CHỌN “HỀ“ LÀM LÃNH ĐẠO HAY CHỌN LÃNH ĐẠO LÀM “HỀ“???.

Vladimir Zelensky là Tổng thống thứ 6 của Ukraine.

Ông là vị TT được dân bầu với số phiếu 73% thắng áp đảo TT đương nhiệm lúc bấy giờ .

Khi nhậm chức ông mới 41 tuổi – là vị TT trẻ nhất , vóc dáng bé nhỏ nhất trong các đời TT của Ukraine. Rất nhiều người giễu cợt ông là : ”Thằng Hề lên làm TT“ …

Ngay cả bây giờ , nhiều người VN vẫn buông lời châm chọc mỉa mai ông như vậy. Đấy là họ không biết về ông nên mới có lối suy nghĩ thiển cận như thế.

Chúng ta ai cũng biết, người Do Thái nổi tiếng thông minh nhất thế giới. Vậy mà vị TT này được sinh ra trong một gia đình có cả bố và mẹ đều là người Do Thái. Bố của ông từng là Giáo sư , Tiến sĩ khoa học , Trưởng khoa tin học và Công nghệ thông tin ở Viện Kinh tế thành phố Kryiviy Rih. Mẹ ông từng là kỹ sư.

Vladimir Zelensky , trước khi nhậm chức, ông đã nổi tiếng với tư cách là một người dẫn chương trình, diễn viên, diễn viên hài, đạo diễn, nhà sản xuất và là nhà biên kịch. Ông là đồng sở hữu và giám đốc nghệ thuật của Kvartal-95 Studio (2003 – 2019) và Tổng sản xuất của kênh Inter TV (2010 – 2012).

Trước khi vào trường ngữ pháp, ông đã có 4 năm sống ở Mông Cổ (ở thành phố Erdenet), nơi bố Vladimir Zelensky từng công tác. Năm 16 tuổi, ông hoàn thành kỳ thi TOEFL tại Dnipro và nhận được tài trợ để sang Israel du học. Nhưng ông đã không xuất cảnh vì bố không đồng ý . Ông được đào tạo về Luật tại Viện Kinh tế Kryvyi Rih và Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Kyiv. Tuy nhiên, sau này ông không hành nghề Luật chuyên nghiệp.

Khi ông lên nhậm chức, đất nước Ucr đang “nát như tương Bần“ vì nạn tham nhũng, nợ nần và các đảng phái chia rẽ, đấu đá tranh giành ghế trong Quốc hội. Trong 3 năm đương nhiệm bao nhiêu khó khăn ông phải gánh vác. Đỉnh điểm là cuộc chiến không cân sức cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng ngày 24/2/2022 vừa nổ ra. Ông phải đối đầu với một kẻ từng là sỹ quan tình báo có tuổi đời và tuổi “nghề Tổng thống” tương đối kỳ cựu, lão luyện, tinh quái và mưu mô như Putin. Nước Ucr của ông thì thân thiện hiền lành trái ngược với cường quốc hùng mạnh về vũ khí hạt nhân cũng như vũ khí quân sự.

Khi Nga bất ngờ đưa quân đánh úp Ucr với suy nghĩ : ”Tốc chiến tốc thắng“ bắt TT phải đầu hàng hay chạy sang phương Tây trốn để họ dễ dàng lật đổ chính quyền và thay vào đó một bộ máy bù nhìn cho họ thao túng, giật dây điều khiển.

Nhưng không, TT đã từ chối việc Mỹ và các nước đề nghị ông tạm lánh đi nước ngoài. Vị TT mà nhiều người mỉa mai chế giễu gọi là thằng “hề” đó không hèn nhát bỏ dân lại để đi thoát thân. Ông khoác áo lính ra chiến trường để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine!

Thử hỏi , trên thế giới có được mấy vị TT can trường, dũng cảm và trung thành vì dân vì nước như vậy?. Bảo sao toàn dân không đồng lòng hưởng ứng lời kêu gọi cuả TT đứng lên chống giặc ngoại xâm? Mặc dù ông biết, bản thân và gia đình ông đang là mục tiêu săn lùng số một của Putin. Nhưng ông vẫn xông pha nơi trận mạc bất chấp hiểm nguy.

Trước khi vào trận đánh ông đã kêu gọi và nhắn nhủ toàn dân Ucr :.. Trong trận chiến sinh tử này, có thể mọi người sẽ nhìn thấy hình ảnh của tôi hôm nay là lần cuối…”Người nào nghe xong lời nhắn nhủ của TT cũng đều xúc động và cùng nguyện cho vị TT anh hùng của đất nước được bình an.

Và ông đã trở về trong chiến thắng giòn giã… Dưới sự lãnh đạo của một “thằng hề“ trẻ nhất, bé nhỏ nhất trong 6 đời TT đã khiến một kẻ máu lạnh, độc tài, hiếu chiến như Putin phải nhận một kết cục nhục nhã khi đưa quân vào xâm lược tưởng nuốt sống Ucr hiền lành. Ai ngờ ngờ chuốc lấy thất bại ê chề . Trước đo, TT Ucr nhiều lần gọi điện đề nghị ngồi vào bàn đàm phán để tránh đổ máu cho dân vô tội. Nhưng người đồng cấp Putin không thèm trả lời. Sau nhiều lần TT Zelensky đề nghị, cuối cùng Putin đưa ra một yêu sách: Ucraina phải hạ vũ khí xuống lúc ấy ông ta mới chấp nhận đàm phán!

Ngạo mạn là thế, nhưng bây giờ bị thất bại thảm hại trong trận tấn công xâm lược Ucr mấy ngày vừa qua đã khiến cho “Người hùng“ Putin đã phải xuống nước. Ông ta buộc phải chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán với Ucr một cách VÔ ĐIỀU KIỆN!

Bước đầu “thằng hề“ và dân Ucr đã chiến thắng rồi ! Một “thằng hề” kêu gọi thế nào mà khiến cho những người từng xuất ngũ tuổi đời không còn trẻ cũng rồng rắn xếp hàng tình nguyện đăng ký tái nhập ngũ . Những người đàn ông, trai tráng Ucraina đang định cư ở nước ngoài cũng từ giã gia đình, ngược dòng người tỵ nạn hối hả tự lái xe trở về quê hương để chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Như vậy thì chọn một “thằng hề“ lãnh đạo đất nước tốt hơn hay chọn một vị lãnh đạo lên làm Thằng Hề nhỉ? Ai có thể trả lời giúp tôi không????

Kiev 28/2/2022

Vũ Thương Giang

Đỗ Dung sưu tầm trên internet.

Tại sao Putin Đã Thua Cuộc Chiến Này Rồi

Người dịch: Thúy Messegee

Cuộc chiến chưa qua được một tuần nhưng ta thấy được rằng Vladimir Putin đang đâm đầu vào thất bại chưa từng có trong lịch sử. Ông ta có thể thắng tất cả các trận đánh nhưng sẽ thua cuộc chiến. Giấc mơ xây dựng đế chế Nga của Putin được đặt nền tảng trên điều dối trá rằng Ukraine không phải là một quốc gia thật sự, rằng người Ukraine không phải là một dân tộc thật sự, và người dân ở Kyiv, Kharkiv, và Lviv luôn mong ước được Nga cai trị. Đó là một điều dối trá trắng trợn. Ukraine là một quốc gia với hơn nghìn năm lịch sử, và Kyiv đã là một đô thị quan khi mà Moscow vẫn chỉ là một ngôi làng. Tuy nhiên kẻ độc tài Nga đã kể đi kể lại điều dối trá không biết bao nhiêu lần đến đổi chính anh ta cũng tin vào sự dối trá này.

Khi Putin đặt kế hoạch xâm chiếm Ukraine, ông ta đã dựa vào nhiều dữ kiện ai cũng biết. Ông ta biết rằng quận lực của Nga dễ dàng đè bẹp Ukraine. Ông ta biết rằng NATO sẽ không đưa quân vào cứu Ukraine. Ông ta biết rằng Âu châu lệ thuộc vào dầu hỏa và khí đốt của Nga nên những nước như Đức sẽ ngần ngại không dám cấm vận nghiệt ngã. Dựa trên những dữ kiện này, Putin dự định đánh Ukarine mạnh mẽ và chớp nhóang, hạ thủ chính quyền Ukraine, thiết lập một chính quyền bù nhìn tại Kyiv, rồi sẽ  cầm cự cấm vận.

Tuy nhiên kế hoạch này vấp phải một điều thật lớn lao mà Putin không biết trước. Giống như Mỹ đã học được từ Iraq và Liên Xô đã học được từ Afghanistan, chiến thắng một quốc gia dễ hơn chiếm giữ nó. Putin biết ông ta có thực lực để chiếm Ukraine. Tuy nhiên, người Ukraine có chấp nhận chính phủ bù nhìn do Moscow lập ra hay không? Putin đánh cược rằng họ sẽ ủng hộ. Putin đã từng giải thích tới lui  nhiều lần cho bất cứ ai chịu lắng nghe là Ukraine không phải là một quốc gia thật sự, rằng người Ukraine không phải là một dân tộc thật sự. Năm 2014 Crimea chẳng chống cự những kẻ xâm lăng Nga bao nhiêu cả. Thế thì 2022 có khác gì?

Từng ngày trôi qua, Putin càng thấy được rõ ràng hơn là cuộc đánh cược của ông ta đang thất bại. Người dân Ukraine đang chống lại xâm lăng với tất cả tấm lòng và giành được lòng ngưỡng mộ của toàn thế giới – và họ đang chiến thắng cuộc chiến tranh. Sẽ còn nhiều ngày đen tối đang trải ra trước mắt. Quân đội Nga có thể sẽ chiếm toàn bộ Ukraine. Tuy nhiên, muốn chiến thắng cuộc chiến thì Nga phải giữ được Ukraine, và Nga chỉ làm được điều đó nếu người Ukraine cho phép. Điều này càng ngày càng thấy được là rất viễn vông.

Mỗi xa tăng Nga bị tàn phá và mỗi người lính Nga bị giết đã bồi đắp thêm sự kháng cự dũng cảm của người Ukraine. Và mỗi người Ukraine bị giết đào sâu thêm lòng thù hận kẻ xâm lăng. Sự thù hận là một tình cảm xấu xí nhất trong tất cả tình cảm. Tuy nhiên, đối với một quốc gia bị kẻ thù cai trị thì sự thù hận là một kho báu tàng ẩn. Sự thù hận chôn chặt dưới đáy con tim sẽ nuôi dưỡng sự kháng cự trong nhiều thế hệ. Nếu Putin muốn thiết lập lại đế chế Nga, ông ta phải thực hiện được chiến thắng không đổ máu, để rồi đưa đến một sự thống trị không thù hận. Càng làm đổ máu Ukraine thì Putin càng khiến cho giấc mơ của ông khó thành. Trên bảng khai tử cho đế chế Nga, sẽ không phải là tên của Gorbachev mà là tên của Putin. Trào Gorbachev dân Nga và dân Ukraine thân thiện như anh em, còn trào Putin họ xem nhau là kẻ thù, và chính Putin đã khiến quốc gia Ukraine từ nay tự khẳng định đối lập với Nga.

Quốc gia được xây dựng trên những câu chuyện. Mỗi ngày qua lại có nhiều câu chuyện mới để cho người Ukraine kể lại cho nhau nghe, không chỉ trong những ngày đen tối trước mắt, mà cả trong nhiều thập kỷ sắp tới, với nhiều thế hệ sắp tới. Vị tổng thống đã từ chối trốn chạy khỏi thủ đô, tuyên bố với người Mỹ rằng ông cần vũ khí chứ không cần được bốc đi, những người lính ở đảo Mãng Xà đã bảo tàu chiến Nga “Đ.M. chúng mày”, những thường dân đã cản trở chiến xa Nga bằng cách ngồi cản đường đi của chúng. Đó là những câu chuyện lập quốc. Về lâu về dài, những câu chuyện này có giá trị nhiều lần hơn chiến xa.

Kẻ độc tài Nga cần biết điều này hơn ai cả. Trong tuổi thơ, ông ta đã được nuôi dưỡng bằng những chuyện kể về sự tàn ác của lính Đức và tấm gương dũng cảm của người Nga trong cuộc vây hãm Leningrad. Bây giờ thì chính ông lại đang làm nên những chuyên kể tương tự, nhưng trong đó ông ta đóng vai trò Hitler.

Những câu chuyện dũng cảm của người Ukraine không những tạo nên quyết tâm cho người dân Ukraine mà cho cả thế giới. Chúng tạo nên sự can đảm cho các chính phủ Âu châu, cho chính quyền Mỹ, và cho cả những người dân bị độc tài cai trị tại Nga. Nếu người Ukrian không ngại ngăn cản xe tăng Nga bằng tay không, thì chính quuyền Đức sẽ không ngại yễm trợ vũ khí chống tăng cho họ, chính quyền Mỹ không ngại trục Nga ra khỏi hệ thống SWIFT, và công dân Nga không ngại biểu tình chống lại cuộc chiến vô nghĩa này.

Và chúng ta cũng được truyền cảm hứng nên làm một cái gì đó, có thể là quyên góp, có thể là đón nhận người tỵ nạn, hay đóng góp vào phong trào phản kháng trên mạng. Cuộc chiến ở Ukraine sẽ định hình cho tương lại toàn thế giới. Nếu độc tài và áp bức thắng được thì tất cả chúng ta sẽ lãnh chịu hậu quả. Không thế chỉ làm quan sát viên. Đã đến lúc cần đứng lên tham gia vào việc lớn.

Thúy Messegee

Nguồn:

Yuval Noah Harari

2/28/22

Why Vladimir Putin has already lost this war | Yuval Noah Harari | The Guardian

Quốc Kỳ Việt Nam Cộng Hòa & Quốc Ca Hoa Kỳ Được trình bày bởi nhóm nam nữ thanh niên ngoại quốc:

Biến chuyển thời sự: “Có tin vui giữa giờ tuyệt vọng!”

Chiến Tranh Xâm Lược Nga Sô, Cái Tát Vào Mặt Bạo Chúa Putin!

LVHải (tổng hợp)

*Putin tin tưởng sẽ nuốt Ukraine trong vòng một, hai ngày.

Trùm độc tài Putin đã phát lệnh xâm lăng Ukraine. Chuyện bắt nạt ăn hiếp một nước yếu, từng một thời là “truyền thống” anh em trong Liên Bang Xô Viết, trong các xứ cộng sản, của Putin thật đáng khinh bỉ. Coi thế giới đang sống trong thế kỷ 19!

Ông Putin nêu ra một lý do mơ hồ, là muốn chặn đứng làn sóng tự do và tái lập ảnh hưởng của Nga trên các xứ láng giềng. Như thời các Nga hoàng và thời Xô Viết. Nhưng riêng cá nhân Putin có tham vọng, muốn lịch sử nước Nga, sẽ ghi tên ông vào hàng các “đại đế!” Có công thâu tóm, mở rộng biên cương!

