THÁI NỮ LAN SƯU TẦM: NHỮNG NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI SÁCH CŨ SÀI GÒN

NHỮNG NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI SÁCH CŨ SÀI GÒN

Sách vở, báo chí miền Nam trở thành món ăn tinh thần là do công sức của các nhà văn, nhà phê bình, giáo sư đến các học giả.
Điều hiển nhiên là thế.
Nhưng sức bật, sự tác động để phổ biến những văn hoá phẩm ấy là nhờ vào một số  lớn nhà xuất bản có công với Văn Học.
Họ là những nhà xuất bản như
Trình Bày, Nam Sơn, Nguyễn Đình Vượng, Văn Hoá Á Châu, Diên Hồng, Xưa nay, Khai Trí, Lá Bối, An Tiêm. Những nhà xuất bản này đã đóng góp vào việc xuất bản 200 triệu cuốn sách trong 20 năm.
Con số thật không nhỏ.

1.- Ông Khai Trí :

Chẳng mấy ai biết tên thật của ông, thành ra thương hiệu nhà sách KT,
62 Lê Lợi được đồng hoá vào tên ông. Thật ra tên ông là Nguyễn Hùng Trương, với hai tay trắng làm nên sự nghiệp.
Ông vừa là một doanh gia,
vừa là người làm văn hóa.
Ông biên soạn khoảng 15 cuốn sách như Thơ tình Việt Nam và thế giới chọn lọc, Chánh tả cho người miền Nam…
và chủ trương tuần báo Thiếu Nhi cùng với Nhật Tiến.

Sau 1975 , nhà sách KT là nạn nhân của nạn hôi của, đốt phá.
Sách vở tung toé khắp nơi từ trong nhà sách ra ngoài đường.
Tôi đã chính mắt chứng kiến cảnh ấy trong nỗi bất lực, bất lực của một người tự xếp hàng vào người thua cuộc.
Tôi không biết lúc bấy giờ ông Khai Trí đứng ở đâu.
Đứng ở đâu thì cũng cùng tâm cảnh đau xót đó thôi.
Khi đã chứng kiến cảnh này rồi thì đừng bảo tôi có thể nghĩ hay cho những người mới đến.
Họ không hiểu được điều đó vì quá hăng say trong men chiến thắng hay họ chưa bao giờ biết nghĩ tới người dân muốn gì, nghĩ gì.
Tiếp theo đó là hai kho sách lớn cũng bị trưng thâu. Hằng vài trăm ngàn cuốn sách ra khỏi kho, rồi biến mất dạng.

 Ông trắng tay sau bao nhiêu năm tốn công gây dựng.

 Sau này, ông ở Mỹ về VN một lần nữa, mang theo hy vọng làm được một chút gì cho đất nước.
Ông đã mang về 2000 đầu sách để tiếp tục làm Văn hoá.
Sách bị tịch thâu với lý do :
in trước 75.
Theo Nguyễn Thụy Long,
phần lớn sách bị tịch thâu là các loại sách Học Làm Người, báo chí quý hiếm trước 1954, như bộ Loa rất nổi tiếng.
Sách ông mang về ai cũng biết là sách về giáo dục, sách hiền, sách tốt cả.
Mà dại gì ông mang sách dữ,
mà làm gì kiếm ra đâu được sách dữ. Nó chỉ có một cái tội :
Tội đã in trước 1975.
Trước 75 là xấu,
vi phạm luật.
Sau 75 là tốt.
Ông đau lòng vì sách,
ôm đơn đi kiện.
Kết cục chẳng đi đến đâu.

Trước khi ông mất,
người ta đã không quên đặt tên ông cho một con phố nhỏ.
Đúng như ông thày TQ nhận xét :
Hôm qua nó giết mình,
hôm sau nó mang vòng hoa đến phúng điếu.

Ông ra đi lúc 5h15 ngày 11/3,
linh cữu hiện quàn tại nhà riêng
 (237 Điện Biên Phủ, quận 3, TP HCM), lễ động quan lúc 6h ngày 14/3,
hỏa táng tại Bình Dương.
Nguyện vọng của gia đình là gửi tiền phúng điếu vào quỹ từ thiện thành phố.

Cụ Toan Ánh, năm nay 91 tuổi,
trong bữa đưa đám ma ông Khai Trí than thở:
tại sao mình sống lâu như thế,
ông Khai Trí mới có 80 tuổi.

2- Nhà Lá Bối :

nhà Lá Bối do nguyên Đại đức Từ Mẫn, tên thật là Võ Thắng Tiết trông nom.  Sau ông hoàn tục.
Ông là người có lòng, để việc phụng sự văn học nghệ thuật lên trên tiền bạc. 
Từ Mẫn đã giúp các nhà văn có nơi xuất bản những đầu sách có giá trị và người đọc có cơ hội đọc những cuốn sách trang nhã, chăm sóc từng chút trong việc trình bầy ấn loát và cả đến nội dung sách.
Tất cả sách của Nhất Hạnh đều từ đây mà ra.
Nếu không có Lá Bối,
những
Chiến tranh và Hoà Bình,
Chiến Quốc Sách,
Sử Ký Tư Mã Thiên,
Kiếp người của Sommerset Maugham, Mười khuôn mặt văn nghệ hôm nay
và
Lối thoát cuối cùng của V. Georghiu sẽ nằm ở đâu?
Nếu không có Lá Bối,
nhiều sách chắc gì đã có cơ hội ra mắt bạn đọc.
Nhất là bộ Chiến tranh và Hoà Bình của Léon Tolstoi.
Sách in tốn vài ba triệu thời bấy giờ, bao giờ lấy lại vốn.
Sau này, ở Hải ngoại, ông tiếp tục làm công tác văn học với nhà xuất bản Văn Nghệ.
Nếu cần một vinh danh gì cho 20 năm Văn học dịch nói riêng và Văn học nói chung, có cần nên nhắc đến Võ Thắng Tiết không?
Kẻ lót đường cho Văn học miền Nam

3.- An Tiêm
Thanh Tuệ.

 Tôi chỉ xin trích dẫn ba bài viết lúc mà Thanh Tuệ nằm xuống để thấy được rằng nhà xuất bản An Tiêm với Thanh Tuệ có lòng với văn chương như thế nào.

 * Thái Kim Lan về Thanh Tuệ:

Hình như dưới tay anh tác phẩm được in nào cũng mang một chút lòng trân trọng của anh như thế đối với tác giả và độc giả, một nét cười bao dung mời gọi, vừa cảm khái liên tài vừa khuyến khích thúc dục, một nhịp nối uyển chuyển tài hoa giữa giãi bày tâm sự và tìm kiếm tri âm trong chữ nghĩa và tri thức, giữa người và người…
An Tiêm đã khai phá, mở cửa khu vườn văn học của các nghệ sĩ trẻ miền nam trong khung cảnh sôi động của thập niên 60…

* Tiếc Văn Chương, thương chữ nghĩa, Trần Thị Lai Hồng.

Biết là vô thường, nhưng vẫn không khỏi tiếc thương.
Tôi tiếc thương người An Tiêm Thanh Tuệ hiền hòa đã đành,
mà  nỗi tiếc Thương Văn Chương chữ nghĩa còn trĩu quá nặng.

 Thôi từ nay, còn ai khổ công lặn lội tìm tòi đãi lọc để phổ biến văn chương như đã từng với Tuệ Sĩ, Bùi giáng,
Sao Trên Rừng, Nguyễn Đức Sơn.
Thôi từ nay còn ai trân quý nâng niu bảo trọng chữ nghĩa như đã từng với Lá Hoa Cồn, Ngàn Thu Rớt Hột,
Mười Hai con Mắt.. Đêm Nguyệt Động, Cái chuồng khỉ và còn nhiều,
rất nhiều công lao với văn học đã, đang và chưa thực hiện được.

* Với nhà văn Lê Thị Huệ:

 Rồi bỗng nhiên nghe tin Ông chết. Đặng Ngọc Loan hôm trước rủ đi uống cà phê với Ông một lần,
gọi điện thoại nói với tôi:
Tin gì kỳ cục.
Sao người vậy mà chết nghe kỳ cục quá.

4.- Doanh nghiệp sách Thành Nghĩa, Sàigòn.

Có lẽ phải nói đây là một ông Khai Trí thứ hai.
Trong một dịp đi dự một buổi phát giải thường, do cái TTNCBTVPHVHDT. Viết tắt thế để quý vị khỏi mất thời giờ với cái Trung Tâm đó.
Tôi có gặp anh Võ Thành Tân,
Tổng giám đốc nhà sách Thành Nghĩa và nhất là  anh Vũ Quang Trình,
trợ lý TGĐ trong bữa ăn trưa đó.
Gốc gác các anh đều là dân Quảng Nam, Quảng ngãi mà người dân gọi đùa là:
Cộng Hoà Xã Hội chủ nghĩa Việt Nam Quảng Nam, Đà Nẵng.
Gọi như thế để  thấy cái dân ngoài đó đi theo đảng nhà nước tận tình.
Nay sau 30 tháng tư, Họ,
những người dân miền ấy có mặt khắp nơi, nhất là trong ngành báo chí,
xuất bản.
Các báo lớn như Tuổi Trẻ, Thanh Niên v.v. đều có người của họ.
Chẳng hạn báo
Thanh Niên có Nguyễn Công Khế,
Tuổi Trẻ có Hùng Sơn Phước,
Công An thành phố Trần Trữ Lang,
Sài gòn time có Võ như Lanh,
Kinh tế VN có Cung Văn, Nhất Ánh..

Võ Thành Tân, sau 75 đang còn học Văn Khoa.
Với cái vốn liếng ấy đâm ra hữu dụng, anh làm nghề mua bán sách cũ.
Biết sách nào quý, biết sách nào giá trị là sở trường của một người mua bán sách cũ.
Có tý vốn rồi, anh mua lại một cái ki ốt bán sách lẻ ở đường An Dương Vương. Kịp đến thời mở cửa, 1986..
Theo lời anh Trình, các anh liên kết với các nxb của nhà nước để in sách.
Họ đứng tên, cho giấy phép rồi họ mặc cho mình muốn làm gì thì làm.
Một cuốn sách mới đầu ít vốn in 1000 cuốn thăm dò. Bán chạy thì in lại,
bán tiếp.
Một năm mới đầu xuất bản 4, 5 đầu sách, rồi cứ thế tăng dần.
Đến năm 2004 thì đã cho xuất bản đến 3000 đầu sách đủ loại.
2005 tăng lên 3500 đầu sách một năm.

Nay thì các anh trở thành tỉ tỉ phú trong ngành xuất bản.
Ngoài ra, các anh còn mở ra hàng trăm cửa hàng bán sách với hàng ngàn nhân viên. Hỏi sao có nhiều nhân viên như thế. Trả lời là để trông chừng những khách hàng ăn trộm đồ trong tiệm sách.

 Có những tiệm sách lớn có đến 40 chục ngàn đầu sách đủ loại.
Làm gì  còn có những Thanh Tuệ, những Từ mẫn nữa.
Làm gì còn có Lá Bối, An Tiêm,
Nam Sơn nữa.
Làm gì còn có *Loan mắt Nhung*  nữa.

Thôi chào vĩnh biệt sách cũ Sàigòn. Chào những đứa con tinh thần sinh trước 1975 còn sót lại.
NVL

Nguyễn Văn Lục

Nguồn fb Xuyên Sơn




DỊCH GIẢ THÁI NỮ LAN: PHÍA TÂY, CÓ PHẢI LÀ VƯỜN EDEN*1/- KHÔNG? — Tuyển Tập THƯƠNG QUÁ VIỆT NAM.

