích in ấn và xuất bản

ởngoài… để thơ không mang màusắc linh, khó bán vv…

Thành ra có thể nói tôi mê thích danh nghĩa nhà binh hơn hào quang thi sĩ, mặc dầu làm thơ trước khi đi lính cả chục năm.

Lâu nay có dịp trở lại khúc dạo đầu của văn chương chữ nghĩa, giây phút trữ tình lãng mạn thủa thiếu niên xa vời, Cao Mỵ Nhân tôi tưởng như diều gặp gió, bây giờ viết lách thả ga, viết lấy được.

Anh bảo: “cho bù lại tháng năm quên lãng điệu vần, chỉkết chuyện: “một, hai, ba… chúng ta đi lính… bảo vệ tự do, bảo vệ chính nghĩa quốc gia”.

Đoạn anh gật đầu thú vị:” mà phải có căn cơ duyên nghiệp vậy, những huynh đệ chi binh mới tiếp bước quân hành trên mặt trận truyền thông được chớ”

Tôi nhìn anh thật lâu, có thể suýt khóc, là vì có làm thơ lãng mạn tới đâu, tôi vẫn luôn viết trên vạt áo lính…

Anh ngậm ngùi nói như an ủi tôi: Cao Mỵ Nhân là lính rồi, thì làm gì cũng mang âm hưởng lính, đó là điều chung thủy nhất, quý trọng nhất.    

CAO MỴ NHÂN

**

NHÂN NGÀY QUÂN LỰC, TƯỞNG NHỚ…ANH TÔI! CÁI CHẾT CỦA MỘT NGƯỜI LÍNH VNCH!

-Ngày 13 Tháng 8 năm 1971, trưa hầm hập nóng. Cái nóng của Sài Gòn, hừng hực mái tôn, như chảo lửa đun… sôi. Chiến tranh… khói… khói… lãng đãng mặt người. Trong căn nhà trọ trong hẻm 482 đường Phan Thanh Giản Sài Gòn, mình nằm chịu trận như một con cá mắc cạn, ngóc lên mà thở trong cuộc chiến khốc liệt nầy… thì nhận được thơ anh. Bức thơ nhầu nhĩ, bì thơ là một tờ giấy, người viết chỉ việc viết vào mặt sau, xếp lại, rồi đề địa chỉ ở mặt trước, có in tem sẵn, dán lại, gởi đi cho nó gọn mà những người lính từ mặt trận thường dùng để gởi về thân nhân là ba, má, vợ hay người yêu hoặc mấy đứa em thơ ngây còn ở hậu phương. Thơ anh viết từ ngọn núi Ba Hô nào đó, khoảng 17 cây số đường chim bay về phía Tây Bắc Quảng Trị, án ngữ đường 9 Nam Lào. Ai kiểm soát độ cao nầy là kiểm soát đường chuyển quân phía dưới. Và muốn tấn công, xâm nhập vào Quảng Trị thì phải tìm cách nhổ sạch quân trú phòng ở đỉnh Ba Hô! Anh nói những ngày ở đây thật là gian khổ và ác nghiệt nhưng gian khổ nhứt là đi lấy nước vì địch quân rình bắn sẻ. Anh nói: Gió Lào mùa nầy ác nghiệt cũng không kém mấy thằng Bắc Quân bên kia núi rình bắn lén. Bầu trời trên đầu, ngày lại ngày, không một đám mây, không mưa… khô khốc! Nước!

Đại đội 1, Tiểu đoàn 6 Thủy Quân Lục Chiến của anh nằm trên đỉnh Ba Hô đó. Anh không biết ngày về vì hành quân liên miên như vậy và đóng chốt ở đây không biết đến bao lâu mới có đơn vị khác đến thay?

Thơ anh đến, chưa kịp trả lời, thì 21 tây, xác anh đã về tới. Người anh bà con bạn dì, trên chiếc xe Honda, mượn của thằng bạn học khác, chở mình lên Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa. Chạy trong cái nắng đổ lửa của Sài Gòn mà không nghĩ gì hết. Không tin gì hết. Đầu óc như cứng lại, khô khốc, đặc quánh lại… như cơn gió Lào vi vút, u u… thổi ngoài kia của dãy Trường Sơn.

Xe qua tượng Thương Tiếc, quẹo vào con đường vòng cung. Phía trên đồi là Nghĩa Dũng Đài sừng sững, rồi ngừng lại ở tiền sảnh của Nhà Quàn Liên Đội Chung Sự Nghĩa Trang Quân Đội Biên Hòa! Không có ai chỉ dẫn. Như linh tính của tình anh em ruột thịt, mình đến ngay chiếc quan tài hình chữ nhựt màu xanh biển thẫm, đã phủ quốc kỳ. Đầu hòm có một chữ Hán không hiểu nghĩa là gì? Anh bà con đi chung đang học năm thứ hai Văn Khoa nói: “Chữ Thượng nghĩa là trên. Đầu nó nằm đây nè!”

Mặt trước quan tài có đính một tờ giấy. Trên đó viết vài hàng chữ: Cấp bậc: Thiếu Úy. Họ tên: Đoàn Xuân Hòa. Sanh ngày 14 tháng 9 năm 1949. Đại đội Phó, Đại đội 1, Tiểu Đoàn 6 Thủy Quân Lục Chiến. Tử trận ngày 15 tháng 8 năm 1971 tại Quảng Trị.

