BẢN DỊCH TỪ MỘT BÀI BÁO HAY: “Why Vladimir Putin Has Already Lost This War” Tại sao Putin Đã Thua Cuộc Chiến Này Rồi – THÚY MESSEGEE
Tại sao Putin Đã Thua Cuộc Chiến Này Rồi
Người dịch: Thúy Messegee
Cuộc chiến chưa qua được một tuần nhưng ta thấy được rằng Vladimir Putin đang đâm đầu vào thất bại chưa từng có trong lịch sử. Ông ta có thể thắng tất cả các trận đánh nhưng sẽ thua cuộc chiến. Giấc mơ xây dựng đế chế Nga của Putin được đặt nền tảng trên điều dối trá rằng Ukraine không phải là một quốc gia thật sự, rằng người Ukraine không phải là một dân tộc thật sự, và người dân ở Kyiv, Kharkiv, và Lviv luôn mong ước được Nga cai trị. Đó là một điều dối trá trắng trợn. Ukraine là một quốc gia với hơn nghìn năm lịch sử, và Kyiv đã là một đô thị quan khi mà Moscow vẫn chỉ là một ngôi làng. Tuy nhiên kẻ độc tài Nga đã kể đi kể lại điều dối trá không biết bao nhiêu lần đến đổi chính anh ta cũng tin vào sự dối trá này.
Khi Putin đặt kế hoạch xâm chiếm Ukraine, ông ta đã dựa vào nhiều dữ kiện ai cũng biết. Ông ta biết rằng quận lực của Nga dễ dàng đè bẹp Ukraine. Ông ta biết rằng NATO sẽ không đưa quân vào cứu Ukraine. Ông ta biết rằng Âu châu lệ thuộc vào dầu hỏa và khí đốt của Nga nên những nước như Đức sẽ ngần ngại không dám cấm vận nghiệt ngã. Dựa trên những dữ kiện này, Putin dự định đánh Ukarine mạnh mẽ và chớp nhóang, hạ thủ chính quyền Ukraine, thiết lập một chính quyền bù nhìn tại Kyiv, rồi sẽ cầm cự cấm vận.
Tuy nhiên kế hoạch này vấp phải một điều thật lớn lao mà Putin không biết trước. Giống như Mỹ đã học được từ Iraq và Liên Xô đã học được từ Afghanistan, chiến thắng một quốc gia dễ hơn chiếm giữ nó. Putin biết ông ta có thực lực để chiếm Ukraine. Tuy nhiên, người Ukraine có chấp nhận chính phủ bù nhìn do Moscow lập ra hay không? Putin đánh cược rằng họ sẽ ủng hộ. Putin đã từng giải thích tới lui nhiều lần cho bất cứ ai chịu lắng nghe là Ukraine không phải là một quốc gia thật sự, rằng người Ukraine không phải là một dân tộc thật sự. Năm 2014 Crimea chẳng chống cự những kẻ xâm lăng Nga bao nhiêu cả. Thế thì 2022 có khác gì?
Từng ngày trôi qua, Putin càng thấy được rõ ràng hơn là cuộc đánh cược của ông ta đang thất bại. Người dân Ukraine đang chống lại xâm lăng với tất cả tấm lòng và giành được lòng ngưỡng mộ của toàn thế giới – và họ đang chiến thắng cuộc chiến tranh. Sẽ còn nhiều ngày đen tối đang trải ra trước mắt. Quân đội Nga có thể sẽ chiếm toàn bộ Ukraine. Tuy nhiên, muốn chiến thắng cuộc chiến thì Nga phải giữ được Ukraine, và Nga chỉ làm được điều đó nếu người Ukraine cho phép. Điều này càng ngày càng thấy được là rất viễn vông.
Mỗi xa tăng Nga bị tàn phá và mỗi người lính Nga bị giết đã bồi đắp thêm sự kháng cự dũng cảm của người Ukraine. Và mỗi người Ukraine bị giết đào sâu thêm lòng thù hận kẻ xâm lăng. Sự thù hận là một tình cảm xấu xí nhất trong tất cả tình cảm. Tuy nhiên, đối với một quốc gia bị kẻ thù cai trị thì sự thù hận là một kho báu tàng ẩn. Sự thù hận chôn chặt dưới đáy con tim sẽ nuôi dưỡng sự kháng cự trong nhiều thế hệ. Nếu Putin muốn thiết lập lại đế chế Nga, ông ta phải thực hiện được chiến thắng không đổ máu, để rồi đưa đến một sự thống trị không thù hận. Càng làm đổ máu Ukraine thì Putin càng khiến cho giấc mơ của ông khó thành. Trên bảng khai tử cho đế chế Nga, sẽ không phải là tên của Gorbachev mà là tên của Putin. Trào Gorbachev dân Nga và dân Ukraine thân thiện như anh em, còn trào Putin họ xem nhau là kẻ thù, và chính Putin đã khiến quốc gia Ukraine từ nay tự khẳng định đối lập với Nga.
Quốc gia được xây dựng trên những câu chuyện. Mỗi ngày qua lại có nhiều câu chuyện mới để cho người Ukraine kể lại cho nhau nghe, không chỉ trong những ngày đen tối trước mắt, mà cả trong nhiều thập kỷ sắp tới, với nhiều thế hệ sắp tới. Vị tổng thống đã từ chối trốn chạy khỏi thủ đô, tuyên bố với người Mỹ rằng ông cần vũ khí chứ không cần được bốc đi, những người lính ở đảo Mãng Xà đã bảo tàu chiến Nga “Đ.M. chúng mày”, những thường dân đã cản trở chiến xa Nga bằng cách ngồi cản đường đi của chúng. Đó là những câu chuyện lập quốc. Về lâu về dài, những câu chuyện này có giá trị nhiều lần hơn chiến xa.
Kẻ độc tài Nga cần biết điều này hơn ai cả. Trong tuổi thơ, ông ta đã được nuôi dưỡng bằng những chuyện kể về sự tàn ác của lính Đức và tấm gương dũng cảm của người Nga trong cuộc vây hãm Leningrad. Bây giờ thì chính ông lại đang làm nên những chuyên kể tương tự, nhưng trong đó ông ta đóng vai trò Hitler.
Những câu chuyện dũng cảm của người Ukraine không những tạo nên quyết tâm cho người dân Ukraine mà cho cả thế giới. Chúng tạo nên sự can đảm cho các chính phủ Âu châu, cho chính quyền Mỹ, và cho cả những người dân bị độc tài cai trị tại Nga. Nếu người Ukrian không ngại ngăn cản xe tăng Nga bằng tay không, thì chính quuyền Đức sẽ không ngại yễm trợ vũ khí chống tăng cho họ, chính quyền Mỹ không ngại trục Nga ra khỏi hệ thống SWIFT, và công dân Nga không ngại biểu tình chống lại cuộc chiến vô nghĩa này.
Và chúng ta cũng được truyền cảm hứng nên làm một cái gì đó, có thể là quyên góp, có thể là đón nhận người tỵ nạn, hay đóng góp vào phong trào phản kháng trên mạng. Cuộc chiến ở Ukraine sẽ định hình cho tương lại toàn thế giới. Nếu độc tài và áp bức thắng được thì tất cả chúng ta sẽ lãnh chịu hậu quả. Không thế chỉ làm quan sát viên. Đã đến lúc cần đứng lên tham gia vào việc lớn.
TIN THẾ GIỚI – Tổng Hợp Thông Tin Về Cuộc Tấn Công Xâm Lượt Ukraine Của Liên Sô – LÊ VĂN HẢI
Biến chuyển thời sự: “Có tin vui giữa giờ tuyệt vọng!”
Chiến Tranh Xâm Lược Nga Sô, Cái Tát Vào Mặt Bạo Chúa Putin!
LVHải (tổng hợp)
*Putin tin tưởng sẽ nuốt Ukraine trong vòng một, hai ngày.
Trùm độc tài Putin đã phát lệnh xâm lăng Ukraine. Chuyện bắt nạt ăn hiếp một nước yếu, từng một thời là “truyền thống” anh em trong Liên Bang Xô Viết, trong các xứ cộng sản, của Putin thật đáng khinh bỉ. Coi thế giới đang sống trong thế kỷ 19!
Ông Putin nêu ra một lý do mơ hồ, là muốn chặn đứng làn sóng tự do và tái lập ảnh hưởng của Nga trên các xứ láng giềng. Như thời các Nga hoàng và thời Xô Viết. Nhưng riêng cá nhân Putin có tham vọng, muốn lịch sử nước Nga, sẽ ghi tên ông vào hàng các “đại đế!” Có công thâu tóm, mở rộng biên cương!
Muốn chắc ăn, ẵm gọn nhẹ Ukraine, Ông Putin đã hăm dọa với thế giới về kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của Nga, và ông đe dọa bất cứ quốc gia nào can thiệp vào cuộc chiến Ukraine, thì sẽ “lãnh hậu quả chết chóc, máu đổ chưa từng thấy!”
Tưởng như thế là chắc ăn! Nên đã phóng tay, ung dung mở cuộc chiến xâm lăng!
*Nhìn miếng thịt Ukraine, tươi ngon như thế, nhưng bên trong, lại có giấu khúc xương!
Mọi chuyện không đễ dàng như Ông tưởng. Ngày 28/2, Bộ Quốc phòng Nga cho biết, chiến dịch của Nga tiến quân vào thủ đô Kiev của Ukraine đang bị chậm lại, do sự kháng cự quyết liệt của người dân Ukraine!”
Bản báo cáo công nhận: “Phần lớn các lực lượng bộ binh của Nga vẫn cách thủ đô Kiev hơn 30 dặm về phía Bắc. Bước tiến quân của họ đang bị đứng lại bởi các lực lượng Ukraine bảo vệ sân bay Gostomel!” Một mục tiêu chính của Nga, muốn chiếm ngay trong ngày đầu tiên. Mà không được.
Đến nay thì Nga đành phải nhận ra: “Những thất bại, không lường trước về sự kháng cự quyết liệt của Ukraine, tiếp tục làm vô hiệu hóa bước tiến của Nga”.
*Cả thế giới bắt đầu đứng đàng sau yểm trợ Ukraine, lên án cuộc chiến xâm lăng.
Dư luận tất cả các quốc gia tự do đều lên án: “Nga phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về hành động xâm lược, ngang ngược này và tất cả những thiệt hại và thiệt hại về nhân mạng.”
Hội đồng nhiều quốc gia Châu Âu đề nghị: “Áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt mạnh hơn, quyết liệt hơn đối với nước Nga. Từ lĩnh vực tài chính, năng lượng và vận tải đến hàng hóa, kiểm soát xuất khẩu và tài trợ xuất khẩu. Chưa kể về quân sự nếu cần.”
*Dư luận ngưỡng phục một Tổng Thống yêu nước và tinh thần chiến đấu của người dân Ukraine.
Thế giới rất ngưỡng mộ hình ảnh TT Zelensky của Ukraine, cùng ra chiến trường với quân sĩ mình.
Ông Zelensky nói rằng: “Tất cả để bảo đảm quốc phòng, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu và huy động của Lực lượng vũ trang Ukraine và các lực lượng quân sự khác. Tất cả để bảo vệ đất nước, trong cơn nguy biến.”
Hành động can đảm của ông Zelenskiy, 44 tuổi, một người từng là danh hài và tài tử không có kinh nghiệm chính trị trước, khi đắc cử tổng thống năm 2019. Đã chinh phục nhiều người, kể cả những chính trị gia, từng gọi ông là “một tên hề!”
Trong thông điệp viết qua Twitter, Tổng Thống Volodymyr Zelenskyy của Ukraine nói, “Nga đã bước vào con đường của ác quỷ, khát máu, nhưng Ukraine thề sẽ tự vệ và sẽ không để đánh mất quyền tự do.”
Ông nói tiếp:“Thời gian gần đây có những thông tin giả mạo trên mạng, nói rằng tôi chạy trốn và kêu gọi quân đội hãy buông súng và di tản. Hãy lắng nghe đây. Tôi đang ở đây! Tôi đang ở đây!”
Video của ông phát trên Instagram và nhận hơn 3 triệu lượt xem! Ca ngợi, hoan hô, chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ!
Trong khi đó, người dân Ukraine đã chiến đấu hết mình, chống lại sự xâm lược của Nga, vượt quá sự mong đợi của nhiều nhà phân tích, khi đối mặt với quân đội khổng lồ của Putin.
Tại Mỹ, một số chuyên gia mô tả hành động của Putin là “thất thường” và “ảo tưởng! điên!” Trong khi những người khác đánh giá rằng, lực lượng xâm lăng, sẽ không thể “khuất phục” được người dân Ukraine.
Những công dân Ukraine đang ở trong độ tuổi nhập ngũ, được lệnh không rời khỏi đất nước, sẵn sàng tòng quân ra trận khi cần.
Những ngày qua, người dân cầm súng tấn công lại quân đội Nga ở bất cứ đâu. Nam nữ anh hùng trồi mọc lên như nấm! Nhiều xe tang bị bắn hạ. Nga cũng nhận ra điều này!
*Chính vì thế Nga đã chịu ngồi vào bàn đàm phán.
Dư luận thế giới xác nhận: “hành động gây chiến tàn bạo của Nga, đã đập bể tan nền hòa bình tại Âu Châu, chưa kể ảnh hưởng đến an ninh thế giới!”
Chính vì những áp lực này, các phái đoàn của Ukraine và Nga, đã tới thành phố Gomel ở biên giới Ukraine-Belarus để đàm phán. Nhưng chưa đạt được một cam kết cụ thể nào. Nhưng ít nhất là Nga đã phải xuống nước!
*Ukraine ký gia nhập vào Khối Liên Minh Âu Châu.
Hôm nay, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm thứ Hai đã ký đơn ghi danh thành viên chính thức, để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu trong bối cảnh Nga đang xâm lược đất nước của ông.
Gần 30 quốc gia trong khối EU đã đồng lòng hổ trợ Ukraine hết mình. Hoan hô tinh thần chiến đấu quyết liệt, đoàn kết đánh đuổi quân xâm lăng!
Nga đang đang đâm đầu vào tường! Tất cả các quốc gia liên minh Âu châu đã đoàn kết, đưa đến quyết định, như cú đấm vào mặt Putin: “Nga chịu hoàn toàn trách nhiệm về hành động gây chiến tranh xâm lược này và tất cả những thiệt hại và thiệt hại về nhân mạng, Nga phải bồi thường! Chưa kể, hãy đưa tên đồ tể Putin ra tòa án quốc tế!”
Miếng thịt đã nuốt vào họng, nhưng không ngờ lại kẹt cục xương! Liệu bạo chúa Putin có nuốt trôi Ukraine vào những ngày tới đây? Hay phải…ói ra!…mật xanh!
===========
TIN NÓNG NGÀY FEB:
Thế giới nóng bỏng vì đang sống trên “Chảo lửa chiến tranh!”
*LVHải (Tổng hợp tin từ các Hãng thông tấn thế giới: Voa, Reuter…)
Biểu tình khắp nơi chống Nga xâm lược Ukraine!
Sau khi TT Putin ra lệnh tấn công Ukraine. Từ cả nước Nga, khắp nơi trên thế giới, đã nổ ra các cuộc biểu tình lớn trong những ngày qua.
Người biểu tình đã đông đảo xuống đường ở các quảng trường công cộng khắp các quốc gia và bên ngoài tòa đại sứ Nga, ở các thành phố khắp nơi: Từ Tokyo đến Tel Aviv và New York, để lên án hành động xâm lược Ukraine của Nga.
Tại Mỹ, chỉ ba giờ sau khi Tổng thống Putin tuyên bố phát động chiến dịch quân sự, một cuộc biểu tình ghi nhận sớm nhất đã xảy ra trước tòa đại sứ Nga ở Washington. Hàng chục người biểu tình ở thủ đô Hoa Kỳ, vẫy cờ Ukraine và hô vang: “Hãy ngăn chặn tên đồ tể khát máu Putin! Nga là quốc gia xâm lược!”
Tại London, có hàng trăm người biểu tình, nhiều người trong số đó là kiều dân Ukraine và một số người khác. Đã tập trung bên ngoài phố Downing, nơi có đặt văn phòng phủ Thủ tướng Anh, kêu gọi nước Anh hành động nhiều hơn nữa để giúp Ukraine.
*Người biểu tình nêu thẳng tên, lên án “Kẻ Xâm Lược Khát Máu Putin!”
Chỉ ba giờ sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố phát động chiến dịch quân sự, một cuộc biểu tình được biết đến sớm nhất đã xảy ra trước đại sứ quán Nga ở Washington, vào khoảng 1giờ sáng ngày 24/2.
Các tin tức địa phương cho thấy hàng chục người biểu tình ở thủ đô Mỹ vẫy cờ Ukraine và hô vang “Hãy ngăn chặn quân Nga xâm lược! được chỉ huy bởi tên độc tài Putin!”
Tại London, hàng trăm người biểu tình, nhiều người trong số đó là kiều dân Ukraine và một số người khác, đã tập trung bên ngoài phố Downing, nơi có đặt văn phòng Thủ tướng, kêu gọi nước Anh thực hiện nhiều hơn nữa để giúp đất nước Ukraine.
“Ukraine, chúng tôi đang cần giúp đỡ, đất nước chúng tôi cần ai đó hỗ trợ!” Một người biểu tình nói với Reuters: “Ukraine quá nhỏ, còn áp lực quân sự của Nga, thì quá lớn!”
Tại Paris, một người biểu tình nói: “Tôi cảm thấy chúng ta đang ở trong một thời điểm rất nguy hiểm! trên bờ vực chiến tranh. Không có biện pháp ngăn chặn, sẽ ảnh hưởng đến an ninh toàn thế giới”
Tại Madrid, nam diễn viên Tây Ban Nha từng đoạt giải Oscar Javier Bardem, người được đề cử Oscar, một lần nữa trong năm nay. Đã hòa cùng khoảng một trăm người khác, biểu tình bên ngoài sứ quán Nga.