Muốn chắc ăn, ẵm gọn nhẹ Ukraine, Ông Putin đã hăm dọa với thế giới về kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của Nga, và ông đe dọa bất cứ quốc gia nào can thiệp vào cuộc chiến Ukraine, thì sẽ “lãnh hậu quả chết chóc, máu đổ chưa từng thấy!”

Tưởng như thế là chắc ăn! Nên đã phóng tay, ung dung mở cuộc chiến xâm lăng!

*Nhìn miếng thịt Ukraine, tươi ngon như thế, nhưng bên trong, lại có giấu khúc xương!

Mọi chuyện không đễ dàng như Ông tưởng. Ngày 28/2, Bộ Quốc phòng Nga cho biết, chiến dịch của Nga tiến quân vào thủ đô Kiev của Ukraine đang bị chậm lại, do sự kháng cự quyết liệt của người dân Ukraine!”
 

Bản báo cáo công nhận: “Phần lớn các lực lượng bộ binh của Nga vẫn cách thủ đô Kiev hơn 30 dặm về phía Bắc. Bước tiến quân của họ đang bị đứng lại bởi các lực lượng Ukraine bảo vệ sân bay Gostomel!” Một mục tiêu chính của Nga, muốn chiếm ngay trong ngày đầu tiên. Mà không được.

Đến nay thì Nga đành phải nhận ra: “Những thất bại, không lường trước về sự kháng cự quyết liệt của Ukraine, tiếp tục làm vô hiệu hóa bước tiến của Nga”.

*Cả thế giới bắt đầu đứng đàng sau yểm trợ Ukraine, lên án cuộc chiến xâm lăng.

Dư luận tất cả các quốc gia tự do đều lên án: “Nga phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về hành động xâm lược, ngang ngược này và tất cả những thiệt hại và thiệt hại về nhân mạng.”

Hội đồng nhiều quốc gia Châu Âu đề nghị: “Áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt mạnh hơn, quyết liệt hơn đối với nước Nga. Từ lĩnh vực tài chính, năng lượng và vận tải đến hàng hóa, kiểm soát xuất khẩu và tài trợ xuất khẩu. Chưa kể về quân sự nếu cần.”

*Dư luận ngưỡng phục một Tổng Thống yêu nước và tinh thần chiến đấu của người dân Ukraine.

Thế giới rất ngưỡng mộ hình ảnh TT Zelensky của Ukraine, cùng ra chiến trường với quân sĩ mình.

Ông Zelensky nói rằng: “Tất cả để bảo đảm quốc phòng, duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu và huy động của Lực lượng vũ trang Ukraine và các lực lượng quân sự khác. Tất cả để bảo vệ đất nước, trong cơn nguy biến.”

Hành động can đảm của ông Zelenskiy, 44 tuổi, một người từng là danh hài và tài tử không có kinh nghiệm chính trị trước, khi đắc cử tổng thống năm 2019. Đã chinh phục nhiều người, kể cả những chính trị gia, từng gọi ông là “một tên hề!”

Trong thông điệp viết qua Twitter, Tổng Thống Volodymyr Zelenskyy của Ukraine nói, “Nga đã bước vào con đường của ác quỷ, khát máu, nhưng Ukraine thề sẽ tự vệ và sẽ không để đánh mất quyền tự do.”

Ông nói tiếp:“Thời gian gần đây có những thông tin giả mạo trên mạng, nói rằng tôi chạy trốn và kêu gọi quân đội hãy buông súng và di tản. Hãy lắng nghe đây. Tôi đang ở đây! Tôi đang ở đây!”

Video của ông phát trên Instagram và nhận hơn 3 triệu lượt xem! Ca ngợi, hoan hô, chỉ trong vòng một tiếng đồng hồ!

Trong khi đó, người dân Ukraine đã chiến đấu hết mình, chống lại sự xâm lược của Nga, vượt quá sự mong đợi của nhiều nhà phân tích, khi đối mặt với quân đội khổng lồ của Putin.

Tại Mỹ, một số chuyên gia mô tả hành động của Putin là “thất thường” và “ảo tưởng! điên!” Trong khi những người khác đánh giá rằng, lực lượng xâm lăng, sẽ không thể “khuất phục” được người dân Ukraine.

Những công dân Ukraine đang ở trong độ tuổi nhập ngũ, được lệnh không rời khỏi đất nước, sẵn sàng tòng quân ra trận khi cần.

Những ngày qua, người dân cầm súng tấn công lại quân đội Nga ở bất cứ đâu. Nam nữ anh hùng trồi mọc lên như nấm! Nhiều xe tang bị bắn hạ. Nga cũng nhận ra điều này!

*Chính vì thế Nga đã chịu ngồi vào bàn đàm phán.

Dư luận thế giới xác nhận: “hành động gây chiến tàn bạo của Nga, đã đập bể tan nền hòa bình tại Âu Châu, chưa kể ảnh hưởng đến an ninh thế giới!”

Chính vì những áp lực này, các phái đoàn của Ukraine và Nga, đã tới thành phố Gomel ở biên giới Ukraine-Belarus để đàm phán. Nhưng chưa đạt được một cam kết cụ thể nào. Nhưng ít nhất là Nga đã phải xuống nước!

*Ukraine ký gia nhập vào Khối Liên Minh Âu Châu.

Hôm nay, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm thứ Hai đã ký đơn ghi danh thành viên chính thức, để Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu trong bối cảnh Nga đang xâm lược đất nước của ông.

Gần 30 quốc gia trong khối EU đã đồng lòng hổ trợ Ukraine hết mình. Hoan hô tinh thần chiến đấu quyết liệt, đoàn kết đánh đuổi quân xâm lăng! 

Nga đang đang đâm đầu vào tường! Tất cả các quốc gia liên minh Âu châu đã đoàn kết, đưa đến quyết định, như cú đấm vào mặt Putin: “Nga chịu hoàn toàn trách nhiệm về hành động gây chiến tranh xâm lược này và tất cả những thiệt hại và thiệt hại về nhân mạng, Nga phải bồi thường! Chưa kể, hãy đưa tên đồ tể Putin ra tòa án quốc tế!”

Miếng thịt đã nuốt vào họng, nhưng không ngờ lại kẹt cục xương! Liệu bạo chúa Putin có nuốt trôi Ukraine vào những ngày tới đây? Hay phải…ói ra!…mật xanh!

===========

TIN NÓNG NGÀY FEB:

Thế giới nóng bỏng vì đang sống trên “Chảo lửa chiến tranh!”

*LVHải (Tổng hợp tin từ các Hãng thông tấn thế giới: Voa, Reuter…)

Biểu tình khắp nơi chống Nga xâm lược Ukraine!

Sau khi TT Putin ra lệnh tấn công Ukraine. Từ cả nước Nga, khắp nơi trên thế giới, đã nổ ra các cuộc biểu tình lớn trong những ngày qua.

Người biểu tình đã đông đảo xuống đường ở các quảng trường công cộng khắp các quốc gia và bên ngoài tòa đại sứ Nga, ở các thành phố khắp nơi: Từ Tokyo đến Tel Aviv và New York, để lên án hành động xâm lược Ukraine của Nga.

Tại Mỹ, chỉ ba giờ sau khi Tổng thống Putin tuyên bố phát động chiến dịch quân sự, một cuộc biểu tình ghi nhận sớm nhất đã xảy ra trước tòa đại sứ Nga ở Washington. Hàng chục người biểu tình ở thủ đô Hoa Kỳ, vẫy cờ Ukraine và hô vang: “Hãy ngăn chặn tên đồ tể khát máu Putin! Nga là quốc gia xâm lược!”

Tại London, có hàng trăm người biểu tình, nhiều người trong số đó là kiều dân Ukraine và một số người khác. Đã tập trung bên ngoài phố Downing, nơi có đặt văn phòng phủ Thủ tướng Anh, kêu gọi nước Anh hành động nhiều hơn nữa để giúp Ukraine.

*Người biểu tình nêu thẳng tên, lên án “Kẻ Xâm Lược Khát Máu Putin!”

Chỉ ba giờ sau khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tuyên bố phát động chiến dịch quân sự, một cuộc biểu tình được biết đến sớm nhất đã xảy ra trước đại sứ quán Nga ở Washington, vào khoảng 1giờ sáng ngày 24/2.

Các tin tức địa phương cho thấy hàng chục người biểu tình ở thủ đô Mỹ vẫy cờ Ukraine và hô vang “Hãy ngăn chặn quân Nga xâm lược! được chỉ huy bởi tên độc tài Putin!”

Tại London, hàng trăm người biểu tình, nhiều người trong số đó là kiều dân Ukraine và một số người khác, đã tập trung bên ngoài phố Downing, nơi có đặt văn phòng Thủ tướng, kêu gọi nước Anh thực hiện nhiều hơn nữa để giúp đất nước Ukraine.

“Ukraine, chúng tôi đang cần giúp đỡ, đất nước chúng tôi cần ai đó hỗ trợ!” Một người biểu tình nói với Reuters: “Ukraine quá nhỏ, còn áp lực quân sự của Nga, thì quá lớn!”

Tại Paris, một người biểu tình nói: “Tôi cảm thấy chúng ta đang ở trong một thời điểm rất nguy hiểm! trên bờ vực chiến tranh. Không có biện pháp ngăn chặn, sẽ ảnh hưởng đến an ninh toàn thế giới”

Tại Madrid, nam diễn viên Tây Ban Nha từng đoạt giải Oscar Javier Bardem, người được đề cử Oscar, một lần nữa trong năm nay. Đã hòa cùng khoảng một trăm người khác, biểu tình bên ngoài sứ quán Nga.

“Đó là một cuộc xâm lược ngang ngược! Nó vi phạm quyền cơ bản về chủ quyền lãnh thổ của Ukraine. Luật pháp quốc tế và nhiều thứ khác nữa, đả đảo Putin!” Bardem nói.

Một lá cờ khổng lồ Ukraine, đã được đám đông hàng trăm người biểu tình, rước qua Quảng trường Thời đại ở Manhattan, New York.

Tại thủ đô Bern của Thụy Sĩ, hàng trăm người đã tụ tập, cầm cờ Ukraine và hô vang “Hòa bình cho Ukraine! Đả đảo quân xâm lăng Nga Sô!”

Một cuộc biểu tình nhỏ ở Geneva, do Chiến dịch quốc tế giải trừ vũ khí hạt nhân (ICAN) Một tổ chức từng đoạt giải Nobel Hòa bình, đã biểu tình bên ngoài trụ sở Liên Hợp Quốc ở Châu Âu. Lên án điều mà họ cho là lời đe dọa, sử dụng vũ khí hạt nhân trong chiến tranh của ông Putin.

Các cuộc biểu tình khác được tổ chức tại Beirut, Tel Aviv, Dublin và Prague.

Cũng tại Dublin, huy hiệu Đôi đại bàng của Nga, bên cạnh cổng đại sứ quán, đã bị ai đó dùng sơn đỏ bôi xóa, làm biến dạng.

Nhiều cuộc biểu tình đã được lên kế hoạch vào cuối ngày, tại các thành phố Houston và Denver của Hoa Kỳ.

*Thế giới đồng biểu tình ủng hộ tinh thần người dân đất nước Ukraine!

Đặc biệt trên Place Republic, quảng trường Cộng Hòa Paris, hàng trăm người biểu tình đã tập hợp vào tối thứ Năm, một số người đã quấn cờ Ukraine. Dưới chân bức tượng chính của quảng trường, một biểu tượng của nước Pháp, những người biểu tình đã treo một biểu ngữ có nội dung “Nước Nga hãy dừng lại. Chúng tôi ủng hộ Ukraine, chống lại quân Nga xâm lăng!”

Goery Mourez, một nhà tư vấn người Pháp, 29 tuổi, cho biết: “Điều quan trọng là phải có biện pháp chế ngự, sự điên rồ của người đàn ông độc tài, tham vọng này” Nên nhớ “Chúng ta đã cố gắng xây dựng hòa bình tại lục địa này trong 70 năm qua. Hắn xóa bỏ hết!”

Một người Romania Fabiana Andreescu, kỹ sư phần mềm 33 tuổi đã sống ở Paris hơn 10 năm, đã tham gia cuộc biểu tình cùng người bạn Nga của cô, có tên là Mark Karpov. Nói: “Thật đau lòng khi thấy đất nước Ukraine thiếu sự bảo vệ quốc tế. Và giờ đây phải hứng chịu sự tấn công xâm lấn của Nga. Tôi hoàn toàn hiểu những gì đau thương, mà người dân đang trải qua và tôi rất đau lòng cho đất nước Ukraine.”

Nhiều tổ chức đã thắp sáng các tòa nhà chính bằng màu cờ Ukraine, để biểu lộ tình đoàn kết với người dân Ukraine và lên án sự xâm lăng của Nga.

*Cả thế giới sợ hãi, vì viễn ảnh chiến tranh năng lượng hạt nhân của Nga!

Trong bối cảnh chiến tranh Nga và Ukraine, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra hậu quả khủng khiếp, nếu một cuộc xung đột vũ trang, với chiến tranh hạt nhân có xảy ra.

Bất chấp việc cắt giảm vũ khí hạt nhân, những thập niên vừa qua. Nga hiện vẫn đang sở hữu 1.900 vũ khí hạt nhân chiến thuật và 1.600 vũ khí hạt nhân chiến lược.

Giả thuyết, để cho thấy sự tàn phá khủng khiếp như thế nào. Chỉ một vũ khí hạt nhân có sức công phá 100 kiloton nổ, trong Điện Kremlin. Có thể khiến 25.000 người thiệt mạng và làm bị thương 1 triệu người! Áp đảo hoàn toàn khả năng ứng phó với thảm họa thủ đô nước Nga.

Tương tự, nếu quả bom với sức công phá như trên được kích nổ ở Điện Capitol, Thủ đô Mỹ, sẽ có hơn 170.000 người chết và gần 400.000 người bị thương.

Tuy nhiên, theo tác giả, giữa Nga và Mỹ sẽ không tập trung vào các đầu đạn đơn lẻ ở thủ đô của hai cường quốc quân sự đâu, mà còn nhiều thứ vũ khí hạt nhân khác.

Thay vào đó, nhiều khả năng vũ khí hạt nhân sẽ nhắm vào nhiều thành phố, với nhiều vũ khí có sức công phá lớn hơn 100 kiloton, sẽ được sử dụng. Ví dụ như 460 đầu đạn SS-18 M6 Satan của Nga, đương lượng từ 500-800 kiloton, hay đầu đạn W88 triển khai trên tàu ngầm Trident của Mỹ đương lượng nổ 455 kiloton.

Hàng trăm người bị bắt! Hàng nghìn người trên khắp nước Nga, biểu tình chống Putin tấn công Ukraine

Chính tại thủ đô Nga, Moscow  Hàng nghìn người Nga đã xuống đường phản đối cuộc tấn công của Tổng thống Nga Putin, nhằm vào Ukraine.