Nằm kế bên anh là Chuẩn Úy Lê Định, sanh năm 1952, sanh quán Huế, cùng chung đơn vị. Phía sau lưng anh là khoảng hai mươi chiếc quan tài nữa, chia làm hai hàng, có một vài cái thuộc Sư Đoàn 5, còn bao nhiêu đều là lính Đại Đội 1 với anh. Sau nầy, nghe kể lại, ngày 15 tháng 8 một trận đánh khốc liệt đã xảy ra trên đỉnh Ba Hô giữa bộ đội quân chánh quy Bắc Việt và Đại Đội của anh. Đại Đội bắn hết đạn, bị tràn ngập. Trận đánh xáp lá cà bằng lưỡi lê đã diễn ra và kết thúc bằng phi cơ phản lực đến ném bom. 24 chiến sĩ Đại Đội 1 Tiểu Đoàn 6 Thần Ưng Cảm Tử tử trận! 24 chiến sĩ ngã xuống và bao nhiêu vành khăn tang đội lên đầu của thân nhân tử sĩ? Nào ai biết được con số chính xác. Nỗi đau người lính không còn đau nữa, đã đền xong nợ nước, mà nỗi đau của cha mẹ, vợ con, anh em của người chiến sĩ thì còn đau mãi đến tận bây giờ!

Quanh quẩn bên chân anh, nhang tàn rồi thắp nhang khác, nến tàn rồi đốt ngọn nến khác. Một cọng chân nhang, cắm vào đó một điếu thuốc thơm! Mời luôn những người đồng ngũ của anh mỗi người một điếu! Hà tiện chi nữa! Hết thuốc, lại dốc hết tiền trong túi ra, xuống câu lạc bộ nhà quàn mua cho anh hút trước khi xác thân các anh về với đất. Phía sau tiền sảnh là một căn phòng tối lù mù, chiếu sáng bằng những ngọn đèn tròn, vàng vọt. Rồi có tiếng trực thăng sơn chữ thập hồng, phầm phập xuống bãi đáp. Hai người lính cứu thương, quân y, bước ra, chuyển từ trong trực thăng xác một người lính thuộc Sư Đoàn 5, phù hiệu ngôi sao trắng và số 5 màu đỏ máu trên tay áo!

Xác tử sĩ nằm trên băng ca, một tay thòng xuống, còn đòng đưa theo nhịp đi của hai người lính đang khiêng… chứng tỏ anh vừa mới chết, xác hãy còn nóng hổi, chưa lạnh, nên chân tay hãy còn dịu nhỉu. Quần áo trận của anh vẫn còn ướt sũng và vấy đầy bùn đất! Xác anh được mang vào phòng và những người lính Quân Nhu thuộc Liên Đội Chung Sự xúm lại làm phần việc của mình trong im lặng. Trước hết dùng kéo cắt quần áo trận ra để tắm rửa cho tử sĩ lần cuối. Cái vòi nước xịt vào khuôn mặt giờ hơi tai tái nhưng vẫn còn lật qua lật lại được theo tia nước. Sau đó là lau khô xác, hớt tóc cho ngắn gọn, dùng phấn và son tô lại khuôn mặt, môi người tử sĩ để thân nhân nếu có lên nhìn mặt cho đỡ tủi. Mặc cho người lính vừa ngã xuống một bộ ka ki vàng còn hồ cứng. Công đoạn cuối cùng là đổi cáng. Hai chiếc thẻ bài đeo trên ngực tử sĩ được rứt ra. Một sẽ giao lại cho thân nhân và một gắn trên đầu hộc tủ, một trong khoảng ba trăm cái của phòng lạnh, để biết mà mở ra cho thân nhân lên nhận diện Năm giờ chiều thì Ba, Má dẫn mấy đứa em từ Mỹ Tho lên. Lúc đó thấy Má đi không nổi nữa. Chân như khuỵu xuống; phải tựa vào vai Ba mà bước! Mấy đứa em còn nhỏ quá nhìn quanh… ngơ ngác. Thấy Má như vậy, nước mắt mình bây giờ, trưa tới giờ có khóc được giọt nào đâu, mới trào ra như suối:

“Ảnh nằm đây nè! Má!”

Má chỉ kêu: “Con ơi!” Rồi khóc! Nghe thảm làm sao! Ba chỉ im lặng, không nói gì, mặt nhăn nhúm lại!

Đêm xuống, Ba, Má và mấy đứa em vô nhà khách nghỉ để bình minh, rạng sáng mai đưa xác anh về quê cũ. Mình không ngủ được, mặc chiếc áo ba-đờ-xuy cho đỡ lạnh. Trên đồi, gió nhiều quá, thổi u…u. Mình ngồi bó gối, dưới chân anh. Nhang tàn thắp khuya. Thuốc tàn lại đốt. Tiếng con vạc sành bám trên nóc sảnh lâu lâu lại rơi xuống, đập cánh xè xè, nghe như hơi người chết từ những chiếc quan tài chập chờn ánh nến, thoát ra.

Nhìn lên đồi cao nơi mộ ông Tướng Đỗ Cao Trí đèn thủy ngân sáng choang. Nhìn xuống dưới, những hàng bia mộ người chết trận… lặng im… chìm trong tối. Dọc đường từ nhà quàn vào khu gia binh của Liên Đội Chung Sự, những mảnh ván quan tài đang đốt dở, cháy leo lét trong gió. Những mảnh ván quan tài đang cháy dở là do việc thân nhân mướn những người thầu tư nhân rửa xác tử sĩ lại để còn nhìn mặt lần cuối. Hòm cũ bỏ đi, sau đó xác được đặt vô cái hòm kẽm mới, hàn chì lại để ngăn mùi tử khí không thoát được ra ngoài, có người nằm lại nghĩa trang cùng đồng đội, có người được mang về quê an táng.