“Đó là một cuộc xâm lược ngang ngược! Nó vi phạm quyền cơ bản về chủ quyền lãnh thổ của Ukraine. Luật pháp quốc tế và nhiều thứ khác nữa, đả đảo Putin!” Bardem nói.
Một lá cờ khổng lồ Ukraine, đã được đám đông hàng trăm người biểu tình, rước qua Quảng trường Thời đại ở Manhattan, New York.
Tại thủ đô Bern của Thụy Sĩ, hàng trăm người đã tụ tập, cầm cờ Ukraine và hô vang “Hòa bình cho Ukraine! Đả đảo quân xâm lăng Nga Sô!”
Một cuộc biểu tình nhỏ ở Geneva, do Chiến dịch quốc tế giải trừ vũ khí hạt nhân (ICAN) Một tổ chức từng đoạt giải Nobel Hòa bình, đã biểu tình bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc ở Châu Âu. Lên án điều mà họ cho là lời đe dọa, sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh của ông Putin.
Các cuộc biểu tình khác được tổ chức tại Beirut, Tel Aviv, Dublin và Prague.
Cũng tại Dublin, huy hiệu Đôi đại bàng của Nga, bên cạnh cổng đại sứ quán, đã bị ai đó dùng sơn đỏ bôi xóa, làm biến dạng.
Nhiều cuộc biểu tình đã được lên kế hoạch vào cuối ngày, tại các thành phố Houston và Denver của Hoa Kỳ.
*Thế giới đồng biểu tình ủng hộ tinh thần người dân đất nước Ukraine!
Đặc biệt trên Place Republic, quảng trường Cộng Hòa Paris, hàng trăm người biểu tình đã tập hợp vào tối thứ Năm, một số người đã quấn cờ Ukraine. Dưới chân bức tượng chính của quảng trường, một biểu tượng của nước Pháp, những người biểu tình đã treo một biểu ngữ có nội dung “Nước Nga hãy dừng lại. Chúng tôi ủng hộ Ukraine, chống lại quân Nga xâm lăng!”
Goery Mourez, một nhà tư vấn người Pháp, 29 tuổi, cho biết: “Điều quan trọng là phải có biện pháp chế ngự, sự điên rồ của người đàn ông độc tài, tham vọng này” Nên nhớ “Chúng ta đã cố gắng xây dựng hòa bình tại lục địa này trong 70 năm qua. Hắn xóa bỏ hết!”
Một người Romania Fabiana Andreescu, kỹ sư phần mềm 33 tuổi đã sống ở Paris hơn 10 năm, đã tham gia cuộc biểu tình cùng người bạn Nga của cô, có tên là Mark Karpov. Nói: “Thật đau lòng khi thấy đất nước Ukraine thiếu sự bảo vệ quốc tế. Và giờ đây phải hứng chịu sự tấn công xâm lấn của Nga. Tôi hoàn toàn hiểu những gì đau thương, mà người dân đang trải qua và tôi rất đau lòng cho đất nước Ukraine.”
Nhiều tổ chức đã thắp sáng các tòa nhà chính bằng màu cờ Ukraine, để biểu lộ tình đoàn kết với người dân Ukraine và lên án sự xâm lăng của Nga.
*Cả thế giới sợ hãi, vì viễn ảnh chiến tranh năng lượng hạt nhân của Nga!
Trong bối cảnh chiến tranh Nga và Ukraine, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra hậu quả khủng khiếp, nếu một cuộc xung đột vũ trang, với chiến tranh hạt nhân có xảy ra.
Bất chấp việc cắt giảm vũ khí hạt nhân, những thập niên vừa qua. Nga hiện vẫn đang sở hữu 1.900 vũ khí hạt nhân chiến thuật và 1.600 vũ khí hạt nhân chiến lược.
Giả thuyết, để cho thấy sự tàn phá khủng khiếp như thế nào. Chỉ một vũ khí hạt nhân có sức công phá 100 kiloton nổ, trong Điện Kremlin. Có thể khiến 25.000 người thiệt mạng và làm bị thương 1 triệu người! Áp đảo hoàn toàn khả năng ứng phó với thảm họa thủ đô nước Nga.
Tương tự, nếu quả bom với sức công phá như trên được kích nổ ở Điện Capitol, Thủ đô Mỹ, sẽ có hơn 170.000 người chết và gần 400.000 người bị thương.
Tuy nhiên, theo tác giả, giữa Nga và Mỹ sẽ không tập trung vào các đầu đạn đơn lẻ ở thủ đô của hai cường quốc quân sự đâu, mà còn nhiều thứ vũ khí hạt nhân khác.
Thay vào đó, nhiều khả năng vũ khí hạt nhân sẽ nhắm vào nhiều thành phố, với nhiều vũ khí có sức công phá lớn hơn 100 kiloton, sẽ được sử dụng. Ví dụ như 460 đầu đạn SS-18 M6 Satan của Nga, đương lượng từ 500-800 kiloton, hay đầu đạn W88 triển khai trên tàu ngầm Trident của Mỹ đương lượng nổ 455 kiloton.
Hàng trăm người bị bắt! Hàng nghìn người trên khắp nước Nga, biểu tình chống Putin tấn công Ukraine
Chính tại thủ đô Nga, Moscow Hàng nghìn người Nga đã xuống đường phản đối cuộc tấn công của Tổng thống Nga Putin, nhằm vào Ukraine.
Một làn sóng giận dữ chưa từng thấy ở một quốc gia, nơi các cuộc biểu tình đông người, dù tự phát là bất hợp pháp. Những người biểu tình có thể phải đối mặt với tiền phạt và tù.
Hơn 1.600 người đã bị bắt tại 47 thành phố trên toàn quốc Nga, theo tổ chức nhân quyền OVD Info. Nhóm này từng bị kết án là “đặc vụ” nước ngoài vào năm ngoái. Khi Putin tiến hành một cuộc đàn áp sâu rộng, nhắm vào các nhà hoạt động, các nhóm nhân quyền và các nhân vật đối lập.
Các cuộc biểu tình diễn ra với làn sóng dữ dội, từ những người Nga tự do, những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, diễn viên, người dẫn chương trình truyền hình và những người khác về các cuộc tấn công.
Các video được chia sẻ trên phương tiện truyền thông xã hội và được The Washington Post xác minh, bằng hình ảnh vệ tinh. Cho thấy, những người biểu tình chống chiến tranh tụ tập ở thủ đô Moscow và ở St.Petersburg, Novosibirsk và Perm, cùng những nơi khác. Những người biểu tình tập trung ở trung tâm các thành phố, chẳng hạn như đám đông ở Novosibirsk, đã tuần hành dọc theo Krasnyy Prospekt, con đường chính của thành phố.
Tại Moscow, mọi người đã đổ về Quảng trường Pushkin lịch sử, chỉ cách Điện Kremlin 1,6 dặm về phía bắc, vào nhiều thời điểm khác nhau vào ngày thứ Năm. Khi mặt trời chưa lặn của một ngày đông giá, cảnh sát Nga đã bắt giữ một số người cầm biểu ngữ, tống họ lên xe cảnh sát. Tuy vậy, các video được quay sau đó vào ban đêm, cho thấy những người biểu tình, không hề nao núng, đứng sát vai nhau ở quảng trường.
Các hình ảnh từ Perm và St.Petersburg, được Washington Post định vị, cho thấy cảnh sát trong trang phục chống bạo động, đang giam giữ những người biểu tình. Ở Perm, cảnh sát dàn hàng ngang trước tòa nhà hội đồng lập pháp và đẩy đám đông tụ tập ở đó ra ngoài bất chấp tuyết rơi.
Khoảng 1.000 người biểu tình, một số mang biểu ngữ phản chiến, đã tập hợp ở trung tâm Moscow hô vang, “Không tham chiến! Cuộc chiến vô nghĩa!” Cảnh sát chống bạo động nhanh chóng ập vào, buộc họ vào xe cảnh sát. Các cuộc biểu tình lớn diễn ra ở các thành phố khác như St.Petersburg, Yekaterinburg và Perm.
Ủy ban điều tra của Nga cảnh báo rằng họ sẽ theo dõi những người tổ chức và người tham gia biểu tình, đe dọa “trừng phạt nghiêm khắc đối với bạo loạn hàng loạt.”
Thế giới đang nóng đần trên chảo lửa chiến tranh, do Nga gây chiến, tương lai nhân loại chưa biết đi về đâu!
DÂN Ukraine Quyết Tâm Bảo Vệ Đất Nước – LÊ NGỌC CHÂU (Từ Đức Quốc)
Cả thế giới đang chứng kiến Nga sử dụng vũ lực xâm lăng Ukraine !.
Dân Ukraine quyết tâm bảo vệ đất nước dù quân đội và vũ trang rất rất yếu so với Nga. Dân số Ukraine (51 triệu) cũng ít hơn Nga (144 triệu).
Cái gì cung có nguyên nhân của nó … Mời quý vị đọc bài phóng dịch cách đây 15 năm (phổ biến trên nhiều tờ báo và websites nhưng chỉ có Vietbao.USA còn lưu trữ !) khi tình cờ thấy báo chí Đức đăng tải sẽ hiểu tại sao Ukraine quyết tâm bảo vệ đất nước dù trong thế yếu.
Đơn giản vì dân Ukraine không muốn một lần nữa sống lại cảnh đã xảy ra trong quá khứ do Nga gây ra mà chắc chắn lần này sẽ đau đớn hơn NẾU NGA cưỡng chiếm được Ukraine.
Mời đọc:
Ulkraine, khi Stalin làm cho con người ăn thĩt đồng chủng !
Ulkraine, Khi Stalin Làm Cho Con Người Ăn Thịt Đồng Chủng
Ulkraine, Khi Stalin Làm Cho Con Người Ăn Thịt Đồng Chủng
(Lời phi lộ: Nói đến cộng sản, dân chúng thuộc khối Đông Âu hay Nga đã có nhiều kinh nghiệm. Hôm nay, nhân đọc bài này của F Fasca vừa được phổ biến, nhắc lại nạn đói Holodomor tại Ulkraine cách đây khoảng 75 năm, tôi phóng dịch giới thiệu độc giả để biết rằng, cho đến ngày Nga và toàn khối Đông Âu sụp đổ, trước sau đường lối cộng sản đã sử dụng không có gì thay đổi, y chang như nhau, có chăng chúng chỉ thay đổi phương thức thực hiện mà thôi …)
Lúc đầu người ta ăn lá cây, sau đó đến thịt chó và mèo, một số đã trở thành những kẻ ăn thịt người. Trước đây 70 năm, Stalin đã tạo ra cho Ulkraine có một nạn đói rất ư khủng khiếp! Hàng triệu người bị chết, nhưng “Holodomor” vẫn là một sự cấm kỵ từ hàng chục năm qua, cho tới bây giờ …
Tại thành phố Budapest, mỗi khi người ta nghe đến chữ “Holodomor” là thiên hạ tự nhiên bật khóc. Bà Natalia Mikitiwna Nidzelska, 86 tuổi, có dáng dấp nhỏ và mảnh khảnh xuất thân từ làng Pilipi, thuộc phía Tây Ulkraine, chỉ vào trái tim bà ta và đã thét lên trong nỗi buồn thê thảm: “Tim tôi đau nhói ghê gớm, khi mà đã nhìn cảnh người ta quằn quại chết! Holodomor, đó là một từ của Ulkraine, ám chỉ cho nạn đói và có nghĩa giống như Holocaust của thời Đức quốc Xã.
Người ta đã ăn lá cây và nụ hoa, đã ăn thịt chó và thịt mèo, đã phải nuốt khoai thúi và tranh dành nhau cám dành cho gia súc ăn và cuối cùng, họ đã phải ăn luôn cả thịt người chết. Ai đã may mắn thoát chết trong nạn đói tại Ulkraine vào thời điểm từ 1932 – 1933 đều hồi nghĩ lại nhiều các chi tiết liên quan đến nạn đói này. Nhưng tiếc một điều là cho đến nay, nạn nhân còn sống không được phép công khai nói về những sự kiện đã xảy ra.Natalia Mikitiwna Nidzelska đã thoát chết nạn đói Holodomor. Năm 1991 bà ta di dân sang Hung gia Lợi (Ungarn) và tại đây bà ta được quyền nói công khai về nạn đói đã xảy ra tại quê hương bà ta trong khi đồng hương, theo như lời của bà Nidzelska thì vì sợ cộng sản nên cho đến thời gian ngắn trước đây vẫn phải im lặng, không được đề cập đến. Bà Nidzelska không thể nào quên được cảnh lúc đó nhiều người chỉ vì một miếng bánh mì thôi mà phải đày đoạ, đến nỗi họ phải làm sao tranh đấu để sống còn hay đến những trường hợp mà láng giếng đã trở thành kẻ ăn thịt người …
Như sử gia Miklos Kun của Hung đã cho biết, sự khiếp sợ vẫn còn ăn sâu trong trí nhớ của những nạn nhân thời đó, không thể nào hủy diệt nó đi được. Theo sử gia Kun, đây là một sự giết người có hệ thống, có tính toán đã giết hại hàng triệu người trong khi Stalin đi nghỉ hè ở vùng biển Schwarz Meer (Black Sea). Sử gia Kun đã tìm hiểu, nghiên cứu từ hơn hai chục năm qua qua các dữ liệu trên toàn cầu về nguyên nhân và hậu quả của thảm kịch đã xảy ra, nhằm mục đích bẻ gãy sự vô liêm sỉ của cộng sản Nga và Ulkraine, hai quốc gia vẫn muốn tiếp tục cho rằng Holodomor chỉ là một sự khủng hoảng, không hơn không kém.
a) Chết tập thể sau khi tập thể bị tước đoạt sỡ hữu chủ
Tài liệu còn lưu trử của Ulkrain cho thấy dấu hiệu đúng như những sử gia hay nạn nhân sống sót từng nhắc đến là “nạn đói trên đã được chính phủ Stalin từ Moskau điều hành và tổ chức có hệ thống và được phần tử cốt cán, tích cực tại địa phương, vốn là những người dân Ulkraine nghèo bị Nga mua chuộc, thực hiện hầu bẻ gãy sự chống đối của khối nông dân Ulkraine đang bộc phát chống lại sự cưỡng bách tập thể hoá và truất quyền sở hữu chủ của dân.
Nga đã không chính thức phủ nhận nạn đói và cũng không đề cập đến vai trò của Stalin. Nga chỉ nói có lệ là cũng có một sự mất mùa! Theo sử gia Kun thì đây là sự nhạo báng vì Ulkraine là một quốc gia nông nghiệp, có đất đai rất tốt và thường cung cấp cho Nga trên phương diện này.
Tuy nhiên sự thật cũng không thể che đậy mãi ở Ulkraine. Tổng Thống Viktor Juschtschenko đã đệ trình một bản phát thảo tại quốc hội, trong đó qui định là sẽ bị trừng phạt nếu “vu khống nạn đói” tại Ulkraine. Hình phạt không ấn định rõ ràng, nhưng đạo luật đã là một viên gạch trong chính trường Ulkraine: Cái chết tập thể, theo sau một sự truất hữu tập thể cách đây 75 năm bây giờ coi như được quốc hội công nhận.
Sự chịu đựng đói khổ bắt đầu từ cuối năm 1930 tại nhiều vùng thuộc Ulkraine, nhiều người nói là nhiều nơi nạn đói đã có từ 1929. Lúc đó cộng sản Moskau quyết định thực hiện chính sách tập trung cho Ulkraine. Trong vòng hai năm chiến lược này phải được hoàn thành, qua hình thức truất đi quyền sở hữu của giới nông dân nhằm mục đích đẩy mạnh chính sách kỷ nghệ hoá của Sowjetunion được sớm thực hiện hơn.
Ông Juri Krawtschenko, 44 tuổi, cháu của một nạn nhân tại làng Petriwka thuộc vùng Nam Ulkraine may mắn sống sót, kể như sau: “Trước hết, những điền chủ bị truất hữu, sau đó đến những dân làng nghèo. Ai không tự ý nhập vào những hãng lớn của Nga thì bị xem như là kẻ thù của nhà nước, không nhận được việc làm và bị truất hữu, tịch thu tài sản”. Bảy (7) anh chị em của ông nội Krawtschenko bị chết vì “nạn đói Holodomor”. Còn ai tự ý gia nhập vào Kolchosen (hãng lớn của Nga) thì lúc đầu được cấp ít tiền, về sau chỉ còn là một nấm tay đồ ăn!
