Lời mở đầu

Quý vị có biết ai là cô sinh viên Sài Gòn ra Bắc học y khoa đã cất tiếng hát lần đầu tiên bài tiếng gọi sinh viên sau này trở thành bài quốc ca VNCH. Cô Phạm thị Bình tức bà bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn đã qua đời ngày 11 tháng 11 năm 2012 tại Palo Alto, CA hưởng thọ 90 tuổi.

Hai tháng trước tôi và anh Phạm phú Nam có lên nhà quay đoạn phim chị Bình kể lại chuyện hát bài ca lịch sử tại nhà hát lớn Hà Nội. Đoạn phim này sẽ là phần quan trọng về dữ kiện lịch sử bài quốc ca của miền Nam được đưa vào DVD Hồn Việt của Việt Nam Film Club phát hành 17 tháng 11-2012.

Tang gia cho biết sẽ phát tang vào ngày thứ bẩy 24 tháng 11-2012 . Các chi tiết sẽ được loan báo.

Trong niềm thương tiếc một nữ lưu có nhiều liên quan đến lịch sử, tôi xin gửi đến quý vị bài viết về bà Nguyễn Tôn Hoàn 4 năm trước 2008 vào dịp chúng tôi mời bà lên sân khấu 2 lần để cùng hát bài ca đã trở thành quốc ca. Trong bài viết này chúng tôi có nhắc đến quý vị Nguyễn bá Cẩn, Vũ văn Ước đều đã ra đi. (Ghi Chú Xin chia buồn cùng tang quyến và chị Ngô Quang Thiều. Ông bà Hoàn là cậu mợ của Ms. Lạc Ngô.)

Sau đây là bài viết tháng 3-2008
BÔNG HOA CẨM CHƯỚNG CỦA NGÀY VĂN NGHỆ LỊCH SỬ NGÀN NGƯỜI VIẾT
Văn nghệ tháng Ba Foothill 2008
Văn nghệ tháng Tư San Jose 2008
Ai sẽ hát bài quốc ca lịch sử.
Ai sẽ là các nam ca sĩ hát phụ họa.
Ca sĩ nào là hoa cẩm chướng 86 năm tuổi
Giao Chỉ San Jose giới thiệu tháng 3-2008

Chiều ngày chủ nhật 16 tháng 3 năm 2008, khi mở màn buổi trình diễn văn nghệ dành cho cựu sinh viên Việt Nam tại sân khấu Foothill ai là người sẽ hát bài quốc ca lịch sử: “Này sinh viên ơi…”

Hình ảnh minh họa

Bà quả phụ Nguyễn Tôn Hoàn, nhũ danh Phạm thị Bình, cũng vừa từ trần.

Xin trả lời. Ban tổ chức sẽ mời những ca sĩ và các sinh viên đã hiện diện vào một ngày lịch sử năm 1942 tại Hà Nội, cách đây 66 năm, khi bài Tiếng gọi sinh viên đã được trình diễn lần đầu tiên. Quí vị này hiện nay đã trên 80 tuổi. Sẽ cùng đứng lên cất tiếng gọi sinh viên nay đã trở thành tiếng gọi công dân. Và thêm một lần nữa, bài quốc ca VNCH sẽ được chính thức hát mở đầu cho buổi văn nghệ : “Lịch sử ngàn người viết “ vào chiều chủ nhật 6 tháng 4-2008 tại San Jose. Quí vị có thể hỏi rằng những vị niên trưởng đó là ai. Đó là bông hoa cẩm chướng Sài Gòn cùng với sự hiện diện của những ch àng trai của thập niên 40. Chúng tôi mời niên trưởng Nguyễn Khánh, Lâm lễ Trinh của miền Nam và Vũ văn Ước, Trần đỗ Cung của miền Bắc cùng tham dự. Để độc giả có thể hiểu rõ ý nghĩa của câu chuyện hơn nửa thế kỷ đã qua, chúng tôi xin nhắc lại đầu đuôi như sau về người nữ sinh viên đã hát bài quốc ca lần đầu tại thủ đô Hà Nội.

Vào đầu tháng 5 năm 2007, ban tổ chức ra mắt sách của luật sư Lâm Lễ Trinh tại San Jose có nhã ý mời đại tướng Nguyễn Khánh lên mở đầu diễn đàn. Vị quốc trưởng Việt Nam Cộng Hòa đã nhường danh dự cho một phụ nữ. Đó là bà bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn, nhũ danh Phan thị Bình. Bà cũng là một cư dân lâu năm tại Bắc California ít có dịp đến sinh hoạt với cộng đồng. Nhưng thực sự đây là một phụ nữ đã tham dự hoạt động đảng phái chính trị một thời gian rất dài. Bà tham gia phong trào sinh viên kháng Pháp đầu thập niên 40 cho đến nay vẫn còn là đảng viên với vai trò cố vấn. Thời gian hoạt động đã ghi lại đủ 66 năm, suốt chiều dài của một người từ lúc sinh ra cho đến lúc về hưu.

Trong 30 năm qua, người Việt quốc gia tha hương vẫn ôm mối u hoài, vẫn còn giữ mãi lá cờ vàng và bài quốc ca của miền Nam. Nhưng mấy ai biết được rằng những giọng ca nữ nào đã cất tiếng lần đầu tiên bản Tiếng Gọi Sinh Viên của một thời toàn dân đang chuẩn bị đứng lên chống Pháp.

Từ thuở xưa rất xa, trong Nam chưa có trường đại học, các thanh niên nam nữ của Sài Gòn muốn học thêm phải ra Hà Nội.

Thế chiến đệ nhị đang đi vào những giai đoạn cuối. Đồng Minh phản công từ Âu Châu qua Thái Bình Dương. Nhạc sĩ Nam Kỳ Lưu Hữu Phước soạn bài ca tiếng gọi sinh viên: “Này sinh viên ơi, đứng lên đáp lời sông núi. Đồng lòng cùng đi…”

Thanh niên sinh viên Việt Nam hàng ngày theo dõi tin tức chiến cuộc trên thế giới và nao nức muốn đứng lên làm lịch sử.

Vào một buổi sáng của năm 1942, có hai cô sinh viên Sài Gòn đứng giữa khuôn viên đại học Hà Thành cất tiếng hát bài ca bất hủ: Này sinh viên ơi! Đứng lên đáp lời sông núi.

Hiện diện trong những giây phút lịch sử đó có những chàng sinh thanh niên như Lâm lễ Trinh, Nguyễn Khánh,Trần đỗ Cung và cả cậu thiếu niên Hà nội Vũ văn Ước…Hai nữ sinh viên Sài Gòn lúc đó ở tuổi 19 và 20. Một người là chị của dược sĩ Nguyễn Văn Bẩy của San Jose. Bà chị hiện còn ở miền Nam California. Và một cô gái nhỏ bé khác là Phan Thị Bình của miền Bắc California. Cô sinh viên đứng lên đáp lời sông núi đó sau này đã thành hôn với sinh viên y khoa năm thứ sáu là anh Nguyễn Tôn Hoàn. Vợ là sinh viên phụ khoa với bằng cấp cô đỡ quốc gia và chồng là y khoa bác sĩ. Nhưng thời cuộc chuyển vần, thế chiến đệ nhị chấm dứt. Cuộc kháng chiến mùa thu bắt đầu, cả hai vợ chồng bác sĩ chẳng làm nghề y khoa mà đã cùng đi theo con đường cách mạng.

Lúc đó ở ngoài Bắc, Phạm Duy viết bài ca kháng chiến đầu tiên: Một mùa thu năm qua, cách mạng tiến ra đất Việt. Vợ chồng Bác Sĩ Hoàn bắt đầu hoạt động cách mạng trong Nam. Cuộc đời ba chìm bẩy nổi của một gia đình sinh viên Nam Kỳ đứng lên đáp lời sông núi đã đưa đẩy hai vợ chồng trẻ lưu lạc nơi đất khách quê người. Trải qua bao nhiêu năm từ Pháp qua Mỹ. Đến thời tướng Nguyễn Khánh cầm quyền thì bác sĩ Hoàn đã có cơ hội về Việt Nam giữ chức vụ Phó Thủ Tướng. Nhưng sau đó việc tham chính cũng không được lâu dài, ông bà trở lại Hoa Kỳ và làm người dân lưu vong trước khi miền Nam thất thủ.

Sau cuộc phong ba đổi đời tháng 4 năm 1975, những người Việt di tản đến miền Bắc Cali đôi khi có dịp ghé tiệm ăn Mekong trên con đường chính của thành phố Mt.View sẽ gặp ông bà Nguyễn Tôn Hoàn. Đôi vợ chồng sinh viên ngày xưa vẫn còn hoạt động chính trị bền bỉ một lòng với đất nước. Bây giờ lại có thêm thành tích 19 năm làm ăn trong lãnh vực nhà hàng.