PHÍA TÂY, CÓ PHẢI LÀ VƯỜN EDEN*1/- KHÔNG?- Emsie – 1193 chữ –

tháilan dịch

Berlin, ngày 26 tháng 12, 1964

Trước ngày ấy, tôi chưa bao giờ biết sợ. Là nỗi hãi hùng thật sự.
Vào buổi sáng lạnh buốt của tháng mười hai này, trong khi chúng tôi đang chạy xe
lên đường dốc Filderstrasse, nỗi lo sợ thấm vào từng mảng thịt của thân thể tôi,
đã bị bầm tím vì những miếng gạch được cho là để tránh đạn, khi tôi đang co rúm
dưới cái vỏ bọc bằng tôn. Một nỗi lo sợ mạnh hơn cả nỗi buồn vì đã rời xa cha
mẹ, anh tôi, bạn bè tôi, mà không được ôm lấy họ, cũng không thể nói rằng tôi
yêu họ đến chừng nào.
Nói cho họ biết về dự định điên rồ này ư? Đó là điều không thể, họ sẽ tìm bất kỳ
phương cách nào để ngăn cản tôi.
Nỗi lo sợ ấy vượt qua cả tình yêu tôi dành cho Rolf hơn ba năm nay rồi. Nỗi đam
mê choáng ngợp, chuyên nhất, dung hợp, đã chịu đựng sự chia ly không cưỡng
lại được bởi Bức tường đã được xây đúng vào đêm 12 rạng ngày 13 tháng 8,

  1. Chỉ gần một tháng kể từ khi tôi gặp anh chàng xuất sắc kia, hăng máu mà
    cũng hơi gàn, làm lu mờ tất cả những kẻ khác.
    Nhưng khi chúng tôi đã chọn giải pháp bỏ trốn, nỗi lo sợ hầu như đã chiếm hết tất
    cả những việc khác, tôi đã không chịu phần thua và quyết định hồi tưởng lại bằng
    tất cả những tế bào trong cơ thể mình. Bị kẹt cứng trong cái cốp xe hôi hám này,
    tôi hồi tưởng lại từng hình ảnh những lúc bên nhau, lắng nghe lại từng lời nói,
    sống lại từng sự vuốt ve, từng hơi thở, từng nụ hôn, để nỗi kinh hoàng qua một
    bên và chỉ nghĩ đến thời cơ thuận lợi này do định mệnh mang đến.
    Thật vậy, từ một năm nay, những cư dân thành phố Berlin phía Tây được phép
    đến thăm gia đình họ ở khu vực phía Đông vào dịp các lễ lạc cuối năm. Thế nên
    Rolf qua mừng lễ Giáng Sinh với ông bà ngoại của anh, và nhà họ thì gần nhà gia
    đình tôi. Nhờ vậy mà anh và tôi đã quên nhau, khi anh ở lại bên nhà họ. Anh ấy
    hai mươi tuổi, còn tôi thì mười tám. Chúng tôi biết ngay mối liên hệ này sẽ kéo dài
    suốt đời.
    Hai ngày trước, khi anh mới đến, Rolf đã kéo tôi ra riêng để nói rằng anh sẽ tranh
    thủ cơ hội do ý trời xếp đặt này để mang tôi đi xa, ra khỏi thành phố ngục tù của
    tôi.

  • Anh thấy ngày càng thật khổ sở, Anna ạ, anh không thể nào tiếp tục sống như
    thế nữa. Anh rất cần em. Ngay bây giờ.

Kế hoạch của anh ấy thật là hợp lý: anh ấy sẽ giấu tôi phía sau cốp xe Austin-
Healey, một chiếc xe dạng rất thấp mà anh vừa mới mua bên Áo và đã tháo kính

che gió ra. Chúng tôi chỉ cần đi qua bên dưới rào chắn, trong khi mấy tên cảnh sát
nhân dân Vopo*2/ thì bận lo kiểm tra giấy tờ như thường lệ. Rolf đã tính toán

nhiều lần, tính đi tính lại, anh lại còn xì bớt hơi các bánh xe: như thế cái xe sẽ
không vượt quá 90 cms bề cao. Anh chỉ cần cúi đầu xuống, nhấn mạnh vào cần
tăng tốc, thế là chúng tôi sẽ qua bên kia địa phận đất Mỹ! Một “bờ thành” nhỏ làm
bằng gạch sẽ bảo vệ tôi khỏi những lằn đạn có thể xảy ra. Và rồi sau đó là tự do…
Nếu như anh thất vọng khi thấy tôi có vẻ hoài nghi, người yêu của tôi không dễ
dàng bị thua. Anh lặp đi lặp lại phương án của anh trong từng chi tiết thật nhỏ
nhất, cho đến khi tôi chấp nhận thì mới ngừng.

  • Rồi gia đình của em thì sao nào? tôi cầu may anh sẽ đổi ý chăng.
  • Em cứ tin anh đi, anh ấy trấn an tôi. Cái bức tường ấy rồi sẽ không trụ được lâu
    đâu!
    Sự việc đã được quyết định: ngày khởi hành sẽ là ngày kia.
    Dĩ nhiên là tôi hôm trước đó tôi không hề chợp mắt được.
    Kế hoạch quá dễ dàng ấy đáng lý ra phải kích thích sự ngờ vực của tôi chứ. Đằng
    này là không! Tôi dẹp bỏ nghi ngờ và sự lo âu của mình, và lao tới trước. Cũng
    giống như chiếc xe mui trần yêng hùng đang vụt nhanh trên con đường lát đá này,
    rồi bao nhiêu lần xe bị lắc mạnh kêu vang trong cái thân chao đảo của tôi là bấy
    nhiều lần nhắc nhở cảnh cáo: ” Thật là điên rồ! “, “Các bạn sẽ bị chúng hạ sát
    mất thôi!”
    Từ gần mười lăm phút, chiếc xe đang tiến tới một cách kiên quyết đến Điểm Kiểm
    Tra Charlie. Hiện giờ có lẽ chúng tôi đang cách chỗ ấy khoảng chừng vài trăm
    thước, tôi cảm nhận được điều đó khi thấy Rolf hãm bớt vận tốc lại, như thể anh
    cố tập trung toàn bộ sức lực trước cuộc xung phong cuối cùng. Rồi chiếc Austin
    lại chạy với vận tốc bình thường, trước khi ngừng hẳn.
    Thế là xong. Chúng tôi đang ở đây, ở chỗ này, và không còn cách nào để trở lui
    được nữa.
    Từ chỗ đang ẩn nấp, tôi nghe tiếng vù vù của động cơ bị nghẹt và tiếng những
    người đàn ông đang nói. Giọng họ vang âm cao, như truyền lệnh. Mỗi giây trôi
    qua đối với tôi như vô tận. Tại sao chúng tôi không đi tiếp được vậy cà?
    ĐỨNG LẠI!

Bỗng dưng nỗi sợ hãi biến mất, chỉ còn sự sững sờ hoảng loạn, và toàn thân tôi
dấy lên sự đau nhói đang tăng mạnh. Đầu tôi va vào những viên gạch và tôi bị bất
tỉnh nhân sự.
Khi tôi tỉnh lại, tôi đang nằm ở lề đường, bên ngoài không khí thoáng mát. Trên
mình tôi là chiếc áo choàng bằng dạ thô đen Rolf đã cởi ra và đắp cho tôi, còn
anh thì đang nắm tay tôi, đôi mắt đẫm lệ, trong khi nhiều người đàn ông mặc quân
phục bao quanh chúng tôi. Ôi, thì ra đây là thiên đường ư? Đúng rồi, tạm gọi như
thế: chúng tôi đã sang bên kia bức tường. Bình yên vô sự. Anh ấy đã thành công.

Việc trốn thoát của chúng tôi đã khiến nhiều người bàn tán. Mẹ tôi thì nói đến
chuyện ấy trong vô số thư mà bà gởi cho tôi, nhiều tháng sau đó. Còn các con
của tôi thì sau này chúng được biết rằng khi đã đến đất Mỹ rồi *3/, cuối cùng,
ngay khi Rolf thắng xe lại, trên mặt đường còn in dấu bánh xe kéo dài cả hơn sáu
thước!

Emsie – Bài ghi lại từ một câu chuyện thật- tháilan dịch-
GHI CHÚ

*1/- Eden: vườn địa đàng-
*2/- Volkspolizei : Cảnh sát nhân dân, Đông Đức (1945-1990) – Cảnh sát viên có
biệt danh là Vopo.
*3/-Theo Wiki: Checkpoint Charlie
Điểm Kiểm Soát Charlie là một trong những cửa khẩu bắt buộc của Berlin , vào
thời chiến tranh lạnh, để vượt bức tường chia thủ đó của Đức quốc, giữa Đông và
Tây Đức. Điểm checkpoint này nằm trên đường Friedrichstraße (= đường
Frédéric ), giữa quận Mitte ( lĩnh vực Xô viết ) và Kreuzberg ( lĩnh vực của Mỹ)-
Có lẽ vậy nên phần cuối bài nói đến đất Mỹ.

PHÍA TÂY, CÓ PHẢI LÀ VƯỜN EDEN*1/- KHÔNG?–

tháilan dịch

Berlin, ngày 26 tháng 12, 1964

Trước ngày ấy, tôi chưa bao giờ biết sợ. Là nỗi hãi hùng thật sự.
Vào buổi sáng lạnh buốt của tháng mười hai này, trong khi chúng tôi đang chạy xe
lên đường dốc Filderstrasse, nỗi lo sợ thấm vào từng mảng thịt của thân thể tôi,
đã bị bầm tím vì những miếng gạch được cho là để tránh đạn, khi tôi đang co rúm
dưới cái vỏ bọc bằng tôn. Một nỗi lo sợ mạnh hơn cả nỗi buồn vì đã rời xa cha
mẹ, anh tôi, bạn bè tôi, mà không được ôm lấy họ, cũng không thể nói rằng tôi
yêu họ đến chừng nào.
Nói cho họ biết về dự định điên rồ này ư? Đó là điều không thể, họ sẽ tìm bất kỳ
phương cách nào để ngăn cản tôi.
Nỗi lo sợ ấy vượt qua cả tình yêu tôi dành cho Rolf hơn ba năm nay rồi. Nỗi đam
mê choáng ngợp, chuyên nhất, dung hợp, đã chịu đựng sự chia ly không cưỡng
lại được bởi Bức tường đã được xây đúng vào đêm 12 rạng ngày 13 tháng 8,

  1. Chỉ gần một tháng kể từ khi tôi gặp anh chàng xuất sắc kia, hăng máu mà
    cũng hơi gàn, làm lu mờ tất cả những kẻ khác.
    Nhưng khi chúng tôi đã chọn giải pháp bỏ trốn, nỗi lo sợ hầu như đã chiếm hết tất
    cả những việc khác, tôi đã không chịu phần thua và quyết định hồi tưởng lại bằng
    tất cả những tế bào trong cơ thể mình. Bị kẹt cứng trong cái cốp xe hôi hám này,
    tôi hồi tưởng lại từng hình ảnh những lúc bên nhau, lắng nghe lại từng lời nói,
    sống lại từng sự vuốt ve, từng hơi thở, từng nụ hôn, để nỗi kinh hoàng qua một
    bên và chỉ nghĩ đến thời cơ thuận lợi này do định mệnh mang đến.
    Thật vậy, từ một năm nay, những cư dân thành phố Berlin phía Tây được phép
    đến thăm gia đình họ ở khu vực phía Đông vào dịp các lễ lạc cuối năm. Thế nên
    Rolf qua mừng lễ Giáng Sinh với ông bà ngoại của anh, và nhà họ thì gần nhà gia
    đình tôi. Nhờ vậy mà anh và tôi đã quên nhau, khi anh ở lại bên nhà họ. Anh ấy
    hai mươi tuổi, còn tôi thì mười tám. Chúng tôi biết ngay mối liên hệ này sẽ kéo dài
    suốt đời.
    Hai ngày trước, khi anh mới đến, Rolf đã kéo tôi ra riêng để nói rằng anh sẽ tranh
    thủ cơ hội do ý trời xếp đặt này để mang tôi đi xa, ra khỏi thành phố ngục tù của
    tôi.

  • Anh thấy ngày càng thật khổ sở, Anna ạ, anh không thể nào tiếp tục sống như
    thế nữa. Anh rất cần em. Ngay bây giờ.

Kế hoạch của anh ấy thật là hợp lý: anh ấy sẽ giấu tôi phía sau cốp xe Austin-
Healey, một chiếc xe dạng rất thấp mà anh vừa mới mua bên Áo và đã tháo kính che gió ra. Chúng tôi chỉ cần đi qua bên dưới rào chắn, trong khi mấy tên cảnh sát nhân dân Vopo*2/ thì bận lo kiểm tra giấy tờ như thường lệ. Rolf đã tính toán nhiều lần, tính đi tính lại, anh lại còn xì bớt hơi các bánh xe: như thế cái xe sẽ không vượt quá 90 cms bề cao. Anh chỉ cần cúi đầu xuống, nhấn mạnh vào cần
tăng tốc, thế là chúng tôi sẽ qua bên kia địa phận đất Mỹ! Một “bờ thành” nhỏ làm
bằng gạch sẽ bảo vệ tôi khỏi những lằn đạn có thể xảy ra. Và rồi sau đó là tự do…
Nếu như anh thất vọng khi thấy tôi có vẻ hoài nghi, người yêu của tôi không dễ
dàng bị thua. Anh lặp đi lặp lại phương án của anh trong từng chi tiết thật nhỏ
nhất, cho đến khi tôi chấp nhận thì mới ngừng.

