PHÁT CƠM CHAY TỪ THIỆN CHO BỆNH NHÂN NGHÈO

Lời mở đầu

Quý vị có biết ai là cô sinh viên Sài Gòn ra Bắc học y khoa đã cất tiếng hát lần đầu tiên bài tiếng gọi sinh viên sau này trở thành bài quốc ca VNCH. Cô Phạm thị Bình tức bà bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn đã qua đời ngày 11 tháng 11 năm 2012 tại Palo Alto, CA hưởng thọ 90 tuổi.

Hai tháng trước tôi và anh Phạm phú Nam có lên nhà quay đoạn phim chị Bình kể lại chuyện hát bài ca lịch sử tại nhà hát lớn Hà Nội. Đoạn phim này sẽ là phần quan trọng về dữ kiện lịch sử bài quốc ca của miền Nam được đưa vào DVD Hồn Việt của Việt Nam Film Club phát hành 17 tháng 11-2012.

Tang gia cho biết sẽ phát tang vào ngày thứ bẩy 24 tháng 11-2012 . Các chi tiết sẽ được loan báo.

Trong niềm thương tiếc một nữ lưu có nhiều liên quan đến lịch sử, tôi xin gửi đến quý vị bài viết về bà Nguyễn Tôn Hoàn 4 năm trước 2008 vào dịp chúng tôi mời bà lên sân khấu 2 lần để cùng hát bài ca đã trở thành quốc ca. Trong bài viết này chúng tôi có nhắc đến quý vị Nguyễn bá Cẩn, Vũ văn Ước đều đã ra đi. (Ghi Chú Xin chia buồn cùng tang quyến và chị Ngô Quang Thiều. Ông bà Hoàn là cậu mợ của Ms. Lạc Ngô.)

Sau đây là bài viết tháng 3-2008
BÔNG HOA CẨM CHƯỚNG CỦA NGÀY VĂN NGHỆ LỊCH SỬ NGÀN NGƯỜI VIẾT
Văn nghệ tháng Ba Foothill 2008
Văn nghệ tháng Tư San Jose 2008
Ai sẽ hát bài quốc ca lịch sử.
Ai sẽ là các nam ca sĩ hát phụ họa.
Ca sĩ nào là hoa cẩm chướng 86 năm tuổi
Giao Chỉ San Jose giới thiệu tháng 3-2008

Chiều ngày chủ nhật 16 tháng 3 năm 2008, khi mở màn buổi trình diễn văn nghệ dành cho cựu sinh viên Việt Nam tại sân khấu Foothill ai là người sẽ hát bài quốc ca lịch sử: “Này sinh viên ơi…”

Hình ảnh minh họa

Bà quả phụ Nguyễn Tôn Hoàn, nhũ danh Phạm thị Bình, cũng vừa từ trần.

Xin trả lời. Ban tổ chức sẽ mời những ca sĩ và các sinh viên đã hiện diện vào một ngày lịch sử năm 1942 tại Hà Nội, cách đây 66 năm, khi bài Tiếng gọi sinh viên đã được trình diễn lần đầu tiên. Quí vị này hiện nay đã trên 80 tuổi. Sẽ cùng đứng lên cất tiếng gọi sinh viên nay đã trở thành tiếng gọi công dân. Và thêm một lần nữa, bài quốc ca VNCH sẽ được chính thức hát mở đầu cho buổi văn nghệ : “Lịch sử ngàn người viết “ vào chiều chủ nhật 6 tháng 4-2008 tại San Jose. Quí vị có thể hỏi rằng những vị niên trưởng đó là ai. Đó là bông hoa cẩm chướng Sài Gòn cùng với sự hiện diện của những ch àng trai của thập niên 40. Chúng tôi mời niên trưởng Nguyễn Khánh, Lâm lễ Trinh của miền Nam và Vũ văn Ước, Trần đỗ Cung của miền Bắc cùng tham dự. Để độc giả có thể hiểu rõ ý nghĩa của câu chuyện hơn nửa thế kỷ đã qua, chúng tôi xin nhắc lại đầu đuôi như sau về người nữ sinh viên đã hát bài quốc ca lần đầu tại thủ đô Hà Nội.

Vào đầu tháng 5 năm 2007, ban tổ chức ra mắt sách của luật sư Lâm Lễ Trinh tại San Jose có nhã ý mời đại tướng Nguyễn Khánh lên mở đầu diễn đàn. Vị quốc trưởng Việt Nam Cộng Hòa đã nhường danh dự cho một phụ nữ. Đó là bà bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn, nhũ danh Phan thị Bình. Bà cũng là một cư dân lâu năm tại Bắc California ít có dịp đến sinh hoạt với cộng đồng. Nhưng thực sự đây là một phụ nữ đã tham dự hoạt động đảng phái chính trị một thời gian rất dài. Bà tham gia phong trào sinh viên kháng Pháp đầu thập niên 40 cho đến nay vẫn còn là đảng viên với vai trò cố vấn. Thời gian hoạt động đã ghi lại đủ 66 năm, suốt chiều dài của một người từ lúc sinh ra cho đến lúc về hưu.

Trong 30 năm qua, người Việt quốc gia tha hương vẫn ôm mối u hoài, vẫn còn giữ mãi lá cờ vàng và bài quốc ca của miền Nam. Nhưng mấy ai biết được rằng những giọng ca nữ nào đã cất tiếng lần đầu tiên bản Tiếng Gọi Sinh Viên của một thời toàn dân đang chuẩn bị đứng lên chống Pháp.

Từ thuở xưa rất xa, trong Nam chưa có trường đại học, các thanh niên nam nữ của Sài Gòn muốn học thêm phải ra Hà Nội.

Thế chiến đệ nhị đang đi vào những giai đoạn cuối. Đồng Minh phản công từ Âu Châu qua Thái Bình Dương. Nhạc sĩ Nam Kỳ Lưu Hữu Phước soạn bài ca tiếng gọi sinh viên: “Này sinh viên ơi, đứng lên đáp lời sông núi. Đồng lòng cùng đi…”

Thanh niên sinh viên Việt Nam hàng ngày theo dõi tin tức chiến cuộc trên thế giới và nao nức muốn đứng lên làm lịch sử.