Những chính khách Việt Nam không có duyên số với đất nước như bác sĩ Hoàn bỏ nước ra đi tháng trước thì tháng sau lại đến lượt đại tướng Nguyễn Khánh ra đi. Ông phó thủ tướng Hoàn đi mở nhà hàng ở Mỹ thì ông quốc trưởng Khánh cũng đi mở nhà hàng bên Tây. Cho đến năm 1975, vị thủ tướng cuối cùng là ông Nguyễn Bá Cẩn đến Bắc Cali đã nhận job trông nom việc điều hành một cây xăng. Đôi khi cây xăng thiếu người thì chủ tịch hạ viện đồng thời là thủ tướng cũng sẵn sàng đứng giữa trời mà đổ xăng full serve cho thiên hạ.

Vào cái thời đó các cây xăng đều phải có người phục vụ. Lâu lâu bác sĩ phó thủ tướng Nguyễn Tôn Hoàn chạy đến đổ xăng của thủ tướng Nguyễn bá Cẩn để gọi là có thêm chút tình đồng hương. Ông Phó đi đổ xăng bên ông Chánh để rồi vào buổi chiều cuối năm, Anh chị thủ tướng đến ăn ở nhà hàng anh chị phó thủ tướng ở nơi đất khách quê người. Những nhà chính trị, những chính khách cao cấp và cao niên của một thời oanh liệt gặp lại nhau để ngồi nói chuyện Nam Kỳ. Cho đến mùa quốc hận oan nghiệt năm nay qua các đề tài Về nguồn và Thức tỉnh của luật sư Lâm Lễ Trinh, những người muôn năm cũ lại có dịp gặp nhau ở San Jose.

Xem ra, vị đại tướng quốc trưởng nổi danh một thời lại là người ít tuổi nhất. “Chàng”vào năm 2007 chỉ mới có 83 mùa xuân đã lái xe từ Sacramento xuống. Hỏi rằng thế ai ngồi bên cạnh, niên trưởng Nguyễn Khánh trả lời rằng trước sau thì vẫn có một bà vợ Bắc Kỳ từ thời còn là sĩ quan cấp úy ở Hà Nội. Bây giờ nàng vẫn là người quản giáo giữ cho chàng luôn luôn Thức tỉnh mà Về nguồn. Đó là tên các tác phẫm của tác giả Lâm Lễ Trinh, dù tung hoành ngang dọc với vai trò phóng viên của chính trường trong buổi hoàng hôn, niên kỷ cũng đã 84. Nhưng tất cả đều thua bà chị phu nhân của bác sĩ Nguyễn Tôn Hoàn vào năm 2007 đã 85.

Chiều thứ bẩy khi lên nói chuyện trong buổi ra mắt sách đầy hồi tưởng của lịch sử, Bác gái Nguyễn Tôn Hoàn như lửa đốt trong lòng. Tối thứ sáu đứa cháu gái xinh đẹp của bà ngoại đi cắm trại đã gặp tai nạn bị phỏng cấp ba cháy cả hai tay.

Bà ngoại vừa trông cháu nhỏ cho cả nhà túa vào nhà thương mà lại còn phải soạn bài nói chuyện. Ngồi giữa hội trường bàn chuyện lịch sử mà lòng bà ngoại vẫn còn xao xuyến vì đứa cháu gái bị tai nạn.

Từ bà ngoại Nguyễn Tôn Hoàn, cành hoa cẩm chướng 85 năm, người phụ nữ một đời làm cách mạng khi bước lên diễn đàn đã trở lại thành cô Phan Thị Bình của 65 năm trước tại Hà Nội. Cô sinh viên của nhà thương miền Bắc ngày xưa, tóc xanh xõa trên vai đứng hát bài ca kêu gọi tuổi trẻ lên đường.

Sáu mươi lăm năm sau, “nàng” lại một lần nữa lên tiếng kêu gọi tuổi trẻ ở quê nhà Việt Nam hãy đứng lên làm lịch s ử cho thế kỷ thứ 21.

Cái bục thuyết trình hội trường hơi cao. Cậu Nguyễn Khánh hào hoa phong nhã đứng lên lấy tay đỡ cho cô Phan thị Bình bước xuống. Hình ảnh như vẫn còn không khí Hà nội hơn 60 năm về trước.

Trong số các phụ nữ Việt Nam ở miền Bắc California ít ai trải qua cuộc đời cách mạng với sinh hoạt đảng phái lâu dài hơn bà Nguyễn Tôn Hoàn. Mười chín tuổi đã đi theo chàng và đi theo cách mạng. Suốt cuộc đời nổi trôi đất khách quê người, trải qua 19 năm lấy nhà hàng ẩm thực để làm sinh kế lo cho chồng, cho con và cho cháu. Bây giờ bà già 85 với chiếc gối kê ở chỗ ngồi, một cái gối dựa lưng vẫn còn lái xe van Hoa Kỳ to tướng để ngược xuôi từ Los Altos ở miền bắc xuống Los Angeles ở miền Nam thăm cháu và họp đảng. Bà già vẫn thường lái xe tỉnh queo.

Nhưng hôm nay thì tấm lòng cách mạng sắt đá xem chừng sao xuyến nhiều lắm rồi. Hai cánh tay đứa cháu gái bị phỏng nặng. Biết bao lần sẽ phải giải phẫu thay da. Ôi những đứa con gái, những đứa cháu gái cưng của bà. Gia đình Việt Nam ở nước Mỹ mà nói chuyện toàn bằng tiếng Tây. Con với cháu vẫn la rầy bà ngoại:

“A lô” Măng tưởng là măng còn trẻ lắm sao, Măng đi họp gì mà 2 giờ sáng chưa về “

Mùa lễ Mothers’ Day năm 2007 đứa cháu trưởng nữ của con gái bà nằm trong nhà thương. Ai sẽ mua tặng bà ngoại cành hoa carnation màu hồng thắm.

Một ngày của mẹ đầy hệ lụy đã làm nhỏ lệ cho cành hoa cẩm chướng 85 tuổi.

“Này sinh viên ơi! Đứng lên đáp lời sông núi, đồng lòng cùng đi..” Sông núi hôm nay là sông núi nào… Ở bên kia chân trời con sông Cửu long Giang rồng thiêng chín khúc nay đã cạn giòng. Ở bên này bờ biển Thái bình Dương chúng ta chỉ còn rặng núi Rocky với con sông Sacramento mùa này cũng chẳng còn đủ nước cho vùng Bay. Sau mùa lễ của mẹ năm nay, bông hoa cẩm chướng 85 năm sẽ lại một mình lái xe van tất tả trên xa lộ số 5 xuống miền Nam thăm con cháu. Nếu có ai không biết mà hỏi thăm thì chỉ làm bà nhớ lại anh sinh viên y khoa năm thứ 6 rất đẹp trai tên là Nguyễn tôn Hoàn. Sau ngày của Mẹ là đến ngày của Cha. Hoa của Mẹ là hoa Cẩm Chướng, Carnation. Hoa của cha là hoa Hồng. Còn sống thì mầu đỏ mầu hồng, đã đi xa thì mầu trắng. Bà ngoại sẵn sàng đi xa vạn dặm để nhắc nhở con cháu về một bông hồng trắng cho người tình bây giờ đã đi thật là xa….

Hồng trắng đã ra đi, bây giờ
Đóa hoa cẩm chướng cũng bay về trời

Giao Chỉ San Jose.

Cindy Chavez, trở về Cố Hương

Cuối tháng 11 năm 2024, bà Cindy Chavez, giám sát viên khu số 2 của Quận hạt Santa Clara, sẽ chấm dứt chức vụ và di chuyển về tiểu bang New Mexico để nhận công việc mới. Bà đã trải qua ba nhiệm kỳ hoàn tất công tác nội trợ cho khu vực quan trọng của kinh đô điện tử toàn thế giới. Từ một cô sinh viên trẻ tuổi sinh ra tại New Mexico, bà đến San Jose theo học tại SJSU và xây dựng sự nghiệp chính trị từ thành phố qua quận hạt. Năm nay 60 tuổi, bà trở về và tiếp tục làm việc tại cố hương.

Người phụ nữ gốc Mexico này đã trải qua nhiều năm làm nghị viên, rồi phó thị trưởng San Jose. Sau đó, bà đảm nhiệm ba nhiệm kỳ làm giám sát viên Quận Santa Clara trong 12 năm. Khi ra đi, bà Cindy Chavez đã để lại rất nhiều tình cảm của biết bao sắc dân địa phương, bao gồm cả cộng đồng người Việt tị nạn.

Riêng về công việc quản trị khu số 2 của Quận, nơi có 400.000 dân, nay bà sẽ làm quản trị viên cho quận lớn nhất ở New Mexico là Bernalillo với 672.000 dân. Sự khác biệt là từ công tác chính trị chuyển sang nhiệm vụ quản trị hành chánh. Các sắc dân địa phương thường biết đến chính khách qua các kỳ bầu cử, nhưng đối với riêng các giám sát viên quận hạt, mối liên hệ tình cảm lại nhiều hơn danh nghĩa cử tri.