  • Rồi gia đình của em thì sao nào? tôi cầu may anh sẽ đổi ý chăng.
  • Em cứ tin anh đi, anh ấy trấn an tôi. Cái bức tường ấy rồi sẽ không trụ được lâu
    đâu!
    Sự việc đã được quyết định: ngày khởi hành sẽ là ngày kia.
    Dĩ nhiên là tôi hôm trước đó tôi không hề chợp mắt được.
    Kế hoạch quá dễ dàng ấy đáng lý ra phải kích thích sự ngờ vực của tôi chứ. Đằng
    này là không! Tôi dẹp bỏ nghi ngờ và sự lo âu của mình, và lao tới trước. Cũng
    giống như chiếc xe mui trần yêng hùng đang vụt nhanh trên con đường lát đá này,
    rồi bao nhiêu lần xe bị lắc mạnh kêu vang trong cái thân chao đảo của tôi là bấy
    nhiều lần nhắc nhở cảnh cáo: ” Thật là điên rồ! “, “Các bạn sẽ bị chúng hạ sát
    mất thôi!”
    Từ gần mười lăm phút, chiếc xe đang tiến tới một cách kiên quyết đến Điểm Kiểm
    Tra Charlie. Hiện giờ có lẽ chúng tôi đang cách chỗ ấy khoảng chừng vài trăm
    thước, tôi cảm nhận được điều đó khi thấy Rolf hãm bớt vận tốc lại, như thể anh
    cố tập trung toàn bộ sức lực trước cuộc xung phong cuối cùng. Rồi chiếc Austin
    lại chạy với vận tốc bình thường, trước khi ngừng hẳn.
    Thế là xong. Chúng tôi đang ở đây, ở chỗ này, và không còn cách nào để trở lui
    được nữa.
    Từ chỗ đang ẩn nấp, tôi nghe tiếng vù vù của động cơ bị nghẹt và tiếng những
    người đàn ông đang nói. Giọng họ vang âm cao, như truyền lệnh. Mỗi giây trôi
    qua đối với tôi như vô tận. Tại sao chúng tôi không đi tiếp được vậy cà?
    ĐỨNG LẠI!

Bỗng dưng nỗi sợ hãi biến mất, chỉ còn sự sững sờ hoảng loạn, và toàn thân tôi
dấy lên sự đau nhói đang tăng mạnh. Đầu tôi va vào những viên gạch và tôi bị bất
tỉnh nhân sự.
Khi tôi tỉnh lại, tôi đang nằm ở lề đường, bên ngoài không khí thoáng mát. Trên
mình tôi là chiếc áo choàng bằng dạ thô đen Rolf đã cởi ra và đắp cho tôi, còn
anh thì đang nắm tay tôi, đôi mắt đẫm lệ, trong khi nhiều người đàn ông mặc quân
phục bao quanh chúng tôi. Ôi, thì ra đây là thiên đường ư? Đúng rồi, tạm gọi như
thế: chúng tôi đã sang bên kia bức tường. Bình yên vô sự. Anh ấy đã thành công.

Việc trốn thoát của chúng tôi đã khiến nhiều người bàn tán. Mẹ tôi thì nói đến
chuyện ấy trong vô số thư mà bà gởi cho tôi, nhiều tháng sau đó. Còn các con
của tôi thì sau này chúng được biết rằng khi đã đến đất Mỹ rồi *3/, cuối cùng,
ngay khi Rolf thắng xe lại, trên mặt đường còn in dấu bánh xe kéo dài cả hơn sáu
thước!

Emsie – Bài ghi lại từ một câu chuyện thật- tháilan dịch-
GHI CHÚ

*1/- Eden: vườn địa đàng-
*2/- Volkspolizei : Cảnh sát nhân dân, Đông Đức (1945-1990) – Cảnh sát viên có
biệt danh là Vopo.
*3/-Theo Wiki: Checkpoint Charlie
Điểm Kiểm Soát Charlie là một trong những cửa khẩu bắt buộc của Berlin , vào
thời chiến tranh lạnh, để vượt bức tường chia thủ đó của Đức quốc, giữa Đông và
Tây Đức. Điểm checkpoint này nằm trên đường Friedrichstraße (= đường
Frédéric ), giữa quận Mitte ( lĩnh vực Xô viết ) và Kreuzberg ( lĩnh vực của Mỹ)-
Có lẽ vậy nên phần cuối bài nói đến đất Mỹ.