Làng Petriwka ngày nay không còn hiệu hữu nữa, 90% trong tổng số 300 người dân trong vùng đã chết vì nạn đói khủng khiếp nói trên .
b) Trẻ con đuổi bắt nòng nọc và bắn chim sẻ
Bà Natalia Nidzelska cho biết là trước khi nạn đói xảy ra, gia đình của bà thuộc giới trung lưu. Họ ăn uống đầy đủ, ngày ba bữa. Cha bà ta là người thợ rèn duy nhất tại Pilipi và có đầy đủ việc để làm. Năm 1931 xuất hiện những kẻ cốt cán, tích cực đầu tiên và họ phong toả khu vực làng. Chúng bắt mỗi cá nhân phải nộp ruộng đất của họ và gia nhập vào Kolchosen. Kế đến là họ tịch thâu trâu bò và tất cả những thức ăn dự trữ, cho đến khi người dân trắng tay. Cha của bà cũng phải nộp luôn dụng cụ làm việc. Đặc biệt, tại những làng như làng Pilipi hay phía Nam Ulkraine là những nơi chống đối mạnh mẽ chính sách cưỡng bách tập trung của nhà nước thì chịu ảnh hưởng rất nặng nề vì nạn đói. Ngay cả dầu đốt hay que diêm cũng bị tước đoạt…
Bốn chị em bà Nidzelska và cha mẹ của bà còn sống sót được là nhờ họ còn đủ sức lực để làm việc. “Anh bà thì thử tìm cách bắn chim sẻ hay bắt nòng nọc để nuôi mình. Bà ta kể, tiếng run run: “Chị tôi và tôi thì không biết săn bắn. Chân cẳng thì cứng như bê tông vì đói. Mẹ chúng tôi phải bí mật đưa cho chúng tôi một ít bột, nhiều hơn là cho anh tôi. Sau đó đẩy chúng tôi ra đồng làm việc. Trên đường về, lúc đó mới 12 tuổi, bà ta phải ăn miếng bánh mì to bằng hộp diêm quẹt lửa, lương ngày của bà ta vì sợ những người láng giềng quá đói giật mất đi phần ăn (lương) của mình. Mẹ của bà ta phải nấu bột, lấy từ vỏ khoai vào ban đêm vì sợ người xung quanh thấy khói bốc lên”!
Tình cảnh dành cho những đại gia đình đông con thì xem như không có lối thoát. Năm 1933 còn tệ hại hơn nữa. Tài liệu trong khoảng thời gian này chứng minh cho thấy rằng Stalin và sau đó là ngoại trưởng Wjatscheslaw Michalowitsch Molotow đã ra lệnh cấm không cho nông dân trốn về thành phố. Nhiều gia đình đã phải bỏ con của họ lại ở Kiew và thủ đô trước đây là Charkow, với hy vọng là có ai đó thương cho chúng ít đồ ăn. Nhưng những “tay sai” đã bắt chở những đứa trẻ này trả về quê cũ và vứt bỏ chúng giữa đồng hoang và cuối cùng, trẻ con đã chết một cách đau đớn.
Ngay cả những chuyện buôn bán quần áo hay đồ trang sức mà dân cất dấu đâu đó cũng bị cấm đoán. Nhưng nhiều người cũng mạo hiểm với những chuyến tàu đi rất xa đến những tỉnh nhỏ để đổi đồ đạt lấy một ít bánh mì, như mẹ của bà Nidzelska đã làm. Cha bà làm công nhân máy liên hợp gặt đập đã cạo lấy những hạt nhỏ còn sót lại trong những đường nẻ của máy hầu đem về nuôi sống gia đình, mặc dầu trên máy có đề hàng chữ cấm, nếu không thì sẽ bị xử tử!
* Ngọc Châu phóng dịch (Munich 27.01.2007, nhân ngày kỷ niệm 62 năm Holocaust)
**Cập Nhật Lần 8: TRANG TƯỞNG NIỆM & THÀNH KÍNH PHÂN ƯU: Văn Thi Sĩ DƯƠNG HUỆ ANH, Cố Vấn Của VTLV & Thành Viên Văn Bút VNHN & Văn Bút Vùng Đông Bắc Hoa Kỳ, Vừa Tạ Thế.
Tôi xin mạn phép thay mặt Ban Truyền Thông Văn Thơ Lạc Việt. Thực hiện Cáo Phó Văn Thi Sĩ Dương Huệ Anh. Để kính thông báo cùng quý vị.
Một chút lòng thành kính dâng lên tiền bối Văn Thi Sĩ Dương Huệ Anh. Cúi xin Trời Phật đón nhận hương linh cụ ông Dương Huê Anh Sớm yên nghỉ trên cõi Niết Bàn.
Thành Kính Phân Ưu
Lê Tuấn
Lời Mời tham dự:
Chiều Tụng Kinh Cầu Siêu Cho Thi Sĩ Tiền Bối Dương Huệ Anh, Sáng Lập Và Cố Vấn Văn Thơ Lạc Việt.
Tại Chùa An Lạc, Lúc 6 Giờ 30 Chiều, Thứ Sáu Tuần Này! Ngày 25 Tháng 2 Năm 2022.
Thưa Quý Niên Trưởng và Quý Anh Chị Em,
Ngày 17 tháng 2/2022 vừa qua, VTLV của chúng ta mất đi một người “Anh Cả” thương yêu, dễ mến, cũng là Vị Sáng Lập và Cố Vấn của Hội.
Đó là Văn Thi Sĩ Dương Huệ Anh. Tên thật là Phạm Ngọc Tường. Mất tại san Jose. Hưởng đại thọ 97 tuổi.
“Nghĩa tử là nghĩa tận” Trong niềm tri ân tưởng nhớ. Hải đã mạo muội thay mặt VTLV, đứng ra xin Sư Bà một Buổi Tụng Kinh Cầu Siêu, cho Hương Linh Thi Sĩ Quá Cố đầy tình thương, tình mến của chúng ta, chóng được siêu thoát.
Lúc 6 giờ 30 chiều, Thứ Sáu tuần này, ngày 25 tháng 2 năm 2022. Tại Chùa An Lạc. Số 1647 E. San Fernando St, San Jose Ca 95116.
Mong Quý Niên Trưởng, Quý Anh Chị Em, bớt chút thời giờ, tham dự đông đủ, buổi Cầu Kinh đặc biệt này. Cùng nhau Hợp lực, thắp nén nhang tưởng nhớ, tụng chung câu kinh, hy vọng Hương Linh người Anh Cả của chúng ta, cũng ấm lòng, thanh thản về Cõi Cực Lạc.
Xong buổi cầu kinh, nhà Chùa có thiết đãi ly trà nóng và tô bún chay.
Rất Hân Hạnh và Trân Trọng Kính Mời.
Lê Văn Hải
https://www.youtube.com/watch?v=Nql8WojHeBM
THÀNH KÍNH PHÂN ƯU
Tin buồn đưa đến quả lòng đau
LẠC VIỆT VĂN THƠ quá nghẹn ngào
CỐ VẤN thi đàn đi chẳng giã
HUỆ ANH thi sĩ biệt không chào
Bao năm tại thế ôi thương quý!
Chớp mắt về Trời thật tiếc sao!
THÀNH KÍNH PHÂN ƯU CÙNG QUYẾN THUỘC
Chúc người cõi Phật bước nhanh vào
Thay mặt
Ban Biên Tập Văn Thơ Lạc Việt
Phương Hoa – FEB 19th 2022
**
TÂM THI
(Họa 4 vậncùng Phương Hoa)
Tiền bối ly từ,… dạ nhói đau!
Tinh hoa văn nghiệp quyện hương ngào!
Khôn cầm tương ngộ đôi lời giã
Chẳng kịp tri ân một tiếng chào!
Thư nhã ngao du hòa cảnh sắc
Thanh nhàn phiêu ngoạn giỡn trăng sao!
Rượu bầu,thơ túi tràn phong lãng…
Nhân nghĩa lưu thơm mãi nhiệm mầu.
21-2-2022 Nguyễn Huy Khôi
**
KÍNH TIỄN BIỆT
Nhói đau tin đến thật thình lình
Bác Huệ Anh về chốn lặng thinh
Cách biệt từ nay thôi chẳng gặp
Chia ly xa hẳn hết tâm tình
Cuộc đời là thế đành như thế
Phân ngả đôi bờ chuyện tử sinh
Lạc Việt Thơ Văn đồng tiễn biệt
Tiếc thương Tiền Bối kính nghiêng mình
Hoàng Mai Nhất (Seattle, WA, 20/2/2022)
CHIA BUỒN TỪ VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI VÙNG ĐÔNG BẮC HOA KỲ & VĂN BÚT VIỆT NAM HẢI NGOẠI:
Hồng Thủy (Chủ Tịch VBVNHN VĐBHK) xin thông báo một tin rất đau buồn cho tất cả chúng ta và VBVNHNVĐBHK nói riêng, VBVNHN nói chung:
Anh BA DƯƠNG HUỆ ANH của chúng ta đã bỏ chúng ta đi rồi (HT được Nhà Văn CHINH NGUYÊN của VTLV thông báo). Chưa biết nguyên nhân anh ra đi nhanh chóng, đột ngột như vậy. HT SẼ XIN THÔNG BÁO KHI ĐƯỢC BIẾT THÊM CHI TIẾT. Chúng ta đã mất một người anh đáng kính, hiền hòa. VBVĐBHK và VBHN đã mất một Thi Sĩ kỳ cưu tài đức song toàn. Xin tất cả các anh chị cùng cầu nguyện cho ông anh đáng kính, đáng quí của chúng ta được siêu thoát về miền vĩnh cửu.
Thân mến
Hồng Thủy
*****
VĂN THI SĨ LÊ TUẤN (VTLV &VBVNHN VĐBHK):
Nhận được tin Văn Thi Sĩ tiền bồi Dương Huệ Anh đã xa rời chúng ta, ông lặng lẽ ra đi vào ngày 17 tháng 2 năm 2022. Khi câu thơ của ông còn văng vẳng đề lại, như một lời tiên tri về sự ra đi của chính mình. “Thoáng rồi…đã cuối tháng Hai. Nắng, mưa cũng hết, buồn vui… có còn?” Dương Huệ Anh.
Tôi nhớ lại mới đây VTLV tổ chức mừng sinh nhật Thi Sĩ Dương Huệ Anh còn viết bài thơ chúc mừng …Tháng ngày như ngựa chạy, tên bay, Chín chục hơn, bừng tỉnh giấc say… Bè bạn vắng dần, tình vẫn nặng, Cháu con đầy đó, số còn may? Già rồi yếu, thịt kiêng. mong đậu, Vui lại buồn, đàn họa thiếu gì dây… Sinh nhật, chúc nhau thêm tuổi thọ Hòa Bình thế giới, nối vòng tay… “Thương yêu, Tha thứ”, theo lời Chúa, Hỉ, Xả, Từ, Bi…nhớ đức Thầy… Tinh Độ: Ta Bà trong hiện hữu, Nỗi đau đòi, nhẹ bớt, mong thay!!! Dương Huệ Anh Đó chỉ là những vần thơ trao đổi gần đây nhất mà ông đã post trên email, đủ thấy được tấm lòng của thi nhân đối với anh chị em trong nhóm VTLV. Tôi đã viết tặng ông 4 câu thơ. Dương Huệ Anh Ông già chín chục tuổi xuân Vẫn còn nặng nợ nhân quần làm thơ Cõi lòng trải rộng đôi bờ Văn Thơ Lạc Việt, dựng cờ vinh quy Lê Tuấn Kính tặng. Tiền bối nhà thơ Dương Huê Anh
Vậy mà ông đã lặng lẽ cưỡi hạc bay theo mây trắng về trời, bỏ lại trần gian những tác phẩm văn chương, những vần thơ hay, bỏ lại niềm thương nhớ, tiếc thương một nhân tài. Nhà tôi ở gần nhà ông, có lần tôi ghé thăm, tặng ông vài quyển sách, ông có nhờ tôi xem giúp computer của ông bị trở ngại, thú thật là cái computer của ông quá cũ và rất chậm, nếu đụng vào thì sẽ thay đổi hết trật tự vốn có trong máy mà ông đã quen sử dụng, thôi thì tôi đành bó tay. Tôi rất kính phục ông, mặc dù tuổi đời đã cao nhưng lúc nào ông cũng muốn học hỏi thêm. Gần đây nhất là trung tuần tháng 1 năm nay 2022. Ông gọi phone cho tôi và khoe, có đứa cháu cho ông một cái computer cũ, nhưng mới với ông, ông ngỏ ý nhờ tôi hướng dẫn cách layout book. Ông muốn tự mình hoàn tất một tác phẩm, mà không cần nhờ ai. Thú thật là tôi cũng rất bận và tôi biết sức khỏe của ông không cho phép ông ngồi lâu và hơn nữa người già thì hay quên, rất khó layout một quyển sách. Đây cũng là lần cuối cùng tôi thưa chuyện với ông qua điện thoại. Thôi thì viết tặng ông bài thơ ngắn. Ngày ông cưỡi hạc về trời cũng là ngày Nguyên Tiêu, trăng rằm vẫn còn hiện diện.
Trời sai hạc xuống theo mây trắng Trăng sáng Nguyên Tiêu soi bóng cây Tử sinh trong cõi vô hình ấy Hương hồn thi sĩ ở quanh đây. Lê Tuấn
Bây giờ tôi phải viết một bài thơ lục bát, để kính tặng một Văn Thi Sĩ đáng kính trong diễn đàn Văn Thơ Lạc Việt.
***
Dương Huệ Anh Vì Sao Vừa Chợt Tắt
Có một vì sao chợt tắt Muôn ngàn vì sao cúi mặt xót thương Tiễn đưa về cõi vô thường Thi nhân tao nhã vấn vương một thời.
Câu thơ thay cả vạn lời Gửi theo mây gió, cuối trời tiễn đưa Mắt buồn đọng ướt cơn mưa Khơi dòng ký ức ngày xưa trở về. Dương Huệ Anh vọng lời thề Nhìn về cố quốc, bộn bề núi sông Tha phương một khối tình không Bảo tồn tiếng Việt, điểm hồng văn chương.
Lịch sử có lật từng chương Thì xin cắm một nén hương lòng thành Gửi thi sĩ Dương Huệ Anh Niết bàn, nơi chốn vãng sanh yên bình.
Lê Tuấn Thành Kính phân ưu Thi sĩ Dương Huệ Anh
***
Nguyễn Diệm + Bích Liên, Phó Chủ Tịch & Điều Hành Website VBVNHN VDDBHK xin thành kính phân ưu cùng tang quyến. Đời sống này vô thường quá! Xin Vĩnh Biệt Bác Dương Huệ Anh!
VĨNH BIỆT BÁC DƯƠNG HUỆ ANH
Buồn ơi ! nhận được hung tin
Chủ tịch khả kính buông mình rời xa
Trải qua Sinh, Lão, Bệnh già
Thi nhân yên nghỉ mộ tà dương sâu
Văn Thơ Lạc Việt bước đầu
Là cây cổ thụ che lâu vững vàng
Màu Xuân rực rỡ chưa tan
Mùa Xuân đã khóc vội vàng tiễn đưa
Mắt mờ như bám hạt mưa
Rơi dòng ký ức mộng xưa trở về
Dương Huệ Anh đảm muôn bề
Một thời gánh vác hẹn thề non sông
Tha phương gầy dựng bỏ công
Giữ gìn tiếng Việt gom lồng văn chương
Hội viên quy tụ bốn phương
Phú thi trải rộng yêu thương một nhà
Bóng thời gian khó níu là
Mái đầu sương bạc dần dà nghỉ ngơi
Thơ Xuân bác gởi mấy lời
Bài thơ để lại người rời thế gian
Lãng du hưởng gió mây ngàn
Âm dương cách biệt muôn vàn vấn vương
Trang đời ghi lại những chương
Góp chung lời nguyện nén hương lòng thành
Cầu về Tịnh Độ vãn sanh
Phương Tây Cực Lạc Huệ Anh hưởng đầy
Minh Thuý Thành Nội
Tháng 2/19/2022
Thư Khanh cũng xin cầu cho Hương Linh Thi Sĩ Dương Huệ Anh mau được về Nơi Cõi an Lành.
SANH GIÀ BỆNH TỬ
Trẻ Già ai cũng đến lần thôi
Kẻ trước sau mãi thế rồi
Luật Trời muôn thuở âu là thế
Cầu xin Thi Sĩ được Về Trời
THƯ KHANH – 2/19/ 2022
Thành Kính Phân Ưu Cùng Tang Quyến
Nguyện cầu Hương Linh nhà văn Dương Huệ Anh sớm về Cõi Phật
Lê Thị Nhị – VBVNHN
Thành kính chia buồn cùng tang quyến thi sĩ Dương Huệ Anh.
Xin hiệp lời cầu nguyện hương linh bác Dương Huệ Anh yên nghỉ chốn vĩnh hằng.
Ngọc Thúy – VBVNHN VĐBHK
Thành Kính Phân Ưu với gia đình nhà thơ Dương Huệ Anh.
Nguyện hương linh thanh thản
Nguyện ra đi an nhàn
Nguyện vong hồn siêu thoát
Nơi cõi trời thênh thang.
Nguyễn thị Thêm
**
Thưa quý anh chị,
Buồn quá, anh Ba là người khiêm nhường tế nhị.
Trong tuyển tập VB anh đã nhắc đến nhiều người trong chúng ta đấy ạ.
Sao Khuê
Tôi sững sờ và hết sức đau buồn nhận được hung tin nầy.
Tôi rất ngưỡng mộ thi hữu Dương Huệ Anh.
Tôi xin chia buồn cùng tang quyến
Và cầu chúc hương linh người quá cố được an vui miền Cực Lạc.
Trần Công /Lão Mã Sơn
Em cảm ơn chị Hồng thuỷ báo cho biết.
Em thật là bàng hoàng với tin buồn này.
Cũng may là tuy em chưa gặp anh Ba VB VĐNHK, nhưng em thường đăng tác phẩm anh Ba trên trang VietPEN.
Em biết anh đọc và vui nên hay gửi tác phẩm cho em đăng.
Chỉ có chút an ủi này để nguôi ngoai thôi.
Cung Thị Lan (Chủ Tịch Văn Bút Việt Nam Hải Ngoại)
**
Thật là bất ngờ vì trong thơ từ qua lại chưa từng thấy anh Ba than phiền về sức khỏe.
Xin thành kính chia buồn cùng gia đình anh Ba trước sự mất mát to lớn này.
Nguyện cầu vong linh anh Ba, Dương Huệ Anh sớm tiêu diêu miền cực lạc.