Một làn sóng giận dữ chưa từng thấy ở một quốc gia, nơi các cuộc biểu tình đông người, dù tự phát là bất hợp pháp. Những người biểu tình có thể phải đối mặt với tiền phạt và tù.

Hơn 1.600 người đã bị bắt tại 47 thành phố trên toàn quốc Nga, theo tổ chức nhân quyền OVD Info. Nhóm này từng bị kết án là “đặc vụ” nước ngoài vào năm ngoái. Khi Putin tiến hành một cuộc đàn áp sâu rộng, nhắm vào các nhà hoạt động, các nhóm nhân quyền và các nhân vật đối lập.

Các cuộc biểu tình diễn ra với làn sóng dữ dội, từ những người Nga tự do, những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội, diễn viên, người dẫn chương trình truyền hình và những người khác về các cuộc tấn công.

Các video được chia sẻ trên phương tiện truyền thông xã hội và được The Washington Post xác minh, bằng hình ảnh vệ tinh. Cho thấy, những người biểu tình chống chiến tranh tụ tập ở thủ đô Moscow và ở St.Petersburg, Novosibirsk và Perm, cùng những nơi khác. Những người biểu tình tập trung ở trung tâm các thành phố, chẳng hạn như đám đông ở Novosibirsk, đã tuần hành dọc theo Krasnyy Prospekt, con đường chính của thành phố.

Tại Moscow, mọi người đã đổ về Quảng trường Pushkin lịch sử, chỉ cách Điện Kremlin 1,6 dặm về phía bắc, vào nhiều thời điểm khác nhau vào ngày thứ Năm. Khi mặt trời chưa lặn của một ngày đông giá, cảnh sát Nga đã bắt giữ một số người cầm biểu ngữ, tống họ lên xe cảnh sát. Tuy vậy, các video được quay sau đó vào ban đêm, cho thấy những người biểu tình, không hề nao núng, đứng sát vai nhau ở quảng trường.

Các hình ảnh từ Perm và St.Petersburg, được Washington Post định vị, cho thấy cảnh sát trong trang phục chống bạo động, đang giam giữ những người biểu tình. Ở Perm, cảnh sát dàn hàng ngang trước tòa nhà hội đồng lập pháp và đẩy đám đông tụ tập ở đó ra ngoài bất chấp tuyết rơi.

Khoảng 1.000 người biểu tình, một số mang biểu ngữ phản chiến, đã tập hợp ở trung tâm Moscow hô vang, “Không tham chiến! Cuộc chiến vô nghĩa!” Cảnh sát chống bạo động nhanh chóng ập vào, buộc họ vào xe cảnh sát. Các cuộc biểu tình lớn diễn ra ở các thành phố khác như St.Petersburg, Yekaterinburg và Perm.

Ủy ban điều tra của Nga cảnh báo rằng họ sẽ theo dõi những người tổ chức và người tham gia biểu tình, đe dọa “trừng phạt nghiêm khắc đối với bạo loạn hàng loạt.”

Thế giới đang nóng đần trên chảo lửa chiến tranh, do Nga gây chiến, tương lai nhân loại chưa biết đi về đâu!

Tổng thống Hoa Kỳ và tỵ nạn Việt Nam

·         Giao Chỉ San Jose

·          

Nhân ngày quốc lễ President’s Day xin ghi lại mối liên hệ Hoa Kỳ Việt Nam từ tổng thống thứ 34 vào năm 1953

 Vài nét về cộng đồng Việt tại Mỹ qua 11 đời tổng thống.

Trước năm 1975 kiều dân Việt tại Mỹ chỉ có 15 ngàn. Cuộc di tản tháng 4-75 đem vào Mỹ 150 ngàn và sau đây là con số mỗi kỳ kiểm kể từng thập niên. 1980 có 250 ngàn,1990 có 600 ngàn, năm 2000 có 1 triệu và 100 ngàn. Năm 2010 có 1 triệu và 700 ngàn. Năm sau cùng hiện nay 2020 có 2 triệu và 200 ngàn. Con số này chưa được là 1% dân số Hoa Kỳ nhưng lại là một thành phần rất quan trọng so với dân số tại Việt Nam về chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Tìm hiểu thêm với một vài chi tiết so sánh với dân Mỹ cũng có nhiều điều lý thú. Lợi tức trung bình của một gia đình Việt có 20 ngàn 1 năm với nhân khấu là 3.8 gần 4 người một nhà. Gia đình Mỹ tính chung có 26 ngàn 1 năm với 3.2 tức là hơn 3 người trong 1 nhà. Người Việt chưa tốt nghiệp trung học là 26% người Mỹ là 15%. Nói chung trình độ học thức người Việt thấp, nhưng tuổi trẻ Việt Nam tốt nghiệp đại học lên đến19% trong khi Mỹ chỉ có 17%. Tuổi trung bình của Mỹ là 36 nhưng Việt Nam có 34.  Thành phần cao niên của Hoa Kỳ trên 70 tuổi lên đến 6% trong khi Việt Nam chỉ có 3%. Nước Mỹ hiện có 1 triệu 100 ngàn dân ở lậu. Trong số này Việt Nam cũng có 160 ngàn dân lậu. Các con số thống kê này cho chúng ta nhiều điều đáng lưu ý.

Tổng kết về các tổng thống Hoa Kỳ                                                  Hơn nửa thế kỷ vừa qua 9 vị tổng thống Mỹ, từ Eisenhower đến Obama đều là ân nhân của người Việt và di dân gốc Việt. Trong chiến tranh với 58 ngàn chiến binh Hoa Kỳ hy sinh và 300 ngàn thương binh, các vị tổng thống đều quyết tâm nhưng không vượt qua đươc hoàn cảnh. Sau chiến tranh nước Mỹ đã thực sự chào đón tỵ nạn. Chúng ta không bao giờ quên được tấm lòng hào hiệp của người dân Hoa Kỳ.

Trải qua 5 đời tổng thống Hoa Kỳ thời hậu chiến dù là Cộng Hòa hay Dân Chủ di dân Việt Nam luôn luôn được chào đón và trở thành con số vào Mỹ cao nhất cuối thế kỷ 20.

 Chúng ta có thể quản ngại cho tương lai. Nhưng cũng ghi nhận sự vui mừng đã đạt được con số người Việt đáng kể tại Hoa Kỳ để làm thành một cộng đồng vững mạnh. Nếu Hoa Kỳ không tham dự vào Việt Nam từ 1954, dân Việt miền Nam không có được 2 thập niên tự do dân chủ. Nếu tổng thống, chính phủ và nhân dân Hoa Kỳ không chủ trương bao dung với di dân, chúng ta không có mặt tại Mỹ. 

Giao Chỉ, San Jose

Sơ lược tổng quát

Eisenhower 34,CH     Kennedy 35 DC       Johnson 36 DC          Nixon 37 CH           Ford 38 CH   

Bắt đầu từ 1954 với tổng thống thứ 34 là ông Eisenhower, Việt Nam mới có cơ hội đóng vai trò trong lịch sử Hiệp Chủng Quốc. Vào cuối thập niên 50, trong chuyến đi Mỹ, chúng tôi thấy hình ảnh ông Eisenhower đón chào tổng thống Ngô Đình Diệm và ca ngợi vị nguyên thủ Việt Nam là vĩ nhân của Đông Nam Á. Chẳng bao lâu sau đó, vị tổng thống thứ 35 của Hoa Kỳ là ông Kennedy đã gián tiếp trách nhiệm về cuộc đảo chánh và việc hạ sát anh em ông Diệm năm 1963 tại Sài Gòn. Ông Kennedy tuy giải tỏa được một chế độ cản đường nhưng cũng rất ân hận về cái chết của ông Diệm. Cả hai ông Ngô Đình Diệm và Kennedy đều là Thiên Chúa Giáo. Nhưng niềm ân hận cũng không lâu, chỉ sau một thời gian ngắn đến lượt ông Kennedy bị ám sát chết tại Dallas, Texas. Cái chết của cả hai vị tổng thống vẫn còn nhiều bí ẩn cho đến ngày nay. Ông Johnson lên thay trong vai trò tổng thống thứ 36 với gánh nặng chiến tranh Việt Nam. Ông là người quyết tâm chiến thắng nhưng vẫn không thành công và để gánh nặng cho ông Nixon với chiêu bài Việt Nam hóa chiến tranh, rút quân về bằng mọi giá. Năm 1974, Nixon, vị tổng thống thứ 37 vì Watergate phải từ chức. Ông Gerald Ford thứ 38 lên thay, thể theo lòng dân và quốc hội, quay lưng cuộc chiến tranh Việt Nam. Từ nay đối với Hoa Kỳ, Việt Nam chỉ còn là vấn đề nhân đạo. Với 5 vị tổng thống can dự vào chiến tranh Việt Nam, bắt đầu từ Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon và Ford, người Mỹ gọi đây là The War of the Presidents. Ý nói là cuộc chiến riêng tư của các vị tổng thống, không can dự gì vào nước Mỹ và dân Mỹ. Làn sóng chống chiến tranh của dân Mỹ dâng cao với các cuộc xuống đường hàng triệu người. Bây giờ sống tại đây chúng ta mới có thể hiểu được là lòng dân của Mỹ quốc thực sự ảnh hưởng đến chính quyền ra sao. Không cần đúng hay sai, không cần giữ lời cam kết. Đối với dân chúng Hoa Kỳ, lòng kiên nhẫn và sự chịu đựng, hy sinh có giới hạn. Đánh không xong thì rút, sống chết mặc bay. Từ các quan niệm đó, định mệnh đưa chúng ta đến Hoa Kỳ. Sau đây là phần chi tiết.

Người Mỹ tại Việt Nam

1) Eisenhower,34 Chính sách ngăn chặn (1953-1961)

Sau cuộc vây hãm kéo dài 56 ngày, đầu năm 1954, Pháp đã phải chịu thất bại tại Điện Biên Phủ. Kết quả là Hiệp định Geneve 1954 chia Việt Nam làm hai phần ở vĩ tuyến 17. Hoa Kỳ bác bỏ hiệp định Geneve và giúp đỡ một chính quyền quốc gia ở Nam Việt Nam vào tháng 6 năm 1954. Ngô Đình Diệm, một người Công giáo chống Cộng từng sống ở Mỹ, đã trở lại Việt Nam với vai trò thủ tướng và năm sau lên làm tổng thống của một nước miền Nam Việt Nam độc lập. Hiệp định Geneve trở thành bàn khai sinh của Việt nam Cộng Hòa.

Khi những binh lính Pháp cuối cùng ra đi vào tháng 3 năm 1956, Mỹ đã thay thế, và Nam Việt Nam trở thành tiền tuyến trong cuộc chiến nhằm ngăn chặn chủ nghĩa Cộng sản tại Đông Nam Á. Chính quyền Eisenhower đã phải gửi 200 triệu đôla viện trợ một năm và 675 cố vấn quân sự đầu tiên. Tổng thống Eisenhower vốn là anh hùng nước Mỹ sau đệ nhị thế chiến trải qua 2 nhiệm kỳ từ 1953 đến 1961. Ông đón tiếp long trọng tổng thống Việt Nam thăm Hoa Kỳ năm 1957 và ca tụng ông Diệm là vĩ nhân châu Á.

2) Kennedy, 35 vấn đề nan giải.(1961-1963)

Khi Kennedy trở thành tổng thống, ông thừa kế di sản Việt Nam từ Eisenhower. Nhưng điều thực sự lôi cuốn ông là cơ hội để thử nghiệm học thuyết chống chiến tranh du kích cùng với chiến lược quân sự đáp trả linh hoạt.

Đến năm 1961, cộng sản Bắc Việt đã thành lập tại miền Nam một phong trào nổi dậy với cái tên Mặt trận giải phóng dân tộc (NLF). Trong một buổi phỏng vấn của đài CBS, Kennedy đã nhận định rằng tùy thuộc vào người Nam Việt Nam mà “Cuộc chiến của họ” sẽ thắng hay bại. Trong khi đó tình hình miền Nam ngày càng xấu. Nông thôn mất an ninh, cường độ chiến tranh gia tăng. Tại thành thị dân chúng và Phật giáo chống chính phủ. Vào thời điểm đó, đã có khoảng 16.000 “cố vấn” Mỹ tại Việt Nam. Mất kiên nhẫn với ông Diệm, Kennedy cho Sài Gòn biết rằng Mỹ sẽ ủng hộ một cuộc đảo chính quân sự. Vào 1/11/1963, chính quyền Diệm bị lật đổ và tổng thống Việt Nam bị giết chết, một kết cục mà Kennedy đã không đoán trước được. Nhưng ông phải chịu trách nhiệm về cái chết của nhà lãnh đạo mà tổng thống Eisenhower gọi là vĩ nhân châu Á. Ba tuần sau, chính ông Kennedy cũng bị ám sát chết.

3) Lyndon Johnson, 36 Quyết tâm sa lầy, (1963-1969)

Giống như Kennedy nhận lãnh Việt Nam từ Eisenhower, Lyndon Johnson cũng thừa hưởng Việt Nam từ Kennedy. Tuy nhiên di sản mà Johnson nhận được phiền toái hơn, bởi đến lúc này một cuộc can thiệp qui mô lớn của Mỹ mới có thể ngăn chặn sự sụp đổ của Nam Việt Nam. Johnson thề trong buổi nhậm chức,“Tôi sẽ không để mất Việt Nam”, Sau đó chiến tranh Việt Nam thực sự nằm trong quyết tâm của ông. Trong mùa hè 1964, Johnson nhận được báo cáo về những tàu ngư lôi của Bắc Việt Nam đã tấn công khu trục Maddox. Trong cuộc tấn công đầu tiên, vào ngày 2 tháng 8, tổn thất chỉ giới hạn ở một lỗ đạn; cuộc tấn công thứ hai, vào ngày 4 tháng 8, sau đó được chứng minh là nhầm lẫn của radar. Điều đó không quan trọng. Trong tình trạng khẩn cấp của quốc gia, dù có thực hay tưởng tượng, lời kêu gọi vũ trang của tổng thống khó có thể cưỡng lại. Trong cả Quốc hội, chỉ có hai thượng nghị sĩ bỏ phiếu chống. Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ đã ủy thác cho Johnson quyền được mở các chiến dịch ở Việt Nam. Với cuộc bầu cử năm 1964 đã gần sau lưng, Johnson bắt đầu một chương trình để người Mỹ trực tiếp đảm nhiệm cuộc chiến ở Việt Nam. Chến tranh leo thang, bắt đầu từ đầu năm 1965, bao gồm 2 hình thái: Gia tăng bộ binh Mỹ và đẩy mạnh đánh bom miền Bắc. Ngày 8/3/1965, những người lính thủy quân lục chiến đầu tiên đã đặt chân lên bờ biển Đà Nẵng, bề ngoài là để bảo vệ căn cứ không quân ở đây. Nhưng họ sớm phải chạm trán với kẻ thù. Năm 1966, hơn 380.000 lính Mỹ đã đóng quân ở Việt Nam; năm 1967, 485.000 quân; và 1968 là 536.000. Mỹ tiến hành chiến dịch có tên Rolling Thunder, leo thang đánh bom Bắc Việt Nam. Mục tiêu đặc biệt là Đường mòn Hồ Chí Minh, một mạng lưới tinh vi bao gồm đường mòn, cầu, và nơi trú ẩn trải dài từ Bắc Việt Nam qua Campuchia và Lào đến Nam Việt Nam. Đến năm 1968, một triệu tấn bom đã trút xuống Bắc Việt Nam.