====================




Những sự kiện & nhân vật đáng nhớ của Tháng 6

Cướp biển từ phía bắc đổ bộ vào Anh và cướp bóc tu viện Lindisfarne, ở phía nam Scotland. Sự kiện này đánh dấu sự khởi đầu của Thời đại Viking.
 -18/06/1429- Joan of Arc đánh bại quân đội Anh tại Patay. Jeanne xứ Arc là một nữ anh hùng người Pháp, sinh sống trong khoảng năm 1412 – 30 tháng 5 năm 1431.[4] Trong tiếng Pháp, tên cô thường được gọi là Jeanne d’Arc ( phát âm tiếng Việt là Gian-đa, có biệt danh “Trinh nữ xứ Ooc-lê-an” (tiếng Pháp: La Pucelle d’Orléans). Cô nổi tiếng vì là một lãnh chúa, người chỉ huy quân sự và anh hùng trong các cuộc chiến đấu ở Chiến tranh Trăm Năm giữa Pháp và Anh, và đã được Giáo hội Công giáo La Mã phong thánh.
– (15/6/1479 –15/7/1542)-Lisa, còn được gọi là Mona Lisa, Lisa di Antonio Maria (Antonmaria) Gherardini và Lisa del Giocondo trong tiếng Ý, là một thành viên của gia đình Gherardini ở Firenze. Cô sẽ là người mẫu của Mona Lisa, một bức chân dung do chồng cô ủy quyền và được vẽ bởi Leonardo da Vinci.
-25/06/1498-Bàn chải đánh răng do người Trung Quốc phát minh. Nó chỉ đến Pháp vào thế kỷ XIX. Năm 1984, theo một cuộc khảo sát, cứ ba người Pháp thì có một người không có bàn chải đánh răng.
– 24/06/1519- Ngày mất của Lucrezia Borgia (sinh ngày 14 tháng 4 năm 1480), người có cuộc đời truyền cảm hứng cho các nhà văn, họa sĩ, nhạc sĩ, điện ảnh và sân khấu, ví dụ như với vở kịch của Victor Hugo.
-09/6/1547 Giáo hoàng Paul III ban hành Sublimus Deus -Đấng Toàn Năng Cao Cả -cấm chế độ nô lệ của người Mỹ da đỏ.
-10/06/1549-Catherine de Medici được trao vương miện Nữ hoàng Pháp. Bà sinh mười người con, ba người là vua của Pháp.
-19/06/1623  Ngày sinh của Blaise Pascal (mất năm 1662), nhà toán học và triết học, người phát minh ra máy tính.
-20/06/1720-Tàu Grand-Saint-Antoine đã đến Marseille vào ngày 25 tháng 5 năm 1720 từ Syria và mang theo bệnh dịch. Tàu này đã không tuân thủ các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt được yêu cầu bởi các quy định y tế. Bệnh dịch này đã giết chết hơn 100.000 người và được gọi là Đại dịch cúm Marseille
 -03/06/1899-Ngày mất của nhạc sĩ người Áo Johann Strauss (sinh ngày 25/10/1825), nhà soạn nhạc của những điệu waltz nổi tiếng như “The Blue Danube” và vở ca kịch nhẹ “Colin-Maillard”.
-24/06/1901-Năm 19 tuổi, họa sĩ trẻ người Andalucia (Tây Ban Nha)  Pablo Picasso đã trưng bày 64 tác phẩm của mình tại Paris.
04/06/1919-André Citroën biến nhà máy sản xuất nắp van lốp xe ô tô của mình thành một công ty sản xuất xe hơi. Mẫu xe đầu tiên được sản xuất là Citroën 10 HP Type A được sản xuất cho đến năm 1921, tối đa 100 xe mỗi ngày.
28/06/1919-Hiệp ước Versailles chính thức kết thúc Chiến tranh thế giới thứ nhất. Đức trả lại Alsace và Lorraine cho Pháp và  phải trả 132 tỷ mark vàng cho các đồng minh, tức là hơn 45.000 tấn vàng, một  món nợ mà họ chỉ trả một phần.
 –29/06/1900 Ngày sinh của nhà văn và phi công Antoine de Saint-Exupéry (mất 31/07/1944), tác giả của các tác phẩm “Hoàng tử bé” và “Cõi Người Ta”-
– Ngày lễ của Cha là một ngày lễ tôn vinh người cha trông gia đình , hoặc có liên quan đến vài trò làm cha, liên hệ đến người cha và ảnh hưởng của người cha trong xã hội. Ngày lễ Hiền Phụ trên thế giới là ngày Chủ nhật thứ ba của tháng 6, được Sonora Smart Dodd thành lập tại bang Washington, Hoa Kỳ vào năm 1910. Sonora Smart Dodd (18/2/1882 – 22/3/1978) là con gái của cựu chiến binh Nội chiến Hoa Kỳ William Jackson Smart,
-Marilyn Monroe – Norma Jeane Mortenson; (01/6/1926 – 05/8/1962) là một nữ diễn viên, người mẫu và ca sĩ người Mỹ. Năm 1999, Viện phim Mỹ xếp Monroe ở vị trí thứ sáu trong danh sách những nữ minh tinh màn ảnh vĩ đại nhất của Hollywood thời kỳ Hoàng kim.Đời tư của Monroe nhận được nhiều sự chú ý. Bà phải vật lộn với chứng nghiện ngập và rối loạn tâm trạng. Cuộc hôn nhân của bà với cựu ngôi sao bóng chày Joe DiMaggio và nhà viết kịch Arthur Miller được nhắc tới rất nhiều, và cả hai đều dẫn đến kết cục ly hôn. Vào ngày 4 tháng 8 năm 1962, bà qua đời ở tuổi 36 do dùng thuốc an thần quá liều tại nhà riêng ở Los Angeles- . Bà giành được giải Quả cầu vàng cho Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất với bộ phim Some Like It Hot (1959), một thành công về mặt phê bình và thương mại. Tác phẩm cuối cùng của Monroe là bộ phim truyền hình The Misfits (1961).
Ernesto Guevara (14/6/1928 – 9/10/1967), thường được biết đến với tên Che Guevara, El Che hay đơn giản là Che, là một nhà cách mạng Mác-xít nổi tiếng người Argentina. Ông là một lý thuyết gia quân sự, nhà lãnh đạo phong trào cách mạng Cuba cùng đội quân du kích. Bức ảnh khuôn mặt ông đã trở thành một biểu tượng văn hóa phản kháng tượng trưng cho sự nổi dậy và một biểu hiệu toàn cầu trong văn hóa phổ thông.
–07/06/1929- Ngày thành lập nước Vatican mà Giáo hoàng là người có quyền tuyệt đối
—  Eric Carle (25 /6/1929 – 23/5/2021) là một tác giả và họa sĩ minh họa cho văn học thiếu nhi Mỹ. Ong minh họa bộ sách  của mình theo phong cách c riêng (kỹ thuật cắt dán). Các tác phẩm của ông đã đạt được thành công lớn và được dịch sang nhiều ngôn ngữ.
— Jean Lefèvre d’Ormesson, bá tước d’Ormesson, Jean d’Ormesson, Jean d’O, là một nhà văn, nhà báo và triết gia người Pháp, sinh ngày 16/6/1925 tại Paris và mất 2017. Ông là tác giả của khoảng bốn mươi cuốn sách, từ những bức bích họa lịch sử tưởng tượng lớn đến các bài tiểu luận triết học trong đó ông chia sẻ những suy tư của mình về sự sống, cái chết hoặc sự tồn tại của Thiên Chúa (Tôi sẽ nói bất chấp mọi thứ rằng cuộc sống này thật đẹp, & Một Ngày tôi sẽ Ra Đi mà chưa nói hết Mọi Điều -). Ông được bầu vào Viện Hàn Lâm Pháp năm 1973. Từ năm 1974-1977, ông cũng là giám đốc điều hành của báo Le Figaro. Được xem là đại sứ truyền thông của Viện Hàn Lâm Pháp trong hơn bốn mươi năm, ông đã có mặt rất nhiều trong các chương trình truyền hình văn học hoặc tổng quát, ông thường xuyên được mời vì sự uyên bác và nghệ thuật trò chuyện của mình.
 –Anne Frank, sinh 12 /6/1929 tại Frankfurt am Main, Đức thuộc Cộng hòa Weimar, và mất năm 1945 tại Bergen-Belsen, Đức Quốc xã, là một cô gái người Đức nổi tiếng về nhật ký của cô (1947), được viết trong hai năm sống ẩn náu cùng gia đình ở Amsterdam, Hà Lan, khi đó đang bị Đức chiếm đóng, để thoát khỏi lệnh trục xuất mà sau này là bị tiêu diệt (Shoah).
–10/06/1934-Giải vô địch bóng đá nam thế giới lần thứ hai diễn ra tại Rome, Ý. Nó đặt Ý chống lại Tiệp Khắc. Đội tuyển Italia giành cúp với tỷ số 2-1.
 –Đêm 29-30/6/1934, Hitler đã sát hại hơn một nghìn người. Các đội sát thủ SS nhận được lệnh nhiệm vụ của họ để loại bỏ đối thủ của nó: đó là “đêm của những con dao dài”.
 — 21/06/1935- Ngày sinh của Françoise Quoirez, nhà văn Françoise Sagan, với tiểu thuyết đầu tay của cô biểu lộ một tài năng lớn, “Bonjour tristesse”(Buồn Ơi , Chào Mi) được chuyển thể cho điện ảnh, truyền hình, truyện tranh và thậm chí cả đài phát thanh.
–06/06/1941 Hoảng loạn trong hầm trú bom giết chết 4.000 người ở Trùng Khánh, Trung Quốc.
–18/06/1942 Ngày sinh của ca sĩ kiêm nhạc sĩ đa năng Paul McCartney, cựu thành viên của The Beatles do ông thành lập cùng với John Lennon, George Harrison và Ringo Starr.
–06/ 6/1944 156.000 binh sĩ thuộc quân đội Mỹ, Anh và Canada đổ bộ vào Normandy, trên các bãi biển Sword beach, Juno Beach, Gold beach, Omaha beach và Utah beach. Ngày lịch sử này được gọi là “D-Day” ở Hoa Kỳ, “Jour J” và “Longest Day” Ngày Dài Nhất – ở Pháp.
The Longest Day là bộ phim chiến tranh dựa trên cuốn sách lịch sử The Longest Day của Cornelius Ryan, về D-Day, bờ biển Normandy vào ngày 6 tháng 6 năm 1944, trong suốt Chiến tranh thế giới thứ hai. Đây là trận đánh đưa đến bước ngoặt của Thế chiến thứ II, đánh dấu sự bắt đầu của những thất bại của quân Đức sau này. Phim này khác những phim về thế chiến thứ hai ở chỗ là khán giả sẽ hiểu về cuộc chiến từ cả hai phía là quân Đồng minh và Phát xít Đức. Khi xem xong phim thì sẽ thấy nội dung của phim cực kỳ sâu sắc, đã thể hiện chân thực nhất những gì diễn ra ở trận Normandy lịch sử.  Phim giành 2 giải Oscar và 5 đề cử, và đứng vị trí thứ nhất trong top 50 phim chiến tranh hay nhất mọi thời đại. (theo wiki)
— Benazir Bhutto sinh 21/6/1953 tại Karachi, bị sát hại ngày 27/12/2007 tại Rawalpindi, là một nữ chính khách Pakistan. Bà là Thủ tướng từ năm 1988 -đến 1990 và từ 1993 đến 1996.
— Tháng 6/1949: Pháp đưa cựu hoàng Bảo Đại lên làm quốc trưởng.
15/06/1954- Thành lập Liên đoàn bóng đá châu Âu (UEFA) tại Basel, Thụy Sĩ. Cơ quan này đã tổ chức giải vô địch bóng đá châu Âu bốn năm một lần kể từ năm 1960.
–11/06/1955- Tại giải Le Mans 24 giờ, một chiếc Mercedes lao xuống đường khiến 82 người thiệt mạng.
 — 11/6/1963: Hòa Thượng Thích Quảng Đức 73 tuổi, thế danh Lâm Văn Tức, là một nhà sư Phật giáo Đại thừa người Việt Nam, đã tẩm xăng tự thiêu tại ngã tư đường Lê Văn Duyệt và Phan Đình Phùng, Sài Gòn (nay là ngã tư đường Cách Mạng Tháng 8 và Nguyễn Đình Chiểu, Q 3) nhằm phản đối sự đàn áp Phật giáo của chính quyền Việt Nam Cộng hòa Ngô Đình Diệm, khiến các Phật tử khác cũng làm theo trong những tuần sau đó. Lòng tin vốn đã suy giảm của Hoa Kỳ đối với sự lãnh đạo của ông Diệm lại tiếp tục trượt dốc. Tấm ảnh chụp ông tự thiêu đã được truyền đi khắp thế giới và gây nên sự chú ý đặc biệt tới chính sách của chế độ Ngô Đình Diệm. Phóng viên Malcolm Browne đã giành Giải thưởng Ảnh Báo chí Thế giới năm 1963 nhờ bức hình chụp cảnh Thích Quảng Đức tự thiêu, và nhà báo David Halberstam được trao giải Pulitzer, cũng đã có bản tường thuật sự kiện. Sau khi chết, thi hài của ông đã được hỏa táng, nhưng trái tim của ông thì vẫn còn nguyên. Đây được coi là xá lợi biểu tượng của lòng từ bi, dẫn đến việc giới Phật tử suy tôn ông thành một vị Bồ Tát.
–12/6/1964 Tại Nam Phi, Nelson Mandela bị kết án tù chung thân. Ông sẽ được trả tự do vào ngày 11 tháng 2 năm 1990.
 — Chiến tranh Việt Nam–9 ->13/6/1965.Trận Đồng Xoài: Khoảng 1.500 Việt Cộng tấn công bằng súng cối vào Đồng Xoài, đánh chiếm sở chỉ huy quân sự và khu dân quân liền kề.
 — Tháng 6 năm 1965: Tướng Nguyễn Văn Thiệu của Quân Lực Chính Phủ Việt Nam Cộng Hòa (ARVN), trở thành tổng thống của miền Nam Việt Nam.
 – Ngày Quân lực Việt Nam Cộng hòa được tổ chức hàng năm, lần đầu tiên vào ngày 19 tháng 6 năm 1965. Đó là ngày mà tập thể chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa chính thức lên nắm giữ vai trò cùng một lúc cả nhiệm vụ quân sự lẫn vai trò hành chánh tại Miền Nam Việt Nam qua buổi lễ ra mắt trước quốc dân và quốc tế Ủy ban Lãnh Ðạo Quốc gia (do Trung tướng Nguyễn Văn Thiệu làm Chủ tịch) và Ủy ban Hành Pháp Trung ương (do Thiếu tướng Nguyễn Cao Kỳ làm Chủ tịch) tại thủ đô Sài Gòn.
Sau Sự kiện 30 tháng 4 năm 1975 khi chinh phủ Cộng hòa Miền Nam Việt Nam và từ ngày 2 tháng 7 năm 1976, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam nắm quyền, Ngày này được tổ chức tại các thành phố ở các quốc gia nơi có đông người Việt tị nạn Cộng sản sinh sống, như ở thành phố Westminster, Nam California.
Ngày Cựu Chiến Binh QLVNCH:
Thông cáo báo chí của Thượng nghị sĩ Tom Umberg cho biết Quốc hội California qua Nghị Quyết SCR 86 công nhận và kỷ niệm ngày 19 Tháng Sáu, 2019, là Ngày Cựu Chiến Binh Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, nhằm tưởng niệm sự hy sinh dũng cảm và những đóng góp to lớn của những cựu chiến binh người Mỹ gốc Việt ở California và ở nước ngoài.
–29/06/1966- Hoa Kỳ tiến hành các cuộc không kích đầu tiên ở miền Bắc Việt Nam.
 –Tháng 6, 1968-1972: Tướng William Westmoreland, tư lệnh quân đội Hoa Kỳ tại Việt Nam, được thay thế Tướng Creighton Adams.
-06/6/1968: Ứng cử viên tổng thống của đảng Dân chủ Robert F. Kennedy bị sát thủ đơn độc ám sát ở California.
–08/6/1969- Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon và Tổng thống Nam Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Văn Thiệu gặp nhau tại Đảo Midway. Nixon tuyên bố rằng 25.000 lính Mỹ sẽ được rút về vào tháng Chín.
 –03/6/1969: Quân đội Bắc Việt Nam bắt đầu tiếp cận thủ đô Phnom Penh của Campuchia, nhưng bị chặn lại bởi các cuộc không kích của Hoa Kỳ.
 – Tháng 6 năm 1971: Thời báo New York đăng một loạt bài chi tiết về các tài liệu bị rò rỉ của Bộ Quốc phòng về cuộc chiến, được gọi là Hồ sơ Lầu Năm Góc. Báo cáo cho thấy chính phủ Hoa Kỳ đã nhiều lần và bí mật gia tăng sự can dự của Hoa Kỳ vào cuộc chiến.
 –08/06/1972-Bức ảnh mang tính biểu tượng về một cô gái bị bỏng nặng do bom napalm và khỏa thân chạy trên một con đường đã được truyền đi trên khắp thế giới, mô tả sự khủng khiếp của Chiến tranh Việt Nam hơn bất cứ điều gì.
–10/6/1977-Tập đoàn Apple phát hành Apple II, máy tính cá nhân đầu tiên được giới thiệu trên thị trường đại chúng.
–22/06/1986 -Trong trận tứ kết World Cup 1986 giữa Argentina và Anh, Diego Maradona đã đi vào lịch sử bóng đá nhờ hai bàn thắng: bàn đầu tiên, từ bàn tay, nhưng được xác nhận bởi trọng tài, mà chính ông mô tả là ” Bàn tay của Chúa”, bàn thắng thứ hai, kỳ diệu, được bình chọn là đẹp nhất trong lịch sử Giải bóng đá thế giới và là “bàn thắng của thế kỷ”.
 –04/06/1989-Trên quảng trường Thiên An Môn, quân đội Trung Quốc đã đàn áp đẫm máu phong trào biểu tình diễn ra từ ngày 15/4. Số người chết liên quan đến các sự kiện này dao động trong khoảng từ 241 đến 7.000 tùy vào các nguồn.
–21/06/1990-Tại Iran, một trận động đất mạnh 7,7 độ richter đã khiến từ 35.000 đến 50.000 người chết và 400.000 người mất nhà cửa. Chính phủ buộc phải chấp nhận sự giúp đỡ từ kẻ thù Iraq và Hoa Kỳ.
–22/06/1990-Sáu tháng sau khi Bức tường Berlin sụp đổ, trạm kiểm soát “Checkpoint Charlie” nằm giữa phía đông và phía tây thành phố chính thức bị dỡ bỏ.
–30/06/1991-Sau 43 năm, chế độ phân biệt chủng tộc apartheid  đã bị xóa bỏ ở Nam Phi nhờ quyết tâm của Nelson Mandela, được ra tù vào ngày 11/02/1990.
–25/06/1997- Ngày mất của Jacques-Yves Cousteau, nhà thám hiểm và làm phim dưới đáy biển, –Jacques-Yves Cousteau (11/6/1910 – 25/6/1997) là một sĩ quan hải quân và nhà thám hiểm hải dương học người Pháp, đạo diễn năm 1976 của bộ phim tài liệu “Cuộc thám hiểm dưới Đáy Biển”, ông thuật lại chuyến thám hiểm của mình tới Nam Cực trên tàu Calypso. Với biệt danh ”  thuyền trưởng Cousteau”, “JYC” hoặc “Pasha” hạm trưởng, ông được biết đến vì đã cải tiến với Émile Gagnan nguyên  lý của bộ đồ lặn tự động với việc phát minh ra bộ giảm áp mang tên họ, một bộ phận  thiết yếu của thợ lặn hiện đại.
–19/06/2000 -Thi thể của 58 người Á Đông (Việt Nam) nhập cư bất hợp pháp chết vì ngạt thở được phát hiện trong một chiếc xe tải ở Dover, Vương quốc Anh.
— 01/06/2008 – Ngày mất của nhà sản xuất quần áo nữ nổi tiếng người Pháp Yves Saint-Laurent, công ty của ông bao gồm cả những công ty may mặc thời trang cao cấp ở Paris và quần áo may sẵn; ông bị vỡ nợ, và năm 1993 Elf đã mua lại, công ty do nhà nước Pháp sở hữu 80%.
–21/06/2008-Bão Fengshen gây sóng lớn ở Philippines, đánh chìm phà Princess of the Stars-Công Chúa của những Vì Sao- ngoài khơi đảo Sibuyan. Số người chết là hơn 800 nạn nhân.
— 01/06/2009-Một chiếc Airbus A330 bay từ Rio de Janeiro đến Paris đã biến mất giữa Đại Tây Dương, làm 228 người thiệt mạng. Chỉ có 153 thi thể được tìm thấy hai năm sau đó. Một tấm bia tưởng nhớ các nạn nhân được dựng ở Nghĩa địa Père-Lachaise.
–25/6/2009- Ngày mất của ca sĩ, nhà soạn nhạc, vũ công và diễn viên người Mỹ Michael Jackson (sinh ngày 29/8/1958), tác giả của các albums “Thriller”, “Bad”, “Dangerous” và “Invincible”.
–18/06/2015 – Kỷ niệm 200 năm Trận chiến Waterloo, với sự tái tạo ngoạn mục tại chính địa điểm diễn ra sự kiện.
–06/03/2016- Ngày mất của võ sĩ quyền anh người Mỹ Mohamed Ali (tên khai sinh là Cassius Clay vào ngày 17 tháng 1 năm 1942), được biết đến nhờ những thành tích thể thao cũng như sự tỏ thái độ rõ rệt chống lại Chiến tranh Việt Nam và nạn phân biệt chủng tộc.
-28/06/2019- Giữa một đợt nắng nóng, kỷ lục nhiệt độ cao ở Pháp là Gallargues-le-Montueux, vùng Gard, với nhiệt độ 45,9°C lúc 4:21 chiều.
-06/12/2020- Cảnh sát Garett Rolfe giết người Mỹ gốc Phi Rayshard Brooks  -đang cố chạy trốn sau khi bị bắt. Thảm kịch này khơi lại các cuộc biểu tình của phong trào “Black Lives Matter”.
-15/06/2020-COVID-19: Tại Trung Quốc, thủ đô Bắc Kinh, tình hình được ghi là “cực kỳ nghiêm trọng” với thêm 27 ca. Tại Pháp, tình hình được coi là đã được kiểm soát với 152 ca mới được xác nhận trong 24 giờ. Tại Ấn Độ, 11.000 ca mới được ghi nhận trong ngày 15/6.
–17/06/2022 -Tại Clisson, từ 17 đến 19/6 và từ 24 đến 26/6/2022, lễ hội Hellfest của âm nhạc kích động mạnh (hard rock, heavy metal, black metal, hardcore punk, v.v.) trở thành lễ hội lớn nhất nước Pháp với 420.000 mục.  
–27/06/2022- Khoảng 50 người di cư được phát hiện chết trong một chiếc xe tải ở San Antonio, Hoa Kỳ, chết ngạt đó nắng nóng quá mức.
 –Tháng 6 năm 2026 Giải vô địch bóng đá nam thế giới lần thứ 23 sẽ diễn ra vào tháng 6 và tháng 7 năm 2026, tại Bắc Mỹ, tại 16 thành phố khác nhau của Hoa Kỳ, Canada và Mexico. Sẽ có 48 đội tham dự thay vì 32 như trước đây.