Bà Chavez ra đi là một sự mất mát quan trọng của cả cộng đồng. Chúng tôi còn nhớ lại câu chuyện hơn 20 năm trước, khi có dịp gặp Cindy, phó thị trưởng San Jose đến tham dự buổi ra mắt dự án Việt Museum tại nhà hàng Kobe do luật sư Đinh Thành Châu bảo trợ. Hôm đó, đại tá không quân Vũ Văn Ước hát một bài tình ca tiếng Mexico giọng Tây Ban Nha để tặng cho cô dân cử trẻ tuổi, làm quen với cộng đồng Việt Nam. Tháng sau, cô dân cử thành phố tiếp tục tò mò đến thăm Khu bảo tàng bắt đầu triển lãm trên đường Park.

Ngày nay, Việt Museum chính thức hình thành trong San Jose History Park, nhưng các nhân vật cũ của chúng tôi đã lần lượt ra đi. Đối với riêng cơ quan IRCC, Việt Museum và Dân Sinh Media, chúng tôi đặc biệt trân trọng sự yểm trợ của Quận hạt Santa Clara trong suốt 30 năm công tác hỗ trợ dịch vụ di dân và tị nạn. Tuy nhiên, thành quả cụ thể đáng ghi nhận là tình cảm của hai vị giám sát, ông Dave Cortese và bà Cindy Chavez, đã xây dựng cho cộng đồng Việt một trung tâm dịch vụ Việt-Mỹ trị giá 70 triệu Mỹ kim. Thêm vào đó, Quận hạt đã dành số ngân khoản quan trọng hoàn tất bức tường Chiến sĩ Mỹ-Việt trong chiến tranh Việt Nam tại Vườn Truyền Thống Việt.

Chúng tôi phải thành thực ghi nhận rằng trong số 58 quận hạt tại California và tổng số 3071 quận hạt toàn quốc, không nơi nào có được một trung tâm danh dự như thế. Thêm một ý nghĩa đáng trân trọng là bà giám sát viên hết nhiệm kỳ đã tin tưởng và yểm trợ cho cô luật sư goc Viet Betty Duong tranh cử thay thế để tiếp tục con đường làm việc cho các sắc dân thuộc khu số 2. Một quyết định rất có tình và hợp lý. Phần còn lại do Trời quyết định.;Phần bà Chavez, gia đình nhà cửa vẫn còn ở San Jose, người sẽ trở lại…..

Cindy Chavez, Returning to Her Roots

At the end of November 2024, Cindy Chavez, supervisor of District 2 in Santa Clara County, will step down from her position and move to New Mexico to take on a new role. She has completed three terms serving this critical region in the heart of the global tech capital. From a young student born in New Mexico, she came to San Jose to attend SJSU and built her political career from the city to the county level. Now, at 60 years old, she returns to her roots to continue her work.

This woman of Latino descent spent years as a councilmember and then as vice mayor of San Jose. After that, she served three terms as a Santa Clara County supervisor, a total of 12 years. When she departs, Cindy Chavez will leave behind the warm sentiments of many local communities, including the Vietnamese refugee community.

In her role overseeing District 2, which has 400,000 residents, she will now transition to becoming an administrator for Bernalillo, the largest county in New Mexico, with 672,000 residents. This marks a shift from political work to administrative governance. While local communities often recognize politicians through elections, for county supervisors, the relationships tend to go beyond just the voter-candidate dynamic, forming more personal connections.

Cindy Chavez’s departure is a significant loss for the entire community. We fondly recall more than 20 years ago when we had the chance to meet Cindy, then vice mayor of San Jose, at the launch of the Viet Museum project at Kobe Restaurant, sponsored by attorney Dinh Thanh Chau. That day, Colonel Vu Van Uoc sang a Mexican love song in Spanish to welcome the young public official to the Vietnamese community. The following month, this curious city councilmember continued her interest by visiting the exhibition at the Museum site on Park Avenue.

Today, the Viet Museum is officially part of the San Jose History Park, but many of our original figures have since passed. For IRCC, the Viet Museum, and Dan Sinh Media, we especially appreciate the support Santa Clara County has provided over 30 years of assisting refugee and immigrant services. Notably, the deep care from two key supervisors, Dave Cortese and Cindy Chavez, helped the Vietnamese community build a Vietnamese-American service center worth 70 million dollars. Additionally, the county allocated significant funds to complete the Vietnam War Veterans Memorial at the Viet Heritage Garden.

We must sincerely acknowledge that among the 58 counties in California and the total 3,071 counties nationwide, no other place has such an honorary center. Another noteworthy gesture is that Supervisor Chavez, upon completing her term, has endorsed and supported attorney Betty Duong, a Vietnamese-American candidate, to succeed her and continue working for the diverse communities in District 2. It was a thoughtful and sensible decision, and the rest will be left to fate.   

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393

Kính gửi quý vị trong phái đoàn tham dự ngày sinh nhật Tổng Thống 39

Chúng tôi vô cùng cảm động ghi nhận tin tức các bạn đi về bình yên, 

được đón tiếp tốt đẹp, và mọi chuyện đúng như chúng ta cùng mong muốn. 

Chân thành cảm ơn tất cả các bạn. Lời cảm ơn chân tình gửi đến từng quý vị.

Kính mời góp sức với chúng tôi trong chương trình đóng góp và thăm viếng 

Museum và thư viện của 5 vị tổng thống trong chiến tranh Việt Nam và 5 vị thời hậu chiến.

Đồng thời kính mời quý vị tham dự thành thân hữu hội viên của tổ chức IRCC, Việt Museum và Dân Sinh Media.

Trân trọng kính mời. 

Vu van Loc

Ông Carter của chúng tôi

Khi người Việt di tản đến Hoa Kỳ là gặp ngay vị tổng thống hiền lành nhất trong số 40 vị lãnh đạo trải qua khoảng 300 năm lập quốc. Ông Jimmy Carter đứng thứ 39, và ông Reagan đóng vai thứ 40. Sau nhiệm kỳ đầu tiên, ông Dân chủ Carter tranh cử nhiệm kỳ hai, Ông Reagan phe Cộng hòa từ CA nhảy ra tranh cử. Dân Việt vẫn chưa quen với lịch sử chính trị Hoa Kỳ, chợt đọc báo thấy tay ký giả viết phiếm luận vui đùa đưa tin rằng, nước Mỹ chúng ta hết nhân tài nên kỳ này có ông kép hát hạng B tranh cử với ông tổng thống bán đậu phộng tại GA, Atlanta.

Bác Carter của chúng tôi vì không thành công trong vụ trực thăng vận biệt kích tại Trung Đông nên chịu thua ông Cowboy Reagan. Nhưng cả hai vị tổng thống Dân chủ và Cộng hòa đều là ân nhân của người Việt tị nạn. Trong nhiệm kỳ ngắn ngủi của bác Carter, biết bao nhiêu thuyền nhân đã may mắn tìm thấy tự do.

Vào một buổi chiều mưa gió, đồng bào ta biểu tình khóc cho thuyền nhân. Bác Carter đã chợt nghe thấy tiếng than khóc, ông tìm xem lại những tờ báo. Bác biết tin tàu chiến Mỹ gặp thuyền nhân trên Biển Đông chỉ tiếp tế nhưng không vớt. Carter bèn ra lệnh vớt. Ông đi họp quốc tế, hội nghị nào ông cũng nhắc nhở các nước nhận thuyền nhân, phần Hoa Kỳ đã tăng cấp khoản gấp đôi. Ông ký Refugee Act chính thức đón người tị nạn vào Mỹ.

Bác bay qua Hà Nội tuyên bố sẵn sàng giúp tái thiết sau chiến tranh. Mấy tay lãnh đạo cộng sản say men chiến thắng đòi bồi thường, Mỹ bèn tuyệt giao và cấm vận. Nước Việt Nam chiến thắng và thống nhất trở thành quốc gia độc tài bao cấp khốn nạn. Dân Sài Gòn miền Nam phải từ biệt những cột đèn ở lại và lần lượt ra đi khi nghe tin có tàu chiến Mỹ đang chờ đợi ngoài khơi Thái Bình Dương.

Xin ghi thêm câu chuyện bên lề. Khi chúng tôi đến định cư tại San Jose, có gặp ông dân biểu địa phương thấy Việt Nam bị cấm vận nên tuyên bố Mỹ nên tha tội cho Hà Nội vì dân Sài Gòn phải ăn toàn bo bo. Anh em ta biểu tình chống dân biểu San Jose. Tôi có dịp thảo luận với văn phòng dân cử và gặp cô sinh viên luật tập sự tại đây. Cô có tên là Zoe Lofgren. Mới ngày nào mà nay đã trên 40 năm, bà Zoe này đã trở thành vị dân biểu cao niên của miền Bắc CA.

Khi San Jose thành lập Viện Bảo Tàng Thuyền Nhân, bên nhờ bà Zoe mời tổng thống Carter về dự lễ khánh thành. Đúng dịp này, ông bận đi thu xếp hòa đàm bên Do Thái nên đã đến Atlanta thu một đoạn phim ân tình gửi cho Museum đầu tiên trên thế giới ghi danh Thuyền Nhân. Suốt từ ngày đó đã trải qua 2 thập niên, chúng tôi vẫn mong có dịp đến thăm viếng ngài tổng thống của thuyền nhân nhưng chưa có dịp. Nào ngờ đầu tháng 10 năm nay 2024 đã có cơ hội tổ chức phái đoàn Việt Nam về dự ngày sinh nhật 100 tuổi của tổng thống Carter.