Ba không muốn khui nắp quan tài anh ra nữa, không phải sợ tốn tiền. Mà ba sợ ảnh chết như vậy chắc không còn nguyên vẹn gì… mà nếu Má nhìn thấy thì làm sao chịu cho nổi!

Hai là hy vọng người tử sĩ nằm đó không phải là xác của con mình. Một hy vọng hão huyền là có thể ngày nào đó anh sẽ về, gặp lại Ba, gặp lại Má chăng? Rõ ràng hy vọng đó chỉ là ảo vọng; dù vậy Ba vẫn còn ráng nắm níu, ráng mà bám víu theo?!

Sáng hôm sau, một bán tiểu đội lính, 6 người, ông Trung Úy già, Trưởng Hậu Cứ Tiểu Đoàn chỉ huy và chiếc GMC mười bánh đến! Những người lính kê vai, vác, đưa chiếc quan tài lên xe! Và anh về quê cũ. Tiếng kèn đồng nghe u uất. Trước đầu xe có tràng hoa cườm và băng vải tím.

Người yêu anh, chị Loan, y tá Bệnh Viện Lê Hữu Sanh của Sư đoàn Thủy Quân Lục Chiến, nức nở: “Anh Hòa ơi! Anh Hòa ơi!” lúc di quan! Tình nồng thắm của anh chị như bọt nước đã đành tan theo vận nước sau đó.

Lại theo xác anh. Xe qua những đường phố Sài Gòn nhộn nhịp. Người lính tử trận… lẳng lặng đi qua. Có người dừng lại, chào kính xác người chiến sĩ. Có người dừng lại, ngả nón cúi đầu! Đa số vẫn tiếp tục đi. Và xe chở xác vẫn đi!

Mang anh về lại quê nhà, Mỹ Tho… nơi, anh vì nước phải bỏ nó mà đi chỉ mới có 4 năm! Mình không nghĩ được gì hết! Cuộc chiến tranh nầy ai gây ra ư? Tại sao vậy? Làm sao cắt nghĩa được tham vọng của một lũ điên? Chỉ biết một điều là một thanh niên mới vừa xong trung học là lên đường nhập ngũ, từ Mỹ Tho ra tận Miền Trung gió Lào khô khốc thổi, rồi ngã xuống ở Đỉnh Ba Hô nào đó của Quảng Trị để ngăn chận Bắc Quân tràn vào thị xã.

Ngày 25 tháng 8, ôm tấm di ảnh của anh, thằng em kế, thứ năm, nối bước theo sau, trên hai tay là chiếc gối nhỏ, màu vàng viền đỏ, màu cờ, có cặp lon trung úy và chiếc bảo quốc huân chương đệ ngũ đẳng kèm anh dũng bội tinh với nhành dương liễu, đưa anh đến huyệt mộ! Thòng dây đưa quan tài anh xuống kim tĩnh mà mấy ông thợ hồ vừa mới xây xong, xi măng chỉ vừa kịp khô nước.

Ba loạt tiếng M-16 bắn chỉ thiên, chào vĩnh biệt người chiến sĩ.

Lại tiếng kêu khóc của người yêu anh ở giờ hạ huyệt: “Anh Hòa ơi! Anh Hòa ơi!”

Đất lấp lại! Và năm ấy mình vừa 20 tuổi. Ngày chôn anh, ngày 25 tháng 8, là ngày sinh nhựt của mình!

(Khuyết Danh)

**

MỘT CÂU CHUYỆN CẢM ĐỘNG: CUỘC SỐNG CỦA MỘT THƯƠNG BINH VNCH.

Sáng nào cũng thấy thằng nhỏ cầm cái lon đứng chầu chực trước quán ăn. Tôi để mắt theo dõi thì hễ thấy thực khách vừa kêu tính tiền thì thằng bé chạy vào nhìn vào những cái tô, nếu còn thức ăn dư mứa thì nó vội vã trút vào cái lon rồi chạy ra ngoài đứng ngóng tiếp.

       Khi cái lon gần đầy thì nó biến mất, chập sau thấy nó lại có mặt thập thò trước quán tiếp tục. Bàn tôi ngồi thì đứa bé không bao giờ quan tâm tới, vì mỗi sáng tôi chỉ đủ tiền uống 1 ly xây chừng vì tôi cũng nghèo cải tạo mới về sáng nhịn đói ngồi uống cà phê đen như một cái thú hay một cái tật không bỏ được.

       Cứ thế, mà hơn một năm tôi mới quen được và tìm hiểu chút ít về hoàn cảnh gia đình của đứa bé. Tôi cố tình làm quen với thằng bé nhờ hôm ấy trời mưa, thằng bé đứng nép vào trong quán. Thằng bé đứng nép vào ngày càng sâu hơn trong quán vì mưa ngày càng lớn chỉ cách tôi chừng độ nửa thước. Tôi vói tay kéo nó ngồi xuống bàn và hỏi nó có thích uống cà phê không?

       Thằng bé lắc đầu lia lịa và nói không uống. Tôi hỏi nó làm gì ngày nào cũng ra đây? và hiện sống với ai? Thằng bé như đoán được rằng: tôi chỉ là người khách ghiền cà phê nặng nên hàng ngày đóng đô ở đây nên nó cũng trả lời nhanh nhẹn rằng:

image.png

– “Con sống với ba má con, Ba con đi làm xa còn Má con đi phụ buôn bán ở ngoài chợ…”

Tôi hỏi tiếp:

– “Còn con có đi học không ?”