Johnson có lí do để tự tin về người dân Mỹ. Sự đồng thuận rộng rãi vững vàng được hình thành từ những năm trước đó là điều kiện thuận lợi để Washington tiến hành cuộc chiến. Cả Đảng Dân Chủ và Cộng Hòa đều chấp thuận cho Johnson leo thang chiến tranh ở Việt Nam, và điều tương tự đối với những cuộc khảo sát ý kiến công chúng trong năm 1965 và 1966. Nhưng sau đó quan điểm bắt đầu thay đổi.

Mỗi buổi tối người Mỹ lại thấy trên truyền hình cảnh tàn sát của cuộc chiến và những người Mỹ thương vong. Những phóng viên bắt đầu viết về một “Sự khủng hoảng lòng tin “

Nhưng kinh tế đặt ra cho Johnson nhiều vấn đề hơn. Chiến tranh Việt Nam tiêu tốn 27 tỉ đô-la vào năm 1967, đẩy thâm hụt ngân sách từ 9,8 tỉ đô-la lên 23 tỉ đô-la. Chi tiêu quân sự đã thúc tỉ lệ lạm phát lên cao. Chỉ trong mùa hè năm 1967, Johnson đã yêu cầu đánh thêm 10% thuế thu nhập. Cho đến lúc đó, vòng xoáy lạm phát sẽ gây họa cho nền kinh tế Mỹ trong suốt thập niên 1970 đang đến rất gần.

Phong trào phản chiến :Trong hoàn cảnh đó phong trào phản chiến bắt đầu hình thành. Hạt nhân của nó, cùng với những nhóm ủng hộ hòa bình lâu năm, là một thế hệ mới những nhà hoạt động hòa bình như SANE, nhóm đã biểu tình chống thử vũ khí hạt nhân vào những năm 1950. Phong trào phản chiến nhanh chóng có khả năng tạo ra những cuộc biểu tình lớn ở Washington, đem đến 20-30 ngàn người một lúc. Mặc dù bao gồm nhiều thành phần đa dạng, tất cả những người theo phong trào đều chia sẻ một mối hoài nghi về chính sách của Mỹ ở Việt Nam. Tổng thống Johnson năm 1965 đã hy vọng vào một chiến thắng chớp nhoáng ở Việt Nam, trước khi cái giá chính trị của việc leo thang đến hạn. Nhưng đã không có chiến thắng nhanh chóng. Các lực lượng của Bắc Việt Nam và Việt Cộng đồng loạt tấn công, chính quyền Nam Việt Nam mất đất, và thương vong của Mỹ tăng lên. Vào đầu năm 1968, tỉ lệ tử vong đã chạm đến mức vài trăm người một tuần. Johnson và các tướng lĩnh của ông vẫn khăng khăng cho rằng có “ánh sáng ở cuối đường hầm”. Thực tế trên chiến trường đã cho thấy điều ngược lại.

Vào 30/1/1968, Việt Cộng mở một cuộc tấn công lớn ở Nam Việt Nam. Thời điểm trùng với Tết, kỳ nghỉ đón năm mới của người Việt, cuộc tấn công đánh vào 36 thủ phủ của các tỉnh và 5 trong số 6 thành phố lớn, bao gồm Sài Gòn, nơi Việt Cộng đã gần như lọt vào Sứ quán Mỹ vốn được cho là không thể đánh chiếm được. Về mặt quân sự, cuộc tổng tấn công Tết Mậu Thân là một thất bại, với con số thương vong nặng nề của Việt Cộng. Nhưng về mặt tinh thần, hậu quả là rất lớn. Truyền hình đã đem đến tận nhà người Mỹ những hình ảnh gây sốc.

Đến cuối một bài phát biểu truyền hình vào ngày 31/3, Johnson đã làm cả nước sửng sốt khi tuyên bố ông sẽ không tái ứng cử. Ông cũng kêu gọi tạm ngưng một phần chiến dịch đánh bom và hứa sẽ dùng những tháng trong nhiệm kỳ còn lại để tìm kiếm hòa bình. Vào 10/5/1968, Hoa Kỳ và Bắc Việt Nam bắt đầu vòng đàm phán hòa bình sơ bộ tại Paris.
4) Cuộc chiến của Nixon 37 (1969-1974) Chiến lược Hòa hoãn.

Khái niệm thế giới hai phe, vốn đã trở nên lỗi thời từ thời của Lyndon Johnson, lại càng bị chối bỏ khi Richard Nixon sử dụng sách lược hòa hoãn. Nhưng khi đối diện với cuộc chiến ởViệt Nam, Nixon thừa hưởng di sản mà Johnson để lại. Từ bỏ Việt Nam, theo Nixon, sẽ hủy hoại “uy tín” của nước Mỹ và khiến cho cường quốc này có vẻ giống như một “Người khổng lồ chân đất sét”. Và cũng giống như Johnson, Nixon có những toan tính riêng cho bản thân mình. Ông không được phép trở thành vị tổng thống đầu tiên để thua một cuộc chiến. Nixon muốn hòa bình, nhưng phải là “Hòa bình trong danh dự”.

Để làm dịu chỉ trích trong nước, ông bắt đầu giao việc chiến đấu cho những người lính Việt Nam Cộng Hòa. Với chính sách mới có tên “Việt Nam hóa chiến tranh”, số lượng lính Mỹ giảm xuống từ 543.000 năm 1968 xuống còn 334.000 năm 1971 và chỉ còn 24.000 vào đầu năm 1973. Tỉ lệ thương vong cũng như uy tín chính trị của họ cũng giảm theo. Nhưng cuộc giết chóc ở Việt Nam vẫn tiếp tục. Như lời đại sứ Mỹ tại Việt Nam, Ellsworth Bunker, đã nói một cách mỉa mai, đó chỉ là vấn đề thay đổi “Màu da của những xác chết”.

Vào tháng tư năm 1972, khi cuộc chiến trở nên khốc liệt, Nixon đã ra lệnh cho B-52 không kích miền Bắc Việt Nam. Một tháng sau đó, ông đồng ý cho gài mìn những bến cảng Bắc Việt, điều mà Johnson đã không bao giờ dám làm. Nixon có thể rảnh tay như thế là bởi, theo tinh thần hòa hoãn, Trung Quốc không còn đe dọa can thiệp nữa. Phía Nga, Brezhnev cũng làm ngơ khi chào đón Nixon vào tháng năm1972, thời điểm cao trào của những cuộc không kích B-52. Việt Cộng có thể cảm thấy bị cô lập, nhưng viện trợ từ Trung Quốc và Liên Xô vẫn tiếp tục đổ vào, và du kích Cộng sản vẫn tiếp tục chiến đấu.

Ở trong nước, cuộc chiến của Nixon đã trở thành gánh nặng. Chẳng những không suy giảm mà phong trào phản chiến ngày càng rầm rộ. Tháng 11 năm 1969, nửa triệu người đã biểu tình ở Washington. Ngày 30/4/1970, trong chiến dịch ném bom bí mật những tuyến đường vận chuyển khí giới của Việt Minh ở nước Campuchia trung lập, binh lính Mỹ đã xâm nhập để tiêu diệt những cơ sở địch ở đó. Khi tin tức về việc đổ bộ vào Campuchia được loan ra, những trường đại học Mỹ như nổ tung vì căm giận, và lần đầu tiên, có sinh viên bị chết. 4/5/1970, tại trường đại học Kent State ở Ohio, lực lượng cảnh vệ quốc gia đã nổ súng vào đoàn người biểu tình, giết chết bốn sinh viên và làm bị thương mười một người. Tại trường đại học Jackson State ở Mississippi, lực lượng cảnh vệ đã tấn công vào một ký túc xá, giết chết hai sinh viên da đen. Hơn 450 trường đại học đã đóng cửa để phản đối. Trên khắp đất nước, khóa học mùa xuân đã bị hủy bỏ.

Bất chấp tất cả, Nixon vẫn bền chí, phê phán kịch liệt những sinh viên biểu tình và tổ chức một cuộc biểu tình phản đối. Mũ bảo hộ lao động đã trở thành một biểu tượng yêu nước sau khi những công nhân xây dựng New York đánh bại những người biểu tình trong một cuộc biểu tình hòa bình vào tháng 5/1970. Dần dần, chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” khiến phong trào phản chiến đi xuống. Khi nhân lực trong quân đội cần được cắt giảm, chế độ quân dịch cũng bị cắt bớt, làm xẹp đi lòng nhiệt tình của nhiều sinh viên phản chiến. Cuối cùng, Nixon đã đẩy lui được những chỉ trích. Nhưng cái mà ông không đẩy lui được là công sản Bắc Việt Nam.

Khi cuộc bầu cử năm 1972 đang cận kề, Nixon đã gửi Henry Kissinger đến mở cuộc đối thoại hòa bình ở Paris. Ở đây Kissinger đã có một nhượng bộ quan trọng khi chấp nhận sự xuất hiện của binh lính Bắc Việt ở lại miền Nam. Với lời tuyên bố của Kissinger: “Hòa bình trong tầm tay”, Nixon đã có thêm số phiếu mà ông muốn, nhưng thỏa thuận đã bị phá bỏ bởi ông Nguyễn Văn Thiệu, tổng thống Nam Việt Nam. Bởi vậy Nixon, trong cuộc đổ máu cuối cùng, đã ra lệnh hai tuần “Ném bom giáng sinh”, sự kiện tàn khốc nhất trong cả cuộc chiến. Kết quả 27/1/1973, hai bên thỏa thuận hòa bình Paris, tái thỏa thuận việc ngừng bắn đã  bàn tháng mười năm trước. Nixon hi vọng rằng với sự viện trợ ồ ạt của Mỹ, chính quyền Thiệu có thể tồn tại. Nhưng Quốc hội đã từ chối cho phép ném bom Campuchia sau 15/8/1973, và từ từ cắt viện trợ  Nam Việt Nam. Tiếp theo ông Nixon bị truất phế vì Watergate 1974. Tháng ba năm 1975, các lực lượng Bắc Việt Nam đã phát động cuộc tấn công và Sài Gòn thất thủ. Liệu kết thúc như vậy có đáng buồn không?. Đúng, dĩ nhiên, đối với những người bạn Việt Nam của Hoa Kỳ, những người đã mất đi việc làm và tài sản, phải mất nhiều năm trong những trại cải tạo, hoặc phải rời khỏi quê hương. Đúng, đối với nước láng giềng Campuchia, nơi bọn Khơme đỏ điên cuồng lên nắm quyền, tàn sát 1,7 triệu người và đưa đất nước gần như quay trở về thời kì đồ đá. Đối với nước Mỹ, đúng, bởi sự lãng phí sinh mạng (58.000 người chết, 300.000 người bị thương), 150 tỉ đô-la, những vết thương bên trong lâu lành, và sự tự tin bị đánh mất đối với những nhà lãnh đạo nước Hoa Kỳ.
Ghi chú. Các tài liệu về tổng thống Mỹ trong chiến tranh Việt Nam được lấy từ phần Việt Ngữ của tự điển điện toán Wikipedia
Nhận định riêng.
Điều thực sự quan trọng là, trước khi bỏ rơi Nam Việt Nam, các vị tổng thống Hoa Kỳ đã thực sự muốn hoàn thành sứ mạng bảo vệ Việt Nam.. Johnson quyết tâm chiến thắng. Nixon muốn có hòa bình trong danh dự. Nhưng họ không vượt qua được hoàn cảnh. Chính vì những lý do đó, người Mỹ đã mở vòng tay đón tỵ nạn Việt Nam trong hơn 40 năm qua. Đồng thời tìm cách trở lại Việt Nam để trực tiếp gặp người dân của nước cựu thù. Nước Mỹ tìm cách chinh phục lòng người, vận động đồng minh bằng vòng tay mở rộng thay vì B52 hay bom đạn chiến tranh..
Sau đây là giai đoạn hậu chiến với các chương trình di dân và hình thành cộng đồng Việt Nam tại Hoa Kỳ.
Tổng thống Cộng Hòa 38 Ford. (1974-1977)
Trong phiên họp cuối cùng quốc hội Hoa Kỳ bàn về viện trợ cho miền Nam. Tổng thống Ford thông báo tài khóa 1973 đã dành cho VNCH 2 tỷ 8 trăm triệu. Tài khóa 1974 chỉ xin 700 triệu nhưng không được chấp thuận. Kịp đến đầu năm 1975 xin 300 triệu cũng bị từ chối. Quốc hội quyết định không cho 1 xu nhưng tuyên bố sẽ dành cho ngân khoản tối đa để đón người ty nạn. Ông Ford lên thay Nixon làm tổng thống thứ 38 chỉ còn công việc cuối dành cho VNCH là đến San Francisco đón đứa bé mồ côi Việt Nam chụp hình cho báo chí phổ biến. Với 3 năm sau cùng, vị tổng thống Cộng Hòa đã hoàn tất việc định cư cho 150 ngàn người di tản Việt đầu tiên đến Mỹ.

 (Carter 39 DC)         (Reagan 40 CH)    (Bush Cha 41 CH)      (Clinton 42 DC)      (Bush Con 43 CH)

Tổng thống Dân Chủ 39, Jimmy Carter. (1977-1981)

Ngay khi chiến tranh chấm dứt, ông đã cử phái đoàn đến Hà Nội ngỏ ý muốn giúp kẻ thù cũ xây dựng đất nước. Việt Cộng đã ngạo mạn bỏ qua một cơ hội bằng vàng. Sau đó đã kéo lùi đất nước lại hơn 30 năm từ khi chiến thắng 75 đến 85 mới tỉnh ngộ. Trong một nhiệm kỳ ngắn ngủi 4 năm ông đã trở thành vị ân nhân số một mang danh hiệu tổng thống của thuyền nhân Việt Nam.Tại Hoa Kỳ, tổng thống Carter đã mở đầu chính sách ODP từ 1979 và cho lệnh vớt thuyền nhân trên biển Đông. Năm 1980 kiểm kê dân số lần đầu tiên dưới thời kỳ Carter người Việt đạt được trên 260 ngàn. Cũng trong triều đại Carter bộ luật về Ty Nạn được ban hành 1980 với danh hiệu Refugee Act.