Thành Kính Phân Ưu,
Dương Vũ
Cám ơn chị Hồng Thủy
Nhìn hình chân dung anh Ba trông anh rất hiền, dễ mến…
Chưa được gặp mặt anh mà anh đã vội ra đi…
Những câu thơ của anh thật dễ thương, sâu lắng… THÀNH KÍNH PHÂN ƯU CÙNG GIA QUYẾNCẦU XIN LINH HỒN ANH DƯƠNG HUỆ ANH SỚM ĐƯỢC VỀ MIỀN CỰC LẠC 𝓽hái 𝓷ữ 𝓵an
Được tin buồn
Anh Ba Dương Huệ Anh vừa mới bỏ mọi người ra đi rất đột ngột,
thật là tiếc thương.
Xin thành kính chia buồn cùng gia đình anh Ba,
nguyện cầu hương linh anh Ba được tiêu diêu nơi cõi Vĩnh Hằng.
Mỹ Hoàn
Tin rất buồn Thi Sĩ DƯƠNG HUỆ ANH đã mệnh chung hôm nay 19 -2 – 2022 tại Thung Lũng Hoa Vàng San Jose.
Xin kính lời phân ưu cùng tang quyến Nhà Thơ lão thành.
Cầu nguyện hương linh cụ sớm Phiêu diêu miền Vĩnh Cửu.
Kính bái.
Cao Mỵ Nhân.
THƠ ĐIẾU THI SĨ DƯƠNG HUỆ ANH.
Cụ bảo rằng không bỏ bóng xuân
Sao hôm nay lại biệt dương trần
Xưa từng xướng hoạ lời chân thiện
Giờ đã phiêu linh cõi thánh thần
Hội ngộ văn đàn từ sáng lập
Chia ly thi hữu chẳng gieo vần
Vô cùng thương tiếc Dương Thi Sĩ
Hoa “Huệ Anh Đường” nở vạn năm …
Los Angeles 19 – 2 – 2022
CAO MỴ NHÂN
*
THÀNH KÍNH PHÂN ƯU
Tin buồn đưa đến quả lòng đau
VĂN BÚT VÙNG ĐÔNG BẮC nghẹn ngào
Thi bối đi rồi, đi chẳng giã
HUỆ ANH đã biệt, biệt không chào
Mấy trăng nhập hội thân nhiều lắm!
Chớp mắt về Trời tiếc xiết bao!
THÀNH KÍNH PHÂN ƯU CÙNG QUYẾN THUỘC
Chúc người cõi Phật bước nhanh vào
Phương Hoa – FEB 19th 2022
Thật là bất ngờ và đau buồn!
Thuy Messegee
*
Vô cùng ngạc nhiên hay tin thi sĩ Dương Huệ Anh mãi mãi ra đi về chốn vĩnh hằng.
Xin chia buồn với tang quyến và đại gia đình Văn Bút Hải Ngoại, Văn Thơ Lac Việt.
Cầu nguyện hương linh nhà thơ Dương Huệ Anh được an nhàn nơi cõi phúc
THÀNH KÍNH PHÂN ƯU
Ngọc Hạnh
*
* Xin Chân Thành Kính Nguyện Cầu Linh Hồn Lão Tiền Bối
Thi Sĩ Đa Tài Hoa Thật Cao Quý DƯƠNG HUỆ ANH Sớm Được Siêu Thoát Về Cõi Vĩnh Hằng*
*Xin Chân Thành Kính Phân Ưu Cùng Tang Quyến*
**Xin Chân Thành Kính Bái
LuânTâm
*
Chị Hồng Thủy kính mến.
Em cám ơn chị báo tin, em thật sự bàng hoàng khi biết anh Ba đã ra đi.
Tuy em chưa biết anh Dương Huệ Anh, nhưng em cũng được hân hạnh đăng bài của anh.
Em vô cùng thương tiếc, xin hiệp lời cầu nguyện cho Hương Linh anh Dương Huệ Anh sớm yên nghỉ nơi miền Cực Lạc.
Thành kính phân ưu cùng gia đình và tang quyến trong nỗi đau mất mát này.
Kính nguyện.
KIM OANH
*
Xin được thành kính phân ưu cùng tang quyến của nhà thơ Dương Huệ Anh và hội VBVNVĐBHK
Nguyện cầu hương linh người quá cố được thanh thản nơi miên viễn.
Thành kính phân ưu
Nguyễn hữu Mỹ Nga
*
Cháu xin chân thành được chia buồn với gia quyến chú Dương Huệ Anh
và cầu nguyện cho hương linh chú sớm yên nghỉ nơi vùng Cực Lạc
Trân trọng
Kim Vũ
Tin Rất Buồn!
Dù biết Thi Sĩ Lão Thành Dương Huệ Anh đã có tuổi và thời gian sau này, sức khỏe không được khả quan cho lắm. Nhưng tin Ông qua đời, vẫn là tin bất ngờ, bàng hoàng đau xót với tất cả Anh Chi Em trong VTLV.
Thi Sĩ Đương Huệ Anh, là Thành Viên Sáng Lập Văn Thơ Lạc Việt từ năm 1992. Với nhiều Thi Sĩ khác, như có Cụ Hà Thượng Nhân, Hoàng Anh Tuấn….Tên gọi ban đầu là Thi Đàn Lạc Việt, sau đổi thành Cơ Sở Văn Thơ Lạc Việt.
Tính tình hiền lành, dễ mến, sống chan hòa tình nghĩa với mọi người.
Cả đời say mê với chữ nghĩa văn thơ. Đã có những tác phẩm xuất bản trước 75. Cây viết Dương Huệ Anh, là một văn nghệ sĩ đa năng, có mặt trong nhiều bộ môn: Thơ, Văn, Nghiên Cứu, Nhạc, Truyện, Ký. Ông được biết là một người có số lượng thơ sáng tác rất nhiều ở Hải ngoại.
Sau đây một chút tiểu sử của: Thi Sĩ DƯƠNG HUỆ ANH & TÁC PHẨM
Bút hiệu khác: Y Lương, Triều Ðông, Thái Uyển, Huyền Sương.
Sinh quán: Hải Phòng, Bắc Việt Nam .
Nghề nghiệp: Trước 1975: Công chức hành chính.
Sau 1975: Công, tư chức, các ngành xã hội, kinh doanh, bảo hiểm, tài trợ và địa ốc, khảo cứu Ðông Y.
Tác phẩm đã xuất bản.
Trước 75:
-Thơ Xanh
-Tâm Lý Phụ Nữ Qua Ca Dao Tục Ngữ
Tại Mỹ:
– Huyền Ca, Diễm Ảnh
– Quê Hương Vĩnh Cửu Tình Yêu
– Ðường Nào Có Hoa Ðào
-Tha Hương Mười Tám Năm, Sầu Có Ai.
– Ðông Y Lược Giải
-Những Cánh Thư Hồng
-Thơ Việt Hải Ngoại
-Thiên Niên Kỷ Mới
– DVD 12 Bến Nước
-Chân Dung & Giá Trị Truyện
-Những Bước Đường Đã Qua
-40 Năm Tị Nạn Buồn Vui
Một Vài Bài Thơ của Thĩ Sĩ Dương Huệ Anh
CỨ VUI
Lửa nóng Sa Bà, ta cứ vui,
Lên voi, xuống chó, gắng yêu đời!
Bởi ta có cái người không có,
Sức mạnh, Bi tâm, những nụ cười!
Tuổi trẻ, xe lăn, ngồi, chẳng thiếu,
Bạn già, chống gậy, cũng thường thôi!
Phi Châu, dân đói, vô cùng khổ,
Bệnh quỉ, Sida, cả triệu người!
Do Thái, Muslim thù khó giải,
Thánh Thần, rồi Chúa cũng buông xuôi!
Năm châu quấy động*, niềm tin mất,
Bởi quá tham, điên đảo cuộc chơi!
* Khủng hoảng tiền tệ, ngân hàng, địa ốc.
20/01/09
LẠI GIÁNG SINH
Ngày tháng trôi mau, lại Giáng Sinh,
Trời mưa, trời gió, lạnh run mình.
Tám mươi hơn, tuổi, thơ còn mặn,
Sáu chục tròn, cân, bạn dám khinh?
37 năm, buồn thân tị nạn,
Tháng mươi lần, dạo bước* điêu linh!
Ngày ba bữa, giữ cho bền sức,
Đêm mấy phen đi…khổ thật tình!
Răng cửa lung lay, chừng muốn rụng,
Tóc trần trụi lùi, ngó mà kinh!
Ngáp dài, thích ngủ quay trên thảm,
Quên hết, ưu tư với bất bình!!
* Đi bộ
24/12/12
CUỐI NĂM MƯA GIÓ
Cuối năm mưa, gió, lạnh ê da,
Trời vẫn âm u, dễ chán a!
Uốn cái lưng còng, lo chống đỡ,
Thẳng đôi chân sậy, gắng xông pha!
Mắt mờ, sớm, tối lên thăm mạng (net),
Tai lãng, – con, em…- khó tặng quà!
Ba bữa rau dưa, mong giữ sức,
Một lòng tu tập, khởi từ ta!
Vui trong hiện hữu, quên năm tháng,
Tịnh độ không gần, cũng chẳng xa!
29/12/12
THẾ LÀ LẠI HẾT NĂM
Thế là lại hết năm Tây,*
2012- Lạnh. Gió ngày, mưa đêm…
Chiến tranh, khủng bố, triền miên,
Thày tu ngậm máu, Đức Tin xuống đường!
Phi Châu, dân đói thảm thương,
Vô lương, tài phiệt một phường lưu manh,
Gian thương nào nghĩ nhân tình,
Đầu cơ, lũng đoạn, Giàu, thành giàu thêm!
Độc tài ngoan cố, giữ quyền,
Tự do, hạnh phúc hão huyền, dân mơ!
Xứ này, Mỹ, thích tự do,
Tha hồ mua súng, tha hồ giết nhau!
Trẻ thơ vô tội, ngờ đâu,
Chết trong lớp học,
thêm sầu Giáng Sinh!
31/12/12
LÂU NGÀY, GẶP BẠN
Lâu ngày, gặp bạn, mừng a,
Hỏi thăm địa chỉ?
– Hơi xa!
– Ngại gì!
Thôi cho số điện thoại đi,
Khi nào rảnh ghé…
nhâm nhi …chuyện đời…
Tay ghi hàng số, miệng cười,
“Quan Âm Thiền Viện” ít người biết, anh!
Nhớ thêm đạo hiệu Tâm Minh,
Vào Google Search cũng nhanh, mấy hồi!
… Hai lần phone, – chẳng trả lời,
Cuối tuần, xe phóng…tìm hoài, thấy đâu?!
Quan Âm Bồ Tát, khẩn cầu,
Ngất ngư, lội bộ, trước, sau, hỏi đường…
Bỗng…xa thoáng bóng áo vàng,
Ai đưa lối,
Hẳn đạo tràng không xa!
…Cờ bay, vui cõi Ta Bà
Tháng 4, mồng 8, Phật Đà đản sinh…
18/5/2013
ĐI BỘ
Về chiều, thả bộ, khỏe mà vui,
Thêm được nhìn phong cảnh đất trời.
Sẵn dịp, ghé mua hàng hạ giá,
SafeWay, SaveMart…nửa giờ thôi !
Nắng vàng, gió mát dịu hồn ta,
Thoáng…đến đầu đường Berryessa…
Chợt nhớ Hà, Hàn, Búi… mấy bạn
Quế Đào, Liên Bích…ở đâu xa?*
Thiên Đường, lạc cảnh mấy tầng cao,
Thanh tịnh, thơm hương suối, động đào…
Ngọc nữ, tiên đồng trì nguyện độ
Muôn loài, ngạ quỉ sớm tiêu dao…
Ta Bà tranh chiến, lửa tràn lan,
Đường Lưỡi Bò, Trung quốc nhận càn…
Irak, Afgan…còn tử đạo,
Đối đầu nguyên tử, Bắc, Nam Hàn…
Phi Châu nghèo đói cũng can qua,
Do Thái, Iran dữ lắm mà!
Dân Chủ, Độc Tài sao hợp tác?
Cường quyền, – nhược tiểu – dễ gì tha?!
* Hà Thượng Nhân, Hàn Nhân, Đào Thanh Quế, Nguyễn Bích Liên đã khuất.
13/6/2013
Sự ra đi của Thi Sĩ Dương Huệ Anh là một mất mát lớn với VTLV. Hình ảnh Ông sẽ sống mãi trong tim những Bạn Bè thương mến.
Nguyện cầu Hương Linh Người Thi Sĩ Quá Cố vui hưởng cõi Vĩnh Hằng.
Thành Kính Phân Ưu.
Lê Văn Hải
THAY LỜI PHÂN ƯU
Phụng kính hương linh Thi Nhân Dương Huệ Anh!
*
Thi đàn Lạc Việt tiễn thi nhân
TÀI đức toàn song ấm phước phần!
“Diễm ảnh”…* trường tồn cùng vạn lộc
“Huyền ca”…* còn mãi với muôn xuân.
“Lưng còng, chân sậy”…** tiềm tuệ trí
“Tai lãng, mắt mờ”…** rạn tấm thân!?
Chữ thắm “Thơ Xanh”…* tràn mẫn cảm
Lợi danh nhẹ tễnh cõi dương trần!?
21-2-2022
Nguyễn Huy Khôi
* Tiêu đề các tác phẩm của trưởng thượng Dương Huệ Anh.
** Chữ dùng của TT Dương Huệ Anh.
Nghe tin nhà thơ lão thành Dương Huệ Anh vừa qua đời, chúng tôi, Trần Sung Phước thuộc đám con cháu của bác,
Xin thành kính phân ưu cùng gia quyến của bác và nhóm Văn Thơ Lạc Việt.
SỰ ra đi của Bác là một mất mát lớn của Văn thơ hải ngoại.
Luôn tiện xin ban tổ chức cho chúng tôi biết ngày và giờ mất của bác để chúng tôi tụng kinh cầu siêu cho bác theo nghi lễ Phật giáo.
XIn cám ơn và gủi lời chúc bình an , mạnh khỏe cả thể chất và tinh thần, sáng tác mạnh đến toàn ban.
KÍnh,
Trần Sung Phước
Phan Lang rất xúc động khi nhận được tin bất ngờ thi sĩ Dương Huệ Anh đã từ giã chúng ta về miền miên viễn.
Tuy chưa một lần được gặp mặt nhưng PL rất quý trọng và ngưỡng mộ tư cách cũng như tài thi phú của anh trên các văn đàn. Xin cám ơn Ns Lynh Phương đã sáng tác và trình bày ca khúc Niệm Khúc Cuối thật tuyệt vời, nghe mà lòng bồi hồi, cảm xúc dâng đầy. PL cũng xin cám ơn quý văn thi sĩ Phương Hoa, Hồng Thúy, Cao Mỵ Nhân, Kiều Mỹ Duyên, Lê Tuấn… đã cho thưởng thức những áng thơ, văn tưởng niệm cố thi sĩ Dương Huệ Anh.
Rất tiếc PL ở xa không thể về tham dự Buổi Tụng Kinh Cầu Siêu cho nhà thơ lão thành, nguyện cầu hương linh người quá cố sớm được siêu sinh tịnh độ. Xin cám ơn anh Hải đã đứng ra tổ chức bổi cầu siêu ý nghĩa này.
Kính chúc sức khỏe và bình an đến với tất cả quý anh chị VTLV.Kính mến,
Phạm PhanLang
Phương Thúy (Trang Chủ Diễn Đàn Cô gái Việt) xin phân ưu với gia đình cố Thi sĩ Dương Huệ Anh và VTLV.
Tuy chưa được hân hạnh gặp Thi sĩ lúc sinh tiền nhưng đã có lòng mến phục người đã tự nguyện vác cái ngà voi khổng lồ, sáng lập nên Cơ sở VTLV từ năm 1992.
Rất thương tiếc Thi sĩ, người có kiến thức, có tâm, và có tầm nhìn xa cho tương lai chữ Quốc ngữ.
Kính bái vong hổn Thi sĩ!
Phương Thúy
SYDNEY – AUSTRALIA – 24.2.2022
XIN CHÂN THÀNH CẢM TẠ ĐÃ CHO BIẾT BUỔI TỤNG KINH CẦU SIÊU CHO THI SĨ TIỀN BỐI DƯƠNG HUỆ ANH.