Tại lầu tầng 2 của Museum Việt San Jose có một bản đồ Con Đường Tự Do ghi rõ 20 năm lịch sử thuyền nhân với thống kê 5 đợt ra đi. Tổng cộng 964 ngàn người tìm thấy tự do. 

Chúng tôi hiện cũng có chương trình thực hiện các tài liệu triển lãm đặc biệt về chiến tranh Việt Nam, về cuộc ra đi tìm tự do sau chiến tranh. Đề tài người Việt ra đi đem theo những gì từ đất nước và đã để lại những gì tại quê hương.

Đem theo văn hóa, lá cờ vàng và tấm áo dài, bát phở và khúc bánh mì ăn sáng. Để lại những trại tù, thời bao cấp tem phiếu với kinh tế mới, đổi tiền và đánh tư sản. Tất cả những tài liệu đó sẽ đúc kết thành hình thức triển lãm đặt tại 10 museum và thư viện của 10 vị tổng thống Hoa Kỳ. 5 vị trong thời chiến tranh Việt Nam và 5 vị trong thời hậu chiến. Công việc này sẽ hoàn tất trước và sau 30 tháng tư năm 2025. Xin toàn thể đồng bào tiếp tay.

Sau đây là bản tường thuật rất đầy đủ của Thái Hà về chuyến đi dự 100 năm mừng tuổi tổng thống Carter:

. Phái đoàn chúng tôi bay từ 3 nơi về Atlanta. Gia đình anh Nam Phạm đi từ Boston. Đoàn làm phim và nhà báo từ Nam CA. Chúng tôi bay đêm từ SF hôm trước red eye flight on Sept 30 lúc 10:30 PM và đáp xuống phi trường ATL lúc 6:30 AM . Về đến hotel check in vài tiếng đủ để ăn sáng, sửa soạn cũng kịp giờ đến The Carter Presidential Center lúc 11:30 AM theo chương trình ấn định .

Đại diện Trung Tâm gồm có Dr Evans , Cô Amy và một vài nhân viên ân cần tiếp đón chúng tôi tại lobby và đưa chúng tôi viếng thăm Jimmy Carter Presidential Library and Museum. Trung Tâm này thành lập năm 1986 thuộc downtown Atlanta . Phong cảnh chung quanh rất thiên nhiên hữu tình, tọa lạc giữa  Freedom Park xanh mướt. Đi 1 vòng thăm viện bảo tàng và thư viện khoảng 45 phút, sau đó chương trình nói chuyện  và trao quà được diễn ra ngay trong khu vực triển lãm nói về những dự án nhân đạo của Ngài : Protecting Human Rights , Compassion, Healing Viet Nam … BTC để sẵn 1 bàn dài cho phái đoàn triển lãm plaque tri ân, poster của bác Lộc thiết kế, flyers và lịch 2025 của Việt Museum.Riêng chiếc tàu vượt biên được đặt riêng trang trọng trên 1 cái bục và Tôi không quên gắn thêm cờ việt Mỹ cùng pin logo việt museum lên chiếc tàu. Ai cũng trầm trồ chụp ảnh và thán phục ý nghĩa của chiếc ghe .  Phái đoàn có khoảng 30 mn – 45 mn để trình bày chia sẻ và trao quà . Mỗi đại diện hội đoàn gồm có CDNVQG Georgia , 3 LTV Productions ( sản xuất film tài liệu the book of death ) với Jenny Thái, Alan Vo và Dr Thanh Long, đại diện Báo Los Angeles Tribune – Dr Emily Lê Trân, va Anh Nam Phạm từ Boston( cựu thứ trưởng bộ thương mại tiểu bang Massachusetts ) và phu nhân – đều lần lượt được mời lên phát biểu. Cũng có sự hiện diện của phái đoàn cộng đồng người Việt tại Atlanta.Riêng Việt Museum được Trung Tâm đặc biệt dành phần đúc kết chương trình và trao chi phiếu yểm trợ 10 ngàn US. Mọi người tham dự đều thấy rõ sự trân trọng và quan tâm của The Carter Center dành cho phái đoàn thăm viếng khi họ đã nhận thấy rõ mục đích tri ân ăn quả nhớ kẻ trồng cây của những đại diện tỵ nạn. Sau khi chào từ giã , chúng tôi ra cửa rời khỏi trung tâm thì 4 cô trong nhóm mặc áo dài đều quỳ trước sân cỏ chắp tay và cầu nguyện sức khỏe cho Ngài Tổng Thống . Ngay sau đó tình cờ TV Fox news đến trước cổng chính chờ đón con trai của President Carter, thấy chúng tôi mặc áo dài nên đã tiến tới hỏi chuyện . Alan Vo và Dr Emily Trần đã trả lời phỏng vấn của Fox News khoảng 15 mn và tất cả chúng tôi cùng kết thúc buổi phỏng vấn bằng lời chúc đồng loạt Happy Birthday President Carter trên TV. Sau đây là phần phát biểu của Thái Hà đại diện IRCC/ Việt Museum và Dân Sinh Media tại San Jose CA.   My name is Tana Thái Hà- a board member of Việt Museum in SJ, CA . As a boat people refugee myself, I am so honored and grateful to have the opportunity to speak at this special occasion of President Jimmy Carter’s 100th birthday -who served as the honorary president of the Vietnamese boat people . In 1975, over one million Vietnamese citizens were exiled from their home country, forced to sail aimlessly into the sea, in search of freedom, enduring perilous journeys across Southeast Asia.  Throughout the next two decades, hundreds of thousands of Vietnamese refugees found themselves either stuck in overcrowded refugee camps across Southeast Asia or, even worse, lost at sea. President Jimmy Carter wasted little time stepping in to right these wrongs.In 1979, President Carter took decisive action, ordering the U.S. Navy to rescue refugees stranded at sea and increased the immigration quota, allowing boat people to safely find refuge in the United States. He also urged other countries to allow Vietnamese refugees into their borders. The Vietnamese refugees and boat people around the globe will forever remember the humanitarian spirit of President Carter and also the kindness of the American people. It is because of President Carter’s advocacy that Vietnamese communities continue to grow and thrive across the nation.On behalf of  Mr. Vũ Văn Lộc, the founder of Viet Museum, a 91 year old veteran and former colonel of the Army of the Republic of VN, and all Vietnamese people in the United States, we wish you, our 39th President Jimmy Carter, a wonderful 100th birthday.We will never forget the generosity that you and all American people showed to us during that time and, for that, we express our eternal gratitude. Thank you for your past and continued support of our people. Let me end this note with an uplifting quote from President Carter  “ I have one life and one chance to make it count for something… My faith demands that I do whatever I can, wherever I am, whenever I can, for as long as I can, with whatever I have, to try to make a difference.”Quả là chuyến đi lịch sử quý giá may mắn được thực hiện khi Tổng Thống còn sống vì con trai Ngài có trả lời với media rằng Ngài tuyên bố sẽ cố gắng sống qua ngày bầu cử …Anh Nam Phạm (Boston)có đề nghị người Việt tỵ nạn vượt biên nên gây quỹ để cải tiến khu vực dành cho chiến tranh VN biến thành khu lịch sử thuyền nhân vì mỗi năm có bao nhiêu triệu người viếng thăm museum này và đó là cách bảo tồn lịch sử VNCH qua các thế hệ hữu hiệu hơn . Cá nhân tôi hoan nghênh ý tưởng này và nếu được góp phần xây dựng lịch sử tỵ nạn ngay trong Carter Presidential museum thì quả là 1 Vinh Hạnh và Ơn Huệ lớn cho tập thể người việt tỵ nạn Hải Ngoại.  Được biết President Carter đang dưỡng bệnh tại Tư gia tại Plains, GA cách trung tâm khoảng 2.5 hrs lái xe . BTC có cho địa chỉ nhà riêng của Ngài nhưng vì chúng tôi phải bay về lúc chiều tối nên không kịp giờ đi ngang để chụp ảnh quay phim tài liệu. Được biết vào buổi chiều cùng ngày Oct 1, gia đình thân nhân của Ngài khoảng 30 người sẽ họp mặt tại tư gia mừng sinh nhật 100 Tuổi của Ngài. –

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393

 – Giao Chỉ

Các Niên Trưởng Đồng Đế cho biết Bà Hồ Ngọc Cẩn , nhũ danh Nguyễn Thị Cảnh vừa ra đi sáng hôm nay 30 / O8/ 2024 tại Stevenson Ranch , Nam California Hoa Kỳ . Nguyện Cầu Linh Hồn Bà sớm về nước Trời hưởng Nhan Thánh Chúa và bình an trong chốn Thiên Đàng . Amen !
 
Đại Tá Hồ Ngọc Cẩn – Người vợ lính ở Thủ Đức
 
Mùa xuân năm 1959 . Họ đạo Thủ Đức có đám cưới nhà quê . Cô dâu Nguyễn Thị Cảnh mỗi tuần giúp lễ và công tác thiện nguyện cho nhà Thờ . Chú rể là anh Trung sĩ huấn luyện viên của trường bộ binh Thủ Đức .
 
