CAO MỴ NHÂN
Cơn mưa mới đến, hay cơn mưa vừa tạnh, đều khiến những nghệ sĩ sáng tác bâng khuâng…
Tại sao lại có trạng thái tâm hồn như vậy nhỉ ?
Nghệ sĩ sáng tác, nghệ sĩ trình diễn, hay tất cả mọi người trong chúng ta đều vấn vương trong đầu óc thứ cảm giác mau chóng, ngắn ngủi, khi cơn mưa sắp đến, hay cơn mưa vừa tạnh, là vì ngay lúc đó, sắp đón nhận một quang cảnh khác .
” Lòng như mưa tạnh nhớ lưng chừng…”
( Đàn thu, tay ngọc – Đinh Hùng – Thục Vũ )
Nhạc sĩ Thục Vũ, có cuộc sống nội tâm hào sảng nhưng ôn hoà, ông tên thật là Vũ Văn Sâm ( 1932 – 1976 ) nguyên trung tá QL/VNCH, đơn vị sau cùng là Trưởng Khối Chiến Tranh Chính Trị / Trường Sĩ Quan Bộ Binh Thủ Đức .
Bài thơ đẹp như ngà ngọc của Thi sĩ Đinh Hùng ( 1920- 1967)
đã được nhạc sĩ phổ nhạc nguyên tác, không thay đổi hình thức thơ, chứng tỏ nhạc sĩ Thục Vũ dấu trong lòng một tâm hồn thi sĩ .
Hôm nay tôi xin giới thiệu với quý vị cái trạng thái lưng chừng trong nỗi nhớ thiết tha của nhạc sĩ gốc võ quan.
Bạn đọc có thể hình dung được một tráng sĩ thời xưa, hay một chiến sĩ nói theo thời nay, chính xác hơn là thời VNCH.
Cái nỗi nhớ ngập ngừng, bâng khuâng, sau cơn mưa vừa tạnh.
Hình như làm chưa xong…một bài thơ, một khuôn nhạc …chẳng hạn, mà vì công chuyện trước mặt, hay là bổn phận phải gấp rút lên đường để thi hành công tác, thí dụ thế .
Trung tá Vũ Văn Sâm với nhân dáng và tâm tư tình cảm hết sức huynh đệ chi binh. Ông cũng giống như quý huynh đệ chi binh là sống hết mình cho gia đình, quân đội, tổ quốc.
Huynh đệ chi binh dù ở cấp bậc nào, binh chủng nào, cũng không quên ” Tổ Quốc Danh Dự Trách Nhiệm” , huống chi những chữ đó là tinh thần trường hiệu của Quân Trường Võ Khoa Thủ Đức, những hình ảnh đã đi vào cuộc đời binh nghiệp của ông, trung tá Vũ Văn Sâm, tức nhạc sĩ Thục Vũ, thì làm sao có thể ung dung ngồi chờ mưa dứt hẳn, nắng khô đường trường đang ướt át chứ.
” Bốn dây tuyệt vọng đau hàng phím
Hoa dịu làn môi nghẹn khúc ca…”
( Đinh Hùng – Thục Vũ )
Cơn mưa đã tạnh, nên không thể như Thúc Sinh ngồi thầm lặng nghe Thuý Kiều đàn hát khúc đoạn trường, xuất thần đến nỗi :
Bốn dây như khóc như than
Khiến người trên tiệc cũng tan nát lòng
Cũng trong một tiếng tơ đồng
Người ngoài cười nụ, người trong khóc thầm
( Đoạn trường tân thanh – Nguyễn Du )
trước mặt chánh thất Hoạn Thư được .
Vốn ôn hoà, mã thượng, vị quan 5 đã mang phong cách cây tùng che chở cho một khóm hoa mong manh trên thềm nắng, cuộc tình cũng lưng chừng như cơn mưa vừa tạnh, khách tình quân trở về gia trang uống rượu bồ đào .
Ở đó người khuê phụ mở tiệc mừng xuân thắm, để:
” Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc
Hối giao phu tế mịch phong hầu ”
( Khuê Oán – Vương Xương Linh )
Nhạc sĩ Thục Vũ – Vũ Văn Sâm đâu cần phải sa trường lập công danh nữa, ông đã có sẵn công hầu “Trung tá QL/ VNCH” rồi, phu nhân ông chỉ nhắc ông vui xuân đừng quên nhiệm vụ đó thôi .
Ngày tôi hạnh ngộ người khuê phụ nêu trên, là khi nhạc sĩ trung tá Vũ Văn Sâm đã thất lộc ở trại tù nơi rừng thiêng nước độc ngoài Bắc rồi.
Bấy giờ tôi cũng vừa từ nông trường hậu tù cải tạo về.
Phu nhân trung tá Vũ Văn Sâm ghé chơi nhà chị ruột tôi ở khu nhà thờ Ba Chuông Phú Nhuận.
Bà tới với nhã ý là xin phép cho con gái đầu lòng của tôi ra đi vượt biên với gia đình bà, đồng thời gặp người con trai thứ nhất của bà đang ” tị nạn ” ở cùng khu nhà thờ vừa nêu.