TỪ NƠI XA XÔI NÀY, TÔI KHÔNG THỂ THAM DỰ ĐƯỢC, CHỈ XIN DÂNG LỜI CẦU NGUYỆN CHO HƯƠNG LINH THI SĨ TIẾN BỐI SIÊU THOÁT VÀO CÕI VĨNH HẰNG
VÀ XIN CHIA BUỒN CÙNG TANG QUYẾN VÀ QUÝ THÂN HỮU VTLV
HOÀNG PHONG LINH – SYDNEY.
https://www.youtube.com/watch?v=Nql8WojHeBM
NHÀ VĂN HÓA DƯƠNG HUỆ ANH – PARIS, MẠN ĐÀM VĂN HỌC&NGHỆ THUẬT – Đỗ Bình
Để tưởng niệm một nghệ sĩ lão thành, một nhà văn hóa vừa bỏ trần gian về cõi vĩnh hằng, tôi xin trích một đoạn văn của cố Nhà văn Hồ trường An viết đôi dòng cảm nhận về nhà thơ Dương huệ Anh : « Năm 2003, tức là năm thứ ba của tân thiên kỷ, mảnh vườn hồng của Dương Huệ Anh là một cõi ngự uyển thịnh phóng rất nhiều bông hoa. Với 291 bài thơ được sáng tác đều đặn và cần mẫn trong vòng 12 tháng, tiên sinh có thể dùng làm một hiến lễ mùa thơ rất đẹp, rất đáng trân quý cho khách yêu thơ. Ở hải ngoại, những thi nhân có mạch sáng tác dòi dào nhất phải kể: Tuệ Nga, Cao Mỵ Nhân, Huệ Thu, Sương Mai, Ngô Minh Hằng, Hà Huyền Chi, Dương Huệ Anh, Du Tử Lê, Phương Triều… Có lẽ tiên sinh đứng hàng đầu về lượng. Còn về phẩm thì mỗi người có một sở trường riêng, một nét độc đáo riêng.<!> Tuy nhiên, Dương Huệ Anh vẫn là một tiếng thơ thời thế . Nếu ngày xưa, qua tiếng thơ thời thế, thi hào Victor Hugo đã được giới yêu thi ca tặng cho ông ta là L’écho du siècle (tiếng đồng vọng của thế kỷ). Vậy thì hôm nay, trên thi đàn(Việt Nam) ở hải ngoại, Dương Huệ Anh cũng có thể nhận lãnh cái danh dự ấy lắm chứ.»(Hồ Trường An-Paris, 04/02/2004)
Xin kể lại một câu chuyện văn học ở Paris mà ngày đó nhà thơ Dương Huệ Anh đã được các bằng hữu trong giới văn nghệ đón tiếp rất trân trọng và chân tình do Câu Lạc Bộ Văn Hóa VN Paris tổ chức trong đó có buổi Thảo luận về văn học & nghệ thuật giới thiệu Tác phẩm và Tác giả.Tác giả Dương Huệ Anh rất đa tài, nhưng tôi quen gọi ông là Nhà Thơ. Từ ngàn xưa người đời vẫn quan niệm:«Nhà thơ là một danh hiệu cao quý cho người làm thơ, khi mà thơ ca của người đó phục vụ cho chân, thiện, mỹ, cho ánh sáng xua tan bóng tối, cho lương tâm, trí tuệ và tiến bộ cũng như hạnh phúc của con người. »Nhà thơ Dương Huệ Anh sáng tác từ lúc còn trẻ, thuở ấy hồn thơ ông lai láng và xanh mướt, thơm ngát như hoa xuân. Nhưng vì những tác động ngoại cảnh, những biến động thăng trần của thời thế đã ảnh hưởng đến đời sống và sự sáng tác của ông, làm hụt hẫng nguồn cảm hứng, từ đó duyên tình thơ bị ông bỏ rơi vào quên lãng! Đến khi ra hải ngoại, sự đời đã lắng, ông không còn lo việc mưu sinh thì hồn thơ ẩn sâu trong tâm hồn thi nhân bỗng trỗi dậy dạt dào. Nhà thơ đã tìm lại được nguồn cảm hứng sáng tác vì biết mình vẫn còn nặng nợ với duyên thơ tình bạn mà bấy lâu đã hờ hững với nàng thơ. Thơ là nguồn sống của thi nhân nào có phụ người, chỉ có thi nhân đã bỏ thơ không còn đam mê Chân Thiện Mỹ, thiết tha với ý nghĩa cuộc sống thì nguồn thơ sẽ tàn úa và hồn thơ cũng bay mất! Thời gian như mây bay, gió thoảng, tâm hồn và suy nghĩ của thi nhân cũng như con nước chảy trên dòng sông và trôi theo dòng thời gian nên có nhiều thay đổi.
Cũng một vầng trăng huyền ảo, cảm súc của thi sĩ lúc trẻ nhìn trăng khác với tuổi xế chiều, nhà thơ không cảm thấy sự mơ màng ảo mộng trong ánh trăng, không còn đắm say thả hồn bay theo mây gió tìm hình tướng độ khuyết tròn của vần trăng, mà chỉ nhìn thấy màu kỷ niệm và bóng thời gian. Nơi phương trời Mỹ, nhà thơ Dương Huệ Anh đã bước vào tuổi xế chiều, ở đây có những nỗi buồn tha hương luôn ẩn trong tâm hồn người xa xứ, đó cũng là chất liệu, nguồn cảm hứng cho thi nhân. Dù mang nỗi sầu tha hương nhưng nhà thơ vẫn yêu đời nên hồn thơ lại dâng trào nguồn cảm xúc, ông đã sáng tác theo dòng cảm xúc và sáng tác rất mạnh với nhiều đề tài khác nhau. Nhờ kiến thức sâu rộng tác giả đã có những sáng tác giá trị về lãnh vực thi ca, văn chương và biên khảo. Tuy nhiên chất thơ đã không còn hồn nhiên màu sắc xanh hồng, óng ả như hoa mùa xuân thuở đôi mươi, cho dù hình ảnh trong ngôn ngữ thơ có mới hơn, cấu trúc thơ vẫn giữ những niêm luật mang tính luân lý đầy triết lý nhân sinh và tôn giáo. Thơ của ông hay và sâu sắc như những nhánh lúa hạt vàng, ngoài mùi hương thơm của lúa, giá trị thực tế của gạo là thực phẩm rất cần thiết để nuôi sống con người, lúa còn mang ý nghĩa cao cả hơn là sự hy vọng, nguồn sống.
Xin sơ lược về tiểu sử và tác phẩm của ông: Nhà thơ Dương Huệ Anh, tên thật : Trần Quang Tương, sinh quán: Hải Phòng.Bút hiệu khác: Triều Đông , Thụy Cầm. Thái Uyển, Y Lương.Nghề nghiệp trước 1975, Công Chức. Sáng lập và là chủ tịch Thi Đàn Lạc Việt miền Bắc Cali.năm 1992 .Năm 1993 thành lập thêm Cơ Sở Văn Học Nghệ Thuật. (đóng góp cho văn học về phương diện thơ đã xuất được 8 tập).
Tác Phẩm:Thơ Xanh.(1955). Biên khảo:Tâm Lý Phụ Nữ Qua Phong Dao. Năm 1958 Huyền Ca, Diễm Ảo tập 1,2. Năm 1991(Mỹ): Quê Hương Vĩnh Cửu Tình Yêu ; Đường Nào Có Hoa Đào; Tha Hương 18 Năm Sầu Có Ai ? Đông Y Lược Giải (tập 1) ;1994 Thơ Dương Huệ Anh, Tổng Tập I (gồm 6 thi tập), Những Khúc Buồn Vui, (Thơ Nhạc) ;1998, Những Cánh Thư Hồng 1,2: Truyện dài ; Thơ Việt Hải Ngoại, Một Góc Nhìn (2001) ; Thơ Việt Thế Kỷ 20(1) ; 2002 Ba Mươi Năm, Ngàn Kỷ Niệm (Thơ Nhạc) 2004 ; Độc Hành Ta Vui (Thơ, 2004) ; Dịch Và Bói Dịch(sơ giải, 2005). Tìm Hiểu Về Phật Giáo, Những Vần Thơ Đạo 2006, DVD Thương Về 12 Bến Nước (Thơ, Nhạc).»
Tao Ngộ Thi Nhân Năm 1998 tôi hân hạnh được hội Thơ ở Sacramento mời sang để nói chuyện về đề tài Tính Nhạc Trong Thơ do các nhà thơ Nguyễn Phúc Sông Hương, Nhà thơ Hoàng Thanh và nhà thơ Như Hoa Lê Quang Sinh tổ chức. Ngày đó quy tụ nhiều nhà thơ ở khắp nơi đến tham dự, trong số người đến có nhà thơ Dương Huệ Anh, Nhà thơ Hà Thượng Nhân, Nhà thơ Diên Nghị, Nhà thơ Song Nhị, Nhà thơ Lê Nguyễn, Nhà thơ Vũ Hối, Nhà thơ Phan khâm, Nhà thơ Hà Trung Yên, Nhà thơ Mạc Phương Đình, Nhà thơ Hà Ly Mạc, Nh à th ơ Huệ Thu, Nhà thơ Yên Bình, Nhà thơ Nguyễn Phan Ngọc An, Nhà thơ Sương Mai, Nhà văn Nhật Thịnh, Nhà văn Khuê Dung, GS, Trần Kiêm Đoàn, Nhà báo Tô Ngọc, Nhà báo Đỗ Hữu… thời gian này tôi còn được các hội đoàn sinh hoạt văn hóa ở San Jose như Văn Bút Bắc Cali, Cơ Sở Thi Văn Cội Nguồn, Thi Đàn Lạc Việt cùng một số bằng hữu văn nghệ đã tiếp đón trao đổi văn nghệ rất chân tình… Đến năm 2005 tôi sang Bắc Cali giới thiệu cuốn biên khảo Thơ: Khung Trời Hướng Vọng của GS, Nhà thơ Nguyễn Thùy và cuốn Dạy Con của GS Trần Minh Xuân ở Sacramento do các Hội đoàn ở đó tổ chức, trong số người tham dự vẫn có nhà thơ Dương Huệ Anh đến từ San Jose…. Sau đó tôi và giáo sư Nguyễn Thùy được Hội Văn Bút ở Nam Cali mời nói chuyện về đề tài văn học, do nhà thơ Nguyễn Duy Trại tổ chức. Ở đây tôi cũng thấy có sự tham dự của nhà thơ Dương Huệ Anh, Học giả, BS Nguyễn Hy Vọng, Nhà biên khảo Mạc Đông Pha, nhà thơ Thái Tú Hạp và phu nhân nhà thơ Ái Cầm…
Sự hiện diện của nhà thơ Dương Huệ Anh trong những buổi sinh hoạt văn học nghệ thuật mà tôi tham dự làm tôi khích lệ và xúc động, đối với một hậu bối như tôi quả là một món quà chân tình cao đẹp mà ông dành tặng tôi. Sau này trong số tác phẩm biên khảo, thơ văn của ông, thơ của tôi được ông đưua vào sách. Khi ông sang thăm Paris, chúng tôi đã tổ chức nhiều nơi để đón tiếp ông và đưa ông đi gặp những khuôn mặt văn hóa đặc biệt ở Paris. Ông đã đi thăm thăm nữ sĩnh Minh Châu và xem tranh của Bà. Ông được mời đến xưởng vẽ và tượng điêu khắc của nữ điêu khắc gia Anh Trần, ở đây có một phòng hội tiếp tân, ông đã gặp gỡ nhiều người bạn măn xưa rời Hải Phòng, Hà Nội qua Pháp du học từ thập niên 40, 50, tất cả mọi người hiện diện hôm đó đều trân trọng ông. Họ chia nhau mời ông và đưa ông đi thăm những di tích lịch sử và thắng cảnh đẹp ở Paris.
Trong cuốn sách: Những Khuôn Mặt Văn Hóa Việt Nam Hải Ngoại sẽ ra mắt vào năm 2022, các anh chị trong ban biên tập đưa Tiểu Sử của ôngvào sách để vinh danh một Nhà văn Hóa. Họ chọn ông Không phải ông đã sáng tác nhiều thơ, ra nhiều tác phẩm, mà vì những việc làm tận tụy của ông đối với việc bảo tồn văn hóa ở hải ngoại trong thời gian ông sinh hoạt trong Thi Đàn Lạc Việt.Để minh họa con người của ông, tôi xin trích lời tâm tình ông viết trong cuốn:Dương Huệ Anh ThơThơ…& Những Giao Cảm Ngọc Ngà » ( trang 3,4,5)
« Thơ! Thơ! LạiThơ!Gần một năm trước,- còn thiếu vài ngày !- vào dịp ra mắt tuyển tập » 50 Năm Thơ &Người Thơ » ở địa phương, một số thân hữu đùa hỏi: « Thế nào ông còn định sáng tác nữa hay không ? », vì theo niên kỷ đã thấy quá tuổi cổ lai hy rồi.Câu trả lời thành thật là: Cũng tùy (theo sức khỏe) thôi!Kể từ ngày tập tành theo bước các đàn anh trong Nhóm Tự Lực Văn Đoàn, Tiểu Thuyết Thứ Bảy…cóp, dán (copy, paste) từng câu, từng chữ thành vần điệu….để khoe với các bạn khác phái, cũng đã hơn nửa thế kỷ. Thơ mình làm ra có lẽ cũng khá nhiều, – riêng thời gian từ thập niên 1990 đến nay đã được vài ngàn bài, có một số nghe tạm được, nhưng tựu trung vẫn nghĩ là mình nói chưa hết những điều muốn nói, viết chưa đủ những lời cần viết. Ấy chỉ vì chuyện Đời bao la quá , phức táp quá, như là vô thủy vô chung! Nghĩ sâu thì có phải là vũ trụ, nhân sinh…luôn biến động, vô thường?Hồi tưởng lại, những ngôi sao trong làng thơ thập niên 1940 là: Thế Lữ, Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn Mạc Tử, Chế Lan Viên…rồi là Vũ Hoàng Chương, Đinh Hùng…Bên cạnh, là những Thâm Tâm, Nguyễn Bính, Trần Huyền Trân, J. Leiba, Lưu trọng Lư, Bích Khê…Câu chuyện TTKH sau này mới được làm nóng lại, chứ thời gian ấy chưa ai lưu ý mấy đền nhữgng vần thơ « Hoa Ti Gôn ».Số người làm thơ những năm thập niên 1940-1950 chỉ tính hàng trăm, chú không Đông đảo như hiện thời. Tập Thi nhân Việt Nam của hai ông Hoài Thanh, Hoài Chân ấn hành năm 1941, chọn lựa không chặt chẽ lắm mà cũng gom được 40 nhà thơ ba miền Trung, Nam, Bắc.So với hiện thời, số người làm thơ có thể lên đến hàng vạn, báo nào, tạp chí, đặc san nào cũng có một số bài thơ mới…hiện tượng này đáng mừng hay chăng,là tùy quan điểm nhận xét của từng bạn đọc ; người viết không tiện nêu ra ý kiến riêng. Mới đầu, người viết lấy cảm hứng từ những mối tình trong trắng, hồn nhiên của tuổi học trò: từ cô Thái/Thủy họ Bùi (sau là ca sĩ đài Phát thanh Việt nam-Hà Nội), qua Nam Hải (Tây Thi) (con một đại thương gia ở cảng Hải Phòng)…sau đến những nàng thôn nữ bạn, học trò còn đôi tám…Dù ở đâu hay thời điểm nào, rung cảm chính trong thơ mình cũng bắt nguồn từ những hình ảnh người nữ thuộc mọi giai tầng, khởi đi từ tâm, dựa vào triết lý Đại Bi của Phật giáo. Bên cạnh nó là những trăn trở, góp ý thực tiễn tìm một giải pháp diệt khổ: chấp nhận hiện hữu, biến khổ thành vui…Từ đôi mươi, trong thời kháng Pháp cũng như khi trưởng thành, đi làm để mưu sinh, soạn giả đã gặp nhiều mối duyên kỳ ngọ nhưng đa số dang dở – và tất cả đã được ghi lại trong tập Thơ Xanh ( 1955) và Huyền Ca Diễm Ảnh1, 2 (1991). Rất tiếc đa số những sáng tác trong loạn ly, khói lửa đã bị thất lạc, tiêu hủy qua nhiều cuộc di cư, tị nạn, lưu vong, chính biến… Có vài tác giả thắc mắc về sự vắng mặt của tác giả trên văn đàn suốt thời gián dài, – từ 1955-1991- như cCo Mỵ Nhân, Hà Huyền Chi… lý do đơn giản của «vấn đề » là trong suốt thời gian ấy, soạn giả đã phải vận dụng «nội lực và tinh thần, liên tục, kiên trì phấn đấu để sinh tồn, xây dựng hạnh phúc cho một gia đình đông con nhỏ, và luôn gặp những biến thiên trọng đại, bất ngờ.
Kể từ thập niên 1990, tương đối rảnh rỗi, – sau khi bày nhỏ, nói chung đã an cư lạc nghiệp soạn giả mới nghĩ đến việc sắp xếp lại và in ấn những sáng tác trong mất chục năm qua: Năm 1992 pjhoổ biến thi tập » Quê Hương, Vĩnh Cửu Tình Yêu », năm 1993 trình lành hai tập «Đường Nào Có Hoa Đào» và « Tha hương, Mười Tám Năm, Sầu Có Ai ?»Đây cũng là thời gian soạn giả, cũng vài văn thi hữu- đứng ra vận động Thi Đàn Lạc Việt, và sau đó là Hội Trao Đổi Văn Học Nghệ Thuật, để tập hợp những nhà văn, thơ yêu mến và muốn góp phần nhỏ mọn bảo tồn văn hóa nước nhà. Hơn mười năm hoạt động, cơ sở đã tổ chức được hai cuộc Thi Thơ toàn quốc, có gần 150 nhà thơ tham dự trong những năm 1994 và 1996.Mặt khác, cơ sở đã ấn hành được 5 Tuyển tập Một Phía Trời Thơ 1,2,3,4,5 ; hai tiuển tập 4 Biển Thơ Chung Nối Nhịp Cầu ;3 tuyển tập Thơ Văn Xuân Thu 1,2,3 (chưa kể mấy số tam nguyệt san Xuân Thu), với nội dung thuần túy văn nghệ.