Vào một buổi sáng của năm 1942, có hai cô sinh viên Sài Gòn đứng giữa khuôn viên đại học Hà Thành cất tiếng hát bài ca bất hủ: Này sinh viên ơi! Đứng lên đáp lời sông núi.

Hiện diện trong những giây phút lịch sử đó có những chàng sinh thanh niên như Lâm lễ Trinh, Nguyễn Khánh,Trần đỗ Cung và cả cậu thiếu niên Hà nội Vũ văn Ước…Hai nữ sinh viên Sài Gòn lúc đó ở tuổi 19 và 20. Một người là chị của dược sĩ Nguyễn Văn Bẩy của San Jose. Bà chị hiện còn ở miền Nam California. Và một cô gái nhỏ bé khác là Phan Thị Bình của miền Bắc California. Cô sinh viên đứng lên đáp lời sông núi đó sau này đã thành hôn với sinh viên y khoa năm thứ sáu là anh Nguyễn Tôn Hoàn. Vợ là sinh viên phụ khoa với bằng cấp cô đỡ quốc gia và chồng là y khoa bác sĩ. Nhưng thời cuộc chuyển vần, thế chiến đệ nhị chấm dứt. Cuộc kháng chiến mùa thu bắt đầu, cả hai vợ chồng bác sĩ chẳng làm nghề y khoa mà đã cùng đi theo con đường cách mạng.

Lúc đó ở ngoài Bắc, Phạm Duy viết bài ca kháng chiến đầu tiên: Một mùa thu năm qua, cách mạng tiến ra đất Việt. Vợ chồng Bác Sĩ Hoàn bắt đầu hoạt động cách mạng trong Nam. Cuộc đời ba chìm bẩy nổi của một gia đình sinh viên Nam Kỳ đứng lên đáp lời sông núi đã đưa đẩy hai vợ chồng trẻ lưu lạc nơi đất khách quê người. Trải qua bao nhiêu năm từ Pháp qua Mỹ. Đến thời tướng Nguyễn Khánh cầm quyền thì bác sĩ Hoàn đã có cơ hội về Việt Nam giữ chức vụ Phó Thủ Tướng. Nhưng sau đó việc tham chính cũng không được lâu dài, ông bà trở lại Hoa Kỳ và làm người dân lưu vong trước khi miền Nam thất thủ.

Sau cuộc phong ba đổi đời tháng 4 năm 1975, những người Việt di tản đến miền Bắc Cali đôi khi có dịp ghé tiệm ăn Mekong trên con đường chính của thành phố Mt.View sẽ gặp ông bà Nguyễn Tôn Hoàn. Đôi vợ chồng sinh viên ngày xưa vẫn còn hoạt động chính trị bền bỉ một lòng với đất nước. Bây giờ lại có thêm thành tích 19 năm làm ăn trong lãnh vực nhà hàng.

Những chính khách Việt Nam không có duyên số với đất nước như bác sĩ Hoàn bỏ nước ra đi tháng trước thì tháng sau lại đến lượt đại tướng Nguyễn Khánh ra đi. Ông phó thủ tướng Hoàn đi mở nhà hàng ở Mỹ thì ông quốc trưởng Khánh cũng đi mở nhà hàng bên Tây. Cho đến năm 1975, vị thủ tướng cuối cùng là ông Nguyễn Bá Cẩn đến Bắc Cali đã nhận job trông nom việc điều hành một cây xăng. Đôi khi cây xăng thiếu người thì chủ tịch hạ viện đồng thời là thủ tướng cũng sẵn sàng đứng giữa trời mà đổ xăng full serve cho thiên hạ.

Vào cái thời đó các cây xăng đều phải có người phục vụ. Lâu lâu bác sĩ phó thủ tướng Nguyễn Tôn Hoàn chạy đến đổ xăng của thủ tướng Nguyễn bá Cẩn để gọi là có thêm chút tình đồng hương. Ông Phó đi đổ xăng bên ông Chánh để rồi vào buổi chiều cuối năm, Anh chị thủ tướng đến ăn ở nhà hàng anh chị phó thủ tướng ở nơi đất khách quê người. Những nhà chính trị, những chính khách cao cấp và cao niên của một thời oanh liệt gặp lại nhau để ngồi nói chuyện Nam Kỳ. Cho đến mùa quốc hận oan nghiệt năm nay qua các đề tài Về nguồn và Thức tỉnh của luật sư Lâm Lễ Trinh, những người muôn năm cũ lại có dịp gặp nhau ở San Jose.

Xem ra, vị đại tướng quốc trưởng nổi danh một thời lại là người ít tuổi nhất. “Chàng”vào năm 2007 chỉ mới có 83 mùa xuân đã lái xe từ Sacramento xuống. Hỏi rằng thế ai ngồi bên cạnh, niên trưởng Nguyễn Khánh trả lời rằng trước sau thì vẫn có một bà vợ Bắc Kỳ từ thời còn là sĩ quan cấp úy ở Hà Nội. Bây giờ nàng vẫn là người quản giáo giữ cho chàng luôn luôn Thức tỉnh mà Về nguồn. Đó là tên các tác phẫm của tác giả Lâm Lễ Trinh, dù tung hoành ngang dọc với vai trò phóng viên của chính trường trong buổi hoàng hôn, niên kỷ cũng đã 84. Nhưng tất cả đều thua bà chị phu nhân của bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn vào năm 2007 đã 85.

Chiều thứ bẩy khi lên nói chuyện trong buổi ra mắt sách đầy hồi tưởng của lịch sử, Bác gái Nguyễn Tôn Hoàn như lửa đốt trong lòng. Tối thứ sáu đứa cháu gái xinh đẹp của bà ngoại đi cắm trại đã gặp tai nạn bị phỏng cấp ba cháy cả hai tay.

Bà ngoại vừa trông cháu nhỏ cho cả nhà túa vào nhà thương mà lại còn phải soạn bài nói chuyện. Ngồi giữa hội trường bàn chuyện lịch sử mà lòng bà ngoại vẫn còn xao xuyến vì đứa cháu gái bị tai nạn.