Cha làm phép hôn phối . Họ Đạo tham dự và chúc mừng . Bên nhà gái theo đạo từ thuở xa xưa . Bên nhà trai cũng là gia đình Thiên Chúa Giáo . Cô gái quê ở Thủ Đức , 18 tuổi còn ở với mẹ . Cậu trai 20 tuổi xa nhà từ lâu . Cha cậu là Hạ sĩ quan , gửi con vào Thiếu sinh quân Gia Định từ lúc 13 tuổi . Khi trưởng thành , anh Thiếu sinh quân nhập ngũ . Đi lính năm 1956 . Mấy năm sau đeo lon Trung sĩ .
 
Quê anh ở Rạch Giá , làng Vĩnh Thanh Long , sau này là vùng Chương Thiện . Ngày đám cưới , ông già từ quê lên đại diện nhà trai . Đứng trước bàn thờ , Cha xứ hỏi rằng anh Quân nhân này có nhận cô gái làm vợ không . Chú rể đáp thưa có . Cha hỏi cô gái có nhận anh Trung sĩ này làm chồng , no đói có nhau , gian khổ có nhau ? Cô gái Thủ Đức vui mừng thưa có . Anh Trung sĩ Rạch Giá phục vụ trường bộ binh , đi lễ nhà thờ gặp cô gái xóm đạo Thủ Đức nên kết nghĩa vợ chồng . Cô gái thề trước nhà Chúa , có cả họ Đạo chứng kiến .
 
Cô đã giữ trọn đời làm vợ người lính . Từ vợ Trung sĩ trại gia binh cho đến phu nhân Đại tá trong dinh Tỉnh trưởng . Cô theo chồng đi khắp 4 phương suốt 16 năm chinh chiến , để rồi 30 tháng 4 năm 1975 trở thành vợ người tử tội .
 
Cô đem con trở về Thủ Đức lánh nạn chờ ngày chồng bị xử bắn . Dù thăng cấp , dù thắng hay bại , dù sống hay chết , chồng cô vẫn là người anh hùng . Cô mãi mãi vẫn là người vợ lính . Anh lính đầu đời chinh phu của cô , lúc lấy nhau đeo lon Trung sĩ và khi ra đi đeo lon Đại tá . Thủy chung cô vẫn sống đời vợ lính . Chồng của cô là Đại tá Hồ Ngọc Cẩn .
 
Hiện nay cô vợ lính gốc Thủ Đức , sau khi tìm đường vượt biên , đem con trai duy nhứt qua Bidong , Mã Lai rồi vào Mỹ sống ở Nam Cali . Cô may thuê , bán quán nuôi con . Con trai lập gia đình có 2 cháu . Người vợ lính năm xưa từ 1975 đến nay , ở vậy thờ chồng , đã trở thành bà nội ở chung một nhà với con cháu . Suốt đời vẫn nghèo , nghèo từ Trung sĩ mà nghèo lên Đại tá . Nghèo từ Thủ Đức mà nghèo qua Chương Thiện . Nghèo từ Việt Nam mà đem theo cái nghèo qua Mỹ . Bởi vì suốt đời chỉ là người vợ lính .
 
Một đời chinh chiến . Chuyện người chồng.
 
Hồ Ngọc Cẩn sinh ngày 24 tháng 3 năm 1938 . Xuất thân Thiếu sinh quân Gia Định , rồi nhập ngũ và lên cấp Trung sĩ , huấn luyện viên vũ khí tại trường Bộ binh . Sau khi lập gia đình có 1 con thì anh Trung sĩ tìm cách tiến thân , xin vào học lớp Sĩ quan đặc biệt tại Đồng Đế . Từ anh sinh viên sĩ quan Đồng Đế 1960 cho đến 15 năm sau , Hồ Ngọc Cẩn trở thành Đại tá Tỉnh trưởng kiêm Tiểu khu trưởng Chương Thiện , hầu hết cấp bậc đều lên tại mặt trận . Ông đã từng mang mầu áo của Biệt động quân và các sư đoàn Bộ binh . Huy chương và chiến công nhiều vô kể .
 
Suốt một đời chinh chiến từ Trung đội trưởng lên đến Trung đoàn trưởng , Hồ ngọc Cẩn tung hoành khắp Hậu giang và Tiền giang . Năm 1972 ông Thiệu cho lệnh toàn thể sư đoàn 21 từ miền Tây lên tiếp tay cho quân đoàn III , giải tỏa An Lộc . Lại cho lệnh tăng cường thêm 1 Trung đoàn của Sư đoàn 9 . Tư lệnh quân khu , ông Trưởng ( Trung Tướng Ngô Quang Trưởng) nói với ông Lạc (Chuẩn Tướng Huỳnh Văn Lạc) sư đoàn 9 đưa 1 Trung đoàn nào coi cho được .
 
Trung tá Hồ ngọc Cẩn dẫn Trung đoàn 15 lên đường . Trung đoàn ông Cẩn phối hợp cùng nhẩy dù đánh dọc đường 13 tiến vào An Lộc . Anh Đại úy đại đội trưởng của Trung đoàn , suốt mấy tuần giằng co với địch trước phòng tuyến của Tướng Hưng , Tư lệnh An Lộc , nhưng chưa vào được . Lính hai bên chết đều chôn tại chỗ . Thiết vận xa M113 của ta còn phải lui lại phía sau . Chỉ có bộ binh của Trung đoàn 15 nằm chịu trận ở tiền tuyến . Anh sĩ quan kể lại, chợt thấy có một M113 của ta gầm gừ đi tới .
 
A , tay này ngon .
Chợt thấy một ông xếp từ thiết vận xa bước ra , phóng tới phòng tuyến của đại đội . Nhìn ra ông Trung đoàn trưởng Hồ Ngọc Cẩn . Ông quan sát trận địa rồi hô quân tiến vào . Cùng với tiền đạo của Nhẩy dù , Trung đoàn 15 bắt tay với lính phòng thủ An Lộc . Sau khi Bình Long trở thành Bình Long Anh Dũng , ông Thiệu hứa cho mỗi người lên 1 cấp .
 
Trung tá Hồ Ngọc Cẩn ngoài 30 tuổi đeo lon Đại tá , trở về trong vinh quang tại bản doanh Sa Đéc . Rồi ông được đưa về làm Tiểu khu trưởng Chương Thiện . Vùng đất này là sinh quán của ông ngày xưa . Cho đến 30 tháng 4-1975 Sài Gòn đã đầu hàng , nhưng Chương Thiện chưa nhận được lệnh Cần Thơ , nên Chương Thiện chưa chịu hàng .

 
Chiều 29 sang 30 tháng 4 , Tiểu khu trưởng vẫn còn bay trực thăng chỉ huy . Khi radio Sài Gòn tiếp vận về tin buông súng , các đơn vị bên ta rã ngũ . Lính tráng từ Tiểu khu và dinh Tỉnh trưởng tan hàng , Đại tá Tiểu khu trưởng Hồ Ngọc Cẩn bị lính cộng sản vây quanh khi còn ngồi trên xe Jeep với vũ khí , quân phục cấp bậc đầy đủ . Câu chuyện về giờ phút cuối cùng của người chồng , đã được người vợ kể lại cho chúng tôi . Thực là một kỷ niệm hết sức bi thảm .
 
Giây phút cuối của Chương Thiện,
 
Bà Cẩn với âm hưởng của miền quê Thủ Đức kể lại qua điện thoại . Cô Cảnh nói rằng suốt cuộc đời chưa ai hỏi thăm người thiếu phụ Thủ Đức về một thời để yêu và một thời để chết . Bà nói :
 
“ Kể lại cho bác rõ , những ngày cuối cùng nhà em vẫn hành quân . Đánh nhau ngay trong Tiểu khu . Anh Cẩn vẫn còn bay hành quân . Nhà bị pháo kích . Tuy gọi là dinh Tỉnh trưởng nhưng cũng chỉ là ngôi nhà thường . Chiều 30 tháng 4 mẹ con em theo các chú lính chạy ra ngoài . Đi lẫn vào dân . Ở Chương Thiện không ai biết em là vợ Tỉnh trưởng . Ai cũng tưởng là vợ lính . Từ xa ngó lại mẹ con em thấy anh Cẩn bị chúng bắt giải đi . Bà con kéo mẹ con em tìm đường chạy về Cần Thơ . Chú lính nói rằng bà không đem con chạy đi chúng nó bắt thì khổ . Em dẫn thằng con nhỏ chạy bộ . Mẹ con vừa đi vừa khóc . Hình ảnh cuối cùng thằng con hơn 10 tuổi nhìn thấy bố ngồi trên xe Jeep , Việt cộng cầm súng vây quanh . Bước xuống xe , anh không chống cự , không dùng dằng , không nói năng . Đưa mắt nhìn về phía dân ở xa , giơ tay phất nhẹ . Như một dấu hiệu mơ hồ cho vợ con . Chạy đi . Đó là hình ảnh cuối cùng đã gần 40 năm qua .
 