Tháinữlan sưu tầm & dịch 




Agatha Christie – Mười Người Da Đen Nhỏ

Ở trường, các bé thường líu lo bài hát thật dễ thương Mười/ Năm Chú Khỉ Con, hoặc  Mười Người Da  Đen Nhỏ để cho các bé tập đếm-
Lời bài hát  Mười Người Da  Đen Nhỏ  thời bây giờ như sau

One little, two little, three little Indians,
Four little, five little, six little Indians,
Seven little, eight little, nine little Indians,
Ten little Indian boys.

Ten little, nine little, eight little Indians,
Seven little, six little, five little Indians,
Four little, three little, two little Indians,
One little Indian boy.

==========================

Xin giới thiệu với anhchi một trích đoạn của truyện Mười Người Da  Đen Nhỏ– tiểu thuyết gia Agatha Christie

image.png
Nguyên bản
Ten Little Soldier Boys
Tạm dịch
Mười Người Lính Nhỏ
Ten little Soldier boys went out to dine; 10 tên lính nhỏ đi ăn
One choked his little self and then there were nine. Một tên mắc nghẹn giờ còn chín tên
Nine little Soldier boys sat up very late; 9 tên thức muộn trong đêm
One overslept himself and then there were eight. Một quên thức dậy, tám tên ngậm ngùi
Eight little Soldier boys traveling in Devon; Devon du thuyền chúng đi
One said he’d stay there and then there were seven. Một tên nằm lại bảy thời ra đi
Seven little Soldier boys chopping up sticks; Bảy tên bổ củi làm chi
One chopped himself in halves and then there were six. Bổ đôi một đứa sáu tên muộn phiền
Six little Soldier boys playing with a hive; Sáu đem tổ ong ra nghiền
A bumblebee stung one and then there were five. Một ong đốt chết còn 5 sững sờ
Five little Soldier boys going in for law; Đến tòa năm đứa kia chờ
One got into Chancery and then there were four. Một vào thượng thẩm, 4 ra biển ngồi
Four little Soldier boys going out to sea; 4 tên cùng ra biển trời
A red herring swallowed one and then there were three. Trích đỏ nuốt một giờ còn lại 3
Three little Soldier boys walking in the zoo; Vườn thú 3 đứa la cà
A big bear hugged one and then there were two. Gấu to vồ một còn 2 vẹn toàn
Two Little Soldier boys sitting in the sun;[6] Hai tên đi dưới nắng vàng
One got frizzled up and then there was one. Một khô cong chết, một tên bơ phờ
One little Soldier boy left all alone; Còn tên lính nhỏ thẫn thờ
He went out and hanged himself and then there were none. Hắn đi treo cổ rồi chẳng còn ai.

(theo wiki)

=========

Agatha Mary Clarissa, Lady Mallowan, DBE Knight Commander hay Dame Commander of the Most Excellent Order of the British Empire (KBE hay DBE): Hiệp sĩ Đế quốc Anh (1890 –  1976), thường được biết đến với tên Agatha Christie, là một nhà văn trinh thám người Anh. Bà còn viết tiểu thuyết lãng mạn với bút danh Mary Westmacott, nhưng vẫn được nhớ đến hơn cả với bút danh Agatha Christie và hơn 80 tiểu thuyết trinh thám. Với hai nhân vật thám tử nổi tiếng, Hercule Poirot và Bà Marple (Miss Marple), Christie được coi là “Nữ hoàng trinh thám” (Queen of Crime) và là một trong những nhà văn quan trọng và sáng tạo nhất của thể loại này.


Theo Sách kỷ lục Guinness, Agatha Christie là nhà văn có tác phẩm bán chạy nhất mọi thời đại của thể loại trinh thám, và đứng thứ hai nếu tính cả các thể loại khác (chỉ xếp sau William Shakespeare).

==============                                                   TRÍCH ĐOẠN- CHƯƠNG 3 –

                Mười Người Da  Đen Nhỏ– tiểu thuyết gia 

Agatha Christie -TL dịch
Bữa ăn  tối sắp kết thúc.Món ăn rất ngon, rượu thì hoàn hảo. Rogers đã hoàn thành công việc của mình một cách tuyệt diệu.Tất cả các vị khách đều có tâm trạng vui vẻ và họ bắt đầu chuyện trò rôm rả.
Quan tòa Wargrave cảm thấy phấn chấn sau vài ly rượu porto trở nên hóm hỉnh và hăng say để mỉa mai; Bác sĩ Armstrong và Tony Marston vui vẻ lắng nghe, cô Brent trò chuyện với Tướng Macarthur; họ đã tìm ra những điểm chung r

ất h

ợp nhau. Vera Claythorne đã hỏi ông Davis những điều rất hợp lý về Nam Phi. Ông Davis biết rất rõ chủ đề này. Lombard theo dõi cuộc  trò chuyện của họ. Một đôi lần anh chợt ngước lên và mí mắt nheo lại. Thỉnh thoảng, anh kín đáo nhìn quanh bàn và quan sát những vị khách khác.Đột nhiên, Anthony Marston buông ra lời nhận xét:-Những bức tượng nhỏ này thật quái dị nhỉ?Ở giữa chiếc bàn tròn, những bức tượng nhỏ bằng sứ được đặt 

trên chiếc đĩa bằng thủy tinh.

-Những chú bé da màu, Tony nói. Đảo Người Da Màu. Tôi đoán ý tưởng xuất phát từ nơi này.Vera nghiêng người về phía trước.
– Đúng là ngộ thật. Tất cả là bao nhiêu người ? Mười  người phải không?-Vâng, mười người .Vera kêu lên:-Trông chúng thật buồn cười. Đây là mười chú bé da màu 

trong bài hát ru. Trong phòng ngủ của tôi, bài hát được đóng khung và treo phía trên lò sưởi.- Trong phòng tôi cũng vậy, Lombard tuyên bố.-Trong phòng tôi nữa!-Trong phòng tôi nữa!-Và cả trong phòng tôi nữa!Mọi người đều hùa vào nói cùng lần.- Ô! Ý tưởng này cũng ng

ộ đấy chứ nhỉ, Vera

 nói. Thẩm phán Wargrave càu nhàu: –Đúng ra, chuyện đó như đùa với trẻ con. Rồi ông ta rót một ít rượu porto vào ly.Emily Brent liếc nhìn cô Claythorne; Vera Claythorne gật đầu trả lời và cả hai đứng dậy.Trong phòng khách, qua khung cửa sổ sát đất mở ra sân thượng, ta nghe tiếng sóng vỗ vào vách đá.-Tôi thích nghe tiếng rì rào của biển, Emily Brent 

 nói.  
– Còn tôi thì rất ghét, Vera trả lời rất xẵng. 

Cô Brent nhìn cô , vô cùng ngạc nhiên. Vera đỏ mặt và nói thêm, kiềm chế cảm xúc: – Ở đây vào một ngày giông bão thì khó mà ổn được…Emily Brent đồng ý với điều này và nói: 
– Ngôi nhà phải đóng cửa vào mùa đông. Trước tiên, những người giúp việc không chịu ở lại vào mùa Đông. 
Vera lẩm bẩm: – Mùa nào cũng khó tìm được bất cứ ai muốn sống trên đảo. 
Emily Brent: – Bà Oliver thật vui mừng khi tuyển được những người giúp việc trong ngôi nhà này: cô phụ trách nấu ăn là một đầu bếp xuất sắc. 
Vera nghĩ thầm :- Thật không thể tưởng  được rằng người lớn tuổi cứ lẫn lộn tên gọi như thế! Cô nói : -Bà Owen thật may mắn.
Emily Brent có mang theo phụ tùng để thêu thùa trong túi xách. Đang định xâu kim, cô chợt dừng lại và quay sang cô bạn:-Owen? Cô vừa nói Owen phải không?
-Đúng.
– Từ xưa đến giờ tôi chưa bao giờ nghe thấy tên đó.
Vera mở to mắt.
-Thật vậy sao?…
Cô chưa nói hết câu. Cánh cửa vừa mở và những người đàn ông đang bước vào phòng khách. Roger theo sau, trên tay là khay để những cốc cà phê.Thẩm phán đến ngồi cạnh Emily Brent và Armstrong thì bên cạnh Vera. Tony Marston bước về phía khung cửa sổ sát đất, vẫn mở rộng. Blore ngắm nhìn một bức tượng đồng với vẻ ngạc nhiên ngây ngô, tự hỏi liệu những hình khối góc cạnh này có thực sự thể hiện cơ thể của một người phụ nữ hay không.Tướng Mac Arthur, quay lưng về phía lò sưởi, vân vê bộ ria mép ngắn bạc trắng của mình. Bữa tối rất ngon và 

ông rất hài lòng vì đã đến theo lời mời. Lombard lật và lướt xem qua tờ báo Punch trên một chiếc bàn gần tường, cùng với những tờ báo khác. Người phục vụ đến mời thực khách dùng cà phê đen đặc, bốc khói.
Nhìn chung, tất cả các vị khách sau bữa ăn thịnh soạn và ngon miệng này đều hài lòng với cuộc sống và với chính mình. Kim đồng hồ chỉ chín giờ hai mươi. Không khí im lặng bao trùm cùng khắp… .. một sự im lặng của sự thoải mái dễ chịu. Giữa không gian tĩnh mịch ấy, một giọng nói vang lên… đột ngột, huyền bí và  gay gắt:

–Thưa quý ông quý bà. Xin hãy yên lặng!