Tổng thống Cộng Hòa 40, Reagan (1981-1989)

Không thể quên được hình ảnh tổng thống Reagan ký tài liệu mở đường cho chương trình nhận tù chính trị và gia đình định cư tại Mỹ và tiếp theo là chương trình con lai. Kiểm kê dân số 1990 với thời kỳ Reagan kết quả gia tăng và người Việt đạt được 600 ngàn. Trong số này có nhiều thuyền nhân từ các trại ty nạn Đông Nam Á.

Tổng Thống Cộng Hòa 41, Bush Cha (1989-1993)

Chương trình ODP, con lai và thuyền nhân tỵ nạn tiếp tục được nhận vào Hoa Kỳ. Có thể nói trong 4 năm ngắn ngủi của ông Bush Cha là giai đoạn thuyền nhân đến Mỹ nhiều nhất.

Tổng Thống Dân Chủ 42 Clinton. (1993-2001)

Thời kỳ 8 năm của ông Clinton con số ODP rất cao và số thuyền nhân xuống thấp vì các trại ty nạn đóng cửa năm 1995. Tuy nhiên tổng số dân ty nạn Việt Nam ghi lại trong kỳ kiểm kê 2000 đã lên gần gấp đôi là 1 triệu và 100 ngàn. Đặc biệt tổng thống Clinton đến thăm Việt Nam lần đầu tiên năm 2000 đã đem luồng gió tự do, dân chủ đến trực tiếp với dân Việt cả hai miền Nam Bắc. Một hiện tượng lịch sử có rất nhiều ý nghĩa.

Tổng Thống Cộng Hòa 43. Ông Bush Con (2001-2009)

Thuyền nhân không còn trực tiếp đến Mỹ nhưng các diện đoàn tụ, con lai và HO vẫn tiếp tục. Tổng thống Bush con cũng đến Việt Nam và đem lại rất nhiều ý nghĩa đặc biệt . Đồng thời kỳ kiểm kê dân số năm 2010 người Việt tại Mỹ gia tăng lên con số 1 triệu và 500 ngàn.

Obama 44 DC      Trump 45 CH          Biden 46 DC

Tổng thống Dân Chủ 44 ông Obama. (2009-2017)

Trải qua 8 năm cầm quyền, hồ sơ đoàn tụ ODP và nhiều hình thức khác vẫn tiếp diễn. Thêm vào đó người Việt qua Mỹ theo diện kết hôn gia tăng đáng kể . Tính đến cuối năm 2016 dân số gốc Việt tại Hoa Kỳ vào khoảng 1 triệu 800 ngàn người. Đạt được rất nhiều thành quả đáng kể. Thế hệ thứ hai và thứ ba Việt Nam trở thành dân cử, các tướng lãnh, các chuyên gia và các công dân Hoa Kỳ gốc Việt gương mẫu. Chuyến thăm viếng Việt Nam của tổng thống Obama được coi là một thành quả ngoại giao vô cùng khích lệ không phải đối với chính quyền mà là trực tiếp đối với dân chúng Việt Nam, đặc biệt là giới trẻ.

 Tổng Thống Cộng Hòa 45 Trump (2017-2020)

Năm 2017 Hoa Kỳ có vị tổng thống mới. Một hiện tượng đặc biệt. Một đường lối khác biệt. Ông Trump có những suy nghĩ và hành động khác biệt hoàn toàn với tất cả các vị tổng thống tiền nhiệm dù Cộng Hòa hay Dân Chú Ông công khai bày tỏ ý kiến là việc Hoa Kỳ tham chiến ở Việt Nam là một sai lầm. Với chủ trương hạn chế di dân thêm vào đó lại gặp nạn dịch Covid nên cộng động Việt Nam chia xẻ những khó khăn với nhân dân Hoa Kỳ trong vấn nạn chung của đất nước. Vị tổng thống 45 cũng không quan tâm đến đề tài nhân quyền nên các nhà đấu tranh tại Việt Nam đã gặp rất nhiều khó khăn và thêm nhiều tù nhân của lương tâm bị tù đầy. Dưới triều đại của tổng thống Trump sự chia rẽ trầm trọng giữa 2 chính đảng Hoa Kỳ cũng đã tạo ảnh hưởng rất nhiều trong cộng đồng Việt Nam

Tổng thống Dân Chủ 46 Joe Biden. Ông mới lên nhận chức vụ được 1 năm chủ trương gần như hoàn toàn đối lập với đường lối của tổng thống Cộng Hòa tiền nhiệm. Trong hoàn cảnh rất khó khăn về kinh tế, lạm pháp và việc chia rẽ ngày càng trầm trọng giữa 2 chính đáng. Chưa có nhiều dữ kiện để nhận định cho tương lai.

 Vài nét về cộng đồng Việt tại Mỹ

Trước năm 1975 kiều dân Việt tại Mỹ chỉ có 15 ngàn. Cuộc di tản tháng 4-75 đem vào Mỹ 150 ngàn và sau đây là con số mỗi kỳ kiểm kể từng thập niên. 80 có 250 ngàn,90 có 600 ngàn, năm 2000 có 1 triệu và 100 ngàn. Năm 2010 có 1 triệu và 700 ngàn. Năm sau cùng hiện nay 2020 có 2 triệu và 200 ngàn. Con số này chưa được là 1% dân số Hoa Kỳ nhưng lại là một thành phần rất quan trọng so với dân số tại Việt Nam về chính trị, kinh tế, văn hóa và xã hội. Tìm hiểu thêm với một vài chi tiết so sánh với dân Mỹ cũng có nhiều điều lý thú. Lợi tức trung bình của một gia đình Việt có 20 ngàn 1 năm với nhân khấu là 3.8 gần 4 người một nhà. Gia đình My tính chung có 26 ngàn 1 năm với 3.2 tức là hơn 3 người trong nhà.Người Việt không tốt nghiệp trung học là 26% người Mỹ là 15% nhưng tuổi trẻ Việt Nam tốt nghiệp đại học lên den19% trong khi Mỹ chỉ có 17%. Tuổi trung bình của Mỹ là 36 nhưng Việt Nam có 34.  Thành phần cao niên của Hoa Kỳ trên 70 tuổi lên đến 6% trong khi Việt Nam chỉ có 3%. Nước Mỹ hiện có 1 triệu 100 ngàn dân ở lậu. Việt Nam cũng có 160 ngàn dân lậu. Các con số thống kê này cho chúng ta nhiều điều đáng lưu ý.

Tổng kết về các tổng thống Hoa Kỳ                                                  Hơn nửa thế kỷ vừa qua 9 vị tổng thống Mỹ, từ Eisenhower đến Obama đều là ân nhân của người Việt và di dân gốc Việt. Trong chiến tranh với 58 ngàn chiến binh Hoa Kỳ hy sinh và 300 ngàn thương binh, các vị tổng thống đều quyết tâm nhưng không vượt qua đươc hoàn cảnh. Sau chiến tranh nước Mỹ đã thực sự chào đón tỵ nạn. Chúng ta không bao giờ quên được tấm lòng hào hiệp của người dân Hoa Kỳ.

Trải qua 5 đời tổng thống Hoa Kỳ thời hậu chiến dù là Cộng Hòa hay Dân Chủ di dân Việt Nam luôn luôn được chào đón và trở thành con số vào Mỹ cao nhất cuối thế kỷ 20.

 Chúng ta có thể quản ngại cho tương lai. Nhưng cũng ghi nhận sự vui mừng đã đạt được con số người Việt đáng kể tại Hoa Kỳ để làm thành một cộng đồng vững mạnh. Nếu Hoa Kỳ không tham dự vào Việt Nam từ 1954, dân Việt miền Nam không có được 2 thập niên tự do dân chủ. Nếu tổng thống, chính phủ và nhân dân Hoa Kỳ không chủ trương bao dung với di dân, chúng ta không có mặt tại Mỹ. 
—

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393

https://www.youtube.com/watch?v=VOg-JO5bNak

ÔNG ÐỒN LỢI

TÔI nói với Đại-Úy (sau này là Thiếu-Tá) Trương Công Ân, Chánh Sở Ðặc-Cảnh Tỉnh+Thị Thừa-Thiên+Huế, rằng anh khỏi cần tháp-tùng hoặc cử nhân-viên đi theo tôi. Tôi chỉ đi dạo chơi trên Đại-Lộ Trần Hưng Ðạo và quanh Chợ Ðông-Ba, để xem lại những nơi chốn cũ vốn đã ghi sâu trong tôi nhiều kỷ-niệm khôn quên trước ngày tôi bị đày đi khỏi Huế vào năm 1960.

Sau đó, cùng với Đại-Úy (sau này là Thiếu-Tá) Ngô Phi Đạm, Chánh Sở Tác-Vụ thuộc Ngành Đặc-Biệt Vùng I, ngồi trong chiếc xe Jeep sơn màu trắng-xám và mang bảng số ẩn-tế đậu dọc lề đường, tôi dùng máy vô-tuyến chỉ-huy công-tác của Đại-Úy Nguyễn Công Văn, Phó Sở Tác-Vụ, và Toán Ðặc-Nhiệm Vùng I, mà tôi đã phái đi riêng từ Ðà-Nẵng ra, đang kín-đáo làm việc ở bên kia Bờ Sông Gia-Hội và ở mé sau Chợ Ðông-Ba.

Vì các đối-tượng theo-dõi của chúng tôi có những liên-hệ mật-thiết với một số viên-chức hữu-trách ở đây, tôi không tiện giao cho địa-phương thi-hành nên phải đích-thân từ Ðà-Nẵng ra tận nơi hành-động với nhân-viên riêng của mình.

*

Dù là dân Huế hay là người ở xa mà đã có lần đến Huế, chắc là không ai không biết đến Đường Trần-Hưng-Ðạo và Chợ Ðông-Ba, nổi bật giữa trung-tâm thương-mại và kỹ-nghệ của cố-đô này.

Ðối với tôi, bây giờ cảnh-vật ở đây kém phần thân thương, vì bây giờ ở đây không còn có nữa một khuôn mặt quen thuộc, quen thuộc như người nhà của mọi người, mọi nhà, nhất là ở khu phố này, lần cuối cách đây chừng trên mươi năm.

Ðó là “ông Ðồn Lợi”.

*

Tháng 3 năm 1947, Đế-Quốc Pháp đem binh-lính viễn-chinh đến dẫm gót giày đinh xâm-lược lên đất Thần-Kinh, trong âm-mưu tái-chiếm cựu thuộc-địa Việt-Nam mà chúng đã khởi đầu tại Sài-Gòn từ tháng 9 năm 1945. Thực-dân đánh đuổi về đồng quê và lên rừng núi lực-lượng kháng-chiến mà Ðảng Cộng-Sản Việt-Nam đã cướp được quyền lãnh-đạo dưới lốt Mặt Trận Việt-Minh. Pháp dựng lên bộ máy kềm kẹp tại những thành+thị và khu-vực mà chúng đã chiếm-đóng được, thí-dụ:  Sở Liêm-Phóng Liên-Bang (Sûreté Fédérale), Ty Cảnh-Sát Pháp (Police Française), Toà Án Pháp (Tribunal Français), Lao-Xá Trung-Ương (Prison Centrale), v.v…

Các nhà ái-quốc không-Cộng-Sản bèn đứng ra thành-lập Chính-Quyền Quốc-Gia. Một mặt, họ đương-đầu với Mặt Trận Việt-Minh; một mặt, họ vừa hợp-tác với bạn đồng-minh để bình-định xứ-sở, vừa tranh-đấu với thù cố-cựu để giành lại chủ-quyền cho quốc-dân. Trong tình-hình đó, tại Miền Trung, Hội-Ðồng Chấp-Chánh Lâm-Thời Trung-Kỳ, mà trụ-sở được đặt tại Huế, đã tổ-chức các công-sở: ở cấp Phần thì có Nha An-Ninh Quốc-Gia, v.v…; ở cấp Tỉnh thì có Toà Hành-Chánh với các Ty, tỷ như Ty An-Ninh Quốc-Gia, Ty Cảnh-Sát Quốc-Gia, v.v… là những cơ-quan song-hành nhưng tranh-chấp với các bộ-phận tay-sai kể trên của ngoại-bang.

Huế là trung-tâm của toàn-quốc, đồng-thời là thủ-phủ cuả Miền Trung, cho nên khu phố cốt-lõi của Huế là nơi đầu tiên đón nhận sự hiện-diện của Chính-Quyền Quốc-Gia. Ðó là Ðồn Cảnh-Sát Ðông-Ba, nằm ngay đầu Đường Trần-Hưng-Ðạo và sát hông ngôi chợ mà Ðồn này mang tên.

Ðặng Hữu Lợi là viên Trưởng Ðồn đầu tiên ở đây.

Lợi có một bộ mặt dài thòng như mặt ngựa, với cái vẻ tỉnh bơ như không nói gì mà lại nói rất nhiều, sâu-sắc và chua-cay, khiến nhiều người so sánh anh với vai hề nổi tiếng cuả màn-ảnh Pháp, Fernandel, mặc dù gã diễn-viên của nước ngoài thì cao to ngược hẳn với ông cò thấp gầy của nước mình. Nhưng, xen kẽ với phim-ảnh Pháp thì cũng có nhiều phim-ảnh Mỹ được chiếu thời bấy giờ, nên đã có không ít người cãi lại, bảo rằng trông Lợi giống thằng gầy trong cặp mập+gầy Laurel và Hardy của Hoa-Kỳ. Ðó là những lúc Lợi pha trò, nhộn và tếu vô cùng.

Lợi có một đặc-điểm khác nữa, là anh thường hay chồm nửa người trên về phiá cửa lớn cũng như cửa sổ, nghiêng đầu và hướng mắt ra xa, dù cho đang bàn-luận chuyện gì với ai, tạo cho người xung quanh cái cảm-tưởng là anh luôn luôn ngóng đợi một người nào. Vì là Trưởng Ðồn nên anh được gọi là “ông Ðồn”, và vì tên Lợi mà lại có dáng-bộ chờ-đợi nên bạn-bè tinh-nghịch đặt cho anh cái biệt-danh “ông Ðồn… Lợi”, với cái hàm-ý theo lối nói lái là “ông đợi… l…”. Chính anh cũng lấy làm thích-thú được mọi người dùng cái tên ấy để gọi mình.

Sau khi có Chính-Quyền Quốc-Gia, những người dân Huế, vốn đã bỏ chạy về miền nông-thôn lánh nạn sau đêm lịch-sử 19 tháng 12 năm 1946―quân và dân Việt-Nam bất-thần tấn-công các đồn/trại và tư-gia cuả Pháp để khởi đầu cuộc kháng-chiến toàn-quốc―nay lũ-lượt hồi-cư. Một số dân quê cũng rời ruộng đồng lên phố sinh sống để tránh tai-họa vì các cuộc giao-chiến ngày càng lan ra. Tuy thế, hàng ngày dân-chúng vẫn di-chuyển tấp-nập giữa Thành-Phố này với các Tỉnh khác và các Quận+Xã xung quanh; và bến xe chính cũng như bến đò chính thì ở sát chợ, cạnh Ðồn, nên “ông Ðồn Lợi” được hầu hết bà con khắp nơi trong Tỉnh và các Tỉnh khác quen mặt hoặc biết tên, trong lúc các Đồn-Trưởng Ðồn khác chỉ được nghe thấy trong Phường mình mà thôi.