Từ đó đến nay mẹ con không bao giờ gặp lại . Thân nhân bên anh Cẩn , mẹ và các chị giữ không cho em và con trai ra mặt . Sợ bị bắt . Được tin anh ra tòa nhận án tử hình . Rồi tin anh bị xử bắn . Thời gian anh bị giam , gia đình bên anh có đi tiếp tế nhưng không thấy mặt . Chỉ giao tiếp tế cho công an rồi về . Hôm anh bị bắn ở sân vận động Cần Thơ , gia đình cũng không ai được báo tin riêng , nhưng tất cả dân Tây Đô đều biết . Mỗi nhà được loan báo gửi một người đi coi . Bà chị họ đi xem thằng em bị bắn . Chị kể lại là không khí im lặng . Từ xa , nhìn qua nước mắt và nín thở . Chị thấy chú Cẩn mặc quần áo thường dân tỏ ý không cần bịt mắt . Nhưng bọn cộng sản vẫn bịt mắt . Bác hỏi em , bà chị có kể lại rõ ràng ngày xử bắn 14 tháng 8 năm 1975 .
 
Mỗi lần nói đến là chị em lại khóc , nên cũng không có gì mà kể lại . Chúng bịt miệng , bịt mắt nên anh Cẩn đâu có nói năng gì . Suốt cuộc đời đi đánh nhau anh vẫn lầm lì như vậy . Vẫn lầm lì chịu bị bắt , không giơ tay đầu hàng , không khai báo , không nói năng gì cho đến chết . Anh làm Trung đội trưởng , Đại đội trưởng , Tiểu đoàn trưởng , Trung đoàn trưởng rồi đến Tiểu khu trưởng . Báo chí , anh em nói gì thì nói , anh Cẩn chả nói gì hết . Bác hỏi em là mồ mả ra sao . Em và con về nhà mẹ ở Thủ Đức . Gia đình không cho em ra mặt . Bà chị và mẹ anh Cẩn đi xin xác không được . Chúng đem chôn ở phía sau Trung tâm nhập ngũ Cần Thơ . Mấy năm sau mới xin được đem về Rạch Giá .
 
Rồi đến khi khu này bị giải tỏa , nên lại hỏa thiêu đem tro cốt về nhà ông chú bên Long Xuyên . Ngày nay , em nói để bác mừng là sau khi vượt biên qua Mỹ em đã đưa di hài anh Cẩn qua bên này . Anh Cẩn bây giờ cũng đoàn tụ bên Mỹ với gia đình . “
 
“ Cô đi năm nào ”, tôi hỏi bà Cẩn .
“ Mẹ con em ở Thủ Đức ba năm sau 1975 . Đến 1978 thì vượt biên qua Pulo Bidong . Ở trại 8 tháng thì bà con bảo trợ qua Mỹ . Qua bên này mình chả biết ai , không ai biết mình . Cũng như bao nhiêu thuyền nhơn , mẹ con ở với nhau . Em đi làm nghề may , rồi đi bán quán cho tiệm Mỹ . Bây giờ cháu trai duy nhứt của anh Cẩn đã có gia đình sinh được 2 con .”
 
Chuyện đời người vợ lính thời chinh chiến với kết thúc bi thảm và anh hùng , tôi nghe kể lại thấy lòng xót xa lắng đọng .Tôi bèn quay qua hỏi chị Cẩn sang đề tài khác . “ Nãy giờ nói toàn chuyện buồn , cô nhớ lại xem suốt đời từ đám cưới cho tới năm 1975 , cô có những kỷ niệm nào vui không .”
 
Bà Cẩn ngừng lại suy nghĩ .
“ Em thấy năm nào tháng nào cũng vậy thôi . Toàn lo việc nhà , nội trợ nuôi con . Anh Cẩn đi đâu thì mẹ con cũng đi theo . Từ Trại gia binh đến cư xá Sĩ quan . Chúng em không có nhà riêng , không có xe hơi , không có xe gắn máy . Từ Sa Đéc , Trung đoàn 15 qua đến Tiểu khu Chương Thiện , toàn là ở trại lính ”.
 
Tôi hỏi tiếp :
“ Cô có đi dự tiệc tùng , mừng lên lon , thăng cấp , dạ hội gì không ?”.
“ Không , em chả có đi đâu . Ở Chương Thiện em cũng không đi chợ . Dân chúng cũng không biết em là ai . Mua bán gì em về Cần Thơ , đông người , cũng chả ai biết em là ai . Em cũng không có nhà cửa nên cũng không mua sắm đồ đạc . Lương nhà binh cũng chẳng có là bao . Em cũng không ăn diện nên chẳng có nhiều quần áo .
 
Năm 1972 ở An Lộc về , anh Cẩn mang lon Đại tá , không biết nghĩ sao anh nói với em , vợ chồng chụp được một tấm hình kỷ niệm . Đây là tấm hình gần như duy nhứt . Xin bác dùng tấm hình này của nhà em mà để lên tấm bia lịch sử ”.
 
Tôi nói rằng , tấm hình của cô và anh Cẩn rõ ràng và đẹp lắm . Hoàng Mộng Thu có đưa cho tôi xem . Chúng tôi sẽ dùng hình này . Nhưng tôi vẫn gặng hỏi : “ Thế bao nhiêu lần anh thăng cấp cô có dự lễ gắn lon không ?”.
 
” Em đâu có biết . Chỉ thấy anh Cẩn đi về đeo lon mới rồi cười cười . Cũng có thể gọi là những giây phút hạnh phúc của đời nhà binh ”.
“ Thế cô chú ở Thủ Đức có khi nào đi chơi Vũng Tàu tắm biển không ?”.
Bà Cẩn thật thà nói rằng :
“ Khi anh Cẩn học ở Đồng Đế thì em và con có ra thăm Nha Trang nên thấy biển . Còn chưa bao giờ được đi với anh Cẩn ra Vũng Tàu . Sau này đến khi vượt biên thì mẹ con em mới thấy biển Vũng Tàu…”
 
Trong số một triệu chiến binh Việt Nam Cộng Hòa , dường như Sĩ quan , anh nào cũng có 1 lần đi với vợ con hay người yêu trên bãi biển Vũng Tàu . Chỉ có hàng binh sĩ , chỉ những người lính là chưa có dịp . Hồ Ngọc Cẩn ở Rạch Giá suốt đời chưa đem vợ đi Vũng Tàu . Vì vậy chị Cẩn suốt đời vẫn chỉ là vợ lính .
 
Trong quân đội , dù là Tướng tá hay Sĩ quan , anh nào mà chả có thời làm lính . Sau đó mới làm quan . Chỉ riêng cô Nguyễn thị Cảnh , hiền thê Đại tá Hồ Ngọc Cẩn là người đóng vai vợ lính suốt đời . Những ngày vui nhất của chị là thời gian được làm vợ anh Trung sĩ hiền lành của trường bộ binh Thủ Đức .
Ngày đó đã xa rồi hơn nửa thế kỷ , ở bên kia địa cầu , trên ngọn đồi Tăng Nhơn Phú , có vợ chồng anh lính trẻ mỗi sáng Chúa nhựt cầm tay nhau để đi lễ nhà thờ .
 
Giao Chỉ 

Dân Sinh Media Sinh Hoạt Tháng 7-2024

Xin thông báo bà con

Dân Sinh Media sinh hoạt tháng 7-2024 lúc 1 giờ chiều ngày thứ bẩy 27 tháng 7-2024. Tại hội trường Santa Clara County. Chúng tôi chiếu cuốn phim trên nửa thế kỷ đợi chờ. Từ Sài Gòn đến Điện Biên Phủ. Vào cua tư do. Xin xem phim giới thiệu ở dưới. Vai chính tài tử Kiều Chinh có mặt. Ý Lan đại diện bố Lê Quỳnh. Phim của hãng Mỹ Vân do anh Phi Hà làm giám đốc hải ngoại. Phạm Phú Nam bảo trợ. Vo cưàCó mời các vị dân cử  thân hữu 40 năm hiện diện. Có 1 phút tưởng niệm cuộc di cư tháng 7-1954. Có giây phút Chúng ta không quên Phạm Phú Nam. Có 1 bài ca bất hủ Người ơi nước Nam của người Việt Nam. Vì đâu oán tranh để lòng nát tan. Đây Bến Hải là nơi ngăn cắt đôi tình. Đứng lên tìm chốn yên vui thanh bình.Người về đây sống vui đời thắm tươi. Miền tự do đắp xây cho muôn đời. Nhịp cầu mến thương gieo vương ngàn nơi. Xuân thanh bình rộn ràng muôn lòng trai

Về đây anh..

– Including poster và trailer: https://www.youtube.com/watch?v=f9ItPL0jULo

On Tue, Jul 9, 2024 at 8:21 AM IRCC <giaochi12@gmail.com> wrote:

Dân Sinh Media sinh hoạt tháng 7-2024 lúc 2 giờ chiều ngày thứ bẩy 27 tháng 7-2024. Tại hội trường County Trưởng ban tổ chức Phi Hà. MC Mỹ Linh. Minh Lê

Sau đây là các dự thảo do bác Lộc soạn. Sẽ còn nhiều chi tiết. Cháu Phi bổ túc. Soạn gấp thư mời sau khi ok….