Năm 1997 cơ sở bát đầu chuyển hướng đi vào phần vụ nghiên cứu, biên khảo, xuất bản: tổ chức nhiều buổi nói chuyện trao đổi về thơ văn như Ca Dao Việt Nam, Viết truyện ngắn, Ngâm Thơ, Mệnh Số học, Truyện Kiều, Hồ Xuân Hương, Thiền, Nhạc.. và năm 2000 tổ chức Ngày Kỷ niệm Thi hào Nguyễn Du, khá thành công.Giữ năm 1997 soạn giả cho ra mắt Tổng tập I Thơ Dương Huệ Anh gờm 6 thi tập: Thương Cả Trăm Hoa ; Gót Ngọc Quan Âm ; Tho Xanh ( tái bản)….. » Câu Chuyện Sinh Hoạt Văn Hóa: Câu Lạc Bộ Văn Hóa Việt Nam Paris là một hội được thành lập từ luật 1901. Mục đích nhằm Bảo tồn và phát huy Văn Hóa Việt Nam ở hải ngoại. Điều lệ của hội rất đơn giản vì nặng tính thân hữu, k hông gò bó người tham gia và cũng không ràng buộc người khi rời CLB. Đa số hội viên thuộc giới trí thức văn thi sĩ, mà trong đó có những thành viên Ba Lê Thi Xã. Nhà thơ Phương Du BS Nguyễn Bá Hậu phát biểu về Ba Lê Thi Xã:
«Ba Lê Thi Xã, một hội thơ có khuynh huớng Đường Thi do hai cố thi sĩ Hương Bình GS Cao Văn Chiểu và Hàm Thạch GS Nguyễn Xuân Nhẫn sáng lập. Thời gian sau, Nữ sĩ Minh Châu GS Thái Hạc Oanh cùng với nhà thơ Phương Du là những cột trụ của Ba Lê Thi Xã. Hội quy tụ nhiều trí thức khoa bảng, như giáo su đại học, bác sĩ, luật gia, học giả, dịch giả…vv…nhưng có tâm hồn thơ, nên có nhiều nguời đã thành danh trong làng thơ truớc 75 và hiện nay. Thời gian trôi đi, nhiều nguời trong nhóm đã khuất như: nhà thơ Đào Trọng Đủ, nhà thơ Hương Bình Cao Văn Chiểu, nhà thơ Hàm Thạch Nguyễn Xuân Nhẫn, nhà thơ Bằng Vân Trần Văn Bảng, nhà thơ Đàn Đức Nhân, nhà thơ Huỳnh Khắc Dụng, nhà thơ Luong Giang Phạm Trọng Nhân, nhà thơ Phuợng Linh Đỗ Quang Trị, nhà thơ Nguyễn Thuờng Xuân, nhà thơ Việt Hoài, nữ sĩ Liên Trang Phạm Thị Ngoạn (Ái nữ cụ Phạm Quỳnh), nữ sĩ Thanh Liên. Những nguời còn sống như: Nhà thơ Song Thái Phạm Công Huyền (ngoài cửu tuần), nữ sĩ Minh Châu Thái Hạc Oanh, nữ sĩ Quỳnh Liên Công Tằng Tôn Nữ Quỳnh Liên, nữ sĩ Phạm Thị Nhung, nhà thơ Vân Uyên Nguyễn Văn Ái, nhà thơ Khuê Trai Vũ Quốc Thúc, nhà thơ Phuong Du Nguyễn Bá Hậu, nhà thơ Huong Giang Thái Văn Kiểm, nhà thơ Hoài Việt Nguyễn Văn Hướng, nhà thơ Hồ Trọng Khôi, nhà thơ Đỗ Bình …vv… Nhà thơ Đỗ Bình là nguời trẻ tuổi nhất đã bỏ ra nhều công sức giúp ích rất đắc lực cho Ba Lê Thi Xã quy tụ những nhà văn nhà thơ hải ngoại».(Những nhà thơ đã tạ thế: Nhà thơ Hồ Trọng Khôi, Nhà thơ Song Thái Phạm Công Huyền, hưởng thọ 101 tuổi. Nhà thơ Khuê Trai Vũ Quốc Thúc, hưởng thọ 101 tuổi. Nhà thơ Vân Uyên Nguyễn Văn Ái, hưởng thọ 95 tuổi. Nhà thơ Phương Du Nguyễn Bá Hậu, hưởng thọ 95 tuổi. Nhà thơ Hương Giang Thái Văn Kiểm, hưởng thọ 93 tuổi.)
Nhà Thơ Dương Huệ Anh Gặp gỡ Bằng Hữu Paris: Vào ngày 25 03 2003, một buổi sinh hoạt văn học nghệ những người hiện diện: Nhà thơ Dương Huệ Anh từ miền Cali nắng ấm đến Paris, nhà văn Hồ Trường An từ Troyes lên, nhà văn Võ Đức Trung từ Lille đến, cùng các văn thi hũu Paris: Học giả Võ Thu Tịnh, nhà thần học Nguyễn Tấn Phước, nhà thơ Vân Uyên GS Nguyễn Văn Ái, nhà thơ Phương Du BS Nguyễn Bá Hậu, GS Phạm Đình Liên, GS Nguyễn Thị Minh Cầm, Nữ sĩ Minh Châu GS Thái Hạc Oanh, nữ sĩ Quỳnh Liên, nhà thơ nữ Thụy Khanh, nhà thơ nữ Hà Lan Phương, nhà văn Trần Đại Sỹ, nhạc sĩ Xuân Lôi, nhạc sĩ, GS Lê Mộng Nguyên, nhạc sĩ Trịnh Hưng, nhạc sĩ Trong Lễ ,họa sĩ René, Họa sĩ Nguyễn Đức Tăng, nhà báo, GS Nguyễn Bảo Hưng, nhà báo Song Nguyễn GS Nguyễn Ngọc Chân, Nữ điêu khắc gia Đặng Vũ Anh Trần, nữ điêu khắc gia Vương Thu Thủy, đạo diễn Trần Song Thu, dịch giả Liều Phong, BS Thân Trọng Kỳ, BS Nguyễn Bá Linh, Nhà thơ Đỗ Bình, nghệ sĩ Linh Chi, Nghệ sĩ Thúy Hằng….VV……..
Mở đầu chương trình, Nhà thơ Đỗ Bình giới thiệu vài nét về nhà thơ Dương Huệ Anh:«Cụ Dương Huệ Anh là một con người đa tài. Ông tốt nghiệp trường Đại Học Quốc Gia Hành Chánh và là cựu công chức cao cấp của Chính quyền Việt Nam Cộng Hòa. Vì tâm hồn đa cảm ông thích thơ văn, âm nhạc và nghiên cứu văn học hơn là sự phấn đấu tiến thân trong sự nghiệp quan trường. Ông là Nhà thơ, nhà văn, nhà biên khảo, nhà soạn nhạc. Từng là cựu Chủ tịch Thi Đàn Lạc Việt ở San Jose, miền Bắc Cali nơi quy tụ rất nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng mà chúng ta đã từng đón tiếp những vị đó khi sang thăm Paris, như nhà thơ Yên Bình, nhà thơ nữ Nguyễn Phan Ngọc An, nhà thơ nữ Hoàng Xuyên Anh, nhà thơ nữ Ngọc Bích, nhà thơ nữ Sương Mai. Trong thi đàn Lạc Việt có những vị liên lạc trao đổi thơ với chúng ta như Nữ sĩ Trùng Quang ,(Hội thơ Trúc Liên, Quỳnh Dao ), nữ sĩ Đinh Thị Việt Liên( Hội thơ Thi Lâm Hợp Thái,Thi Đàn Quỳnh Dao 1962 – 1975), thi sĩ Hà Thượng Nhân, thi sĩ Trình Xuyên , thi sĩ Hàn Nhân… .
Nhà thơ Dương Huệ Anh: “ Kính thưa qúy vị, cảm ơn qúy vị đã không quản thì giờ, đường xa cho chúng tôi gặp mặt ngày hôm nay. Thú thật, đối với qúy vị về văn thơ tôi là người đi sau mặc dầu tuổi tác thì có thể nhiều hơn một số người. Tôi xin đề nghị xin đừng gọi chữ cụ nghe nó già quá mà chính tôi cũng không muốn già, vì già khó làm thơ lắm không còn thơ thẩn được ! Do đó xin đề nghị mình cứ coi nhau như văn thi hữu anh em nó sảng khoái tự do hơn. Xin phép được giới thiệu về sinh hoạt của chúng tôi:Thi Đàn Lạc Việt được thành lập năm 1992 với hình thức hết sức khiêm tốn khởi đi từ nhóm thơ, chủ trương: Bảo tồn và phát huy văn học nghệ thuật VN ở hải ngoại. Qua 1993 thành lập thành Thi Đàn bên cạnh đó chúng tôi thành lập thêm Cơ Sở Văn Học Nghệ Thuật vì quan miệm rằng thơ phải có bộ môn diễn ngâm đi theo dù rằng tự thơ nó có nhạc rồi nhưng để chuyên chở đi xa cần có bộ môn nhạc. Mặc dù có những hạn chế về sức khỏe, phương tiện nhưng chúng tôi cũng cố gắng đóng góp cho văn học về phương diện thơ cơ sở đã xuất được 8 tập, trung bình mỗi năm là một tuyển tập. Ngoài ra chúng tôi còn xuất bản một tuyển tập văn Xuân Thu không định kỳ, khi nào có tiền thì chúng tôi ra. Đây là một tuyển tập được chăm sóc kỹ, nhưng sau khi ra được hai số phải đổi thành tam cá nguyệt nhưng cũng không liên tục vì nhiều khó khăn tài chánh. Sự tự lực của chúng tôi không đủ nuôi dưỡng tuyển tập, do đó cuối cùng đành phải ra định kỳ vài năm ra một bản !Nói về phương diện cá nhân thì có nhiều anh chị em có nhiều sáng tác rất đáng kể. Xin cho phép tôi được trình bày những đóng góp của cá nhân : Năm 1955 in tác phẩm Thơ Xanh rồi ngưng dù vẫn sáng tác, mãi đến năm 1990 bắt đầu lại và đã xuất bản khoảng 10 tập thơ. Sau những thi tập đó tôi sản xuất khá nhiều nên gom 4,5 tập vào nhau. Vì thế năm 1997 in 6 tập vào nhau lấy tên Tổng Tập 1 gồm 6 thi tập: Gót Ngọc Quan Âm Lấm Bụi Trần ,(thơ đạo), Thương Cả Trăm Hoa, Hai Mươi Năm Lưu Vong, Ba Mươi Năm trước, Thơ Hồng.”
Nhà thơ Vân Uyên, GS Nguyễn Văn Ái bỗng hỏi:“ Bao giờ thì có thơ Tím ?”Nhà thơ, nhà văn Dương Huệ Anh:“ Sắp có rồi, tôi chỉ không có thơ màu đỏ thôi, trong tương lai chúng tôi sẽ có đủ các thứ màu.”Dương Huệ Anh nói tiếp:“Sau đó tôi chuyển sang văn vì ai cũng khuyên là thơ nhiều quá rồi không có ai đọc đâu!”Hồ Trường An:“Ai Nói Vậy? ”Dương Huệ Anh:“ Một nữ sĩ ở Cali nói với tôi: Ông in Thơ dày quá không ai đọc!”Dương Huệ Anh:“Tôi in thế này tước hết để cho tôi đáp ứng được phần tài chánh của tôi. Sau đó tôi chuển qua văn, Truyện ký thì đúng hơn vì dựa vào chuyện có phần tôi trong đó. Tôi tôi đặt tên là Những Cánh Thư Hồng dày khoảng 500 trang. Như qúy vị đã biết biển văn học nó mênh mông lắm nên tôi chuyển sang giới thiệu tác giả giới thiệu các nhà thơ khoảng 100 nhà thơ in năm 2001”Đỗ Bình:“Xin các bậc trưởng thượng cho biết, thế nào là một tác phẩm hay, tác phẩm đó dựa theo tiêu chuẩn nào để đánh giá ?”Dương Huệ Anh:“Nói là giới thiệu tác giả, tôi không làm công việc phê bình mà chỉ viết theo lối tản mạn về văn học, bởi vì nói ngbiêm túc quá ít người đọc, mà có lẽ mìnhcũng không đủ sức chưa đủ thì giờ chưa đủ khả năng nên tôi chọn thể loại này. Nhưng khi ra sách cũng có nhiều người phê bình lắm vì họ cho rằng đây là một biên khảo văn học. Anh em không hiểu, lhông đọc kỹ lời trần tình của mình ban đầu! Nên họ cho là biên khảo văn học có lẽ đối với họ là đứng , nhưng đối với tác giả hơi oan vì mình không chủ trương như vậy mà chỉ là tản mạn văn học!”GS Lê Mộng Nguyên:“Cuốn phê bình văn học Thi Nhân VN của Hoài Thanh Hoài Chân chẳng hạn ? ”Nhà thơ Dương Huệ Anh:“Vâng, đúng thế. Chúng tôi rất thành thật xin qúy vị chỉ giáo, tôi nghĩ rằng mình không thể biết hết được dù mình sống tới trăm tuổi. Xin qúy vị chỉ những khuyết điểm chúng tôi xin sẵn sàng thụ lãnh. Xong cuốn này anh em phê bình dữ lắm nhưng cũng có nhiều người khem và vài người ta không tán thành ! Sau cái này chúng tôi nghỉ và chuyển qua một cái khác, tôi hơi tham vọng mà cái tham vọng đó không phải là cái xấu không đáng kết án, nó không phải là cái tội. Tôi nghĩ có nhiều khía cạnh quá cái nào mình cũng muốn đi sâu vào xem mới biết mới hiểu được. Sau đó tôi viết cuốn : Vài Nhà Thơ Việt Thế Kỷ Hai Mươi, trong tập chúng tôi viết không phân biệt trong nước ngoài nước, Bắc Nam, tuy nhiên mình phải tránh những gì gây xúc động với độc giả. Nhưng khi đem in gặp nhiều khó khăn vì phải tự lực cánh sinh ! Tôi xin phép được dừng ở đây nếi qúy vị có muốn sáng tỏ điều gì tôi xin thưa . xin cảm ơn qúy vị.”Đỗ Bình:“Theo tôi, viết về những tâm hồn phụng sự cái đẹp của người nào đó đã lao tâm lao trí trên con đường văn học nghệ thuật là việc làm đáng khen. Trong lãnh vực phê bình văn học ở hải ngoại hiện nay còn hiếm vì rất ít người chịu dấn thân làm công việc này, người am tường văn học thì già yếu, dần dần ra đi; còn lớp trẻ dù có bằng cấp cao nhưng lại am tường văn hóa xứ người! Do đó người làm công việc phê bình rất qúy vì nhờ họ đã khám phá ra những điều ẩn chứa trong tác phẩm để giới thiệu đến công chúng những chân dung của những người sáng tác. Đánh giá một tác phẩm tùy theo trình độ của người đọc và còn phải đợi thời gian, nhưng hiện tại vẫn cần những người điểm sách, giới thiệu khái quát về nội dung lẫn hình thức để giúp bạn đọc đi vào trọng tâm đỡ mất thời gian.”Và sau đây tôi xin trân trọng giới thiệu đến qúy vị nhà văn Hồ Trường An : Tác giả gần 50 đầu sách về trường thiên tiểu thuyết, tiểu thuyết,và biên khảo, phê bình.”
Nhà văn Hồ Trường An:“Thưa các bậc niên trưởng, và qúy văn hữu:Tôi làm văn nghệ tùy vào cảm hứng vui đâu chuốc đó chứ không nhất định cái gì, nếu cảm thấy hứng là làm. Cần phê bình là phê bình, khi tôi viết về biên khảo không phải là viết toàn sự nghiệp văn học của tác giả nào, mà viết từng cuốn chứ không dám ôm đồm. Nếu có cảm hứng làm thơ thì làm những bài thơ Đường, vui đâu chuốc đó. Tôi có một đức tính: Nếu ai khen thì cũng mừng, còn ai chê thì cũng rán chịu trận chứ không một lời nào đính chính trên báo hết. Bởi càng đính chính thì càng làm cho người ta làm dữ !…. Do đó ai chê tôi thì chê ; ai khen thì mừng tôi không có một phản ứng, thật ra tôi không có buồn, mình làm một món ngon người này ăn thì khen người kia ăn thì chê, kẻ thích mì người thích hủ tíu, còn có người ăn mì ăn hủ tíu nhiều quá lại thích ăn bún riêu. Qúy vị đã đọc qua cuốn biên khảo Thập Thúy Tầm Phương thì cuốn biên khảo thứ tư Tôi đang viết cuốn:Tập Diễn Ngưng Huy trong đó có hai người hiện diện ở đây là anh Võ Đức trung và chị Thụy Khanh: Tôi xin giải thích cái tựa sách: Tập: kết tập, Diễm là đẹp, Ngưng là ngưng lại, Huy là ánh sáng, ánh sáng ngưng đọnglại tôi rút ra từ Hồng Lâu Mộng chứ không phải do tôi đặt. Tóm lại tôi không có chủ trương gì lớn lao, tôi không có tham vọng. Xin dứt lời.”