Ai nấy đều giật nẩy mình.  Mỗ

i người nhìn xung quanh mình, quan sát người bên cạnh và nhìn chằm chằm vào bức tường. Ai đang nói vậy? 
Giọng nói tiếp tục, mạnh mẽ và rõ ràng:—Quý vị bị tố cáo về những tội danh như sau:

  –Anthony Marston từng cán chết 2 em nhỏ trong lúc lái xe bạt mạng.
 –Thomas và Ethel Rogers từng cố tình bỏ mặc người chủ của mình ốm yếu đến chết để vợ lấy tài sản thừa kế.
 –John Mac Arthur từng ra lệnh cho người tình của vợ mình- một sĩ quan trẻ tên Arthur Richmond tham gia một nhiệm vụ tự sát trong chiến tranh để gián tiếp giết anh ta.
 –Emily Brent từng đuổi một cô gái giúp việc nghèo khi cô mang bầu, khiến cô đi tới chỗ tự vẫn.
 — Lawrence Wargrave từng kết án tử hình Edward Seton vì tội giết người mặc dù có bằng chứng cho thấy anh ta vô tội.
 –Edward Armstrong từng phẫu thuật trong lúc say rượu khiến cô gái bệnh nhân qua đời ngay trên bàn mổ.
 –William Blore từng đưa ra bằng chứng giả để tòa án kết tội một người tham gia vụ cướp nhà băng, người này sau đó đã chết trong tù.
 –Philip Lombard từng bỏ rơi đoàn tùy tùng 21 người bản địa khiến họ chết đói ở châu Phi.
 –Vera Claythorne từng cho phép Cyril Hamilton bơi ra quá xa khiến cậu bé bị chết đuối. C

ô là bảo mẫu của cậu bé.

–Marion Marshall. Bị buộc tội chịu trách nhiệm về cái chết của nữ diễn viên đồng thời là người tình, cô Beatrice Taylor. Các bị cáo có lời bào chữa nào không?

Tiếng Nói bỗng im bặt-======

Câu chuyện :

  Cuối năm 1930, có 8 vị khách được mời nghỉ tại ngôi biệt thự trên Soldier Island, một hòn đảo nằm trơ trọi ở Sticklehaven, ngoài khơi vùng Devon, Anh Qu

ốc. 
  Một cặp vợ chồng bí ẩn, Owens, gởi thư mời tám người không quen biết nhau thuộc đủ mọi tầng lớp và lứa tuổi đến một hòn đảo mà họ làm chủ, một hòn đảo nằm trơ trọi ngoài khơi vùng Devon. Trên hòn đảo khô khan này, một dinh thự sang trọng được xây dựng đã khơi dậy sự tò mò của các phóng viên người tỉnh Luân đôn và gây ra nhiều cuộc thảo luận. Do đó, những vị khách tò mò bị cám dỗ bởi viễn cảnh có một kỳ nghỉ thú vị.  Sau khi được ông Fred Narracott chở tới đảo, họ nhận ra rằng chủ ngôi biệt thự (người được cho là đã mời họ) không có mặt, đón tiếp họ là hai người quản gia, cặp vợ chồng Thomas và Ethel Rogers.   Trong bữa ăn đầu tiên, một giọng nói bí ẩn tiết lộ điểm chung của họ: tất cả họ đều phải chịu trách nhiệm về cái chết của ai đó, nhưng đã trốn thoát khỏi tòa án.Ở giai đoạn này, khung cảnh của câu chuyện đã được đặt ra. Từ lúc đó trở đi, 

họ bị cô lập hoàn toàn, không ai trong số họ có thể thoát khỏi định mệnh của mình.Lần lượt, họ sẽ bị sát hại một cách có phương pháp, theo cách làm nhớ đến những lời trong một bài đồng dao dành cho trẻ em. Con sói đang ở trong đàn cừu, liệu họ có thành công trong việc vạch mặt nó không?

Quan điểm của tôi :
  Agatha Christie  nói về tác phẩm này: “Tôi viết  Mười Người Da  Đen Nhỏ vì độ khó của chủ đề đã mê hoặc tôi. Mười người phải chết mà không trở nên lố bịch hoặc vụ giết người trở nên rõ ràng. Tôi viết cuốn sách này sau rất nhiều lần lên kế hoạch và tôi hài lòng với kết quả đạt được. Rõ ràng, minh bạch nhưng vẫn có lời giải thích hợp lý; th

ật ra, phải mất một đoạn kết để giải thích sự việc. »Quả thực, như thường lệ, Agatha Christie cung cấp cho chúng ta tất cả manh mối cần thiết để giải quyết bí ẩn, nhưng tôi sẽ chịu thuabất cứ ai tìm ra kẻ sát nhân ngay lần đầu tiên họ đọc cuốn tiểu thuyết… Sự hồi hộp tột độ, cho đến trang cuối cùng. Người đọc được đắm mình trong khung cảnh hấp dẫn của một hòn đảo khắc nghiệt, không hiếu khách, một tảng đá bị gió cuốn đi, nơi những sự kiện lần lượt diễn ra …. Các vụ giết người được dàn dựng như theo một vở kịch trên sân khấu, trong bầu không khí đè nặng bởi nỗi thống khổ và hoang tưởng của các nhân vật. Tâm lý của mỗi nhân vật đều được tác giả khai thác một cách xuất sắc: lời kể được phong phú hơn, đoạn kết trở nên lôi cuốn hơn…Dự án mưu đồ rất xảo quyệt , phức tạp một cách đáng ngạc nhiên, nhưng về cách viết vẫn rất đơn giản, dễ tiếp cận với mọi người-Nói tóm lại, tôi đã trải qua khoảng thời gian tuyệt vời khi làm bạn với cuốn sách này. Tôi đã đọc rất nhiều tiểu thuyết của Agatha Christie vào lứa tuổi thiếu niên của mình và truyện này vẫn là một trong những truyện mà tôi yêu thích, ngang cùng với  “Án Mạng Trên Tàu Tốc Hành Phương Đông“. (Murder on the Orient Express/Murder on the Calais Coach -1934)
Nhược điểm duy nhất: một số câu nói sáo rỗng đã lỗi thời về người Do Thái và người  Da   Đen.

Marie (beq-)




TRUYỆN DỊCH: Chỉ Cần Nhìn Thôi Cháu Ơi! Dịch Giả THÁI LAN.

CHỈ CẦN NHÌN THÔI CHÁU ƠI- MONE DOMPNIER -1159 chữ

*

– Bà ơi, năm nay bà nhiều tuổi rồi. Bà sắp đi theo ông rồi phải không bà? Cháu không muốn bà đi đâu bà ơi. Rồi sau đó cháu sẽ không được nhìn thấy bà nữa, và cháu sẽ rất buồn, bà ạ.

Trả lời như thế nào  cho một cô bé bảy tuổi, đôi mắt long lanh ngấn lệ, đang phải đối mặt với nỗi lo sợ về sự ra đi, sự chia ly, không thể tránh được, và vĩnh viễn đây? Câu trả lời vụng về có thể làm cho bé bị tổn thương, khiếp sợ. Làm thế nào để trấn an bé đây?

A, hay là…

– Charlotte cháu cưng của bà, cháu nghe câu chuyện này nhé:

Ở một nơi nào đó trong Vũ trụ, xa thật xa, xa hơn cả những vì tinh tú mà cháu vẫn thấy sáng rực trên bầu trời mỗi buổi tối, có một cái hồ vô cùng rộng lớn, chứa nước thật trong sạch và thật tinh khiết giống như nước trong hồ trên núi của ta đây. Từ cái hồ đó, có một nguồn nước vừa tuôn chảy ra vừa hát ngân vang trên đá cuội, và rồi bỗng dưng chia làm hai con suối nhỏ. Và ở nơi đó, bên cạnh những con suối, có những linh hồn đang ẩn nấp để chờ đợi đến lúc ngự trong thân thể các em bé được sinh ra mỗi ngày trên khắp thế giới. Khi đến lúc phải ra đi để xuống Trái Đất, mỗi linh hồn sẽ phải uống nước từ hai con suối ấy. Nước của một con suối là nước của sự khôn ngoan, còn nước của con suối kia là của tình yêu. Nhưng các linh hồn sẽ không uống cùng một lượng nước từ suối này hoặc suối kia. Hai cái cốc để uống thì luôn luôn có kích cỡ khác nhau. Đôi khi, một linh hồn nhận một cốc lớn nước khôn ngoan và một tách nhỏ xíu nước tình yêu để uống. Hoặc có trường hợp thì ngược lại. Như thế, có vài em bé sẽ trở thành người lớn rất thông minh, họ sẽ thực hiện nhiều cuộc phát mình vĩ đại, thí dụ như những phương thuốc để chữa bao nhiêu bệnh tật. Còn những người khác, khi đã uống nhiều nước tình yêu sẽ hoàn thành được rất nhiều điều tuyệt vời chung quanh họ. Và trong mỗi con người của chúng ta, sẽ vừa có sự thông minh và tình yêu, có khi điều này nhiều hơn, có khi ít hơn điều kia…

–  Nhưng mà ngoại ơi, như thế thì không công bằng tí nào cả!

– Này nhé, Charlotte cưng yêu của bà, cháu nghĩ thế nào nếu một thế giới mà chỉ có một loại cây, thí dụ như chỉ có toàn cây thông*1/? Thế thì chúng ta không thể biết đến cây sồi, cây liễu, cây thông rụng lá **2/, cây phong và bao nhiêu loại khác nữa. Rồi hoa nè ? Cháu có thích trên cánh đồng chỉ toàn hoa cúc dại (xuyến chi) không? Sẽ không bao giờ có hoa khuy vàng, hoa thủy tiên cả? Không có hoa anh túc trên cánh đồng lúa? Không có hoa phi yến trên sườn dốc, dọc theo những con đường? Còn trong vườn thì chẳng có bông hoa hồng nào cả? Nếu mọi thứ đều như thế thì thật là đơn điệu và chán ngắt! Cháu thấy không, và đối với loài người, thì cũng giống vậy thôi cháu ạ: cái đẹp là ở trong sự khác biệt. Điều quan trọng, đó là mỗi người biết xử dụng cách tốt nhất những năng khiếu mà họ sở hữu. Nhưng nè cháu, cháu hãy nghe phần tiếp theo của câu chuyện nhé…

Một khi ta đã sống hết quãng đời của ta, thì thân thể của ta phải tan đi, cháu biết rồi đó, nhưng mà linh hồn của ta, cái linh hồn ấy, nó lại trở về suối nguồn của nó. Rốt cuộc thì nó được men theo con đường sẽ đưa nó đến cái hồ, và ở nơi đó, lần đầu tiên nó sẽ đến trước cánh cửa mở ra phía thung lũng thần tiên.

Đôi khi cánh cửa chưa mở ra ngay tức khắc, bởi vì không phải lúc nào linh hồn cũng biết cách để gieo rắc sự thông minh và tình yêu của nó trên Trái Đất, thế nên nó phải chờ ít lâu thì mới có thể đi đến cái hồ được.

Nhưng rồi cũng có những linh hồn phải chờ đợi rất lâu để vượt qua khỏi cánh cửa và đến được hai bên bờ của cái hồ, đó là những linh hồn đã xử dụng không đúng sự khôn ngoan mà con suối đã giao cho chúng, hoặc là cũng có những linh hồn đã quên bẵng rằng chúng còn phải trao tặng tình yêu nữa.