1)Nhớ về cuộc di cư 1954. Lễ nghi khai mạc. Chào mừng quan khách Kiều Chinh.(Anh ngữ) Một bài ca đứt ruột. Nhạc sĩ Nguyễn Hiền và Nhật Bằng viết bản Về Đây Anh với nét nhạc dịu , lời ca đằm thắm:

 Người ơi nước Nam của người Việt Nam. Vì đâu oán tranh để lòng nát tan. Đây Bến Hải là nơi ngăn cắt đôi tình. Đứng lên tìm chốn yên vui thanh bình.

Người về đây sống vui đời thắm tươi. Miền tự do đắp xây cho muôn đời. Nhịp cầu mến thương gieo vương ngàn nơi. Xuân thanh bình rộn ràng muôn lòng trai

Về đây anh.. Đồng Thảo.

3)40 năm tình nghĩa.(Anh Ngữ)Zoe Lofgren, Dave Cortese, Cindy Chaver,Peter McHugh. Mike Honda

4)Chúng tôi không quên anh : Phạm Phú Nam .Thái Hà, Mỹ linh, Ý Lan

5)Báo cáo chương trình hợp tác đại học San Francisco. Chi phí 40 ngàn, 200 tình nguyện viên tham dự. 6 tháng làm việc. Đi hỏi toàn thể đồng bào 100 câu hỏi về chuyện y tế và xã hội. Phi (anh ngu)Ms. Mai Phạm.

6)Cảm ơn

7)Chiếu phim. Từ Sài Gòn đến Điện biên Phủ. Kiều Chinh,……

 Tất cả các phần trên sẽ làm rất nghiêm trang nhưng vắn tắt và hấp dẫn trong 1 giờ. Chiếu phim 1h30

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393

=======================================

Nửa đời huấn nhục

Giao Chỉ, San Jose.

Đêm 29 tháng tư 1975 những con tàu của giang đoàn quân vận chúng tôi ra khơi theo Hải Quân. Tàu của Tiếp vận chỉ chạy ven biển không theo được chiến hạm. Radio loan tin đầu hàng, có tàu quay lại gánh nỗi đoạn trường với cả đời vào huấn nhục. Chúng tôi ra đi nếu đầu óc còn biết nghĩ đã mang theo nỗi nhục nhỏ. Riêng phần tôi đi vào con đường nửa đời chịu khóa huấn nhục. Vì nghênh ngang đứng giữa đường nên luôn luôn bị ném đá. Xin xem 2 bản tổng kết 35 năm công tác cộng đồng để biết rõ làm chuyện gì cũng bị chửi. Xin nhắc l ại trận tấn công kinh hoàng của anh em ta. Giữa mùa giông bão giáng sinh hàng trăm người bỗng nổi điên biểu tình chống cơ quan IRCC. Sáu nhân vật vô danh tuyên bố tuyệt thức cho đến chết. Lý do hết sức vô duyên là phản đối ông giám đốc chống các anh hùng dân tộc. Sau nhiều tháng làm cảnh sát mệt mỏi đòi chứng cớ đấu tranh. Biểu tình cho biết cứ tiếp tục s ẽ ra chứng cớ. Rồi chuyện cũng qua đi.  Nhân chứng xin lỗi, phát thanh đóng cửa v à tan hàng.                                               Qua thế kỷ 20 nhờ duyên Trời chúng tôi đã tìm thấy con đường thành lập Museum. Cá nhân tôi chuyển qua công tác xây đền để làm ông Từ giữ lửa. Duyên may kỳ lạ đã đưa Viet Museum vào khu lịch sử San Jose dù lịch sử của di dân Việt Nam chưa từng tham dự vào lịch sử thành phố điện tử vốn là đất nhà nông có mặt từ 300 năm trước  

Ngày nay, mình sống hết nửa đời người chắc chắn đã tốt nghiệp khóa 49 năm huấn nhục hải ngoại. Ông Từ trông nom đền thánh của các chiến binh tử sĩ và thuyền nhân bạc mệnh xin trình nội vụ để quý vị quan tâm. Xin xem các bản văn về lý do và con đường của Museum có hợp lý không. Có cần sửa chữa gì không. Dù quý vị ở góc bể chân trời xin quan tâm, xin thăm viếng, xin đóng góp tinh thần và vật chất. Một di vật trong tù, một tờ giấy ra trại, một tác phẩm và ghi danh hội viên. Nếu cư ngụ tại vùng San Jose xin ghi danh đến tình nguyện làm việc. Chúng tôi có tất cả mọi nhu cầu. Trong 20 năm qua cá nhân tôi có mặt mỗi ngày. Museum cần được nuôi dưỡng bằng sự quan tâm,bằng tình thương và bằng tấm lòng tưởng niệm. Viet Museum hiện là phòng tuyến duy nhất sẽ tồn tại chống chế độ cộng sản Việt Nam ngay khi kẻ viết và người đọc những dòng này không còn nữa. Hãy liên lạc với chúng tôi. Việt Museum cần quý vị. Xin xem những đoạn văn dài dòng sau đây và đáp ứng. Nếu gọi là đáp lời sông núi thì sông núi có chúng tôi đây. Đặc biệt tại V Museum đã có chỗ dành cho ông Từ khi nằm xuống. Còn h ình ảnh xin qu ý vị vào Google t ìm Viet Museum San Jose. Image sẽ thấy rất nhiều.

 Trân trọng.

Bản công bố 3 đoạn này sẽ được nhật tu và sẽ phổ biến ngày 10 tháng 8-2024 ghi dấu kỷ niệm ngày người Việt ty nạn chính thức thành lập IRCC. 

 Tuyên Ngôn Bảo Tàng

1)      Viet Museum tức Viện Bảo tàng Thuyền Nhân và Việt Nam Cộng Hòa do Cơ Quan định cư IRCC thành lập năm 1990 tại văn phòng dường Park San Jose. Chính thức tiếp nhận phương tiện nhà Victorira tọa lạc trong San Jose History Kelley Park năm 2004

2)      Dân tộc Việt Nam xây dựng đất nước ngàn năm tại Đông Nam Á ven biển Thái Bình Dương. Trải qua 3 lần Bắc Thuộc và 80 năm Pháp quốc đô hộ nhưng vẫn kiên quyết một lòng đoàn kết bảo vệ quê hương

3)      Ngay sau đệ nhị thế chiến 1945 thế giới hòa bình thì Việt Nam rơi vào hoàn cảnh chiến tranh Quốc Cộng kéo dài đến hiệp định Geneve 1954 với 1 triệu dân di cư từ Bắc Vào Nam.

4)      Cuộc chiến Nam Bắc tiếp tục. Cộng sản Nga và Tàu yểm trợ miền Bắc tấn công miền Nam do Mỹ yểm trợ. Hiệp định Paris 1973, Hoa Kỳ rút quân và năm 1975 miền Nam thất thủ

5)      Từ 1975 đến 2020 trải qua gần nửa thế kỷ người Việt bỏ nước ra đi trên 2 triệu người

6)      Viet Museum hình thành để ghi lại tất cả mọi di sản, chứng tích của chiến tranh và công cuộc xây dựng hòa bình suốt chiều dài của lịch sử từ để nhị thế chiến cho đến nay

7)      Đặc biệt ghi lại thành quả định cư của người Việt trên quê hương mới và không quên hoàn cảnh của dân Việt dưới sự cai trị cộng sản trong suốt 45 năm qua.

8)      Mọi biến chuyện của lịch sử ghi nhận tại Việt Museum phải hoàn toàn xác thực và công bình dành cho thế hệ tương lai tham khảo.

9)      Việt Museum cũng là nơi ghi nhận tất cả nỗi niềm đau thương mà người dân 2 miền phải trải qua từ 1945 đến 1975 và đặc biệt trong thời hậu chiến với 300 ngàn thuyền nhân tử nạn trên đường tìm tự do và toàn dân sống trong đất nước ngục tù cộng sản.

Lịch sử hình thành                   và sứ mạng Việt Museum

Lấy tro tàn lịch sử, ta xây dựng Bảo Tàng.                                                            Đem quá khứ huy hoàng, gửi tương lai vĩnh cửu.    

A-LỊCH SỬ: Viện Bảo tàng Thuyền nhân và Việt Nam Cộng hòa với tên gọi là Việt Museum do cơ quan IRCC thành lập năm 1990 tại văn phòng đường Park, San Jose nhằm bảo tồn,và triển lãm thường trực các di sản lịch sử tài liệu về thuyền nhân và VNCH. Di sản gồm có hình ảnh, tác phẩm điêu khắc, họa phẩm, di tích, hiện vật và sách báo lịch sử dưới mọi hình thức. Đây là một bảo tàng nhân văn ghi nhận các di tích lịch sử của các thành phần quốc gia Việt Nam chống cộng sản kể từ năm 1945 qua cuộc di cư 1954 tiếp đến cuộc di tản ty nạn từ 1975. Sau cùng là công cuộc định cư và xây dựng cộng đồng người Mỹ gốc Việt tại Hoa Kỳ. Năm 2004 Viet Museum có cơ hội tiếp nhận ngôi nhà bỏ hoang  Greenawalt House rất cũ, tọa lạc tại Công viên lịch sử San Jose. Từ khu triển lãm tạm thời trên đường Park, Việt Museum dọn vào San Jose History Park đã chính thức trở thành viện bảo tàng đầu tiên và duy nhất trên thế giới của di dân Việt Nam. Cơ quan IRCC đã gây quỹ sửa chữa toàn diện ngôi nhà Victoria và khu vực chung quanh. Việt Museum đã trở thành một bảo tàng của toàn khu lịch sử San Jose với hàng ngàn khách thăm viếng mỗi năm. Điều quan trọng của bảo tàng không phải chỉ sưu tầm mà phải sáng tạo tác phẩm. Bảo tàng không phải là văn khố.