Từ bà ngoại Nguyễn Tôn Hoàn, cành hoa cẩm chướng 85 năm, người phụ nữ một đời làm cách mạng khi bước lên diễn đàn đã trở lại thành cô Phan Thị Bình của 65 năm trước tại Hà Nội. Cô sinh viên của nhà thương miền Bắc ngày xưa, tóc xanh xõa trên vai đứng hát bài ca kêu gọi tuổi trẻ lên đường.

Sáu mươi lăm năm sau, “nàng” lại một lần nữa lên tiếng kêu gọi tuổi trẻ ở quê nhà Việt Nam hãy đứng lên làm lịch s ử cho thế kỷ thứ 21.

Cái bục thuyết trình hội trường hơi cao. Cậu Nguyễn Khánh hào hoa phong nhã đứng lên lấy tay đỡ cho cô Phan thị Bình bước xuống. Hình ảnh như vẫn còn không khí Hà nội hơn 60 năm về trước.

Trong số các phụ nữ Việt Nam ở miền Bắc California ít ai trải qua cuộc đời cách mạng với sinh hoạt đảng phái lâu dài hơn bà Nguyễn Tôn Hoàn. Mười chín tuổi đã đi theo chàng và đi theo cách mạng. Suốt cuộc đời nổi trôi đất khách quê người, trải qua 19 năm lấy nhà hàng ẩm thực để làm sinh kế lo cho chồng, cho con và cho cháu. Bây giờ bà già 85 với chiếc gối kê ở chỗ ngồi, một cái gối dựa lưng vẫn còn lái xe van Hoa Kỳ to tướng để ngược xuôi từ Los Altos ở miền bắc xuống Los Angeles ở miền Nam thăm cháu và họp đảng. Bà già vẫn thường lái xe tỉnh queo.

Nhưng hôm nay thì tấm lòng cách mạng sắt đá xem chừng sao xuyến nhiều lắm rồi. Hai cánh tay đứa cháu gái bị phỏng nặng. Biết bao lần sẽ phải giải phẫu thay da. Ôi những đứa con gái, những đứa cháu gái cưng của bà. Gia đình Việt Nam ở nước Mỹ mà nói chuyện toàn bằng tiếng Tây. Con với cháu vẫn la rầy bà ngoại:

“A lô” Măng tưởng là măng còn trẻ lắm sao, Măng đi họp gì mà 2 giờ sáng chưa về “

Mùa lễ Mothers’ Day năm 2007 đứa cháu trưởng nữ của con gái bà nằm trong nhà thương. Ai sẽ mua tặng bà ngoại cành hoa carnation màu hồng thắm.

Một ngày của mẹ đầy hệ lụy đã làm nhỏ lệ cho cành hoa cẩm chướng 85 tuổi.

“Này sinh viên ơi! Đứng lên đáp lời sông núi, đồng lòng cùng đi..” Sông núi hôm nay là sông núi nào… Ở bên kia chân trời con sông Cửu long Giang rồng thiêng chín khúc nay đã cạn giòng. Ở bên này bờ biển Thái bình Dương chúng ta chỉ còn rặng núi Rocky với con sông Sacramento mùa này cũng chẳng còn đủ nước cho vùng Bay. Sau mùa lễ của mẹ năm nay, bông hoa cẩm chướng 85 năm sẽ lại một mình lái xe van tất tả trên xa lộ số 5 xuống miền Nam thăm con cháu. Nếu có ai không biết mà hỏi thăm thì chỉ làm bà nhớ lại anh sinh viên y khoa năm thứ 6 rất đẹp trai tên là Nguyễn tôn Hoàn. Sau ngày của Mẹ là đến ngày của Cha. Hoa của Mẹ là hoa Cẩm Chướng, Carnation. Hoa của cha là hoa Hồng. Còn sống thì mầu đỏ mầu hồng, đã đi xa thì mầu trắng. Bà ngoại sẵn sàng đi xa vạn dặm để nhắc nhở con cháu về một bông hồng trắng cho người tình bây giờ đã đi thật là xa….

Hồng trắng đã ra đi, bây giờ
Đóa hoa cẩm chướng cũng bay về trời

Giao Chỉ San Jose.

KIỀU MỸ DUYÊN

Phóng viên Phạm Khanh phỏng vấn Kiều Mỹ Duyên nhân ngày kỷ niệm Thư Viện Việt Nam 26 năm thành lập, tại 10872 Westminster Ave, Suite 214- 215 Garden Grove, CA 92843. (Ảnh: Christina Lê)

Bác sĩ Võ Đình Hữu và giáo sư Dương Văn Sum (Ảnh: Christina Lê)

Ông Du Miên đang ký tặng sách “Little Saigon Chronicles”. (Ảnh: Christina Lê)

Ký giả Du Miên, cô Thái Việt Phan- Nghị Viên thành phố Santa Ana, bác sĩ Võ Đình Hữu và nhà văn Phạm Gia Đại. (Hình từ trái sang phải) (Ảnh: Christina Lê)

Đông đảo đồng hương đến tham dự buổi lễ kỷ niệm thư viện Việt Nam 26 năm thành lập. (Ảnh: James Zoll)

Đông đảo đồng hương đến tham dự buổi lễ kỷ niệm thư viện Việt Nam 26 năm thành lập. (Ảnh: Christina Lê)

Cô Khánh Lan (ngồi hàng đầu bên phải) (Ảnh: Christina Lê)

Cô Mỹ Linh, xướng ngôn viên đài truyền hình VNA TV 57.3 (Ảnh: Christina Lê)

Nghị Viên thành phố Westminster- ông Mark Nguyễn, Thị Trưởng thành phố Westminster- ông Nguyễn Mạnh Chí và ông Vũ Hải (Hình từ trái sang). (Ảnh: Kiều Mỹ Duyên)

Nhà báo Du Miên đang kể lại quá trình hình thành và phát triển của Thư Viện Việt Nam trong 26 năm qua. (Hình: Kiều Mỹ Duyên)