Đỗ Bình giới thiệu vài nét về nhà văn Võ Đức Trung: “Tác giả nhiều tập truyện, biên khảo. Là một người khiêm tốn giữ được phẩm chất của một cựu giáo chức. Là người chủ xướng thực hiện cuốn Một Phần Tư Thế Kỷ Thi Ca VN Hải Ngoại gồm những bài thơ đắc ý của nhiều tác giả có chung một hoàn cảnh ly hương trong số các nhà thơ hải ngoại. Thời gian chúng tôi chuẩn bị cho thi tập mất 2 năm, khi đua ra thảo luận tại nhà tôi lúc đó gồm: Nữ sĩ Nguyễn Thị Vinh, nhà văn Nguyễn Hũu Nhật, nhà văn Võ Đức Trung và tôi, trong thảo luận thì được biết cái Tựa sách này đã được các nhà thơ Diên Nghị, Song Nhị , Duy Năng ở Cali đã chọn từ lâu và sắp in, họ muốn thực hiện một tập văn học ghi dấu một giai đoạn đời 25 năm xa xứ. Sau đó tôi đã liên lạc với các nhà thơ trên để giải thích sự việc của chúng tôi và đề nghị họ chọn một cái tựa khác. Khoảng một tuần sau họ trả lời là đồng ý, và đã chọn cái tựa khác cho tuyển tập là : Lưu Dân Thi Thoại, hay25 Năm Bút Luận do Cội Nguồn xuất bản.Nhà văn Võ Đức Trung phát biểu:“ Nhận được phôn của anh Đỗ Bình mời tôi nghĩ là lên Paris họp bạn văn nghệ như mọi khi, nhưng khi xem lại thư mời tôi thấy quan trọng quá nên lấy làm ái ngại ! Tôi ở tỉnh lẻ, thỉnh thoảng mới về Paris sinh hoạt sợ phát biểu sẽ trở ngại , hơn nữa như anh Đỗ Bình và Hồ Trường An biết; tôi viết văn về đồng quê mộc mạc nếu có gì sơ xuất mong các anh chị thứ lỗi cho. Tôi xin tâm tình tại sao tôi lại có ý định thực hiện cuốn Một PhầnTtưThế Kkỷ Thi Ca Hải Ngoại. Kể từ sau biến cố năm 1975 mọi người ồ ạt bỏ nước ra đi, dòng thi ca lúc đầu gần như tan tác, cho đến đầu thập niên 80 thì khởi sắc vì số ít nhà thơ vượt thoát ra ngoài được đã bắt đầu viết, hồn thơ còn nhiều tâm tư cảm xúc, nhưng đến cuối thập niên 80 thì bắt đầu có chiều hướng đi xuống vì đa số phải hội nhập với cuộc sống mới! May mắn thay là qua thập niên 90 có một số nhà thơ trong diện anh em H.O khi vừa đặt chân đến ơi định cư họ đã cầm bút lại, dòng thi ca lại dâng cao qua những bài thơ tố cáo sự đàn áp và nhà tù trongchế độ CS, chúng tôi muốn bảo tồn và lưu trữ những sự kiện đó qua thi ca nhưng khi bắt tay vào thực hiện mới biết muôn vàn khó khăn! Chúng tôi tiếp xúc 350 tác giả nhưng phải chọn lựa như thế nào khi cuốn sách chuẩn bị in chỉ giới thiệu có 24 tác giả mà không kêu sự đóng góp ? Cuốn 1 đã phát hành vào tháng 2 vừa rồi, chúng tôi nhận được thư, điện thư, và phôn đến chúc mừng và khích lệ, điều đó là một món quà tinh thần đối với chúng tôi trong công việc bảo tồn văn hóa VN nơi xứ người.”
Nhà thơ Đỗ Bình phát biểu:«Có một nữ sĩ bảo nên thận trọng khi đề cập đến lãnh vực tế nhị tác phẩm và tác giả. Nếu bài giới thiệu không đưa ra những điểm mạnh, độc đáo, thì bài viết đó chỉ là bài khen nhau có tính tâng bốc mà không phải là bài nhận xét, phê bình văn học nghệ thuật! Theo tôi, viết về một người nào, là viết về những tâm hồn của người đó đã bỏ bao tâm trí phụng sự Chân Thiên Mỹ trên con đường văn học nghệ thuật. Đó là việc làm đáng khen, mặc dù đánh giá một tác phẩm rất khó !Sự nhận xét còn tùy theo trình độ, khuynh hướng cảm quan của mỗi người viết, hơn nữa trình độ người đọc hôm nay rất cao. Tuy nhiên thời gian sẽ là thước đo, gạn lọc những điều không phải nghệ thuật, để chỉ còn lại chân gía trị đích thực của một tác phẩm đọng lại trong lòng người.. Nhưng dầu sao, bộ môn văn học & nghệ thuật luôn cần những người giới thiệu khái quát về nội dung lẫn hình thức một tác phẩm để giúp bạn đọc đi vào trọng tâm đỡ mất thời gian.”
Nữ sĩ Minh Châu Thái Hạc Oanh trước năm 1975 là giáo sư trường Quốc Gia Cao Đẳng Mỹ Thuật Sài Gòn, Bà còn là một họa sĩ có tranh triển lãm quốc tế. Tác giả nhiều thi tập và biên khảo:Nữ sĩ Minh Châu:« Có người bảo viết để khen nhau là tâng bốc mà không phải là phê bình văn học nghệ thuật ?»
Đỗ Bình:“Từ bao lâu nay người ta tranh cãi về những chuẩn mực trong văn học nghệ thuật giữa cái hay và cái dở. Trong khi đó thích hay không thích chỉ là chủ quan của người đọc. Tôi thấy hôm nay người làm thơ ngày càng nhiều, đó là điều đáng mừng vì tâm hồn thơ sẽ giúp cho đời thêm hoa, bớt đi sự cay đắng. Nhưng tiếc thay có những bài thơ đạt được cả tứ thơ lẫn cấu trúc thì không nổi tiếng, nhưng có bài chẳng phải là thơ lại được quảng cáo rầm rộ !”
Nữ sĩ Minh Châu:“Tại sao không phải là thơ, văn xuôi khác thơ ở điểm nào?”Đỗ Bình:“Một bài viết cẩu thả, viết cho lấy có, chỉ dựa vào thể tự do để gọi là “thơ” thì chưa chắc đã là một bài thơ, và cũng không thể gọi là văn xuôi? Thơ hiện đại và tự do rất gần gũi với văn xuôi, nhưng làm một bài thơ tự do, hay một bài thơ hiện đại rất khó ! Nhưng khi đã thành thơ thì bài đó sẽ đặc sắc và độc đáo. Theo tôi, một bài thơ hay phải bao gồm mỹ học và ý thơ.”Nhà báo, GS Nguyễn Bảo Hưng:“Văn xuôi là ngôn ngữ thực dụng của kinh nghiệm diễn giải bằng lý trí để mô tả hoặc giải thích một sự vật hay một ý niệm, thơ là một cảm xúc của tâm hồn được diễn tả bằng nghệ thuật.”
Trong lãnh vực phê bình văn học& nghệ thuật ở hải ngoại hiện nay còn hiếm những nhà lý luận phê bình văn học& nghệ thuật, vì rất ít người chịu dấn thân làm công việc này, người am tường văn học thì già yếu, dần dần ra đi; còn lớp trẻ dù có kiến thức rộng, bằng cấp cao nhưng lại am tường văn hóa xứ người! Do đó người làm công việc phê bình rất qúy vì nhờ họ đã khám phá ra những điều ẩn chứa trong tác phẩm để giới thiệu đến công chúng những chân dung của những người sáng tác. Đối với những nhà phê bình văn học, chức năng của họ là khám phá những cái hay cái đẹp và độc đáo trong tác phẩm. Nếu nhà phê bình không khách quan và đi ngoài các khuynh hướng chính trị, tôn giáo thì lời phê đó rất ảnh hưởng cho một tác giả và tác phẩm. Nhà phê bình Văn học với tinh thần khách quan lúc nhận xét một tác phẩm luôn đi tìm để khai phá cái hay, cái đẹp, cái sâu sắc của tác phẩm cùng cái sâu thẳm nơi tâm hồn tác giả, không phải để làm vừa lòng tác giả mà cốt để người đương thời cùng lịch sử văn học sau nầy thẩm định được nếp sống, nếp nghĩ của một thời. Do đó, người làm công viêc phê bình ít nhiều đều chịu trách nhiệm với lịch sử sau nầy. Vì thế, nhà phê bình văn học đứng đắn không khen hão, không chê bừa, không tâng bốc, cũng không cố tình hạ giá tác phẩm cùng tác giả do chủ quan của mình hay do tình cảm thân sơ, yêu ghét đối với tác giả. Công việc phê bình không là công việc dễ dàng vì có nhiều tác phẩm cùng tác giả vô cùng sâu sắc mà đọc không kỹ, khó tìm ra cái đẹp, cái nội dung sâu sắc đó. Do đó, người làm công việc phê bình luôn phải thận trọng, nghiền ngẫm, khám phá ra những nét đẹp ẩn tàng nơi tác phẩm vì đây không phải là công việc làm chơi, làm lấy có mà phải chịu trách nhiệm với lịch sử Văn học, Nghệ thuật. Thường thì tác giả nào cũng muốn được khen, được đề cao giá trị tác phẩm mình mà không để ý đến trách nhiệm lịch sử của nhà phê bình đối với Văn học, Nghệ thuật nên hoặc hân hoan với những lời khen «bốc đồng», vội vã hoặc buồn trách nhà phê bình không «tán dương» tác phẩm mình. Nhà phê bình còn có trách nhiệm khác nữa là khuyến khích, gây tin tưởng cho những tài năng ngày càng được phong phú để có những tác phẩm hay đẹp hơn trước. Khá nhiều trường hợp một tác giả lúc đầu chỉ sáng tác đôi tác phẩm bình thường nhưng do các nhà phê bình đúng đắn mà có được những sáng tác phẩm trổi vượt hơn trước rất nhiều. Vì chính những phê bình dù khen hay chê đã khiến tác giả chăm chút tác phẩm mình, học hỏi, đào sâu tâm thức và nghệ thuật để từ đó có những trước tác nổi bật so với trước. Dưới chế độ Xã Hội Chủ Nghĩa những nhà lý luận, phê bình dù có kiến thức uyên thâm, lý luận sắc bén, khám phá được cái hay cái đẹp, cái độc đáo trong tác phẩm nhưng lệch đường lối của đảng cũng không dám viết ra; mà chỉ dám viết những điều đảng đã chỉ đạo cho phép! Đối với những tác giả ngoài đảng, có những tác phẩm phản ánh xã hội mang tính phê phán, gây bất lợi cho đảng sẽ bị các «nhà văn hóa đảng» làm nhiệm vụ nhà phê bình, cực lực lên án trù dập tác giả và tác phẩm. Họ tìm những điểm tiêu cực, hoặc những điểm sơ xuất trong tác phẩm rồi phê phán gay gắt, nhằm hướng dẫn dư luận hiểu theo quan niệm của họ. Kết quả là số phận các văn nghệ sĩ cùng tác phẩm của họ bị ghép tội phản động ! Điển hình là vụ án thời Nhân Văn Giai Phẩm, và vụ Văn Hóa Đồi Trụy, thời kỳ sau năm 1975.
Nhạc sĩ Trịnh Hưng, tác giả những nhạc phẩm nổi tiếng một thời: Lối Về Xóm Nhỏ, Tôi Yêu…. :“Thưa Các Bậc trưởng thượng và qúy Anh Chị, cách nay vài tháng chúng ta có làm buổi Kỷ niệm 65 năm sinh hoạt văn học nghệ thuật của nhạc sĩ Xuân Lôi và cũng mừng lễ thượng thọ 85 tuổi để vinh danh người nghệ sĩ lão thành. Hôm đó thật đông, đầy đủ các khuôn mặt văn nghệ sĩ, điều đó nói lên được cái tình nghệ sĩ là chúng ta biết thương yêu và trân trọng nhau thì có khác nào những bài viết khen.”
Nhạc sĩ Xuân Lôi:(giải thưởng Quốc Gia với những ca khúc Tiếng Hát Quê Hương, Bài Hát Của Người Tự Do 1960 ở Miền Nam. Ca khúc nổi tiếng Nhạt nắng: “ xin chào các qúy vị tôi xin độc tấu Hạ Uy Cầm nhạc phẩm Xa Quê Hương điệu valse lente nhạc của Xuân Tiên, lời Đan Thọ viết ngày 28 05 1956.”
GS TS âm nhạc Quỳnh Hạnh (GS trường Quốc gia Âm Nhạc và Kịch Nghệ Sài gòn. Huy chuơng vàng Giải nhất giải Văn Học Nghệ Thuật toàn quốc do Phủ tổng thống VNCH trao tặng, Sài gòn 1974):“ Âm nhạc, ngoài sự thưởng ngoạn ra còn có giá tri về khoa học. Đó là Musicothérapie hay Phương Pháp Trị Bệnh Bằng Âm Nhạc. Thực vậy, bô môn trị bệnh này có từ thời Hy lạp cổ xưa, phối hợp với trị bệnh bằng suối nước nóng, mục đích làm êm dịu thần kinh và xua đuổi đi những sự lo âu, phiền nảo… Ở Châu Á cũng có cụ Khổng Phu Tử có nói trong Lễ Nhạc : Nhạc là để giáo hóa lòng người…Ngày nay qua những bài thuyết trình tại Đại Hoc Sorbonne, Đai Học Y Khoa de Paris, các Phân khoa Tâm Lý Học cũng gây được chú ý của người nghe, nhất là giới trẻ quá nhiều lo âu trong cuộc sống hằng ngày và củng để xả Stress..”
Nhà văn Trần Đại Sỹ, tác giả nhiều bộ trường thiên tiểu thuyết Dã Sử :“thật là một hân hạnh cho tôi được gặp qúy vị, nhất là một người tôi biết rằng hôm nay tôi sẽ gặp, là người mà tôi mắc nợ ngay từ lúc tôi học 6ième mà bây giờ tôi được đến để trả nợ đó là ông Lê Mộng Nguyên. Thưa qúy vị lúc đầu tiên tôi học nhạc là thày Hùng Lân đã đem bản Trăng Mờ Bên Suối dạy tôi. Hễ cứ nói đến ông Lê Mộng Nguyên dù ông có làm cả ngàn bản nhạc thì tôi cũng chỉ biết có Trăng Mờ Bên Suối. Hôm nay tôi có chút quà văn nghệ xin tặng lại hai bộ cuối cùng tiuểu thuyết lịch sử là bộ Nam Quốc Sơn Hà thuật lại chiến công Lý Thường Kiệt đánh sang Tống, Anh Hùng Đông A Dựng Cờ Bình Mông tức là giai đoạn 1đánh quân Mông Cổ lần thứ nhất, còn đánh Mông Cổ lần thứ hai chưa in xin tặng giáo sư.”
GS Lê Mộng Nguyên:“Xin cảm ơn anh Trần Đại Sỹ , tôi rất cxảm động không nói gì được.”
Nhà văn Võ Đức Trung:
“ Riêng về anh Lê Mộng Nguyên cái bài Trăng Mờ Bên Suối hay quá hay! Nói thiệt anh, cho dù anh có làm hằng trăm bài khác hay như vậy cũng không rung động được tôi nữa, là bởi vì bài Trăng Mờ Bên Suối khi tôi nghe lên là tôi nhớ đến thuở còn trẻ của tôi khi đi ngang nhũng dòng suối có nước chảy róc rách có những tảng đá tôi băng qua, lại thêm những vần trăng ở quê hương không thể nào quên được những thứ đó nó ngấm vào tâm hồn của tôi nên nghe bài hát có thể chảy nước mắt. ”Vài Nét Về Nhạc sĩ Lê Mộng Nguyên:Lê Mộng Nguyên sinh ngày 5 tháng 5 năm 1930, tại Phú Xuân, Huế. Lê Mộng Nguyên dùng tên thật cho hầu hết các sáng tác, đôi khi ông dùng một bút danh khác là Yên Hà hoặc Lan Đào. Ông là con trai áp út của một gia đình nho giáo, điền chủ ở tỉnh Thừa Thiên. Cha ông tên Lê Viết Mưu, mẹ là bà Hồ Thị Ngô. Ông bà có bảy người con, trong đó Lê Mộng Hoàng, anh của Lê Mộng Nguyên là một đạo diễn điện ảnh nổi tiếng.Lúc nhỏ, Lê Mộng Nguyên bắt đầu đi học ở trường làng Phú Xuân, rồi vào học trường Tiểu học (École Primaire) Chaigneau ở Huế. Sau đó ông thi tuyển vào trường trung học Khải Định và là một trong ba người đỗ đầu, được Chính phủ cấp học bổng. Ông học ở đó từ 1943 đến khi thi Tú tài năm 1950. Lê Mộng Nguyên làm thơ, nhạc và viết văn từ thuở nhỏ, lúc 9 tuổi khởi sự làm thơ và có nhiều bài được đăng trong nội san của trường trung học Khải Định với bút danh Yên Hà.Năm 15 tuổi, trong một cuộc thi Văn chương Học sinh trường Trung học, ông viết một bài về Phan Đình Phùng và đạt giải thưởng Hoàng Đế Bảo Đại, năm đó ông cũng sáng tác ca khúc đầu tay “Xuân Tươi” (dưới bút hiệu Lan Đào), được báo ‘’Quốc Gia’’ đăng trong ‘’Đặc San Mùa Xuân’’.