B-TỔ CHỨC IRCC: Viet Museum tuy đóng vai trò quan trọng nhưng không phải là một cơ quan thiện nguyện độc lập. Tổ chức thiện nguyện Immigrand Resettlement and Cultural Center (IRCC) với thành tích nửa thế kỷ công tác di dân do ông Vũ văn Lộc làm giám đốc đã thành lập Viet Museum. IRCC là fiscal agent chính thức quản trị Việt Museum. Mặt khác IRCC ngoài công tác chính là di dân và xã hội cũng thành lập Dân Sinh Media do ông Phạm Phú Nam làm giám đốc đóng góp 30 năm tại San Jose và yểm trợ truyền thông cho Việt Museum. Cơ quan IRCC đã hiện diện v à đóng góp nửa thế kỷ xây dựng cộng đồng vịnh Cựu Kim Sơn. L ịch sử IRCC đã góp phần vào giai đoạn tài liệu định cư và hội nhập.                                                                  C-MỤC TIÊU BẢO TÀNG: Việt Museum là bảo tàng Nhân văn thành lập với mục đích ghi nhận các di sản và chứng tích lịch sử sau đây:                                                                                                       (1)Chiến tranh Việt Nam. 1950-1954. Hiệp định Geneve. Cuộc di cư 54. Chiến tranh 1962-1993. Hiệp định Paris và cuộc chiến sau cùng 1993-1995                                                                                                                               (2) Lịch sử tìm Tự Do. Di t ản, thuyền nh ân, ODP, HO,Con Lai và đoàn tụ.                                                                        (3) Định cư và Hội nhập. Nửa thế kỷ xây dựng cộng đồng. Dân sinh, văn hóa, chính trị.                                                                                   4) Căn cước tỵ nạn: Tuyệt đối chống chủ nghĩa cộng sản. Di sản bảo tàng là quốc k ỳ và qu ốc ca VNCH. Tưởng niệm và tôn thờ quân dân chính đã hy sinh vì Tự Do.                                                                                                (5)Không quên quê hương. Nhân quyền cho Việt Nam. Quê hương bỏ lại. Đất nước mang theo. Yêu nước không phải là yêu xã hội chủ nghĩa. Chống Cộng không phải là chống cả quê huơng. .  

  Biết tỏ cùng ai

Trong lãnh vực sáng tạo IRCC /Museum/ Dân Sinh đã phổ biến hàng ngàn bài tham luận Giao Chỉ liên quan đến Mục tiêu bảo tàng. Hai tác phẩm quan trọng xin phác họa sẽ ấn hành hàng năm. Lịch bảo tàng song ngữ, song văn hóa, song lịch sử. Tạp chí song  ngữ thường niên Nhân Văn Giai Phẩm hải ngoại. Lịch sử Chiến tranh Việt Nam song ngữ bằng hình ảnh. Trong lãnh vực hội nhập IRCC sẽ phát hành các tuyển tập song ngữ. Người Việt tại Santa Clara County, tại San Jose, v v

Tác giả Giao Chỉ Vũ văn Lộc 91 tuổi đã giãi bầy tất cả. Xin toàn thể bằng hữu và độc giả xa gần thông cảm và yểm trợ. Bạn thân cũng đi gần hết, kẻ thù hận vô duyên cũng chẳng còn ai. Xin nói chuyện sau cùng. Trong chiến tranh Việt Nam, giặc từ Bắc vào Nam như quân Rợ hung nô vào cung điện xứ văn minh. Nhà nào cũng chiếm, trại nào cũng đóng. Lính tầu bay lấy trại Không quân. Ngành y tế vào lấy nhà thương. Chỉ có một nơi đơn vị mai táng công sản không vào chiếm Nghĩa Trang quân đội Biên Hòa. Ngày nay dù hoang phế nhưng được gia đình và chiến hữu quan tâm nên sẽ còn tồn tại muôn đời.  Tại hải ngoại chúng ta có Việt Museum. Việt bảo tàng duy nhất trên thế giới có hàng ngàn trẻ em Mỹ thăm viếng hàng năm.  Chúng ta đến với nhau qua bao nhiêu lần sinh hoạt. Rất quan trọng, rất cần thiết nhưng rồi cũng phải qua đi. Từng thế hệ sẽ qua đi. Việt Museum sẽ ở lại. Museum của những người đã chết cho chúng ta sống. Trên đất công Hoa Kỳ được gọi là khu lịch sử San Jose. Có hàng rào chung quanh. Không có chuyện tiền nhà tiền điện tiền nước. Ranger canh gác ngày đêm. Ngày Việt Museum khánh thành các tác phẩm sáng tác và sưu tầm để ngoài sân nắng. Bên trong trống trơn. Không cần lễ nghi khai mạc. Không có diễn văn. Hơn 10 ông bà dân cử quan trọng từ thị trưởng đến giám sát đều có mặt. Hơn 30 năm ân tình quen biết không phải nhẹ. Ông Giao Chỉ yêu cầu các quan khách danh dự mỗi người vác một tác phẩm bê vào tòa nhà. Rồi ăn một bánh bao. Chấm hết. Từ ngày đó Việt Museum trở thành tiền đồn quốc gia VNCH duy nhất trên đất công sản Hoa Kỳ. Một bên thờ quân dân chính hy sinh, một bên thờ thuyền nhân mệnh bạc. Lời sau cùng. Xin đọc lại bản công bố kể trên và góp ý góp tình góp di sản góp mặt với chúng tôi ngay tại ngôi đền thánh chết vì tự do. giaochi12@gmail .com

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393

=========

Ta biết làm gi cho hết nửa đời sau.                      Kính thưa quý bằng hữu. Cơ quan IRCC định cư di dân tỵ nạn tại  Bắc CA từ cuối năm 1975 nhưng đến tháng 8 năm 1980 mới chính thức do người Việt Nam phụ  trách. Chúng tôi ở tuổi 45 nhận trách nhiệm xây  dựng lại tổ chức này mà người Mỹ gọi là  từ đống tro tàn. 

Năm nay 2024 chúng tôi sẽ dùng hết tháng 7 để sửa chữa và kiện toàn Việt Museum với trên 10 tượng đài  lịch sử để chuẩn bị cho chương trình sinh nhật bảo tàng tháng 8/2024 gọi là ngày Thank You America và lượng giá nửa thế kỷ người Việt Hội Nhập vào quê hương Hoa Kỳ..                                       

 Sau cùng sẽ chuẩn bị chu đáo cho ngày 30  tháng tư năm 2025 ghi dấu nửa thế kỷ  trầm luân của người Việt tại hải ngoại. Cá  nhân chúng tôi làm giám đốc cơ quan  trong giai đoạn đầu lo việc định cư và công tác tình nguyện cộng đồng. Tất cả cũng chỉ là sinh kế như mọi người.  Nhưng danh sách 35 năm hoạt động  trong bản liệt kê đính kèm xin trình diễn  gọi là khoe thành tích của một đời người

Sau 35 năm đầu chúng  tôi về hưu tiếp tục sống hoàn toàn là thiện nguyện qua giai đoạn  hiện tại cho đến nay đã ngoài 90. Năm nay 2024 chúng tôi mất một chiến hữu là anh Phạm Phú Nam như mất một cánh  tay.   Xin xem qua đoạn phim anh Nam làm về công tác tình nguyện IRCC.   Hình ảnh anh Nam phóng sự tại Nghĩa trang quân đội Biên Hòa. Sau cùng xin viết lời cảm ơn nhà thơ Cao Tần (Lê tất Điều) mới gửi cho tôi đôi lời khích lệ. Năm tỵ nạn đầu  tiên Cao Tần phát hành tạp chí Bút Lửa viết lời ai oán như sau:  Hỡi người  chiến binh một đời anh dũng. Anh lang thang đất lạ đến bao giờ?

Rồi đến câu thơ cay đắng như dành cho riêng ta. 

Biết làm gì cho hết nửa đời sau.

Bây giờ đã hết nửa đời sau, bằng hữu đi xa từ lâu.  Biết ai tâm sự. Xin nhờ bài viết và cuốn phim của anh Nam gửi quý vị bản thành tích của chúng tôi…

IRCC SAN JOSE: ITS MISSIONS AND INFLUENCE IN THE VIETNAMESE COMMUNITY. – YouTube

Có hình ảnh của quý vị trong phim

Trân trọng–

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393