Lợi nổi tiếng không phải chỉ do cái dáng-mạo buồn-cười ấy, mà còn nhờ ở thiện-chí bênh-vực bảo-vệ đồng-bào hiền-lương.

Nào là Sûreté Fédérale (Mật-Thám Pháp), nào là Commando (Biệt-Kích Pháp), nào là Partisan (thân-binh Pháp), cùng với binh-lính Pháp và cả thường-dân Pháp nữa, ngày nào cũng có không biết bao nhiêu vụ chúng cướp-bóc, đánh-đập, hãm-hiếp, bắt-bớ, và cả bắn/giết, người dân Việt-Nam. Lợi là một trong số những viên-chức Cảnh-Sát Quốc-Gia đầu tiên đứng ra can-thiệp chống kẻ bạo-tàn. Tất-nhiên, không phải lần nào người ngay-chính cũng thuyết-phục được kẻ gian-tà. Anh đã bị không ít trận đòn dã-man.

Đặc-biệt, đối với các phần-tử phạm-pháp bị bắt quả-tang, ngay cả Việt-Minh, Lợi cũng đòi cho họ được đối-xử đàng-hoàng.

Vào những ngày cuối tuần, cuối tháng, và sau mỗi cuộc hành-quân, hầu như tất cả lính Pháp đều đổ xô ra đường; mua sắm thì ít mà nhậu-nhẹt và kiếm gái thì nhiều. Người gốc Ma-Rốc, Xê-Nê-Gan, An-Jê-Ri, Tuy-Ni Zi, từ các thuộc-địa của Pháp ở Châu Phi, thì chỉ dạo phố và giải-trí bình-thường; thỉnh-thoảng mới có vài vụ lôi-thôi. Người gốc thiểu-số Ra-Ðê ở Cao-Nguyên Trung-Phần Việt-Nam thì chất-phác, không gây phiền-hà. Chỉ duy người Pháp chính-quốc và người gốc Ðức cảm-tử trong binh-chủng Lê-Dương là thường hay say-sưa đánh người. Ðặc-biệt vào Ngày Quốc-Khánh Pháp, 14 tháng 7 hàng năm, người lính Lê-Dương được xá mọi tội nên tha-hồ phá-phách, quỵt-giật, hành-hung người, và hiếp-dâm phụ-nữ Việt-Nam.

Vào những dịp ấy, hầu hết nhân-viên Cảnh-Sát Quốc-Gia khắp Thành-Phố Huế, ngoài giờ làm việc đều mặc giả thường-dân, đổ dồn về Đường Trần-Hưng-Ðạo, nấp sẵn trong các con hẻm dẫn ra Bờ Hồ, hoặc phiá trước hiên đình Chợ Ðông-Ba, hễ thấy có lính Lê-Dương hoặc lính Pháp giở trò áp-bức dân lành là ào ra nện cho chúng những trận nên thân. Xong xuôi, “ông Ðồn Lợi” mới dẫn nhân-viên trực Ðồn đến tiếp-ứng giải vây cho chúng và giúp phương-tiện chở chúng về trại giùm.

Thảng-hoặc có Prévôté (Hiến-Binh Pháp) xuất-hiện thì Lợi cho nhân-viên tuần đường đi trước để thông-tin. Trong trường-hợp đó, các toán hành-hiệp đành nhẫn-nhịn nhìn đồng-bào bị thiệt-thòi―vì Prévoté chỉ can ngăn chứ không bắt giữ kẻ phạm-pháp hoặc bồi-thường cho nạn-nhân―sau đó, họ mới bám theo bọn tội-phạm trên đường chúng trở về trại binh, và chận dọc đường mà trả thù.

Hồi đó, Ty Cảnh-Sát Huế là nơi cung-cấp Phái-Viên Hành-Chánh (về sau gọi là Quận-Trưởng) cho các Quận thuộc các Tỉnh, và các Cảnh-Sát-Trưởng cho các Thị-Xã, khắp Miền Trung.

Ðội Túc-Cầu Cảnh-Sát Huế nhiều lần đoạt giải vô-địch toàn-quốc.

Ban Kịch Thơ Cảnh-Sát Huế vượt trội các đoàn kịch-nghệ khác, tỷ như của Nha Thông-Tin, của Nha Cảnh-Sát Công-An, v.v… khắp Trung-Phần Việt-Nam.

Ðặng Ngọc Lựu, đạo-diễn, và tôi, tác-giả, luôn luôn để dành cho Lợi ít nhất là một vai kịch hài và một màn ngâm thơ tếu, trong mỗi đêm trình-diễn trước quảng-đại đồng-bào. Không-khí văn-nghệ cởi-mở ấy cũng là một dịp để “ông Ðồn Lợi” được người dân gần-gũi và thân-thương mình hơn.

Dần dần, các chính-khách Quốc-Gia giành thêm được nhiều bước nhượng-bộ cuả Pháp, và tiến tới nhất-trí mời Cựu-Hoàng Bảo Ðại về nước nắm chính-quyền trung-ương. Cùng với Hội-Ðồng An Dân Bắc-Việt và Chính-Phủ Cộng-Hoà Nam-Kỳ-Quốc Tự-Trị, Hội-Ðồng Chấp-Chánh Lâm-Thời Trung-Kỳ rút lui. Chính-phủ Quốc-Gia thành-hình. Các cơ-quan đơn-vị thuộc Pháp giải-thể lần lần. Nhiều phe phái thay phiên nhau lên cầm quyền trong từng địa-hạt và vào từng thời-kỳ. Nhưng “ông Ðồn Lợi” vẫn còn là Trưởng Ðồn Cảnh-Sát Ðông-Ba. Các cấp chỉ-huy chưa độc-tài đến độ chỉ bổ-nhiệm vây cánh của mình vào mọi chức-vụ điều-khiển mọi cấp trong mọi ngành như sau này.

Ngày 07-5-1954, Pháp thất-trận ở Ðiện Biên Phủ.

Ngày 07-7 cùng năm, Ông Ngô-Ðình-Diệm chính-thức nhậm-chức Thủ-Tướng Chính-Phủ do Quốc-Trưởng Bảo Ðại bổ-nhiệm, hướng về Hoa-Kỳ.

Ngày 20 cùng tháng, Hiệp-Ðịnh Geneva ra đời, chia đôi đất nước, mở đường cho Mỹ đến và Pháp ra đi. Phản-ứng cuả Quân-Ðội Quốc-Gia, thân Pháp, là gây một cuộc khủng-hoảng chính-trị trầm-trọng trên toàn-quốc, xuất-phát từ Sài-Gòn và Huế. Nhưng Huế mới là trung-tâm thực-nghiệm, với hành-động chống-đối quyết-liệt và cụ-thể, vì Bộ Tư-Lệnh Ðệ-Nhị Quân-Khu ở Huế đang có cơ-hội điều-động và sử-dụng một lực-lượng quân-sự lớn để vào tiếp-thu Tỉnh Quảng-Ngãi mà Việt-Minh vì phải tập-kết ra Bắc nên giao lại cho Chính-Quyền Quốc-Gia; và Huế là nơi tập-trung cuả gia-đình họ Ngô. Ngoài một số ít các nhà cách-mạng sáng suốt, còn thì những người có ưu-tư vì thời-cuộc tuy dè-dặt nhưng đều nôn-nao nghe ngóng dư-luận trong và ngoài nước để ước-đoán chiều hướng biến-đổi cuả tình-hình, hầu chọn thế đứng cho mình.

Giới Công-An Cảnh-Sát vốn biết tôi đã tiên-đoán thế nào Mỹ cũng nhảy vào Việt-Nam nên đã chú-tâm trau-dồi tiếng Anh từ nhiều năm trước đó, nay thấy tôi đã qua bên quân-ngũ, giữ mục thời-luận hằng ngày trên mặt báo và trên Ðài Phát-Thanh, tiếng nói chính-thức của Quân-Lực và Tư-Lệnh Quân-Khu, bèn tìm cách thăm dò ý-kiến tôi. Lợi là người được họ cậy nhờ, và tôi cũng cần có anh để liên-lạc với bạn-bè. Bên ngoài thì sự tiếp-xúc thường-xuyên giữa Lợi với tôi chỉ nhằm mục-đích văn-nghệ, vì tôi vẫn còn tiếp-tục sáng-tác cho Ban Kịch Thơ cuả Cảnh-Sát Huế và cho chính anh diễn-ngâm, nhưng bên trong thì qua anh tôi thuyết-phục mọi người hãy đón nhận Hoa-Kỳ, giàu-mạnh hơn, và hào-hiệp, chứ không như Pháp, để nước nhà dễ sớm vươn lên.

Ngô Ðình Diệm là người được Hoa-Kỳ chấp-nhận và ủng-hộ.

Trong cảnh tranh-tối tranh-sáng của những ngày tháng giao-thời ấy, Lợi là một trong số ít những ủng-hộ-viên và cổ-động-viên đắc-lực nhất nhưng cũng bất-vụ-lợi nhất mà tôi đã tranh-thủ được cho Thủ-Tướng họ Ngô. Trong một nước còn hậu-tiến, một lời phát-biểu của các viên-chức chỉ-huy Ngành Công-Lực, tỷ như “ông Ðồn Lợi”, có một ảnh-hưởng khá lớn trong dân-nhân.

Rồi cố-vấn Mỹ vào, viện-trợ Mỹ vào, và Diệm tất-nhiên vững chân.

Vở kịch thơ dã-sử “Gươm Chính-Nghiã” của tôi, dưới bút-danh Nguyệt Cầm, mà nội-dung có ngụ-ý đề-cao Ngô Ðình Diệm, được khán-giả nhiệt-liệt hoan-nghênh và yêu-cầu diễn lại nhiều lần. Các bài thơ trào-phúng của tôi, dưới bút-danh Tú Ngông, mà chủ-đề là “đả thực, bài phong, diệt cộng”, đúng theo chiêu-bài của Diệm, qua tài diễn-xuất của “ông Ðồn Lợi”, cũng được công-chúng tán-thưởng nồng-nàn.

*

Cuối năm 1956, mãn hạn động-viên, tôi về lại với Ty Cảnh-Sát Huế.

Cầm lại cây bút dân-sự, tôi tái-hoạt-động văn-nghệ tích-cực hơn xưa.

Riêng trong công-quyền, ngoài công-vụ hằng ngày, tôi vun-đắp thêm cho Ban Kịch Thơ, xuất-bản một tờ nội-san mang tên “Phục-Vụ”, phổ-biến đi khắp các Tỉnh và lên cả Trung-Ương. Qua tờ nội-san này, tôi đã hướng-dẫn và khuyến-khích “ông Ðồn Lợi”, dưới bút-danh Hữu Lợi, viết tùy-bút, truyện ngắn, và làm thơ. Tôi mở các lớp bổ-túc nghiệp-vụ chuyên-môn, dạy tiếng Anh, cho cảnh-nhân toàn Thành, đồng-thời thuyết-trình về những ý-nghiã cao-đẹp của chủ-nghiã Nhân Vị, nòng-cốt của học-thuyết Diệm, và phổ-biến tạp-chí “Thế-Giới Tự Do”, chiếu phim cuả Phòng Thông-Tin Hoa-Kỳ, cả cho đồng-bào trong khắp địa-phương. Lợi là một trong những anh em sốt-sắng nhất, ngoài giờ làm việc tham-gia phụ-lực tôi. Chúng tôi phục-vụ hăng say, đúng theo tinh-thần của cuộc “Cách-Mạng Quốc-Gia” mà Tổng-Thống Ngô Đình Diệm chủ-trương.

Tuy thế, vì không phải là tay+chân thân-tín, cũng không phải là cừu non, nên dù đem hết tâm-huyết ra để đóng góp, số đông, như Lợi và tôi, vẫn không được đãi-ngộ công bình. Trái lại, có một số phần-tử kém-cỏi nhiều mặt vẫn được tưởng-thưởng vượt quá lệ thường; thậm chí tùy-phái lao-công cũng được thăng cấp sĩ-quan, mỗi khi lễ-lạc lớ-quớ trong bộ đại-lễ-phục xuất-hiện trước quần-chúng làm trò cười cho mọi người. Có kẻ in thiệp báo tin chịu lễ rửa tội gửi khắp toàn Miền, cho cả các công-sở khác và những người không quen, như một thông-cáo chính-thức bảo-đảm cho nấc thang giá-trị mới và tiền-đồ công-danh sự-nghiệp của mình.

Qua những mẩu tùy-bút của Hữu-Lợi mà tôi không dám cho đăng, tôi thấy anh không còn chỉ là một cây cười vô-biên-giới, mà đã nghiêm-túc chọn một giới-tuyến cho chính mình. Ðiều quan-hệ hơn hết là anh đã dám giãi-bày, bằng giấy trắng mực đen, tâm-tình ẩn-ức của những tầng lớp thấp cổ bé miệng, công-nhiên gửi cho báo đăng, thách-thức các thế-lực thịnh-thời.

Lâu nay, Lợi đến với tôi tại văn-phòng, tại hội-đường, tại câu-lạc-bộ, là những nơi hầu như khi nào cũng có đồng-nghiệp lắng nghe chúng tôi. Từ nay, tôi đến với Lợi tại Ðồn Cảnh-Sát Ðông-Ba, là nơi luôn luôn có quá nhiều giới người, mà lại có quá nhiều loại việc, nên không ai chú ý đến nội-dung câu chuyện của chúng tôi.

Lợi có thói quen uống cà-phê với thật nhiều đường, mà anh gọi là chè-phê. Bên ly chè-phê, “ông Ðồn Lợi” lắc đầu ngao-ngán kể thêm cho tôi biết mỗi lần vài ba sự việc mà tôi chưa hề nghe.

 Vẫn với thói quen chồm nửa người trên ra hướng cửa sổ, Lợi chỉ tay về phiá dãy phố buôn bán sầm-uất dọc lề bên kia Đại-Lộ Trần Hưng Ðạo, nơi đến đầu Cầu Gia-Hội thì giáp góc với Đường Huỳnh-Thúc-Kháng song-song với Đường Gia-Long. Anh nói:

– Hôm nọ là Bửu Bang chủ tiệm “Rồng Vàng”, hôm kia là Phan Văn Thí chủ hiệu “Đức Sinh”, hôm khác là nhà buôn Lý Lâm Thịnh, rồi Châu chủ hãng “Nam-Hưng”, rồi thầu-khoán Nguyễn Giáp, rồi thương-gia Phan Cho. (Chưa kể Nguyễn Văn Yến, Nguyễn Đắc Phương đã bị giết chết rồi.) Ngày mai, ngày mốt, sẽ đến phiên ai đây?