Thằng bé nói:

– “Con không có đi học… con ở nhà phụ với má nuôi heo…”.

       Đó là lý do để nói lên sự hiện diện hằng ngày của nó nơi quán ăn nầy. Nghe thằng bé nói như thế, tôi nói với chị chủ quán ăn giúp cho nó lấy những cơm và thức ăn thừa, và cũng từ đó nó không còn đứng lúp ló ngoài cửa quán nửa. Và nhờ tánh tình hiền hậu thật thà chị chủ quán cho nó vô phụ dọn bàn đề lấy thức ăn dư mang về và cho nó ăn uống để phụ việc. Từ đó tôi và nó gần gũi nhau hơn và thân với nhau lắm.

Có lần thằng bé hỏi tôi:

– “Chú làm nghề gì vậy hả chú?”

Tôi chỉ trả lời ngắn gọn là “Chú đang làm thinh”.

       Đúng vậy mới cải tạo về mà, vợ con thì đã theo bên ngoại vượt biển hết rồi, nghe đâu đã định cư bên Úc, nay về ở với mẹ già ngày 1 buổi cà phê hai bửa cơm độn qua ngày. Thời gian ngột ngạt chậm chạp trôi qua, may mắn vợ chồng tôi đã bắt liên lạc được với nhau. Thế là những bữa cơm không còn ăn độn khoai củ hay bo bo nữa nhưng vẫn quen cử sáng cà phê quán gần nhà.

       Không biết chị chủ quán có bỏ bùa mê hay tôi ghiền chổ ngồi mà không bữa nào vắng tôi. Một hôm, tôi đề nghị theo thằng bé về nhà nó chơi cho biết vì nó nói ở cũng gần không xa lắm. Thấy nó do dự và tỏ vẻ sợ sệt, tôi biết ngay nó đang dấu diếm điều gì.

       Thương nó lắm, tôi dúi tiền cho nó hoài. Mấy hôm sau tôi lẳng lặng đi theo nó khi nó mang cơm và thức ăn dư về nhà buổi trưa. Khi thấy nó lủi vô một cái chòi nhỏ xíu thì tôi thật sự không ngờ. Đứng dưới gốc cây Gòn cách nhà nó không xa tôi thầm nghĩ, nhà chút xíu như vậy gia đình 3 người ở thì chổ đâu mà nuôi heo. Tôi đang đứng suy nghĩ đốt cũng hết mấy điếu thuốc thì thằng nhỏ lục tục xách lon xách nồi đi ra quán để thu dọn thức ăn buổi chiều.

       Đợi thằng bé đi khuất tôi lò mò đến nơi mà hồi nãy nó vào. Đến đó mới nhìn rõ thì thật ra đâu có phải là nhà, một lõm trống được che dựng lên bằng những phế liệu đủ loại muốn chui vào phải khom mọp xuống. Nghe thấy có tiếng chân dừng lại, có tiếng đàn bà vọng ra hỏi. Tôi trả lời là đi kiếm thằng Tuất, thì nghe giọng đàn ông cho biết nó vừa đi khỏi rồi, và hỏi tôi là ai, mời tôi vào…. Vừa khom người chui vào tôi mới thật sự không ngờ những gì hiển hiện trước mắt tôi.

       Người đàn ông hốc hác cụt hai giò tuổi cũng trạc tôi nhưng trông yếu đuối, lam lũ và khắc khổ lắm. Một người đàn bà bệnh hoạn xác xơ cả hai đang ăn những thức ăn thừa mà thằng bé vừa mới đem về. Vừa bàng hoàng, vừa cảm động vừa xót xa, nước mắt tôi bất chợt tuôn rơi mặc dù tôi cố nén…

       Từ đó, tôi hiểu rõ về người phế binh sức tàn lực kiệt sống bên người vợ thủy chung tần tảo nuôi chồng bao năm nay giờ mang bịnh ác tính nặng nề thật đau xót. Tôi móc hết tiền trong túi biếu tặng và cáo lui. Về đến nhà tôi vẫn mãi ám ảnh hoàn cảnh bi thương của gia đình thằng bé mà tôi bỏ cơm nguyên cả ngày luôn.

       Sáng hôm sau ra uống cà phê, thằng bé gặp tôi nó lấm lét không dám nhìn tôi vì nó đã biết trưa hôm qua tôi có tới nhà nó. Nó thì tỏ vẻ sợ tôi, nhưng tôi thực sự vừa thương vừa nể phục nó nhiều lắm. Tôi kêu nó lại và nói nhỏ với nó tại sao không cho tôi biết.

       Tội nghiệp nó cúi đầu im lặng làm lòng tôi thêm nỗi xót xa. Có khách kêu trả tiền, như có cơ hội né tránh tôi nó chạy đi dọn bàn và tiếp tục công việc thu dọn thức ăn. Hèn gì sau nầy nó để thức ăn dư phân loại đàng hoàng lắm. Tội nghiệp hoàn cảnh của thằng bé mới mấy tuổi đầu mà vất vả nuôi cha mẹ theo khả năng chỉ tới đó. Cha là một phế binh cũ trước 75 cụt hai chân, mẹ thì bị bệnh gan nặng bụng phình trướng to khủng khiếp và cặp chân sưng vù lên đi đứng thật khó khăn, nước da thì vàng mét như nghệ. Thằng bé là lao động chánh trong gia đình, nó có hiếu lắm. Từ đó tôi thường cho tiền đứa bé mua bánh mì cơm gạo về nuôi cha mẹ.