Chúa Nhật, ngày 30/3/2025, thư viện Việt Nam kỷ niệm 26 năm thành lập, được tổ chức lúc 11 giờ sáng nhưng từ 10 giờ đồng hương đã đến sắp hàng để được nhà báo Du Miên- ký tặng sách. Sách viết về Little Saigon bằng tiếng Anh, sách tiếng Việt đã phát hành rồi. Ấn bản tiếng Anh “Little Saigon Chronicles” của tác giả Ngọc Hà và Du Miên giúp những người trẻ sinh ra và lớn lên ở Mỹ hay ở các quốc gia nói tiếng Anh như Úc, Canada, Tân Tây Lan, v.v., có thể đọc hiểu được về lịch sử hình thành Little Saigon. Năm 1975, Việt Cộng chiếm Sài Gòn, xóa tên Sài Gòn, chúng ta đã dựng lại được Little Saigon ở hải ngoại, quyển sách giới thiệu lịch sử Little Saigon với nhiều hình ảnh giá trị từ 1975 đến 2024. Đông đảo đồng bào tham dự gồm thế hệ thứ nhất,  người trẻ thế hệ thứ hai, và thứ ba, …    

            Thư viện Việt Nam được thành lập vào tháng 9/1990 do nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, bác sĩ Võ Trọng Di, giáo sư Trần Lam Giang, nhà văn Nguyễn Đức Lập và nhà báo Du Miên. Đồng hương không quên những người có tâm huyết trong ban chấp hành thư viện Việt Nam đã qua đời như nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng, nhà văn Nguyễn Đức Lập, giáo sư Trần Lam Giang. Hiện nay, chỉ còn hai người trong ban chấp hành còn hiện hữu là nhà báo Du Miên và bác sĩ Võ Trọng Di.

            Nhiều đồng hương khắp nơi đem sách, báo, cổ vật đến tặng thư viện với  hơn 60 ngàn cuốn sách, một số cổ vật rất quý hiếm như đồng tiền cổ cách nay 600 năm, bộ 5 bức tranh của một cựu chiến binh Hoa Kỳ từng tham chiến tại Việt Nam làm bằng bột giấy diễn tả phong cảnh quê hương Việt Nam, bộ tiền Việt Nam thời các Vua triều Nguyễn và thời Việt Nam Cộng Hòa, tem thư Việt Nam Cộng Hòa và nhiều cổ vật quý hiếm khác.

            Thư viện vẫn sinh hoạt đều đặn: ra mắt sách, họp hội, văn nghệ, thuyết trình vào cuối tuần. Ngày thường, thư viện vẫn mở cửa cho đồng hương đến đọc sách, báo, v.v.

            Đồng hương rất quan tâm đến văn hóa Việt Nam, nên ngày kỷ niệm 26 năm thành lập thư viện, quan khách và đồng hương đến rất đông như: giáo sư Dương Văn Sum, ông Nguyễn Văn Liêm, nhân sĩ Phan Kỳ Nhơn, bác sĩ Võ Đình Hữu, Dân Biểu Liên Bang- ông Derek Trần, Thị Trưởng thành phố Westminster- ông Nguyễn Mạnh Chí, ông Mark Nguyễn- Nghị Viên thành phố Westminster, ông Nguyễn Đức Luận- Chủ Tịch Hội Ái Hữu cựu sinh viên chiến tranh chính trị Đà Lạt, ông Nguyễn Văn Chuyên, ông Phạm Đình San, cô Cindy Trần- Nghị Viên thành phố Garden Grove, cô Thái Việt Phan- Nghị Viên thành phố Santa Ana, nhà văn Phạm Gia Đại, ông Bổng và cô Khánh Lan- ca sĩ tài tử nổi tiếng làm việc xã hội. Có những em nhỏ thế hệ thứ 3 tham dự kỷ niệm 26 năm thành lập thư viện Việt Nam như cháu Nhật Anh Bùi học lớp 3 trường Demille, cháu nói tiếng Việt thông thạo, lễ phép, cháu nâng niu quyển sách trên tay, cháu rất thông minh, dễ thương.

            Phóng viên đài truyền hình như rừng, gồm có ông Lê Hoan- chủ đài truyền hình 57.3, và cô Mỹ Linh, Phan Đại Nam và Trần Vũ đài SBTN, Jimmy đài Little Saigon CaliTivi, đạo diễn Nguyễn Ngọc Chuấn cũng là tài tử trong phim “Vì tôi là linh mục”. v.v.

            Buổi lễ kỷ niệm 26 năm thành lập thư viện Việt Nam rất thành công vì đồng hương đến rất đông đảo và ai ra về cũng cầm trên tay quyển sách.    Đồng hương nào cũng chúc thư viện sẽ phát triển mạnh mẽ để cho người già, người trẻ có sách để đọc.

            Người Việt còn, tiếng Việt còn, hy vọng khắp nơi trên thế giới, nơi nào có người Việt, nơi đó có thư viện Việt Nam. Thư viện là nơi mà độc giả muốn sách nào sẽ có sách đó, sách có từ ngàn năm trước vẫn có lưu trữ ở thư viện, truyện Kiều của Nguyễn Du, Lục Vân Tiên, Chinh Phụ Ngâm, Chinh Chiến Điêu Linh, v.v., vẫn có trong thư viện Quốc Hội Hoa Kỳ.

            Thư viện là nơi để mọi người đến đọc sách. Ngoài giờ làm việc, thư viện là nơi để mở mang trí tuệ, người thích đọc sách thường tìm đến thư viện, thư viện là nơi thanh bình nhất. Muốn tìm hiểu lịch sử, muốn đọc sách của tác giả nào cũng có. Hy vọng người tị nạn Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới quan tâm đến tiếng Việt, đến văn hóa Việt Nam, mở thư viện, duy trì thư viện Việt Nam để cho con cháu đời sau.

            Quý đồng hương muốn mua sách, xin liên lạc nhà báo Du Miên (714) 657-5500 hoặc đến Thư Viện Việt Nam, địa chỉ 10872 Westminster Ave, Suite 214-215, Garden Grove, CA 92843.