Năm 18 tuổi Lê Mộng Nguyên đã được cấp thẻ nhà báo, cộng tác cùng nhiều tờ báo khi đó: Phật Giáo Văn Tập, Quốc Gia, Việt Nam Tân Báo, Đường Mới. Năm 1950, sau khi tốt nghiệp Tú tài toàn phần tại Việt Nam, Lê Mộng Nguyên sang Pháp du học, được ông Nguyễn Khoa Nam bảo lãnh tại Paris[1]. Ban đầu ông muốn theo học hòa âm tại Trường âm nhạc Paris nhưng sau đó bỏ ý định, quay sang học luật tại Khoa luật và Khoa học Kinh tế Đại học Paris 1 Panthéon Sorbonne (Faculté de Droit et de Sciences Economiques).Năm 1954, Lê Mộng Nguyên tốt nghiệp Cử nhânLuật. Từ năm 1955 tới năm 1958, ông được mời làm tùy viên kinh tế và xã hội cạnh Tòa đại sứ Việt Nam tại Paris (Attaché économique et social près l’Ambassade du Vietnam à Paris) dưới quyền của đại sứ Việt Nam Phạm Duy Khiêm. Sau đó ông quay lại trường đại học và thi đậu cuộc thi để được hành nghề luật sư. Năm 1962, ông đậu Tiến sĩ quốc gia (Doctorat d’État) với ba bằng cao học về Droit public, Droit privé và Sciences Politiques. Sau khi thôi hành nghề luật sư, năm 1967, Lê Mộng Nguyên dạy luật Hiến pháp (Droit constitutionnel) và Khoa học Chính trị (Sciences politiques) tại trường Đại học thành phố Besançon, miền Đông nước Pháp. Năm 1985 ông quay lại Paris và giảng dạy tại Đại học Paris 8 Saint Denis đến khi về hưu năm 1997. Trong thời gian đó, ông cũng sáng tác nhiều ca khúc, nhưng không phổ biến. Tuy ít tham gia vào sinh hoạt của cộng đồng người Việt tại Pháp, nhưng ông cũng đã ký tên ủng hộ việc cứu trợ nạn thuyền nhânvượt biển. Sau khi về hưu, ông cộng tác với vài báo chí Việt tại hải ngoại, trong đó có nguyệt san Nghệ Thuật của nhạc sĩ Lê Dinh và Hồn Việt của ký giả Vương Huyền.Lê Mộng Nguyên thành hôn với Nicole Moulin, một phụ nữ người Pháp vào ngày 8 tháng 1 năm 1959. Trước đó hai năm, họ gặp nhau sau một cuộc biểu tình tại quận La Tinh Paris. Hai người không có con. Ông cũng chưa từng về lại Việt Nam từ khi đi du học năm 1950.Ngày 5 tháng 12 năm 1997, Lê Mộng Nguyên được bầu vào Hàn lâm Viện Khoa học Hải ngoại (Académie des Sciences d’Outre-Mer) của Pháp, thay thế cho Cựu Hoàng Bảo Đại. Người được bầu vào Hàn Lâm Viện này phải có những tác phẩm được xuất bản, những công trình nghiên cứu đáp ứng đường lối của hàn lâm viện trong công cuộc phát triển văn hóa, khoa học, kinh tế, kỹ thuật hay nhân loại của những quốc gia hải ngoại trong khối Pháp. Lê Mộng Nguyên là người Pháp gốc Việt đầu tiên được bầu làm hội viên chánh thức (membre titulaire), có thể được bầu làm chủ tịch Hàn Lâm Viện này và có quyền bầu để chọn người vào làm hội viên. Trước đó, đã có một số người Việt làm hội viên liên lạc (membre correspondant) như Phạm Quỳnh, Phạm Duy Khiêm, Nguyễn Tiến Lãng; hội viên cộng tác (membre associé) Thái Văn Kiểm. Cựu Hoàng Bảo Đại cũng là hội viên chánh thức tự do (membre titulaire libre), có nghĩa là hội viên thực thụ không thuộc ban (section) nào cả nhưng có quyền bỏ phiếu hay tranh cử bất cứ chức vụ nào của Hàn Lâm Viện. Nhà văn Trần Đại Sỹ:“Tôi xin trả nợ nguời đàn anh nhưng cũng ít gặp, tôi qúy ông lắm đó là ông GS,BS Nguyễn Văn Ái, đây là bộ Giảng Huấn Khoa Tình Dục bằng Y Học Trung Quốc (sexologie médicale Chinoise) bây giờ tôi viết sang tiếng việt, bản tiếng Tây thì chưa xong, bản tiếng Anh và Trung Hoa thì ra rồi. Đây gồm 3 quyển, thưa qúy vị: “Người ta cứ bảo sách “dâm thư”, nhưng đây là sách giáo khoa, xin tặng đàn anh, đáng lẽ tôi phải tặng ông Phương Du BS Nguyễn Bá Hậu nhưng ông Phương Du tu rồi sắp sửa thành linh mục đến nơi rồi. Thưa qúy vị mục đích của sách này là làm sao giữ được sức khỏe tăng tiến tuổi thọ, nhiệm vụ nó quan trọng như vậy, xin kính biếu đàn anh.”…..
Ở Pháp không nhiều nhà văn Việt Nam, nhưng lại có 3 nhà văn sáng tác trong hoàn cảnh đặc biệt rất khó khăn khi cầm bút, nhưng một đời yêu văn chương nên vẫn miệt mài viết. Người thứ nhất là: Cố Nhà văn An Khê, tên thật là Nguyễn Bính Thinh sinh 01.09.1923 tại làng Tân An, tỉnh Sa Đéc ; nhưng trưởng thành ở Rạch Giá Kiên Giang). Ông là một cây bút lâu năm trong nghề, gia nhập vào làng báo VN từ đầu năm 1950 cho đến ngày 30. 04. 1975, với các bút hiệu : Nguyễn Bính Long viết về gián điệp, Trương Thanh Vân viết về trinh thám. Năm 1952 ông vào quân đội và năm 1954 ông bị thương ở đèo An Khê hỏng cánh tay mặt. Từ đó ông lấy bút hiệu An Khê và gõ máy một tay để viết tiểu thuyết Dã Sử VN. Ông viết rất khỏe, viết tiểu thuyết đăng các báo hàng ngày cho các nhựt báo ở thủ đô. Năm 1966 ông là chủ nhiệm nhụt báo Miền Tây, là tờ báo đầu tiên của vùng. Sau biến cố năm Mậu Thân tờ báo đình bản. Trước năm 1975 ông cộng tác với các tạp chí : Đời Mới, Phổ Thông Bán Nguyệt San, Tiếng Chuông, Buổi sáng, Công Nhân, Dân Tiến, Vận Hội mới, Tin Sớm, Tia Sáng, Quyết Tiến, Thời Báo, Cấp Tiến, Dân Chúng, Dân Nguyện, Tiến,… Đã viết khoảng 250 quyển tiểu thuyết, và đã in thành sách ở VN được 22 bộ. Ra hải ngoại vì tuổi tác và sức khỏe kém, nhất là cánh tay bị đau nhức nên ông chỉ viết được ít truyện ngắn cộng tác với một số báo ở hải ngoại như : Làng Văn, Tiểu Thuyết Nguyệt San, Văn Nghệ Tiền Phong, Viên Giác Ái Hữu và Ngày Mai. Năm 1993 Cơ sở Làng Văn (Canada) có giúp ông hoàn thành tác phẩm cuối đời cuốn hồi ký ngắn : Từ Khám Lớn Đến Côn Đảo.
Người thứ nhì là Cố nhà văn Duyên Anh phải viết bằng tay trái sau khi bị tai nạn! Nhà văn Duyên Anh tên thật là Vũ Mộng Long, những bút hiệu khác là Thương Sinh, Mõ Báo…Ông sinh ngày 16 tháng 8 năm 1935 tại làng Tường An, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Di cư vào Nam năm 1954, ông từng làm đủ nghề : dạy kèm, dạy nhạc..vv. Năm 1960, được sự nâng đỡ tận tình của nhà văn Nguyễn Mạnh Côn, Duyên Anh bắt đầu sự nghiệp văn chương và nổi tiếng ngay với tác phẩm đầu tay Hoa Thiên Lý. Tiếp theo đó là một loạt Thằng Côn, Thằng Vũ, Con Thúy…. ở thể loại lãng mạn đầy hoài niệm về thời kỳ ấu thơ tại quê hương miền Bắc. Sau đó ông trở thành một ký giả, chủ bút, chủ báo, giám đốcnhà xuất bản. Duyên Anh đã cộng tác với hầu hết những tờ báo lớn ở miền Nam trước năm 1975 như: Xây Dựng, Sống, Chính Luận, Công Luận, Con Ong, Tuổi Ngọc…Những tác hẩm của Duyên Anh trước năm 1975 thường mang tính hiện thục xã hội, diễn tả những mảnh đời sống trong một góc khuất ở những con hẻm, những ngõ cùng nơi đô thị. Ngoài ra, ông cũng viết nhiều truyện ngắn và truyện dài cho thiếu nhi. Sau biến cố 30 tháng 4, 1975, cùng với Doãn Quốc Sĩ, Dương Nghiễm Mậu, Nhã Ca, Phan Nhật Nam, Thanh Tâm Tuyền…vv. Duyên Anh bị liệt danh là một trong 10 nghệ sĩ nêu danh là “Những Tên Biệt Kích của Chủ Nghĩa Thực Dân Mới Trên Mặt Trận Văn Hóa – Tư Tưởng” và tác phẩm bị cấm lưu hành. Duyên Anh bị bắt đi tù cải tạo Trong Chiến dịch bắt văn nghệ sĩ miền Nam tháng 4, 1976 của nhà cầm quyền CS ban hành, Duyên Anh cùng chung số phận với các văn nghệ sĩ khác đều bị bắt vào tù . Ông được ra tù tháng 11 năm 1981, sau đó ông vượt biên. Tháng 10 năm 1983 Duyên Anh sang định cư tại Pháp. Một số tác phẩm ông viết ở Hải ngoại mang tính phê phán chế độ độc tài CS VN, sách ông được dịch ra tiếng nước ngoài và dựng thành phim, như Đồi FanTa, Một Người Nga ở Sài Gòn. Thời gian này, ông còn làm thơ và soạn nhạc. Năm 1985, ông bắt đầu cộng tác với tờ Ngày Nay và trở thành một trong những cây bút trụ cột của báo này. Ngày 6 tháng 2 năm 1997, ông mất vì bệnh xơ gan tại Paris, Pháp, để lại hơn 100 tác phẩm.Người thứ ba là Nhà văn Hồ Trường An : Tác giả 80 đầu sách về trường thiên tiểu thuyết, tiểu thuyết,và biên khảo, phê bình. HồTrường An tên thật là Nguyễn Viết Quang, sinh năm 1938 ở Vĩnh Long. Tốt nghiệp khóa 26 trường Sĩ Quan Thủ Đức. Phục vụ tại Ban Thông Tin Báo Chí Quân Đoàn 2&3 cho tới tháng 4 năm 1975. Ông gia nhập làng báo từ thời còn là sinh viên trường Dược qua ngòi bút phóng viên kịch trường từ giũa thế kỷ trước. Thuở đó ông đã làm thơ nhưng khi vào quân đội ông chuyên về báo chí. Sau năm 1975 ra hải ngoại ông cộng tác với nhiều tạp chí, từng làm Tổng Thơ Ký các tập san Quê Mẹ, tập san Làng Văn. Sau khi rời Paris về cư ngụ ở tỉnh Troyes năm 1982, ông đã dành thì giờ chuyên về tiểu thuyết. Văn phong của ông mang chất miệt vườn Miền Nam, sâu sắc, thắm đầy tình người và tự quê hương.
Từ cuốn truyện dài Phấn Bướm ấn hành 1986 đến nay ông đã xuất bản được gần 80 tác phẩm thuộc nhiều thể loại gồm 22 truyện dài, 12 tập truyện ngắn, 22 tập biên khảo và 2 tập thơ : Thiên Đường Tìm Lại (2002), và Vườn Cau quê Ngoại (2003). N ăm 2009 ông bị tai biến mạch máu não nặng, toàn thân bất động, lúc đầu không nói được, và trí nhớ cũng quên! Sau một thời gian điều trị trí nhớ của ông được khôi phục và đã dần dần nói được dù rất khó khăn. Chưa lúc nào nhà văn Hồ trường An ham sống hơn lúc này, vì ông còn thiết tha đến văn chương, nặng nợ chữ nghĩa, vì có những mộng ước hoàn thành ! Do đó ông đã cố tập luyện để khắc phục bệnh tật, nhờ quá yêu văn học nghị lực đã giúp ông vượt qua những khó khăn để thực hiện được hai tác phẩm biên khảo chỉ gõ máy bằng một ngón tay, đó là cuốn Núi cao Vực Thẩm, viết về 9 vóc dáng văn học VN của Thế Kỷ 20, và cuốn : Ảnh Trường Kịch Giới, ký ức về điện ảnh VN. Mới đây chúng tôi đến thăm nhà văn Hồ Trường An. Anh Hồ Trường An vừa in xong thêm một tác phẩm thể loại phê bình văn học : «Trên Nẻo Đường Nắng Tới » Gío Văn xuất bản 2013, hiện nay anh có 60 tác phẩm. Mặc dù tuổi đã cao lại bệnh tật và ăn chay trường nên ốm hơn trước, nhưng tinh thần của anh rất sáng suốt. Anh ngồi trên xe lăn trước mặt lúc nào cũng là computeur, anh cặm cụi viết sách, như muốn chạy đua với thời gian. Anh gõ máy bằng một ngón tay còn xử dụng được , thế mà cũng thực hiện được 4 tác phẩm kể từ khi bị đột qụy. Mỗi cuốn khoảng 500 trang, thật là phi thường.
Ông giã từ cõi đời một cách đột ngột ngày 27 tháng 1 năm 2020 tại thành phố Troyes để thả hồn vào một giấc ngủ say. Ông đã rũ bỏ những buồn phiền nhân thế, những nỗi buồn nhớ quê mà suốt đời lưu vong ông chưa một lần trở lại. Giã từ chiếc xe lăn theo áng mây bồng bềnh bay về cõi miên viễn.
Đỗ BìnhParis 24 tháng 2 năm 2022
MẠC PHƯƠNG ĐÌNH:
Vào buổi chiều tối hôm qua, Thứ Sáu 25/2/2021, Lễ Cầu Siêu cho ông Dương Huệ Anh, một văn thi sĩ kỳ cựu của Văn học Hải ngoại vừa qua đời trong tuần trước tại tư gia thuộc thành phố San Jose, đã được tổ chức tại chùa An Lạc, toạ lạc trên đường San Fernando, San Jose CA 95133, với sự hiện diện tham dự của một số thành viên trong Hôi Văn thơ Lạc Việt- một cơ sở Văn học do chính ông Dương Huệ Anh sáng lập trước đây vài mươi năm – cùng một số thân hữu. Sau đây là một vài hình ảnh chúng tôi đã ghi lại, xin được gửi đến Quý Vi, cùng Các Bạn Xa Gần như thay một lời Phân ưu đến Tang quyến,mà Quý Bạn chưa kịp chia xẻ
LỜI TRI ÂN CỦA NGHỆ SĨ KHÁNH HÀ:
Trước tiên tôi xin có lời cảm ơn đến hai người bạn trong văn nghệ lâu đời. Đó là thi sĩ Song linh và nhạc sĩ Lynh Phương đã báo tin cho tôi biết về sự ra đi của thi sĩ lão thành Dương Huệ Anh là người sáng lập Thi Văn Đàn Lạc Việt bây giờ là Văn Thơ Lạc Việt và tôi cũng xin chân thành cảm ơn ông Lê Văn Hải đã tổ chức buổi lễ cầu siêu cho bác Dương Huệ Anh tại chùa An Lạc để tôi có dịp góp lời cầu nguyện và chia buồn cùng tang quyến.
Sự ra đi của bác là sự mất mát lớn lao của thi đàn, là con chim đầu đàn trong giới văn học thi văn. Một buổi lễ trang nghiêm với đông đảo thi văn hữu và người thân yêu của Bác, những lời đọc kinh cầu nguyện vang lên trong chánh điện nghe ngậm ngồi thương tiếc. Đặc biệt trong buổi lễ này ông Lê Văn Hải người Chủ Tịch tiếp nối của Thi Đàn đã phát biểu lời cảm tưởng thương tiếc và hát bài “Kiếp Nhân Sinh” của ông rất cảm động, ông nói lý thuyết của Phật Giáo về sự hợp tâm hợp lực cầu nguyện của nhiều người, cầu siêu thoát cho người mất cũng sẽ được năng lượng hỗ trợ nghe kinh mà tĩnh tâm sáng suốt niệm Phật, hồn người mất sẽ đi theo về cảnh giới tốt hơn qua nghiệp lực của mình. Tôi rất kính nể ông Lê Văn Hải không phân biệt tôn giáo, ông là người Công Giáo mà hiểu thâm thúy về thuyết giáo của Đạo Phật như người Phật Tử thuần thành vậy. Nhờ đến đây tôi được gặp lại các anh bạn Phạm Thái quen biết ngay ngày xưa đã hàng mấy chục năm không gặp và gặp các anh Luynh Phương, Nguyên Phương, Thi Cầm, Mạc Phương Đình, v.v… những người bạn lâu năm không gặp vì nạn dịch Covid.
Và cũng nhờ đến đây tôi mới biết Thi Văn Đàn Lạc Việt đã đổi mới, những cuộc tổ chức cộng đồng như ra mắt sách, trao giải thưởng hằng năm, những buổi họp văn nghệ, và tổ chức sinh nhật tập thể cho các anh chị em trong đoàn, ông Chủ Tịch Lê Văn Hải rất có tâm và vô cùng xứng đáng trong chức vụ của mình.
Hai thành viên trong ban biên tập Phương Hoa, Phạm Thái rất năng nổ, sốt sắng trong việc in ấn, và đăng tải bài vở rất nhanh, trình bày đẹp. Nhiều năm về trước Bác Dương Huệ Anh lúc ông còn là Chủ Tịch Thi Văn Đàn Lạc Việt cũng đã nhiều lần tâm sự, “Bác rất mong lớp trẻ tiếp tay để sự nghiệp thơ văn được mãi mãi trường tồn, bác rất cần sự giúp sức của giới trẻ trong công việc in ấn…” Giờ đây chắc bác vô cùng mãn nguyện, tâm thanh thản ra đi một cách rất bình yên, thơ thới, nhẹ nhàng.
Lời sau cùng con kính nguyện cầu hương hồn Bác Dương Huệ Anh sớm được siêu sinh về nơi cõi Phật và xin kính chia buồn cùng tang quyến, cũng không quên chúc mừng ông Chủ Tịch và các thành viên trong Văn Thơ Lạc Việt.
Xin kính chúc sức khỏe an khang đến mọi người, các thi văn hữu xa gần, các nghệ sĩ, và các độc giả luôn an bình hạnh phúc.
Khánh Hà JS.
VĂN THƠ Võ Đại Tôn: Mậu Thân Tang Thương – KỶ NIỆM CHIẾN THẮNG ĐỐNG ĐA – MÙA XUÂN DÂN TỘC GIỮA HỒN TÔI