       Vợ tôi làm thủ tục bảo lãnh tôi sang Úc. Ngày tôi đi tôi đau xót phải để lại hai nỗi buồn đó là để mẹ và em gái lại quê nhà và không còn cơ hội giúp đỡ thằng bé nữa. Sang Úc định cư, tôi sống tại tiểu bang Victoria mấy năm đầu tôi hết sức cơ cực vì phải vật lộn với cuộc sống mới nơi đất mới và đối với tôi tất cả đều mới mẻ và xa lạ quá. Từ ngôn ngữ đến thời tiết đã làm tôi lao đao không ít. Thỉnh thoảng tôi gởi tiền về nuôi mẹ và em gái không quên dặn em gái tôi chuyển cho thằng bé chút ít gọi là chút tình phương xa.

       Mấy năm sau tôi về thăm gia đình, tôi có ghé tìm thằng bé thì nó không còn lấy thức ăn trong quán đó nữa. Tôi mới kể rõ hoàn cảnh thằng bé cho chị chủ quán biết. Chị chủ quán đôi mắt đỏ hoe trách tôi sao không cho chị biết sớm để chị tìm cách giúp gia đình nó. Tôi chỉ bào chữa rằng tại thằng bé muốn giấu không cho ai biết! Tôi ghé vội qua nhà thằng bé thì mới hay mẹ nó đã qua đời vì căn bệnh ung thư gan.

       Chỉ còn chèo queo một mình ba nó ở trần nằm một góc trông hết sức thương tâm. Hỏi thăm thì mới biết nó đã xin được việc làm đi phụ hồ kiếm tiền về nuôi cha. Chúa nhật tôi tới tìm thằng bé, chỉ mới có mấy năm mà nó đã cao lớn thành thanh niên rất đẹp trai duy chỉ đen đúa vì phơi nắng để kiếm đồng tiền. Tôi dẫn nó trở ra quán cà phê cũ, thấy nó hơi ái ngại, tôi trấn an là bà chủ quán tốt lắm tại không biết được hoàn cảnh gia đình nó. Ra đến quán ăn chị chủ quán năn nỉ nó về làm với chị, dọn dẹp và bưng thức ăn cho khách nhẹ nhàng hơn đi phụ hồ và chị sẽ trả lương như đang lãnh bên phụ hồ, tối về thức ăn thường bán không hết chị cho đem về nhà dùng khỏi phải mua hay đi chợ. Lần đầu tiên tôi thấy nó khóc, chị chủ quán cũng khóc theo làm tôi phải đứng dậy bỏ ra ngoài để khỏi phải rơi nước mắt vì chịu không nỗi.

image.png

      Thằng Tuất vừa khóc vừa nói: “Sao ai cũng tốt với gia đình con hết đó, nhưng vì con đang làm phụ hồ cho anh Năm, anh ấy cũng tốt lắm giúp đỡ gia dình con nhiều lắm, sáng nào cũng mua cho ba con gói xôi hay bánh mì trước khi tụi con đi làm. Con cũng mang ơn ảnh nhiều nên con không thể nghỉ được, con xin lổi”. Không biết thằng Tuất nó nói thật hay nó ái ngại khi quay về chỗ mà ngày nào cũng cầm cái lon chầu chực trút đồ ăn dư về nuôi cha mẹ. Phải thông cảm nó, phải hiểu cho nó, phải cho nó có cái hiện tại và tương lai tốt hơn, đẹp hơn ngày trước. Chị chủ quán vừa gạt nước mắt vừa nói “Bất cứ lúc nào con cần đến cô thì con đừng ngại, cho cô biết nhé”…

       Đời này cũng còn có những hoàn cảnh bi đát ít ai biết đến, và cũng có những đứa con xứng đáng như thằng Tuất. Ngày về lại Úc, tôi đến biếu hai cha con nó hai triệu đồng, thấy nó và ba nó mừng lắm tôi cũng vui lây. Không biết phải giúp gia đình nó như thế nào, tôi chụp hình ba nó, photo giấy tờ ba nó đem về Úc gởi cho Hội cứu trợ thương phế binh bị quên lãng trụ sở ở Sydney. Mấy tháng sau nhận được thư ba thằng Tuất viết qua, ông quá vui mừng khi được Hội bên Úc giúp đỡ gởi tiền về, ông cho biết suốt bao nhiêu năm qua lần đầu tiên ông thấy được niềm hạnh phúc khi cuộc đời phế binh của ông còn có người nhớ đến. Không biết ông ấy vui bao nhiêu mà chính tôi cũng hết sức vui mừng khi thực hiện một việc làm đem niềm vui đến cho những người phế binh sống hết sức đói nghèo bên quê mẹ.

       Tôi xin cảm ơn cả hai: người chiến sĩ vô danh sống trong hẩm hiu và Hội cứu trợ thương phế binh đã thể hiện tình người trong công việc hết sức cao cả này.

(Minh Tạo)

**

***

Canh bạc chưa chơi mà hết vốn

Cờ còn nước đánh phải đành thua (*)

Vào ngày cuối cùng của cuộc chiến, khi mà mọi giới đều hiểu rằng không còn gì có thể cứu vãn được nữa

thì người chiến sĩ VNCH vẫn chiến đấu dũng cảm. Một vài tài liệu sau đây cho chúng ta khẳng định như thế:

1/ Tài liệu của Không Lực Hoa Kỳ – chương trình di tản “Frequent Wind” có viết rằng: Trong khi phi trường bị tấn công thì 2 chiếc Al (Skyraider chiến đấu có cánh quạt của Không lực VNCH) đã bay lượn trên không phận Saigon để truy lùng các vị trí pháo kích của địch. Một trong hai chiếc bị hỏa tiễn SA-7 bắn hạ,

Trong khi đó, nhiều người đã không e sợ, đổ xô ra ngoài để nhìn một chiếc phi cơ “Rồng lửa” AC-119 đang nhào lộn và xả súng (đại liên 6 nồng Gatling) bắn một vị trí của bộ đội Bắc Việt ở ngay gần cuối hướng đông Tân Sơn Nhất. Vào khoảng 7 giờ sáng 29/4, chiếc phi cơ anh dũng của VNCH đã bị trúng hỏa tiễn SA-7 của địch và bốc cháy rồi đâm nhào xuống mặt đất.