Orange County, 31/3/2025

KIỀU MỸ DUYÊN

(kieumyduyen1@yahoo.com)

VÙNG CHIẾN-TUYẾN của LÊ XUÂN NHUẬN

        Thế là tôi đã trở thành Giám-Đốc An-Ninh Và Phản-Gián của Miền Trung.

Trước kia, thủ-phủ của Vùng này là cố-đô Huế; Đà-Nẵng chỉ là một Thị nhỏ, nhượng-địa, chịu nhiều ảnh-hưởng của Pháp hơn là Nguyễn-triều.

Lần đầu tiên tôi đến Đà-Nẵng là vào năm 1954.

Tôi được động-viên vào Quân-Lực với tư-cách chuyên-môn – văn-nghệ-sĩ & ký-giả – từ tháng 4 cùng năm.  Sau Hiệp-Định Geneva, tôi cùng đi với nghệ-sĩ Tô Kiều Ngân, nhà-báo Huy Vân, nhà quay phim Lê Đình Ấn, thuộc đoàn phóng-viên chiến-tranh, tháp-tùng Bộ Tư-Lệnh Đệ-Nhị Quân-Khu trong cánh quân xuất-phát từ Huế vào, trong chiến-dịch tiếp-thu các Tỉnh Quảng-Nam, Quảng-Ngãi, Bình-Định, Phú Yên, khi cộng sản rút ra khỏi Miền Nam.  Trên đường đi, tôi có ghé vào Đà-Nẵng, nhưng vào ban đêm, và trong chốc lát, nên chỉ nhìn thấy Đà-Nẵng khiêm-nhường, dè-dặt, trong buổi giao-thời phức-tạp của tình-hình chung: Ô. Ngô Đình Diệm về nước nhậm-chức Thủ-Tướng; Trung-Tướng Nguyễn Văn Hinh, Trưởng Tổng-Tham-Mưu, chống-đối Diệm; Đệ-Nhị Quân-Khu, dưới quyền tư-lệnh của Đại-Tá Trương Văn Xương, chuẩn-bị bích-chương, biểu-ngữ, trứng thối, cà chua… để đợi Diệm từ Sài-Gòn ra chủ-tọa lễ tiếp-thu là tổ-chức dàn chào đả-đảo Diệm, với khẩu-hiệu “Mười vé phi-cơ cho tập-đoàn họ Ngô [đi ra nước ngoài], hay là hằng trăm ngàn [mạng sống của] chiến-sĩ quốc-gia!”; quân-lực Pháp đã chấm dứt hành-quân nhưng cố-vấn quân-sự Pháp vẫn còn hoạt-động trong quân-ngũ Việt-Nam; chính-đảng Đại-Việt mà lực-lượng vũ-trang hậu-thuẫn là các tiểu-đoàn Nghĩa-Dũng-Quân tinh-nhuệ, chống Cộng mà cũng chống Diệm, đồng-minh giai-đoạn của Hinh…

Chỉ mấy tháng sau, Đà-Nẵng, cùng với toàn-quốc, đã đổi khác hẳn – trong đó có phần công-trạng của tôi.

Lần này, tôi cùng đi với bạn tôi, là Thompson A. Grunwald, Giám-Đốc Phòng Thông-Tin Hoa-Kỳ, trụ-sở tại Huế, đại-diện chính-thức đầu tiên của Mỹ tại Miền Trung.  Ảnh-hưởng trực-tiếp của Mỹ đối với Việt-Nam bắt đầu lan dần.  Tôi được đồng-bào nồng-nhiệt khen-ngợi Chương-Trình Phát-Thanh “Tiếng Nói Quân-Đội tại Đệ-Nhị Quân-Khu” mà tôi là Trưởng Đài, và phần “Anh-Ngữ Thực-Hành”, lớp dạy tiếng Anh đầu tiên bằng phương-tiện vô-tuyến dành cho thính-giả Việt-Nam, mà tôi chủ-trì thực-hiện với sự hợp-tác của Tôn Thất Đát bên cạnh Thompson…

Kế đến, sau vụ cộng-sản tổng-công-kích Tết Mậu-Thân 1968, nhạc-phụ tôi mất, tôi từ Pleiku đáp phi-cơ Air America ra Đà-Nẵng dự lễ tang.

Các viên-chức tình-báo Trung-Ương Hoa-Kỳ (CIA) sắp xếp các chuyến bay đã giúp-đỡ tôi rất tận-tình, nhưng tôi thấy rõ là họ đồng-thời bận-rộn liên-tục với khá nhiều công-tác khác,  hòa nhịp với quang-cảnh rộn-rịp náo-nhiệt của các giống người – mà nổi bật nhất là da trắng, da đen -, các loại vũ-khí, xe-cộ, máy-móc, dụng-cụ, hàng-hóa – trên đất – cùng với các loại phi-cơ quân-sự và dân-sự gầm rú – trên không – và những tiếng súng đại-bác, đại-liên từ xa vọng về từng hồi…  Đà-Nẵng với phi-trường lớn có thể đón phi-cơ B-52 đáp cánh khẩn-cấp, với hải-cảng lớn phục-vụ cho toàn Miền Trung, với các cơ-quan chính-quyền cấp Vùng và Bộ Tư-Lệnh Quân-Đoàn/Quân-Khu từ Huế dời vào, đã phát-triển mạnh, xứng-đáng là thủ-phủ chiến-lược của Miền Bắc Trung-Nguyên Trung-Phần…

Lần này, tôi đến thì Đà-Nẵng lại có một bộ mặt khác.