Nhưng nếu linh hồn đã hoàn thành mỹ mãn công việc được giao phó dưới Trái Đất, thì tất cả cửa ngõ đều được mở ra. Linh hồn sẽ xâm nhập vào bên trong quang cảnh tuyệt diệu ấy, nơi đó có những bông hoa xinh đẹp nhất, và đó là nơi sinh sống của những con vật dịu hiền nhất,  và bây giờ nó sẽ uống cho hết cơn khát, uống nước thần diệu của hồ, nước của sự khôn ngoan và nước của tình yêu, uống cho thỏa thích. Ở nơi này, sẽ không còn sự lãnh đạm hoặc hận thù nữa, không còn chiến tranh, và cũng không có sự thiếu hiểu biết! Linh hồn sẽ sống trong niềm hạnh phúc vĩnh cửu bên cạnh tất cả những người mà nó từng yêu mến khi còn ở dưới Trái Đất và họ đã đến trước ở Khu Vườn Vũ Trụ. Và linh hồn ấy sẽ chiếu rực rỡ bằng muôn vàn tia sáng trên bầu trời.

Và thế là, đến một ngày, khi linh hồn của bà cất cánh bay xa, bay đến tít một nơi nào đó trên vòm trời lấp lánh muôn ngàn tinh tú, vào buổi chiều tối, thì cháu sẽ thấy một ngôi sao, và ngôi sao ấy sẽ chỉ lấp lánh cho mỗi mình cháu của bà thôi. Và sao đó sẽ nói với cháu rằng: bà đang ở đây này, bà nhìn thấy cháu…và bà rất yêu cháu, cháu cưng à.

Đôi mắt của con bé con đã ráo hoảnh. Và nụ cười đã trở lại trên môi bé.

Và đó là điều quan trọng nhất.

Mone Dompnier – tháilan dịch

 GHI CHÚ

*1/-Cây thông (Giáng sinh)- sapin: nhánh lá kim dài, màu xanh lá đậm,  lá rời ra, lá kim không rụng, và cây sống ở nhiều địa hình khác nhau-

**2/-Cây thông rụng lá (mélèze): lá kim của chúng nhỏ, màu xanh lá nhạt, mọc thành chùm, chúng sẽ trở nên vàng úa, rơi rụng vào mùa thu, và chỉ sống trên núi-

***************************************

MỐI HIỂM NGUY LÚC NÀO CŨNG TỪ PHÍA SAU ĐẾN– 1648 chữ

Pierre-Hervé THIVOYON – (SHORT EDITION)

Mười tuổi. Ngày 22 tháng 7, 2011, Ba và con chúng ta đã ăn mừng sinh nhật của con. Ngày hôm đó, Ba đã đánh thức con bằng cách vặn nhạc lên, như Ba vẫn thường làm mỗi buổi sáng, để rồi sau đó Ba chở con đến trường. Ba đã tiết lộ cho con biết rằng trong gia đình của Ba, truyền thống không cho làm việc hay học hành ngày mà ta lên mươi tuổi. Thế là Ba dứt khoát cấm con không được học trong suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ đó. Con đã hét lên vì sung sướng.

Cha con mình đã đi dạo bằng xe đạp thật xa dọc theo hồ Tyrifjord *. Theo lời Ba thì màu xanh dương và xanh lục của mắt con đương nhiên là màu của cái hồ. ” Con là một pháp sư về mắt”. Con đã cười phá lên. Sau đó Ba và con, mình đã sửa soạn một bữa tiệc, y hệt như ông nội đã soạn rất công phu ba mươi bảy năm trước, vào một ngày thứ ba của tháng mười hai. “Suốt đời con, sau này con sẽ nhớ mãi cái ngày hôm nay, cũng như cha đã từng”. Ba đã thốt ra những lời như thế một cách trang trọng, tay đặt trên vai con. Và thật vậy, đó là một ngày không thể nào quên được…

Ba và con, hai cha con mình đã cùng nhau đi chợ, chọn lựa kỹ càng nguyên liệu cho món bánh cuộn cá hồi nấu với táo và nhân sâm rất tuyệt của ba. Con đã hỏi Ba về nhân sâm. Ba trả lời rất đơn giản: “Đó là một loại cây cho con sức mạnh”. Rồi ta cắt những phần thịt lườn của cá tuyết, nhẹ nhàng khéo léo đặt lên một lớp cà chua và táo dầm dấm. Và nói về táo nữa, đó là trái cây mà Ba luôn yêu thích: “Loại trái rất đơn giản và không thể thiếu được”. Cũng giống y hệt như Ba vậy. Ba đã mang đĩa thức ăn bốc khói để trên cái bàn gỗ, và phục vụ con như thể một ông vua, “vua của núi rừng”, như Ba luôn thích gọi con như thế. Rồi con đã cắn một cách thích thú để tận hưởng miếng bánh bông lan uớp quế thật dày của Ba, bánh được phết nhiều kem hơn bao giờ hết. Con đã biểu lộ niềm vui thích của con một cách ồn ào, và Ba là người luôn yêu thích tĩnh lặng, đã nói với con rằng ngày hôm đó là ngày của con và con có quyền làm tất cả những gì con muốn.

Các bạn của con, ai cũng có cha và mẹ, con thì chỉ có Ba thôi, tuy nhiên điều đó đối với con cũng bình thường Ba ạ, con chưa bao giờ biết mẹ là ai. Sau bữa ăn hôm đó Ba đã đến đảo Utoya. ” Còn Ba thì hôm nay đâu có phải là sinh nhật của Ba đâu!” Ba phải đến sớm để lo sắp đặt mọi thứ cho những bữa ăn vào tuần sau. Một đám người khác lại đến đó, việc này làm cha con ta phải xa nhau. Con không hiểu những nhóm người ấy đến đảo để làm gì, nhưng mỗi lần Ba đến đó con đều nói với Ba là họ đã rất may mắn khi Ba là người đầu bếp của họ.

Hôm đó là lần đầu tiên con đã chờ đợi Ba một mình trong suốt nhiều giờ trong ngôi nhà ở Sollihogda của chúng ta, và phải theo lệnh của Ba là không được ra khỏi nhà và sứ mệnh của con là làm tất cả những điều con yêu thích, cho đến khi Ba trở về. “Bây giờ con đã được mười tuổi rồi, con có thể ở nhà một mình”. Niềm tự hào giữa Ba và con đó, Ba ạ.

***

Ba đã đi tàu con thoi ở biển. Tất nhiên là Ba đã đến chào Fredrik, ông bạn thời thơ ấu của Ba, người mà đối với Ba và ông ấy, hai người chỉ cần nhìn nhau và gật đầu chào nhau cũng đủ để thấu hiểu nhau. Có thể hôm đó Ba nói chuyện với ông ấy nhiều hơn bình thường, hứng thú vì phấn khởi, kể về buổi tiệc giữa hai cha con mình. Rồi sau đó Ba đã bước đi hai trăm thước về phía toà nhà chính, nơi có phòng bếp của Ba.

Vụ nổ súng đã xé nát tất cả. Sự yên lặng, thân thể của Ba, cuộc đời của Ba và con. Một viên đạn đã xuyên vào bên dưới lưng của Ba, lúc đầu làm cho Ba tê liệt, rồi sau đó cắt đứt sự sống của Ba, hai giai đoạn nhanh như chớp để rồi kế đến là Ba ngã sụm xuống, nặng nề, trên nền đất khô. Ba đã trải qua hai giây để ngã xuống. Còn con thì phải đến mười năm mới ngóc đầu lên để trở lại bình thường.

Vào lúc chiều tối, Fredrik đã đến nói chuyện với con. Đôi mắt của ông ta đỏ. Hôm đó trời đâu có lạnh chút nào đâu. Con đã nói với ông ấy như vậy. Con không hiểu ông ấy nói gì, cho dù ông đã nói rất rõ ràng: “Cháu hãy đến đây với bác, cha của cháu đã chết trong vụ thảm sát rồi”. Con đi theo ông ấy, không nói lời nào, chỉ trở lui vô nhà để đem theo miếng bánh còn sót lại, như là một mảnh cuối cùng của Ba.

***

Fredrik đã chăm sóc con. Ông ấy rất ít nói. Và con, kể từ hôm đó con cũng trở nên im lặng. Cả hai đều cố gắng trong khả năng của mình để sống.

Lúc đầu con đã muốn xoá hết những vết tích của Ba, xoá những bước chân của cha con mình, từ xưa đến giờ đã hoà lẫn vào nhau. Giống như một con thú bị truy đuổi tìm cách trốn thoát một kẻ săn mồi nào đó con cũng không biết. Mối hiểm nguy lúc nào cũng từ phía sau đến, còn con thì nhìn vào phía trước, mà còn chẳng thấy Ba đâu. Ba không thể có mặt ở phía trước con.

Ngày còn lên mười ba tuổi, ông ấy cứ nhất định muốn cho con xem điều gì trong vườn nhà của Ba. Căn nhà trống trơn, nhưng ông ấy vẫn bảo dưỡng với đầy nghĩa tình. Mục đích của ông ấy là gì? Lâu lắm con mới hiểu ra rằng việc ấy là để cho con có thể đến sống ở đó lúc nào con quyết định muốn đến. Gần nơi để phân ủ, một cái cây cao dần lên, và có một quả đầu tiên đang lớn dần. Một trái táo. Chỉ là một trái táo rất đơn giản, con nghĩ quả này là từ những hạt táo đã được vãi ra vào ngày còn được mười tuổi. Một trái táo đã dẫn đường cho con đi. Thế là từ đó mỗi năm con đã trồng những hạt mới trong khu đất bên cạnh căn nhà, một khu đất mà hôm nay đã trở thành khu trồng táo của con. Vườn cây ăn quả của con.

***

Mười năm, đó là thời gian con cần đến để những điều Ba gieo trồng trong con được tăng trưởng. Sức mạnh của cuộc sống, mà Ba đã có thể giữ được sau khi mất đi bao nhiêu người thân và Ba đã giao cho con cho đến mãi ngày sau. Sự đơn giản. Khả năng có thể loại bỏ đi những tình cảm có thể làm tổn hại đến con. Đương nhiên là con luôn bị cái khó khăn của hận thù xâm chiếm tâm hồn. Nỗi buồn phiền đã làm cho con ngụp lặn trong ấy và có thể làm cho con bị chìm đắm. Nhưng rồi con đã nhớ đến câu nói tuyệt vời của Ba: “Nếu Ba muốn khóc, Ba đi ăn táo và uống rượu”. Đó là nguyên lý thừa hưởng từ bà nội, bà cũng quả quyết rằng: “Coi chừng nước đó, có quá nhiều người bị chết đuối rồi”. Buổi tối sau khi làm tiệc sinh nhật mười tuổi của con, Ba định cho con biết về sự thật vì sao mẹ con qua đời, sau khi sự việc xảy ra. Tai nạn. Con thuyền bị va đập. Từ phía sau. Con đã được cứu thoát vào giây phút cuối. Nhưng mẹ thì không. Fredrick có trách nhiệm phải giải thích cho con về tất cả sự việc ấy, bằng lời lẽ vụng về và ít ỏi.

Hai mươi tuổi. Hôm nay con được hai mươi tuổi, và con đã chuyển đến nhà của Ba rồi. Sáng nay con đã đánh thức Fredrik và báo cho ông ta biết rằng con đã về nhà của con. Ông ấy mỉm cười và đã đến ăn cùng với con món bánh cuộn cá hồi nấu với nhân sâm và táo, ăn lườn cá tuyết bày trên một lớp cà chua và táo dầm dấm, rồi bánh bông lan táo uớp quế, phết rất nhiều kem.

Con đã nói: “Cám ơn, Fredrik, cám ơn về mười năm đã qua”. Ông ấy cười, đôi mắt xếp nếp nhăn và ẩm ướt. Chỉ có vậy thôi.

++++

CHÚ THÍCH

Vào ngày 22 tháng 7 năm 2011, cánh hữu cực đoan Anders Breivik đã đặt một quả bom ở thủ đô Oslo, giết chết tám người, trước khi tiến đến hòn đảo Utoya nhỏ bé, nơi hắn rình rập và bắn chết 69 người, phần lớn là thành viên thiếu niên thuộc cánh thanh niên của Đảng Lao động.

******************************************************




CHUYỆN DỊCH: Lời Hay Ý Đẹp – THÁI NỮ LAN

1/- NHỮNG ĐIỀU KHÔNG NÓI RA SẼ LÀM HẠI TA…


Bạn có biết những điều không nói ra sẽ đi về đâu không?Điều gì bạn muốn làm nhưng đã không thực hiện sẽ đi đâu?Những cảm giác bạn tự kềm chế sẽ trôi đi đâu?Ta mong muốn biết bao những việc này sẽ đi vào lãng quên, nhưng bạn biết không, những điều không nói ra sẽ chất chứa trong chúng ta và làm cho tâm hồn ta tràn đầy tiếng kêu thầm lặng. Những điều không thổ lộ biến thành nỗi trăn trở, thành nỗi đau đớn. Những điều không nói ra biến thành nỗi luyến tiếc, thành giờ khắc lặng trôi. Những điều không nói ra trở thành bổn phận, thành nợ ơn. Những lời nói không được thốt lên sẽ chuyển biến thành sự tước đoạt, thành nỗi buồn đau, thành sự bất bình.Những điều không nói ra sẽ không tự nó biến mất, mà trái lại giết hại chính ta..