Ðó là những người có máu mặt ở trong khu-vực trách-nhiệm của Lợi, đã lần-lượt bị bắt giam, bị tịch-biên tài-sản, hoặc ít nhất là bị vây hãm phạm-vi kinh doanh.

Trong lúc phong-trào bài-trừ tứ-đổ-tường dâng lên cao thì những tệ-đoan xã-hội khác, trầm-trọng và nguy-hại hơn, lại do chính một số các con-cưng của chế độ gây ra.

Một dược-sĩ đêm đêm giả làm tài-xế đạp xe-đạp xuống các bến, dưới Cầu Trường-Tiền, dọc bờ Sông Hương, o-mèo các cô giúp việc của những gia-đình khá-giả ở các dãy phố từ Cửa Thượng-Tứ xuống đường Hàng-Bè. Thường thì đến mười một giờ tối cửa tiệm mới đóng; đợi dọn-dẹp xong, chủ nhà đi ngủ, các cô mới mang áo quần xuống sông giặt-dịa, hoặc gánh cặp thùng nhiều chuyến đi lấy nước về đổ đầy hồ chứa để có đủ dùng cho ngày hôm sau. Ðó là thời-gian tự-do; ai muốn nghỉ sớm thì gắng làm nhanh, còn ai muốn đàn-đúm bạn-bè thì cứ rán mà thức khuya. Họ là con gái nhà quê, ít chữ nghiã, nhưng có nhan-sắc nên mới được các chủ-nhân ăn-nên làm-ra chọn mướn cho phù-hợp với cảnh thanh-lịch thị-thành. Thế là, thay vì phải mặc đồ lớn đi chầu-lụy cả một đại-gia-đình, vất-vả tốn kém suốt năm mà chưa chắc đã nắm được bàn tay của một cô gái Huế hộ-đối môn-đăng, viên dược-sĩ nhà-ta chỉ cần bỏ ra vài xu mua một gói đậu phụng rang, trổ tài ăn nói của kẻ học rộng biết nhiều ra mà chiêu-dụ, mỗi khi một con mồi, là cầm chắc trung-bình mỗi tuần phá được cuộc đời cuả ít nhất là một cô gái còn trinh. Lợi đã tình-cờ bắt gặp một cặp trai+gái đang ôm nhau trên bãi hoang, và nhận-diện ra gã đàn-ông chính là viên dược-sĩ kia; nhà trí-thức ấy đã tâm-tình riêng với “ông Ðồn Lợi” như trên. Rồi một hôm, được tin báo có kẻ bị tình-địch đâm ở bờ sông, Lợi cùng nhân-viên chạy đến thì không còn thấy người nào. Riêng Lợi lần theo thì gặp được nạn-nhân-mà-là-tội-nhân đang ôm vai lủi-thủi về nhà. Y năn-nỉ “ông Ðồn Lợi” đừng ghi lời báo-cáo “vô căn-cứ” nọ vào sổ trực đêm, vì sợ sáng sau trình sổ lên Ty thì Ty sẽ cho mở cuộc điều-tra, nhà tai-mắt sẽ mất mặt với mọi người. Cứ thế mà tên hiếu-dâm vô-lương kia gặp gió thuận chiều nên vẫn lên cao như diều.

Một giáo-sư đại-học bị Ðội Biệt-Ðộng của Ty bắt gặp “ngủ đò” cùng với vợ bạn trên sông Hương. Ở Huế, có cái thú thuê đò mà ngủ giữa lòng sông: vừa mát-mẻ nhờ không-khí trong lành, vừa thoải-mái vì không ngại bị ai quấy rầy, lại kín-đáo bởi sông thì tối mà đò không thắp đèn, và nhất là không đòi hỏi khách, như khi mướn phòng khách-sạn, phải khai tên người thuê. Do đó, đa-số trường-hợp ngủ đò đều là để ăn nằm với nhau. Trong cuộc “cách-mạng quốc-gia”, mọi người đều phải noi gương “đạo-đức của Ngô Tổng-Thống”, cho nên dù là vợ+chồng với nhau mà đi ngủ đò thì cũng bị xem là tội-lỗi rồi, huống-hồ họ là những ông nọ, bà kia. Rốt cuộc, nội-vụ đã được ém nhẹm, và “ông Ðồn Lợi” không thể ghi chép gì trong sổ trực đêm, mặc dù sự việc xảy ra trong hoạt-vực của mình…

*

Hôm ấy, Lợi nhắn các bạn đồng cảnh-ngộ là Trần Xuân Tự, Trần Vĩnh Thuận, Ưng Hạc, Nguyễn Thông, Nguyễn Duy Hát, Nguyễn Mầm, Đỗ Dzư, Tôn Thất Ninh, v.v… đến Ðồn Cảnh-Sát Ðông-Ba để cùng gặp tôi. 

Không-khí có vẻ nghiêm-trọng khác thường. Khi tôi mới ngồi xuống ghế, Lợi đã hỏi ngay:

– Anh em muốn biết sự thật: anh đã có bao nhiêu “Д rồi ?

Tôi đã có nghe nhiều người kháo chuyện với nhau về cái thang “Д này. Dân-chúng truyền miệng với nhau:

     Một “Д mới đứng ngoài sân,

     Hai “Д mới được bước chân vô nhà;

     Ba “Д: con cháu ruột rà;

     Bốn “Д là chú, là cha trên đầu…

Nay Lợi nói ra, tôi muốn nhân dịp tìm hiểu rõ hơn, nên đáp chung-chung:

– Thì người nào trong chúng ta cũng đều có một “Д cả. Chúng ta là “đồng-Ðoàn” với nhau, tức đều có chân trong Ðoàn [“Công-Chức Cách-Mạng Quốc-Gia”].

Thuận tức “Thuận Xù” lắc đầu:

– “Ðoàn” thì nói làm gì? Nông-dân thì Ðoàn Nông-Dân Cách-Mạng Quốc-Gia, v.v… Một “Д thì chỉ là lính; hai “Д mới là sĩ-quan chứ!

Tôi cười:

– Thế thì tôi không phải là “sĩ-quan”!

Lợi đưa tay bắt tay tôi:

– Xin lỗi anh. Chúng tôi tưởng anh đã lên hai “Д rồi!

– Cho nên anh rủ các bạn đến đây để hài tội tôi chứ gì?

“Thuận Xù” kết-luận:

– Người như anh mà muốn kiếm thêm “Д thì chúng tôi còn biết trông nhờ vào ai!

Thật ra, không có một văn-bản nào quy-định như thế; nhưng cứ dựa vào sự việc xảy ra, người dân―đã từng sáng-tác tục-ngữ, phương-ngôn, ca-dao, hò, vè―đã hình-dung ra cái thang mới ấy, gồm có bốn cấp bậc “Д:

“Đ” thứ nhất là “đồng-Đoàn” như đã nói trên;

“Д thứ hai là “đồng-Ðảng”, tức đã vào Ðảng [“Cần Lao Nhân Vị Cách Mạng Đảng”];

“Д thứ ba là “đồng-Ðạo”, tức đã theo Ðạo [Kitô-Giáo].

Nhưng nếu có “Д thứ tư thì mới lên đến tột-đỉnh quyền-lợi và uy danh: “đồng-Ðịa”, tức là cùng Ðịa-Phương, quê-quán [Quảng-Bình hay Thừa-Thiên] với gia-đình họ Ngô và các vệ-tinh.

Kết-nạp đảng-viên hay thu-nhận tín-đồ là một việc làm thông-thường; nhưng cậy thế cường-quyền và đơm mồi tục-lụy để đạt mục-đích là một việc trái với đạo-đức thông-thường.

Ðảng lãnh-đạo thì cứ lãnh-đạo, miễn sao đem lại hạnh-phúc cho mọi người thì tự-nhiên quần-chúng ủng-hộ và tham-gia. Tại sao ép buộc người ta theo mình, trở mặt với các chính-đảng khác, các tổ-chức ái-quốc kỳ-cựu khác, vốn có quá-khứ tranh-đấu vẻ-vang gắn liền với lịch-sử nước nhà; mà không thuận theo thì bị xem là phản-loạn, nghịch thù. Ðâu là quyền tự-do lựa chọn, kể cả quyền tự-do không nhập bọn với bất cứ một bọn nào.

Ðối với đa-số đồng-bào mà tinh-thần tam-giáo thấm-nhuần, sự dốt-nát và vụng-về của thiểu-số công-thần thao-túng chế-độ, trong vấn-đề này, để giúp cho tổng-giám-mục sớm lên hồng-y, bị xem là trắng-trợn xâm-phạm đời sống tâm-linh của người dân: dồn ép công-chức, quân-nhân, và cả thường-dân, từ bỏ tín-ngưỡng của mình để phải tuân-phục tín-điều của tập-đoàn cầm quyền, chà-đạp lên các giá-trị truyền-thống của nền triết-học Ðông-Phương vốn đã un đúc nên tinh-thần quốc-gia cho toàn-dân.

(Trước đây khi Pháp mới trở lại vào năm 1947, Cụ Trần-Văn-Lý, một nhân-sĩ Kitô-Giáo, đã làm Chủ-Tịch Hội Ðồng Chấp-Chánh Trung-Kỳ nhiều năm. Trong tình-trạng chiến-tranh, hiến-pháp không có, luật-lệ hỗn-tạp, tư-pháp một chiều, thì quyền-hành của Cụ Lý đối với người dân sâu rộng bội phần hơn so với Vua Bảo-Ðại ngày xưa; thế mà cụ có lợi-dụng cơ-hội để bắt ai theo đạo của mình đâu? Cho nên, đến năm 1967, mặc dù cụ không đắc-cử nhưng đã có biết bao nhiêu người tuy khác tín-ngưỡng với cụ song thâm-cảm đức-độ của cụ mà hy-sinh quyền-lợi tôn-giáo và đảng-phái của mình để dồn phiếu cho cụ mong cụ lên làm Nguyên-Thủ Quốc-Gia.)

Vấn-đề tế-nhị vô cùng, đâu phải dễ như chuyện “chớp thời-cơ”, “đốt giai-đoạn”, “thưà thắng xông lên” của cộng-sản độc-tài xem dân như dân ngu.

Cộng-sản củng-cố hệ-thống bằng thủ-đoạn phi-nhân; đằng này chống Cộng mà lại áp-dụng phương-sách và phương-tiện của quân thù…

Ðến nay thì chính bản-thân “ông Ðồn Lợi” đã bị đẩy vào chân tường. Dù anh có muốn nhắm mắt, ngậm miệng cho qua ngày, thì cũng vẫn không yên thân. Bộ-hạ của tập-đoàn chuyên-quyền đã đến móc nối “ông Ðồn Lợi”, cũng như các bạn kia, và tôi. Thuận theo thì danh-lợi hanh-thông. Trái lại, thì…

Bên ngoài thì một số các phần-tử cứng đầu, không chịu có hơn một “Д, mà thật-sự có khả-năng, vẫn được bổ-nhiệm vào các chức-vụ chỉ-huy cấp thấp, cấp trung.

Nhưng bên trong thì vì chỉ tuân phục một hệ-thống chính-quyền, chứ không chấp-nhận vai trò giật dây của các thế-lực đằng sau, nên họ bị kỳ-thị, bị ếm-trù, không được thăng-tiến dễ-dàng, và có thể bị hãm-hại bất-cứ lúc nào.

Lợi và các bạn tóm-lược tình-hình chung.

Họ không đòi hỏi tôi phải có thái-độ hay hành-động gì, nhưng kết-luận là họ đặt tin-tưởng vào tôi.

Xưa nay tôi vẫn tự mình chọn lấy đường đi của mình, tiền-phong bước những bước đầu, chứ không chịu quyền lãnh-đạo của ai.

Nhưng “ông Ðồn Lợi” và các bạn không lập thành một nhóm để lôi kéo tôi.

Dù sao, cùng với vô-số cá-nhân và tập-thể khác, họ là nguồn gốc của những đợt sóng cảm nghĩ tạo nên nền móng cho các phong-trào đột-khởi trong dân-gian.

Thế rồi biến-cố Ngày Lễ Hai Bà Trưng 3-3-1960 xảy ra*.

——-

         *Xem “Lãnh-Chúa Ngô Đình Cẩn” trang 215.

Lời phát-biểu công-khai của tôi tại Ty Cảnh-Sát Huế, rằng chế-độ có nhiều ung độc, đã có tác-dụng của một mồi lửa châm cháy ngòi thuốc súng nối liền vào quả mìn nhân-tâm.

Sau đó là Phong-Trào “Phật-Tử Tranh-Ðấu” đòi quyền bình-đẳng và chống đàn-áp tôn-giáo, được sự đồng lòng của quảng-đại quần-chúng, mà hăng-hái nhất là giới sinh-viên, và quyết-liệt nhất là giới quân-nhân.

Trong lúc bất-cứ một tu-sĩ Kitô-Giáo nào, nếu muốn, cũng có thể tiếp-xúc với Tổng-Thống Ngô Ðình Diệm nhanh-chóng và dễ-dàng, thì Ðức Ðại-Lão Hoà-Thượng Thích Tịnh Khiết, là Hội-Chủ Tổng-Hội Phật-Giáo Việt-Nam, một tổ-chức quy-tụ trên chín mươi phần trăm dân-số trong nước, đang bị bệnh nặng ở Huế mà cũng rán sức vào tận Sài-Gòn để xin gặp Tổng-Thống Ngô Đình Diệm, ước mong giải-quyết vấn-đề; thế nhưng Ngài phải chờ đợi nhiều ngày mà vẫn hoài-công.

Nhiều cao-tăng và Phật-Giáo-Ðồ theo nhau tự-thiêu từ Thủ-Ðô đến các Tỉnh Thành.

Cả thế-giới nhờ ngọn lửa Thích Quảng-Ðức mà thức tỉnh lương-tri.

Rồi cuộc Cách-Mạng 1-11-1963, rồi các biến-cố khác xảy ra.

Rồi “ông Ðồn Lợi” không còn làm Trưởng Ðồn Cảnh-Sát Ðông-Ba nữa.

Anh từ-giã Huế; rồi anh từ-giã cuộc đời, để lại tiếc thương cho những ai đã từng sinh sống trong khu-vực này, đã từng tán-thưởng những màn kịch vui và giọng ngâm thơ tếu của người Cảnh-Sát Văn-Nghệ mà không cảnh-sát văn-nghệ này.

*

Ðại-Úy Nguyễn Công Văn gọi máy báo-cáo đã bắt được một cơ-sở tiếp-tế nội-thành và một cán-bộ mậu-dịch từ miền quê lên, cùng hai tấn gạo được che giấu dưới những món hàng thông-thường, trong một chiếc ghe đang rời bến, để chở về tiếp-tế cho Việt Cộng ở mật-khu, đúng với tin-tức tình-báo cuả E6 chúng tôi.

Tiếng Văn vang lên từ máy vô-tuyến cắt đứt dòng hoài-niệm về người bạn cũ trong tôi.