Từ mái nhà trở xuống là những bộ quân-phục nhiều màu như cũ, nhưng chỉ khoác trên những thân người chung một da vàng và chung một tiếng nói, Việt-Nam – Việt-Nam-Hóa? – và từ mái nhà trở lên là ngót cả tá đảng-kỳ, giáo-kỳ, đoàn-kỳ, hội-kỳ, hiệu-kỳ…; nhưng nổi bật hơn hết là những dãy bốn lá quốc-kỳ của các nước trong Ủy-Hội Quốc-Tế, sặc-sỡ, tạo thành hai cặp, có cùng sắc màu mà vị-trí đối-nghịch nhau, như muốn nói lên cái thói trớ-trêu của một trò chơi quốc-tế về quốc-kỳ: Ba-Lan thì trắng-đỏ, Nam-Dương thì đỏ-trắng, đỏ-trắng-lục là Hung-Gia-Lợi, và lục-trắng-đỏ là Ba-Tư…

Cờ Poland (Ba Lan)                     Cờ Indonesia (Nam Dương)

Cờ Hungary (Hung Gia Lợi)       Cờ Iran (Nam Tư)  

Chính trước bối-cảnh chung đụng và đụng chung của những con người và của những nhóm người được tiêu-biểu bằng những màu cờ sắc áo đó, mà tôi bị bắt-buộc và cũng tự mình bắt-buộc mình phải đóng một vai trò “thiêu-thân” dưới ánh đèn sân khấu rọi sáng một khung không-gian và một quãng thời-gian nghiêm-trọng nhất trong lịch-sử của nước Việt-Nam Cộng-Hòa.

Con thiêu-thân thì nhỏ, nhưng khán-giả không thể không trông thấy, vì cái bóng của nó đã được phóng lớn, chập-chờn trên các lớp phông màn.

LÊ XUÂN NHUẬN 

Nguồn hình: Internet

LẺ HÀNG. CAO MỴ NHÂN

Chỉ có một người nghĩ: chắc người yêu
Hóa ra không phải, chỉ là tưởng tượng
Bởi lẽ người đó thường hay nuông chiều
Hóa ra mộng mị vô tình vui sướng

Hóa ra tình đời cũng nhiều điều chướng
Từ khi ươm nụ tới lúc hoa tàn
Hương chưa kết tụ đã vội vỡ tan
Thế là chia tay, quay lưng bình thản

Thế là nhìn nhau, vô cùng chán nản
Có lẽ vì mình không hợp ý thôi
Thủa còn vô tư tình tự chơi vơi
Nhìn về một hướng vui cười thích thú

Nhưng nay tám hướng, mười phương dĩ lỡ
Đổ lỗi tình buồn khổ lụy riêng ai
Nào có ai đâu, muốn xếp hàng hai
Thành ba nhân vật, một người bị lẻ …

Rancho Palos Verdes 7 – 3 – 2025
CAO MỴ NHÂN

=

NẮNG PHỤC SINH. CAO MỴ NHÂN

Cả không gian cháy bùng rừng lửa đỏ
Khi mùa xuân khép dần đôi cánh vàng
Tiếng gào thét gọi hồi sinh đất vỡ
Bầy quạ đen hãi hùng kêu kinh hoàng

Về đâu nữa tinh cầu buồn dĩ lỡ
Khắp nơi nơi nghe đạn nổ, bom rơi
Cả bầu trời xé toang mây sầu khổ
Khiến sông xưa, biển cũ bốc thành hơi

Nắng Phục Sinh về tưới xanh đồng cỏ
Bóng Thiên Thần trải mộng nước non xa
Cuốn Thánh Kinh trên tay đang rộng mở
Chúng ta chào lễ nhạc đón mừng Cha

Đường Thánh Giá lui sâu vào quá khứ
Người thương yêu, vạn vật sống thanh bình
Hồn tĩnh lặng, ánh hào quang rực rỡ
Thế gian vui bước tiếp cuộc hành trình…
CAO MỴ NHÂN

=

HƯƠNG CỎ HOA . CAO MỴ NHÂN

Vẫn còn dáng dấp thân quen
Đài trang, huyền hoặc, ưu phiền, dửng dưng
Nhưng trong buồn bã, vui mừng
Lại tìm ra được dấu dừng chân xưa

Vẫn còn ân nắng, nghĩa mưa
Trong ta tình tự lưa thưa nỗi sầu
Ngập ngừng xoá bỏ niềm đau
Bâng khuâng hoa nở mùa đầu chưa phai

Cầu sương, điếm cỏ đơn sai
Nghe như có tiếng thở dài trong thơ
Trăm năm huyễn mộng thực hư
Ngạt ngào hương cỏ tỏa dư ngát trời …

Rancho Palos Verdes 29 – 6 – 2023
CAO MỴ NHÂN

=

MÊ CUNG KHÓI LỬA. CAO MỴ NHÂN

Đất trời trong lúc giao thoa

Nước dâng nguồn vỡ, non nhòa khí thiêng
Trăm năm sông núi ước nguyền
Tinh khôi trái đất lưu truyền thế gian

Cây nhân sinh mọc vô vàn
Nở hoa thân ái ngập tràn yêu thương
Nước kia trôi nổi đại dương
Còn trong tay chút hoang đường thiên sơn

Người ngồi thầm lặng cô đơn
Châu thân rã rượi u hờn mây bay
Chơi vơi tâm sự bão đầy
Vòng ôm trống rỗng tháng ngày phiêu linh

Từ phen cúi mặt tạ tình
Áo khăn để lại trường đình mê cung
Dấu chân rối loạn mịt mùng
Đắm say chiến sử ngựa hồng chinh yên …
Utah 3 – 3 – 2025
CAO MỴ NHÂN

VỀ NGUỒN. CAO MỴ NHÂN

Nguồn ơi, nước chảy trong xanh

Mây tha hương bỗng bay nhanh vào rừng
Mùa xuân đứng sát sau lưng
Đá thiên thu chợt reo mừng hồi sinh

Suối vang âm điệu thanh bình
Trôi ngang trận tuyến thủa mình trẻ trai
Thác xô thân phận u hoài
Mấy mươi năm trước bao người dấn thân

Công danh giờ đã phù vân
Nguồn xuôi châu thổ thành sông êm đềm
Văn chương lưu thuỷ đôi miền
Bờ xô cát lở, bờ thêm đất bồi

Nguồn ơi, chữ nghĩa bên trời
Thoắt như vô tự sóng rời biển xa
Từ đây vọng tưởng quê cha
Quyên thương quốc tổ, lệ sa nối dòng…
CAO MỴ NHÂN