Con gái đầu lòng của tôi là bạn học với con trai thứ hai của bà, bà muốn giúp tôi cho một cháu vượt biên, để đỡ gánh nặng gia đình đang bức bách, vì chế độ cộng sản bần cùng hoá nhân dân miền nam sau cuộc đổi đời.
Ngay buổi gặp gỡ sơ giao, nhưng vì gốc gác chúng tôi là các gia đình quân nhân chế độ cũ, nên thân nhau ngay, biết tôi làm thơ, bà hỏi thăm liền:
” Chị làm thơ thì chắc biết Lệ Khánh chứ ? ”
Tôi chưa kịp trả lời, bà tiếp luôn:
” Cô ấy làm thơ nói : Em là con gái trời bắt xấu, đó ”
Tôi ngắm phu nhân nhạc sĩ Thục Vũ, Trung tá Vũ Văn Sâm, bà đẹp một cách trang trọng, bình bệ, kẻ cả, thật là quý phái, tôi bật cười :
Chị à, em có nghe nhà thơ Lệ Khánh viết ” trời bắt xấu ” gì đó, nhưng không quen.
Phu nhân Trung tá Vũ Văn Sâm cười mỉm:
” Ông Sâm nhà này là ưa cô ấy đấy ”
Tôi lặng thinh, vì mình cũng lỡ làm thơ, nên không biết nói thế nào cho đẹp ý người khuê phụ đảm đang, linh hoạt mà rất cao sang đẹp đẽ kia nữa.
Đúng như ” Sơ yếu lý lịch ” của vị quan 5 hào hoa nhưng đằm thắm, ông bà có 5 cháu: cô chị đầu đã vượt biên tới Canada,
4 cậu em trai thì cũng ra biển nhiều lần, nhưng còn kẹt lại.
Bà Vũ Văn Sâm có một sạp hàng trong chợ Bà Chiểu, gần nhà, cũng trong khuôn viên chợ Bà Chiểu luôn.
Phải nói bà là người vợ rất đảm đang, chững chạc của nhạc sĩ Trung tá Vũ Văn Sâm. Bà trực tiếp chăm sóc cha mẹ già và đàn con 5 cháu. Vậy mà không sơ sót một sự việc nào trong nhà.
Đã thế, sau khi Trung tá Nhạc sĩ vô tù cải tạo, rồi mệnh chung, phu nhân ông vẫn không buông lơi một bổn phận đối với gia đình.
Bà tiếp tục nuôi cha mẹ già và đàn con, cả khi Cộng sản xâm chiếm miền nam, bà vẫn giữ lòng tin, lần lượt cho 3 cháu lớn đi vượt biên. Song có thành công mà cũng có thất bại.
Riêng chuyến dự trù cho cháu gái con tôi ra đi, thì cuối cùng tôi đã cám ơn nhã ý của bà, năm đó cháu học lớp 12, có ý thi lấy bằng tú tài đã, rồi tính sau.
Chao ôi ” lòng như mưa tạnh, nhớ lưng chừng ” chỉ có ai mang tâm trạng nửa vời của nghệ sĩ, mới thông cảm những nỗi buồn không dứt khoát được lòng mình …
Nhạc sĩ Thục Vũ viết nhiều nhạc lính, có một bài ” kinh điển ” trong kho tàng văn thơ nhạc hoạ tù cải tạo, là bài
” Anh Ở Đây ” viết chung với nhạc sĩ Trung tá Vũ Đức Nghiêm lúc mới tập trung được ít lâu ở Long Giao.
Lời nhạc nhắn nhủ vợ con ông, nhạc sĩ Thục Vũ, thời gian trước khi ra Bắc.
Sau đó, ông cùng bạn tù bị chuyển tới vùng núi rừng sương giá bốn mùa, trại thuộc phần đất Hoàng Liên Sơn, tôi không trực tiếp hỏi thăm phu nhân vị trung tá nhạc sĩ vốn tài hoa ấy.
Nhưng bỗng một ngày tôi đến Minnesota, ra mắt sách năm 1996, Trung tá Mai Quỳ vốn thật xưa làm Tâm Lý Chiến trường võ khoa Thủ Đức, vị tá 5 này bấy giờ là đại uý. Và tôi đã có thơ đăng trên đặc san Thủ Đức từ ngày đó.
Trung tá Mai Quỳ tới dự buổi sinh hoạt văn nghệ vừa nêu, đã kêu tôi rồi nói thật thiết tha:
” Này Cao Mỵ Nhân, khi nào về thăm quê cô ở Sa Pa, tìm ghé thăm mộ Trung tá Vũ Văn Sâm, nhạc sĩ Thục Vũ đó. Tụi tôi đưa nó ra tận chân núi. Cả vạt đồi hoa ban trắng biết không ”
Tôi lặng người đi, tôi không quên, nhưng tôi có về vùng trời mà gió hú gọi sương phủ kín núi rừng quanh năm đó đâu.
Tới nay, tôi lại thấm câu thơ của thi sĩ Đinh Hùng mà nhạc sĩ Trung tá Vũ Văn Sâm đã phổ nhạc:
” Lòng như mưa tạnh nhớ lưng chừng …”
Hình như trạng thái lưng chừng đã thay cho sự bộc bạch khó nói ở đời, để thoái thác hay là giữ kín trong lòng một chuyện gì mà không hay chưa kết thúc được.
CAO MỴ NHÂN