Trong một bức thư của một phi công VNCH gửi cho Clyde Bay ở Trung Tâm Di Tản Nha Trang, kể lại chuyện những phi công của Không Lực VNCH vào sáng ngày 29 tháng 4, vẫn tiếp tục thực hiện các phi vụ tấn công vào các đoàn xe tăng địch, khi chúng tiến về phía thủ đô Saigon. Theo lời của Trung Úy Coleman “ít nhất những người này đã là những chiến sĩ đã chiến đấu một cách anh dũng và hi sinh đến giọt máu cuối cùng của cuộc đời binh nghiệp, trong một trận chiến biết chắc là thua, nhưng vẫn sẵn sàng hi sinh”.

2/ Tài liệu trích trong cuốn Việt Nam và Chiến Lược Domino của Bạch Long (từ trang 312 đến 314) Nhưng sự bất ngờ cho Cộng Sản đã xảy ra ngay tại cửa ngõ vào Saigon. Khoảng gần một ngàn chiến sĩ của Chiến đoàn 3 Biệt Kích Dù và một số biệt kích, Nhảy Dù và quân nhân khác, có nhiệm vụ bảo vệ bộ Tổng Tham Mưu từ ngày 26 tháng 4, đã sẵn sàng chờ “đón” quân Cộng Sản. Trong ngày 29 tháng 4, tướng Lâm Văn Phát đã có can đảm đứng ra nhận chức tư lệnh Biệt Khu Thủ Đô với mục đích cầm quân chiến đấu bảo vệ Saigon. Tướng Phát đã ra lệnh cho các cánh quân Nhảy dù, Biệt Cách, Biệt Động Quân, Thủy Quân Lục Chiến… phải ngăn chận quân Cộng Sản kéo vào Saigon từ hai ngả tư Bảy Hiền và Hàng Xanh… Tướng Phát kể lại rằng ông chỉ còn vỏn vẹn 60 xe tăng M-41 và M-48 với những đơn vị lẻ tẻ để đối đầu với 16 sư đoàn Bắc Việt và 3 sư đoàn Việt Cộng với hàng

ngàn xe tăng, đại pháo và tấn công từ hai ngả vào Saigon.

Nhưng dù ở trong tình thế tuyệt vọng như vậy, tướng Phát và những người đầu hàng. Họ vẫn phải chiến đấu đến cùng! (Cần phải nói rằng các đơn vị lớn Thủy Quân Lục Chiến cực kỳ anh dũng và đã bị tan rã gần hết trước ngày 30 tháng, ở vùng Một và vùng Hai, và trong những trận rút bỏ khác.) Những người lính chiến đấu này không có…radio! Họ không cần biết rằng quân Cộng Sản đang thắng thế. Họ không cần biết tổng thống tạm thời Dương Văn Minh đang sửa soạn đầu hàng, dâng miền Nam cho Cộng Sản. Họ không cần biết rằng tình hình đã hoàn toàn tuyệt vọng, không còn một chút hi vọng ngăn chân quân đội Bắc Việt. Họ chỉ biết chiến đấu chống Cộng và tiêu diệt quân Cộng sản, và hình như họ chưa bao giờ có tư tưởng bỏ chạy hay đầu hàng! Họ hờm súng đợi quân thù Cộng Sản và sẵn sàng nhả đạn. Các xe tăng Cộng Sản hứng những loạt đạn đầu tiên và bất ngờ. Trong thành phố đang hỗn loạn tinh thần, tiếng đạn nổ như mưa bão xen lẫn với tiếng súng lớn, đã làm cho sự hỗn loạn gia tăng.

Trong thời gian thật ngắn khoảng hơn 1 giờ đồng hồ, 17 xe tăng Cộng sản bị trúng đạn cháy đen nằm rải rác từ Ngả tư Bảy Hiền đến cổng trại Phi Long và đến đường Cách Mạng… Pháo tháp xe tăng T-55 bằng thép dầy 12inches (30 phân tây) bị bắn thủng như bằng…bột, chứ không phải bằng thép! Lỗ đạn không lớn lắm. Hình như vào giờ chót người Mỹ viện trợ cho một loại súng bắn xe tăng đặc biệt, loại 106 ly (?), để bắn xe tăng. Đạn xuyên phá qua thép dầy nhất và lực cản của thép đã làm cho nhiệt độ gia tăng tới gần 3000 độ C, nướng chín quân lính Cộng Sản ở trong xe tăng Cánh quân Cộng Sản từ Long Khánh kéo về Saigon qua Hàng Xanh, Thị Nghè bọc xuống trước Sở Thú để tiến vào dinh Độc Lập thì bị quân Nhẩy Dù án ngữ. Quân Nhẩy Dù bị dồn về bảo vệ vòng đai Saigon. Họ không còn việc gì khác hơn là chiến đấu đến cùng từ đường vòng đai xa lộ Đại Hàn đến ngã tư Hàng Sanh về đến đại lộ Thống Nhất, nhà thờ Đức Bà. Hầu như những cánh quân Cộng Sản đầu tiên tiến vào Saigon theo ngả này đều bị Nhảy Dù tiêu tiệt hết. Tổng cộng trong khoảng từ 7 giờ sáng đến 10 giờ 15 ngày 30 tháng 4, khi Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, hơn 20,000 quân Bắc Việt, 32 xe tăng và gần 30 quân xa (Molotova) chở đầy lính Cộng Sản bị bắn cháy, chết hết, trong phạm vi thành phố Saigon. Tất cả hai cánh quân Việt cộng đều khựng lại.