CUỐI TUẦN. – CAO MỴ NHÂN

Cuối tuần, gió mở cửa trời
Bao nhiêu mây nổi thả rơi xuống trần

Áo em ai vẽ hoa xuân
Mầu vàng rực rỡ đông quân vạn mùa

Cuối tuần, chắc sẽ không mưa
Bờ lau trắng ngọn hoa chưa nở nhiều
Bởi vì sông chở tình yêu
Đang qua mấy vạt cầu kiều lênh đênh

Cuối tuần, anh dành cho em
Tháng năm còn lại nỗi niềm tiêu sơ
Hoang mê một chút bơ thờ
Đắm say chỉ thấy trong thơ tình buồn

Cuối tuần, gió khép cô đơn
Sau then cửa mộng tủi hờn lạt phai
Em ơi rực rỡ hoàng mai
Làm sao phai lạt tình ai mà buồn …

CAO MỴ NHÂN (HNPD)
6 – 2 – 2025

MÙA XUÂN VỪA MỚI HẾT. – CAO MỴ NHÂN

Trên đỉnh núi mây hồng

Đã tan ra thành suối
Mầu hoa đào chập chùng
Em gặp anh lần cuối

Anh tìm em muộn màng
Giữa không gian cô tịch
Áo em rực rỡ vàng
Đón kỷ nguyên thanh lịch

Khi gặp lại người tình
Mùa xuân vừa mới hết
Mang đi của chúng mình
Cành hoa đào cánh kép

Chapa bỗng u buồn
Đào hoa ươm nỗi nhớ
Bước chân sau lưng dồn
Đẩy anh vô quá khứ …

CAO MỴ NHÂN (HNPD)
4 – 3 – 2025

Các Video mới nhất của Vietnam Film CLub:

Văn Hoá và Ngôn Ngữ Việt tại Hải Ngoại

Thông Điệp 50 – A Message for 50 Years

Theo Giòng Sử Việt

My South Vietnam Part 7 – Nền Kinh Tế VNCH

Vietnam Film mClub

www.vietnamfilmclub.org

LỆ-CHÂU

Đã  mấy  xuân  rồi,  hả  bể dâu ?
Những hình bóng cũ nay về đâu ?
Có  ai  đốt  lại  lò  hương  ấy
Mà nhớ vô cùng, hỡi Lệ-Châu !

Ta nhớ em như nhớ tháng ba^*:
Ngày giờ có đó, nghĩ không ra!
Chính ta chẳng hiểu mơ hay tỉnh;
Ta  ở  đây  mà  nhớ  chính  ta!

(*) 29/03/1975: Đà Nẵng (thủ-phủ Miền Trung) thất-thủ.

Ta  nhớ  ta  là  một  tiếng  im,
Con thuyền không bến, máu không tim,
Không hoa cho một làn hương quyện,
Không tổ nương nhờ một cánh chim!

Ta có đầu ta – một thánh-thư:
Biết đường, đâu ngại ngã ba, tư!
Lòng ta có lửa mà không bếp,
Như thiếu trùng-dương cho hải-ngư!

Thiếu một thần-giao, một cảm-thông;
Đời không tri-kỷ, không tâm-đồng;
Bơ-vơ như trận kình+nghê-chiến:
Biển cả tung-hoành một lão-ông!

Rồi bỗng đâu đây giữa gió khơi
Có em bỗng gọi, có ta “ơi!”
Thuyền như nhắm bến, chim tìm tổ,
Đêm muốn hừng đông, hận muốn vơi …

Em đến – gần mà như muôn trùng,
Không tên, không lấy cả hình-dung…
Nhưng em đã đến, bằng xương thịt,
Đã  sưởi  lòng  ta …  ấm  lạ-lùng!

Em  có  là  tiên… hay  là… ma
Thì  em  cũng  đã  có  yêu  ta!
Tình em là một nguồn thi-hứng:
Bút rỉ mười năm… lại nở hoa!

Em đã theo ta mỗi bước chân,
Hòa trong hơi thở, nhập trong gân!
Có em là bạn… nên từ đó
Ta có niềm vui tự bản-thân…

Nhưng, bỗng tư bề nổi bão đêm:
Kình-ngư còn lại bộ xương lem!
Đất thành hoang đảo! dân thành rợ!
Ngư-phủ vào tù, lạc dấu em..

.

Nỗi nước khôn khuây, lại nỗi nhà,
Nỗi mình khắc-khoải một mình ta!
Bao nhiêu kỷ-niệm vào tro bụi
Như những kê vàng, quá-khứ xa …

Ôi! Những ngày xanh, những ước mơ
Tan như ảo-ảnh mống trời mưa!
Thời-gian liệm lấp vào quên-lãng
Những mộng vàng son hóa mộng hờ!

Rồi có hôm nào như hôm nay:
Gió nào gợn sóng, lá nào bay …
Cho ta gợi lại trong tâm-tưởng
Một thoáng ân-tình, thoáng rượu say …

                       Trại Kho Đạn (Đà Nẵng), 1980-81

                               THANH-THANH

Thanh-Thanh.com

VÌ SAO – MỘT KHÚC NHẠC CỦA KÝ ỨC VÀ TÌNH YÊU

Hôm nay, một ngày đẹp trời ở Hawaii. Từ khung cửa kính, tôi lặng ngắm vịnh Kaneohe xanh biếc, nơi những đám mây lững lờ phản chiếu trên mặt nước lung linh như một bức tranh huyền ảo. Trong không gian yên bình ấy, những giai điệu xưa vang lên, mang theo bao ký ức ùa về. Bất chợt, nhạc phẩm Vì Sao do nhạc sĩ Nguyễn Tâm Hàn phổ từ thơ của tôi, với giọng ca đầy cảm xúc của Hương Giang, vang lên, khiến lòng tôi nghẹn ngào xúc động.

Ngược dòng thời gian, khoảng mười năm trước, vào dịp giỗ 30 năm của người chồng vắn số, tôi đã viết hai bài thơ Vì Sao và Mộng Tưởng để tưởng nhớ anh – một người đã ra đi quá sớm nhưng tình yêu và ký ức về anh vẫn mãi khắc sâu trong tim. Trong những dòng thơ ấy là nỗi nhớ khôn nguôi, là những câu hỏi không lời đáp, là niềm tiếc thương day dứt theo năm tháng.