Nguồn: lesmotspositifs– TháiLan dịch
********

2/- NHỮNG PHÚT GIÂY HẠNH PHÚC: 1. Có được Tình Yêu.2. Cười đến thắt cả ruột. 3. Khi trở về từ kỳ nghỉ tiền hè nhìn thấy một núi thư từ.4. Lái xe đến một nơi ngập tràn phong cảnh tuyệt đẹp.5. Bất chợt nghe được bài hát yêu thích trên sóng phát thanh.6. Nằm trên giường lắng nghe tiếng mưa rả rích.7. Quấn mình vào tấm khăn nóng ấm khi vừa từ bồn tắm ra.8. Thành công  vào kỳ thi vừa qua. 9. Tham gia vào một cuộc bàn luận quan trọng.10. Tìm được tiền  trong túi quần từ lâu không xử dụng. 11. Thưởng thức bữa ăn ngon với bạn bè 12. Vô tình nghe được người khác khen mình13. Thức giấc nửa đêm và nhận ra rằng mình còn có thể ngủ thêm được vài tiếng nữa.14. Nghe được bài hát gợi nhớ một người.15. Nhận và trao nụ hôn đầu tiên.16. Tim rộn ràng khi gặp lại người xưa.17. Nhìn thấy những người yêu thương ngập tràn hạnh phúc.18. Quàng trên vài chiếc áo của người yêu còn vương mùi nước hoa của họ19. Đến thăm người bạn cũ và nhận thấy rằng tình bạn xưa vẫn không phôi pha20. Nghe lời yêu thương từ người ấy.  ===============
Bạn tốt sẽ đến với ta khi ta gọi họ,và khi ta khốn cùng.. họ tự đếnNguồn: vôdanh – TháiLan dịch

==================
3/-HƯƠNG VỊ CUỘC SỐNG
Trong suốt cuộc đời tôi, có một thứ gia vị rất hiếm, tôi tìm được một cách thật bất ngờ,Thậm chí tôi cho rằng do Thượng Đế ban phát.
Chất bột mầu nhiệm ấy thay đổi đời sống hàng ngày của tôithành tia mặt trời mỗi khi được rắc lên một vấn đề nan giải,một phương cách tìm ra quyết định 
Và tôi là kẻ may mắn phi thường đã sở hữu đượcchất màu nhiệm ấy!
Nhưng khi tôi phải vượt qua những chặn đường gian nan,Khi cái thường nhật khiến tôi đau đớn,Khi mọi thứ đã quá sức chịu đựng, và tôi cần đến lòng can đảm và nghị lựcĐể đối mặt với một ngày mới sắp khởi đầu
Và mọi việc vẫn phải được tiếp diễnCho dẫu thời gian làm gián đoạn,Lúc ấy chất gia vị mầu nhiệm của tôisẽ đến làm tăng hương vị cho chuỗi ngày của tôi để tôi có thể hiểu biếtvà lắng nghe một cách tích cực.
Hương thơm của chất ấy trợ lực cho tôi, sức mạnh của hương vị dìu dắt tôi,mùi vị thầm lặng ấy bảo vệ tôi.
Lời chúc tuyệt vời nhất tôi có thể gởi đến bạnđó là tìm được chất bột kỳ diệu ấy,và đem truyền bá cùng với tình yêu thương.Hương vị cuộc sống ấy được mang tên:
“Tình bạn” 
Nguồn: Louise B.Giroux – TháiLan dịch

  =====
4/- LÀM GƯƠNG CHO TRẺNếu chung quanh đứa trẻ toàn là chê bai chỉ trích…Nó sẽ học cách chê trách.
Nếu như em sống giữa những thù hận gây hấn…Nó sẽ học cách khiêu chiến.
Chung quanh em chỉ là lời chế giễu…Em sẽ học tính rụt rè.
Nếu quanh em toàn là điều hổ thẹn…Em sẽ học cách cảm thấy tội lỗi.
Nếu em ở giữa lòng khoan dung…Em sẽ học cách nhẫn nại. Nếu quanh em toàn là cổ vũ khích lệ…Em sẽ học cách hành động.
Quanh em đầy những tán tụng khen thưởng…Em sẽ học cách ngợi khen.
Sống giữa những người trung thực…Em sẽ học ứng xử công bằng.
Nếu em luôn được bảo bọc an toàn…Em sẽ học cách tin tưởng.
Nếu em gặp toàn là sự tán thưởng…Em sẽ học cách chấp nhận con người của mình.
Nếu quanh em toàn là tình bạn thân thiết…Em sẽ học cách yêu thương cuộc đời. Theo Dorothy Law Nolte -TháiLan- NữLan dịch

============================

5/- MƯỜI BA ĐIỀU RĂN CHO CUỘC SỐNG
 -Khiếm khuyết lớn nhất: Sự Sợ hãi-Ngày đẹp nhất: Hôm nay-Điều dễ thực hiện nhất: Bị Sai sót-Lầm lẫn tai hại nhất:  Từ bỏ-Khuyết điểm lớn nhất: Lòng Ích kỷ
-Môn giải trí hay nhất: Công Việc.-Sự phá sản tệ hại nhất: Nản chí-Thầy cô giỏi nhất: Con cái.-Nhu cầu quan trọng nhất: Lương tri-Cảm xúc hèn hạ nhất:   Lòng ghen tị-Món quà đẹp nhất : Sự tha thứ-Tri thức rộng lớn nhất : Thượng Đế-Điều đẹp nhất trên đời: Tình yêu.
Bonheur –TháiLan-NữLan  dịch
  ====================

6/-TÔI SẼ TIẾP TỤC TIN TƯỞNG, CHO DÙ…
Tôi sẽ tiếp tục tin tưởng, cho dù mọi người mất hy vọng.Tôi sẽ tiếp tục yêu thương, cho dù người khác tôi luyện lòng hận thù.Tôi sẽ tiếp tục xây dựng, cho dù người khác phá hủy.Tôi sẽ tiếp tục nói đến hòa bình, ngay cả khi cuộc chiến đang diễn ra.Tôi sẽ tiếp tục soi sáng, ngay cả khi đang ở trong bóng tối. Tôi sẽ tiếp tục gieo hạt giống, cho dù người khác dẫm đạp lên vụ mùa đang thu hoạch.Và tôi sẽ tiếp tục kêu lên, cho dù người khác im tiếng.Và tôi sẽ vẽ nụ cười lên những gương mặt đầy nước mắt.Và tôi sẽ mang niềm an ủi đến , khi họ đang đau đớn. Và tôi sẽ ban tặng hình thái niềm vui ở chốn đau buồn.Tôi sẽ mời gọi kẻ quyết định ngưng cuộc chơi hãy tiếp tục bước đi…Và tôi sẽ dang đôi tay ra để đón những người nhận thấy mình đã kiệt sứcBởi vì ngay trong cơn sầu não, lúc nào cũng có một đứa trẻ đang nhìn ta, đôi mắt tràn đầy hy vọng, đang trông chờ ta sẽ làm gì cho bé, và ngay cả khi ta đang bị sầu não buồn phiền ray rứt, từ nơi nào đó ánh mặt trời sẽ luôn lóe sáng lên và ngay ở giữa sa mạc khô cháy một cành cây sẽ mọc lên.Bên cạnh ta sẽ luôn có một con chim cất tiếng hát cho ta, một đứa trẻ mỉm cười với ta và một con bướm khoe sắc làm quà cho ta ngắm.

Nhưng..nếu một ngày nào đó bạn thấy ta không còn bước đi nữa, ta không còn mỉm cười hoặc ta trở nên im lặng, bạn chỉ cần đến gần ta và tặng cho ta một nụ hôn, ôm ta trong vòng tay của bạn hoặc chỉ cần bạn cho ta một nụ cười, bạn ạ.Như thế là đầy đủ đối với ta rồi, vì chắc chắn ta quên rằng cuộc đời đã áp chế ta và đã bắt gặp ta như thế trong một phút giây nào đó.Chỉ cần bạn thể hiện một động tác là ta đã có thể quay trở lại con đường ta đang đi..Hãy nhớ nhé… Khuyết danh (ALEXANDRE LECOUILLARD SUU TAM)TháiLan chuyển ngữ

=================
7/-CHIẾC QUẦN ƯỚTBạn hãy cùng đến với tôi ở một lớp 3… Có một cậu bé chín tuổi đang ngồi ở bạn học, và bỗng nhiên, kỳ lạ chưa, một vũng nước xuất hiện ở dưới chân cậu và phía trước quần thì bị ướt. Cậu ta nghĩ rằng tim mình sẽ ngừng đập mất thôi vì cậu không thể nghĩ ra tại sao lại có tình huống này. Trước đây chưa bao giờ xảy ra, và cậu biết rằng một khi bạn bè phát giác ra được thì chúng sẽ không ngừng nói về điều ấy. Rồi khi bọn con gái mà biết được, chúng sẽ mãi mãi không bao giờ chơi với cậu nữa.Cậu bé nghĩ rằng tim mình sẽ ngừng đập; cậu cúi đầu và cầu nguyện: “Lạy Thượng Đế, đây là trường hợp khẩn cấp! Xin Ngài hãy cứu giúp con ngay bây giờ ạ! Chỉ trong vòng năm phút nữa thôi là con sẽ chết mất, thưa Ngài”

Cầu nguyện xong, cậu ta ngước nhìn lên và thấy cô giáo đến; ánh mắt của cô cho cậu biết là cô đã phát hiện ra điều ấy. Khi cô giáo bước về phía cậu, có một bạn nữ tên Susie cùng đi với cô và mang một chậu cá kiểng vàng, chậu đầy cả nước. Susie bỗng vấp ngay trước cô giáo và đổ ập chậu nước vào lòng cậu bé một cách khó hiểu. Cậu bé làm bộ tức giận, nhưng trong khi nước đổ vào người, cậu thốt lên trong tâm “ Xin cám ơn Thượng Đế! Xin cám ơn Thượng Đế!”Và bây giờ, bỗng nhiên thay vì là trọng tâm của sự chế giễu, cậu bé trở nên đối tượng của lòng thương cảm. Cô giáo vội đưa cậu xuống phòng thể dục và cho cậu mặc quần soóc trong khi chờ quần dài khô ráo. Tất cả bọn trẻ quỳ xuống và cùng lau dọn quanh bàn học của cậu bé. Sự cảm thông thật tuyệt vời. Nhưng một khi ta tìm thấy điều ấy trong suốt cuộc đời ta, thì sự chế giễu đáng lẽ cậu phải gánh chịu giờ đã chuyển sang người khác. -Susie. Cô bé muốn đến giúp các bạn, nhưng chúng bảo cô bé không cần nhúng tay vào. Bạn đã gây đủ rắc rối rồi, cô bé vụng về ạ!Và, chiều đến, giờ tan học, khi chúng đứng đợi xe buýt, cậu bé đến thì thầm với Susie “ Bạn đã cố ý làm như vậy, phải không?”Susie cũng trả lời nhỏ nhẹ “Tớ cũng đã từng bị ướt quần một lần..”Cầu xin Thượng Đế giúp ta thấy được những sự việc luôn xảy ra quanh ta đúng lúc để ta có thể hành động kịp thời.

****ĐẠO LÝ: Trong suốt cuộc đời chúng ta,  ai cũng trải qua những điều tốt và xấu. Ta phải luôn nhớ ta cảm thấy như thế nào trong cùng tình thế như họ và không nên nhạo báng người khác khi họ phải trải qua thời điểm/ hoàn cảnh như thế.Phải luôn luôn cố gắng thông hiểu hoàn cảnh của họ như thể chính bạn đang phải gánh chịu điều ấy và giúp họ trong khả năng có thể, và cầu nguyện Thượng Đế rằng hôm nay bạn có điều kiện để giúp người đang có nhu cầu.


Nữ Lan / Thái Lan chuyển ngữ.(Tài liệu: Moral)
====================