Bộ chỉ huy Cộng Sản cuống cuồng vội giục Dương Văn Minh phải đích thân ra lệnh cho tướng Lâm Văn Phát, thiếu tá Tài để ra lệnh cho Biệt Cách Dù và quân Nhảy Dù ngưng chiến đấu. Tất cả những người lính chiến đấu can trường nhất của VNCH lúc đó mới hiểu rằng miền Nam đã bị kẹt vào cái thế phải thua. Họ ném bỏ súng đạn trút bỏ quần áo trận và lẫn lộn vào dân chúng, tìm đường về nhà.

Một câu chuyện khác do tướng Lâm Văn Phát kể lại là sau khi Dương Văn Minh điện thoại cho ông phải ra lệnh ngưng bắn thì ông xuống dưới nhà. Dưới chân cầu thang, một người Quân Cảnh đã đứng nghiêm chào ông và nói: “Vĩnh biệt thiếu tướng”, rồi rút súng bắn vào đầu tự tử

Khi vị tư lệnh cuối cùng của Biệt Khu Thủ Đô đến Tổng Tham Mưu thì thấy chung quanh cột cờ lớn có khoảng hơn 300 binh sĩ Biệt Cách và sĩ quan chỉ huy họ đang đứng thành vòng tròn và hờm súng vào… lưng nhau, sẵn sàng nhả đạn tự tử tập thể. Tướng Phát phải nói với họ trong nước mắt rằng quân đội VNCH đứng vững cho đến giờ chót là nhờ tinh thần kỷ luật. Vậy lúc này đã có lệnh buông súng thì anh em ai về nhà nấy mà lo cho gia đình. Tự tử không có ích lợi gì cho mình cả. Các quân nhân nghe lời, chỉ có một vài sĩ quan trẻ tuổi đã tự tử. Đến 1 giờ trưa, tướng Phát bàn giao Biệt Khu Thủ Đô cho tướng Việt Cộng Ba Hồng. Sau đó tướng Ba Hồng mời tướng Phát đến Tổng Tham Mưu. Tại đây, khoảng 500 chiến xa T. 55 của Cộng quân nằm kín chung quanh cột cờ. Đáng lẽ những chiến xa này đã đi thẳng sang Tây Ninh theo đườngvòng đai Saigon. Nhưng sự đầu hàng của Dương Văn Minh đã thay đổi hết kế hoạch tiến đánh Thái Lan của Cộng Sản (tướng Lâm Văn Phát đã từ trần trong tuổi già tại Santa Ana, California ngày 30 tháng 10, 1998)

Nhưng hai trận đánh trên đây cũng chưa phải là trận đánh cuối cùng trong ngày 30 tháng 4. Trường Thiếu Sinh Quân Vũng Tàu đã chiến đấu mãnh liệt từ trong khuôn viên trường cho đến khoảng 2 giờ trưa. Lúc này, Cộng Sản đã cầm chắc cái thắng trong tay nên chúng không muốn chết thêm nữa. Chúng ngưng bắn và điều đình với các em. Các em đòi chúng phải ngưng bắn và rút ra xa để các em tự giải tán. Khoảng ba giờ chiều, các em hát bài quốc ca, làm lễ hạ cờ. Xong rồi bỏ đồng phục, mặc quần áo thường và từ từ ra khỏi trại, nước mắt ràn rụa trên má…

3/ Tài liệu: báo Wall Street Journal số ngày 2 tháng 5 năm 1975, bài bình luận của ký giả Peter Kahn, từng đoạt giải Pulitzer, có tựa đề “Truy Điệu Nam Việt Nam” “…Nam Việt Nam đã chống cự hữu hiệu trong 25 năm, và họ đã không phải luôn luôn được người Mỹ giúp. Tôi nghĩ ít có xã hội nào bền bỉ chịu đựng được một cuộc chiến đấu lâu dài như vậy… Quân lực VNCH đã chiến đấu can đảm và vững mạnh trong một số trận đánh mà chúng ta còn nhớ, thí dụ như trận An Lộc.

Quân đội ấy đã chiến đấu giỏi và can đảm ở nhiều trận đánh khác mà chúng ta không còn nhớ địa danh. Quân lực ấy đã can đảm và chiến đấu trong hàng ngàn trận đánh nhỏ, và giữ vững hàng ngàn tiền đồn hẻo lánh ở những nơi mà cái tên nghe rất xa lạ với người Mỹ. Hàng trăm ngàn người của quân lực ấy đã tử trận. Hơn nửa triệu người của quân lực ấy đã bị thương. Và trong những tuần lễ chót, khi mà người Mỹ nào cũng biết là cuộc chiến đấu đã thua rồi thì vẫn còn những đơn vị của quân lực ấy tiếp tục chiến đấu, thí dụ tại Xuân Lộc. Nhờ có những sự chiến đấu ấy mà người Mỹ và một số người Việt lựa chọn mới an toàn thoát đi được. Rốt cuộc, quân lực ấy đã tài giỏi hơn sự ước lượng của người ta. Phía mạnh hơn chưa chắc đã là phía tốt hơn”