Sau đó, tôi đã chia sẻ những bài thơ cùng hình ảnh buổi giỗ đến một số người bạn Hải Quân cùng khóa 14 với chồng. Không ngờ, trong số đó, nhạc sĩ Nguyễn Tâm Hàn đã đón nhận những vần thơ ấy bằng cả trái tim. Anh kể lại rằng, khi đọc thơ, anh xúc động đến mức không sao chợp mắt. Suốt đêm hôm ấy, anh lặng lẽ chắp nối những cảm xúc của hai bài thơ, để rồi từ đó, Vì Sao ra đời – một bản nhạc trầm buồn nhưng tha thiết, như một lời tự sự từ sâu thẳm tâm hồn.

Hôm nay, giữa khung cảnh thanh bình của biển trời Hawaii, khi giai điệu ấy vang lên một lần nữa, tôi như thấy mình quay về những năm tháng cũ. Nỗi nhớ vẫn vẹn nguyên, tình yêu vẫn đong đầy, và câu hỏi “Vì sao?” vẫn mãi ngân vang trong lòng.

Xin được chia sẻ cùng mọi người nhạc phẩm Vì Sao cùng hai bài thơ đã khơi nguồn cảm xúc cho ca khúc này.

Vì sao -Hương Giang – Thơ Phạm Phan Lang – Nhạc NguyễnTâmHàn

VÌ SAO

Ba mươi năm rồi sao?
Nghe như mới hôm nào
Một buổi mai nắng nhạt
Sóng nộ cuồng vì sao?

Anh đi rồi thật sao?
Thời gian trôi như vèo
Sao lòng còn sầu nhớ
Vẫn thẫn thờ vì sao?

Vắng anh, đời lao đao
Môi nhạt, má bớt đào
Miệng cười, mắt rưng lệ
Lòng hỏi lòng, vì sao?

Anh về trong chiêm bao
Nhìn em như thuở nào
Vòng tay ôm thắm thiết
Tỉnh mộng hỏi, vì sao?

Ba mươi năm rồi sao?
Nỗi nhớ vẫn dạt dào
Vẫn thương về người cũ
Xin đừng hỏi, vì sao?

phamphanlang

MỘNG TƯỞNG

Anh đi, đi mãi không về
Phòng khuê lẻ bóng, não nề thâu canh
Trăng khuya rọi bóng bên mành
Lung linh trên gối, tưởng anh nằm kề

Mùi hương ngày cũ chợt về
Vòng tay ôm bóng, cơn mê vội tàn
Ngẩn ngơ giấc mộng bẽ bàng
Ôm hồn cứ tưởng như chàng còn đây…

phamphanlang

LỜI CUỐI

Thời gian có thể trôi đi, nhưng có những nỗi nhớ chẳng bao giờ nhạt phai. Cảm ơn nhạc sĩ Nguyễn Tâm Hàn đã thổi hồn vào thơ, để những cảm xúc này trở thành giai điệu, lan tỏa đến những tâm hồn đồng điệu. Và cảm ơn những ai đã lắng nghe, đã cùng tôi chia sẻ những phút giây hoài niệm này.

Kính chúc an lành và hạnh phúc.

Pham Phan Lang

Thêm một chút lãng mạn cho đời sống thăng hoa. Chúc mọi người một tuần lễ tràn đầy niềm vui.
Chia sẻ bài thơ tôi mới viết.
Lê Tuấn

Tôi Nợ Em
Tôi nợ tình em thời nữ sinh

Nợ thời áo trắng gái đoan trinh

Nợ em nụ tím cài trên tóc

Nở cả trời thơ những đoạn tình.

*
Nợ em thuở ấy còn trong trắng

Cả nét ngây thơ chiếm cõi hồn

Nợ trái tim hồng hay loạn nhịp

Nợ tình chiếm hết cõi lòng son.

*
Tôi nợ tình em cả giấc mơ

Nợ thời con gái cả hồn thơ

Ngôn tình hoa bướm đầy trang giấy

Nắn nót thêu hoa những đợi chờ.
Tế Luân

Đồng Cảm Yêu Thương

Nâng ly cạn chén rượu đầy

Thanh âm vang động tình này riêng em

Đôi môi khát vọng cơn thèm

Áo em tơ lụa rũ mềm vấn vương.

*
Hồn thơ uốn lượn mười thương

Men say tình ái miên trường chơi vơi

Em cùng ta cả một đời

Bên nhau cùng bước rong chơi tháng ngày.

*
Nhánh hoa xuân nở trên tay

Đem thân hiến trọn tình này trăm năm

Lắng nghe tiếng gọi xa xăm

Từ nơi sâu thẳm mù tăm phận người.

*
Buồn vui theo tiếng khóc cười

Thời gian điểm hóa bước dời tuổi xuân

Sợ gì một đóa phù vân

Tình thôi ngấn lệ còn ngần dáng hương.

*
Ta tìm trong cõi vô thường

Lật trang thánh sử hiến chương huy hoàng

Chữ yêu chạm khắc dát vàng

Đem vào cung điện bảo tàng tình nhân.

*
Trăm năm theo bước đường trần

Ngẩn ngơ quên mất mang thân phận người

Vàng phai gió núi mây trời

Ngẫm ra mới biết cuộc đời hoang sơ.
Tế Luân

Nhớ Ngày Xuân

Nỗi buồn

níu bước chân ai

hư vô bỏ trống

nối dài mộng du

hồn đi xuyên thấu sương mù

qua thu gió thổi

lạnh từ đông sang.

một mình

vẫn bước lang thang

nhờ em săn sóc

mùa màng nở hoa

lửa cuồng nhiệt muốn bôn ba

đường chiều xa tít

mù sa ngại ngần

dính vào nhau hết mùa xuân

theo cơn đồng thiếp

bước chân nhịp nhàng

trời xuân vàng cội gốc xanh

môi son đỏ thắmmột vành đôi mươi.

nhớ về em

mím môi cười

da thơm lụa mỏng

bước dời gót xuân.
Tế Luân