4/ Tài liệu của ký giả người Pháp Jean Larteguy, đã chứng kiến những giờ phút cuối cùng ở Saigon ngày 29 và 30 tháng 4-75. Thứ Hai 28/4/75 Saigon sáng nay yên tĩnh. Các đơn vị của một lữ đoàn Dù chiếm đóng vị trí của họ trong thành phố, sau bức tường, trong những khu vườn. Họ không buồn rầu và không tuyệt vọng. Họ điều động như thể đang dự một một thao dượt. Đôi lúc họ còn cười với nhau và liệng cho nhau những chai Coca Cola. Họ không nuôi một ảo tưởng về số phận của họ, về kết quả của trận đánh tối hậu này. Nhưng tôi có cảm tưởng là họ nhất định chiến đấu tới cùng, và sẽ tự chôn mình trong những đổ nát của Saigon. “Và những binh sĩ tuyệt vời này vẫn còn có được các cấp chỉ huy ở bên họ. Một trong các cấp ấy là một đại tá. Tôi hỏi ông ta xem tình hình ra sao? Ông trả lời: “Chúng tôi sẽ chiến đấu, và chúng tôi sẽ là những người lính cuối cùng chiến đấu. Hãy nói cho mọi người biết rằng chúng tôi chết không phải vì Thiệu, vì Hương hay vì Minh.”

Sau khi Dương Văn Minh đã tuyên bố đầu hàng. Larteguy lại được chứng kiến tận mắt trận đánh cuối cùng của các đơn vị VNCH tại Saigon, và ghi lại như sau: “Gần Lăng Cha Cả, quân Dù đánh trận chót. Họ chiến đấu tới 11 giờ 30 trưa, cho tới khi các cấp chỉ huy của họ từ dinh Tổng Thống trở về sau cuộc gặp gỡ bi thảm với tướng Minh. Các sĩ quan này khuyên họ nên ngưng chiến đấu. Họ vừa hạ được 5 xe tăng T-54. Những xe ấy còn đang cháy ngùn ngụt. Một chiếc nổ tung vì đạn trong xe. Quân Dù không để lại trên trận địa một thứ gì, dầu là vũ khí, đồ trang bị, người bị thương hoặc người chết.” Larteguy cũng được thấy tận mắt các sinh viên trường Võ Bị Đà Lạt, lực lượng trừ bị chót của QLVNCH, tiến ra trận địa. “…Và trong những bộ đồng phục mới, giầy chùi xi bóng láng, các sinh viên anh dũng của Trường Võ Bị Đà Lạt đã đi vào chỗ chết. Họ ra đi thật hào hùng, đi như diễn binh, chỉ thiếu

có cái mũ diễn hành và đôi bao tay trắng.”

Một đồng nghiệp của Larteguy là Raoul Coutard đã thu được cảnh xuất quân bi tráng ngay vào máy quay phim và cố nén xúc động để hỏi các sinh viên sĩ quan: “Các anh có biết là sắp bị giết chết không?” Một thiếu úy trả lời: “Chúng tôi biết chứ!” Vì sao? – Tại vì chúng tôi không chấp nhận Chủ Nghĩa Cộng Sản! “…Các xe tăng đầu tiên của Cộng Sản vào Saigon từ phía đông, qua tỉnh lộ Thủ Đức và Biên Hòa…

Bộ binh thì tiến từ phía Bến Cát và Tây Ninh. Tuy vậy, bọn này chỉ tới được trung tâm Saigon vào lúc 5 giờ chiều.

Từ ngày hôm trước các đơn vị cộng quân này đã bị chận tại gần Hóc Môn, gần nơi có Trung Tâm Huấn Luyện Nhảy Dù do Lữ Đoàn 4 của Sư Đoàn Dù trấn giữ dưới sự chỉ huy của đại tá Vinh, sĩ quan to con, mặt phong trần, nhất định bất chấp lệnh ngưng bắn. Các đơn vị Cộng quân bị thiệt hại nhiều. Sau đó chúng còn phải giao tranh 2 lần trên đường phố Saigon. Một lần trước trụ sở Cảnh sát Công Lộ, nơi đây chừng 100 cảnh sát viên chiến đấu oanh liệt trong hơn một giờ, trước khi bị xe tăng Cộng Sản đề bẹp. Lần thứ hai ở ngã tư Hồng Thập Tự và Lê Văn Duyệt, là nơi chỉ có 4 người lính Dù võ trang đại liên và Bazzoka mà chiến đấu được trong 50 phút. Đến khi hết đạn, họ đi ra ngoài, nắm vai nhau, lập thành vòng tròn rồi cho nổ một tràng lựu đạn tự sát. “Đến chiều tối 400 chiến sĩ Mũ Đỏ (Dù) được gom từ trận Hốc Môn và từ phi trường, tụ lại quanh đại tá Vinh, và còn chiến đấu gần chợ chính và các nơi có ruộng lúa của tỉnh Chợ Lớn. Đến 10 giờ đêm, đại tá Vinh cho lệnh các binh sĩ chia thành toán nhỏ, lợi dụng bóng đem để rút về đồng bằng…” Darcourt cho biết đại tá Vinh đã ở lại vị trí và tự sát

(Người lính cũ tổng hợp tin từ báo chí nước ngoài)

https://hangoc2020.blogspot.com/2025/06/so-ac-biet-ky-niem-ngay-quan-luc-vnch.html

https://hangoc2020.blogspot.com/2025/06/so-ac-biet-ky-niem-ngay-quan-luc-vnch.html