Tôi ra lệnh chuyển-giao nội-vụ cho nhà chức-trách địa-phương, là người hiện nay thay thế “ông Ðồn Lợi” ở Cuộc―tên mới cuả Ðồn―Cảnh-Sát Ðông-Ba.

Bây giờ ở đây chỉ có một Trưởng Cuộc Cảnh-Sát Quốc-Gia kiêm-nhiệm đại-diện của Ngành Ðặc-Biệt, của tôi, tại cấp Phường này, chứ không còn có tên hề mặt-ngựa đã có một thời chọc cười tức-bụng chảy-nước-mắt cho cả mấy thế-hệ đồng-bào ở cố-đô…

*

Đại-Úy Nguyễn Công Văn đến với chúng tôi, báo-cáo tóm-tắt công-tác xong, tôi bảo mọi người lên xe rời Huế trở vào Đà-Nẵng.

Văn nói với Đạm, Chánh Sở Tác-Vụ, mà nhìn vào tôi:

− Qua đặc-nhiệm này, chắc ông Giám-Đốc muốn “dằn mặt” Bộ Chỉ-Huy Cảnh-Lực ngoài này, chứ gì?

Tôi không trả lời, quay nhìn về Đạm.

Đạm phát-biểu:

− Mình là Cảnh-Sát Quốc-Gia, thì mình có bổn-phận và quyền-hạn phanh-phui mọi vụ phạm-pháp bất-cứ ở đâu. Nhưng mình là Cảnh-Sát Đặc-Biệt, thì việc-làm chính của mình là chính-trị chứ không phải là hình-sự, mặc dù mình cũng có thể nhúng tay vào các vụ hình-sự, vì mình là Hình-Cảnh-Lại cơ mà.

Nhưng mình có dòm-ngó gì đến các việc-làm khuất-tất của ai đâu.

Ngành Đặc-Biệt Khu thỉnh-thoảng mới hành-động phụ giúp Ngành Đặc-Biệt các Tỉnh/Thị thuộc Khu trong những trường-hợp đặc-biệt mà thôi, thế thì chỉ là việc-làm bình-thường, chứ có gì là “dằn mặt” ai đâu!

LÊ XUÂN NHUẬN  

Cảnh-Sát-HóaBiến-Loạn Miền Trung

• 

• 

THƠ HỌA Bài “THÀNH KÍNH TIỄN ĐƯA NHÀ VĂN HUY PHƯƠNG” Của Phương Hoa từ quý “Đường thi sĩ”:

TÔI BIẾT THẾ NÀO ANH CŨNG VỀ … (Phan Nhật Nam)

• 

• 

ĐỌC HỒI ỨC  ” THÁNG NGÀY QUA ” 

CỦA NGUYỄN TƯỜNG NHUNG.

                                   Cao Mỵ Nhân 

” Tháng Ngày Qua ” với một chuỗi thời gian dài trên tám chục tuổi, một đời người với bao sướng khổ , một bắt đầu và một kết thúc rất huyền thoại , đó chính là tên cuốn hồi ký 

” THÁNG NGÀY QUA ” của tác giả NGUYỄN TƯỜNG NHUNG , trưởng nữ Nhà Văn THẠCH LAM trong Tự Lực Văn Đoàn , và cũng là Phu Nhân TRUNG TƯỚNG NGÔ QUANG TRƯỞNG thuộc Quân Lực Việt Nam Cộng Hoà, miền nam Việt Nam. 

Một cuốn hồi ký viết với tất cả tâm tình tự nhiên , trung thực , đầy đủ, cho bạn đọc cảm nhận được cuộc sống tác giả và các thành phần liên hệ với đề tài về 2 nhân vật tên tuổi, là Nhà Văn Thạch Lam thủa sanh thời, và Trung Tướng Ngô Quang Trưởng mới quá cố . 

Có thể những băn khoăn của độc giả lại cũng là điểm tác giả  Nguyễn Tường Nhung thắc mắc, rằng bà không biết sẽ khởi sự từ đâu, khoảng thời gian nào của cuộc đời bà . “

Để rồi bà bắt đầu từ giây phút xen kẽ , cứ bắt nhịp tư tưởng cũ mới, liên hệ nhau như kịch bản một chuyện phim được hình thành ở thời đại tân tiến ngày nay . 

Nguyễn Tường Nhung đã nói bà không tham vọng là một nhà văn, cũng không sẽ có cuốn thứ hai, nghĩa là bà viết xong cuốn ” Tháng Ngày Qua ” là chấm dứt , vì các sự việc cũng đã đủ cho một tập hồi ký về người cha, Thạch Lam, và người chồng , Ngô Quang Trưởng . 

Tôi tạm kể sơ lược thôi, không đưa trích dẫn  các đoạn văn hay chi tiết trong sách hồi ức này. 

Trước hết, tôi xin thưa, tác giả bắt đầu ” tự sự kể  Tháng Ngày Qua ” từ những ngày tháng như đang còn hiện diện ở gia đình thủa bé thơ, tới khi đã lớn lên và trưởng thành . 

Nay đã trở thành bà cố , tức con cháu đã xây dựng tới đời thứ 4, mà ” Phu Nhân Trung Tướng ” có thay đổi gì đâu, vẫn hân hoan bên cạnh các con , các cháu và cả chục đứa chắt nữa . 

Quý vị sẽ bắt gặp một tác giả mà trải qua bao thăng trầm biến diễn, từ chuyện nhỏ trong gia đình , đến chuyện lớn ngoài xã hội, bị ảnh hưởng cao độ, bà vẫn ôn nhu, hiền hậu như mang sẵn trái tim lành, chân thiện, vô tư .

Vì sẵn quen biết bà và đại gia đình bà từ lâu, tôi cứ tưởng bà sẽ bỏ qua hay lướt qua một số sự kiện nào đó, nhưng mấy ngày nay, tôi đọc đi đọc lại nhiều lần , thấy tác giả không bỏ quên một trường hợp nào , tính chất ngay thẳng , thành thực, hồn nhiên , đã biến hồi ức như một cuốn tiểu thuyết đầy không khí văn chương nhuận sắc . 

Tác giả Nguyễn Tường Nhung , trưởng nữ của Nhà Văn THẠCH LAM, là người chưa từng viết lách, nhưng dòng văn của bà , tình tiết truyện kể chẳng khác gì những đoạn cảnh trong các tác phẩm của các bậc tiền bối của dòng họ NGUYỄN TƯỜNG danh tiếng , quý cụ cố NHẤT LINH, HOÀNG ĐẠO , THẠCH LAM .  

Tất nhiên tôi không bầy tỏ bừa bãi, càng không bao giờ đưa ra sự so sánh chênh lệch sự nghiệp viết lách của dòng họ tên tuổi này . 

Nhưng không thể nào phủ nhận tính cách hồi ký, mà tác giả NGUYỄN TƯỜNG NHUNG chỉ đề cập sơ sài là  ” hồi ức “, rất chính xác các sự việc ngoài đời của bà, và lời kể chuyện có lẽ được ảnh hưởng từ quý cụ Nhất Linh, Hoàng Đạo, Thạch Lam, nên ngôn ngữ Tự Lực Văn Đoàn như phảng phất trong ” Tháng Ngày Qua ” của Nguyễn Tường Nhung vậy. 

Tôi đã được đọc khá nhiều các hồi ký của các bậc danh nhân gần thế hệ tôi nhất, quý vị đủ ngành nghề , trong và ngoài quân đội, quý vị đủ lứa tuổi thanh niên, trung niên, cao niên …ở trong nước hay đã ra nước ngoài , đa phần là muốn tiết lộ, muốn thanh minh, muốn phê phán vv…

Thậm chí có cả những cuốn ngầm kể công, muốn tranh cãi , muốn bảo rằng trong vấn đề nào đó , nếu ông hay bà được giao nhiệm vụ ấy, thì kết quả mỹ mãn hơn nhiều. 

Nhưng không phải vậy, ý nghĩ viết ” Tháng Ngày Qua ” của Nguyễn Tường Nhung, trước sau chỉ muốn diễn tả lòng mình , mà theo thiển ý nông cạn của tôi, tôi nghĩ bà muốn bầy tỏ cho thân bằng quyến thuộc , cho con cháu sau này biết tới gốc gác, đồng thời biết tới một hình ảnh phụ nữ trong đại tộc Nguyễn Tường , bà đã tự an tâm , bình tĩnh , nhẫn nại , vươn lên như thế nào . 

Có thể nói “Tháng Ngày Qua ” với 307 trang ký sự hồi ức, và 101 trang hình ảnh ít nhiều liên hệ tới sinh hoạt của tác giả 

Nguyễn Tường Nhung, là những lời tâm sự  thành thật nhất  . 

Tất nhiên những nhân vật xuất hiện thấp thoáng hay vĩnh viễn, đều được bà kể lại rất vô tư, hồn nhiên, bình thản và nhân hậu như tính tình ngoài đời của bà . 

Đọc hồi ức ” Tháng Ngày Qua ” để biết được một bậc nữ lưu, đã thực sự gian truân từ tuổi thiếu niên, qua thực trạng khốn khó sau thế chiến thứ hai, khi người cha đã mất , nhà văn THẠCH LAM. 

Tới thời buổi đất nước qua phân, chiến tranh ý thức hệ , thao thức nỗi lo âu khi có chồng là chiến tướng ngày đêm ngoài mặt trận, Trung Tướng VNCH NGÔ QUANG TRƯỞNG . 

Vì thế , hồi ức ” THÁNG NGÀY QUA ” của NGUYỄN TƯỜNG NHUNG không chỉ đóng khung trong khuôn viên dòng họ NGUYỄN TƯỜNG , NGÔ QUANG … 

Còn có thể, khoảng không gian chung của những người hiện diện trong 30 năm gian nan, nguy hại vì chủ nghĩa cộng sản xâm nhập chính nghĩa QUỐC GIA TỰ DO, đã thể hiện rõ nét nhất trong hồi ức này . 

Quý vị sẽ thông cảm và mến mộ tác giả Nguyễn Tường Nhung , cây viết không chuyên, nhưng rất tài tình trong ngôn ngữ truyện ký, nên đọc, đáng đọc, để không phải tham khảo, truy cứu , vì một lẽ rất giản dị là ở cuốn  hồi ức đó, có tất cả chi tiết về thân thế, hành trình cuộc đời của 2 nhân vật lừng danh  : Nhà Văn THẠCH LAM nhân vật thứ 6 của dòng họ Nguyễn Tường, thành viên TỰ LỰC VĂN ĐOÀN. 

Và,  Trung tướng VNCH NGÔ QUANG TRƯỞNG, TƯ LỆNH QUÂN ĐOÀN I / QUÂN KHU I. 

Xin trân trọng giới thiệu tác phẩm ” THÁNG NGÀY QUA ” hồi ức của NGUYỄN TƯỜNG NHUNG cùng quý vị, một hậu duệ của dòng họ NGUYỄN TƯỜNG ,và TỰ LỰC VĂN ĐOÀN hậu chiến . 

     Hawthorne  22 – 2 – 2022

             CAO MỴ NHÂN 

NHỚ  ANH BA  DƯƠNG HUỆ ANH
     Tùy Bút   HỒNG THỦY

                                                

Lẽ ra theo đúng phép tôi phải gọi Thi Sĩ lão thành DƯƠNG HUỆ ANH là bậc tiền bối, nhưng ông đã nhận tôi là cô em nhỏ và cho phép tôi gọi thân mật là anh BA. Tình anh em tôi bắt đầu khi cô em văn nghệ thân quí của tôi là VĂN THI SĨ PHƯƠNG HOA rủ rê tôi gia nhập VĂN THƠ LẠC VIỆT. Mới chân ướt chân ráo bước vào ngưỡng cửa VTLV đã được các đàn anh gửi MAIL chào đón. Trong số đó có một email vô cùng dễ thương của THI SĨ lão thành DƯƠNG HUỆ ANH. Ông gọi tôi là “bạn cố tri”, và kể ông biết tôi qua Báo CỎ THƠM từ lâu lắm, chỉ chưa có dịp chuyện trò thôi. Tôi thầm phục trí nhớ của ông, còn tôi thì quá tệ, cảm thấy tên ông rất quen thuộc mà chưa nhớ ra ông cũng có Thơ đăng trên CỎ THƠM từ lâu.

Ngay sau đó, tôi mời ông gia nhập VĂN BÚT VÙNG ĐÔNG BẮC HOA KỲ (VBVĐBHK), Ông vui vẻ nhận lời ngay. Từ đó thỉnh thoảng anh em tôi nói chuyện qua điện thoại. Ông tâm sự làm thơ từ năm 1954. Tôi nói năm đó tôi chỉ là con bé con mới 13 tuổi và là năm phải rời bỏ miền BẮC thân yêu để di cư vào NAM. Biết tuổi tôi rồi, ông gọi tôi là cô em nhỏ. Trong VBVĐBHK có Thi sĩ LÃO MÃ SƠN lớn tuổi nhất, chúng tôi tôn ông là anh HAI. Người lớn tuổi thứ nhì sau Thi Sĩ LÃO MÃ SƠN là Thi SĨ DƯƠNG HUỆ ANH nên tôi xin phép tôn ông là anh BA cho thân mật, ông vui vẻ bằng lòng ngay. Từ đó trên DIỄN ĐÀN VBVĐBHK chúng tôi luôn gọi ông là anh BA DƯƠNG HUỆ ANH. Ông rất hiền hòa, dễ thương, hòa đồng, thân mật với em út. Dạo sau này ông không được khỏe, nhưng nguồn thơ vẫn lai láng và sáng tác vẫn rất dễ dàng nhanh chóng.

Lâu không thấy ông gửi Thơ để tôi giới thiệu lên DIỄN ĐÀN VBVĐBHK, đang định phôn thăm ông và nhắc nhở, Không ngờ ông bỏ đàn em ra đi quá nhanh, không một lời từ giã. Anh BA ơi, anh em mình còn hẹn sẽ gặp nhau khi dịch bệnh yên lành, em sẽ qua SAN JOSE dự họp mặt VTLV để anh em mình có dịp được gặp nhau. Vậy mà anh đã quên lời hẹn  với em rồi. Cám ơn anh đã dành cho em gái nhỏ những tình cảm vô cùng quí giá. Bài thơ kỷ niệm anh đăng trong Tuyển tập VĂN BÚT VÙNG ĐÔNG BẮC HOA KỲ anh đã ưu ái nhắc tới tên rất nhiều em út Văn Nghệ, trong số đó có em. Chúng em sẽ nhớ anh BA của chúng em mãi mãi.

Cầu xin anh thanh thản trên nước Trời. Tiếp tục vui với văn chương thơ phú  bên những người thân yêu.

Sau đây xin mời quí vị thưởng thức bài thơ tràn đầy tình văn hữu quí hóa của ANH BA chúng tôi. 

             THEO AI…                       

Thơ Dương Huệ Anh 

     

Thuở nào, ta khổ vì yêu,       

Theo nàng áo tím,

lớp chiều…trường xa!       

Rồi, người tú nữ kiêu sa,       

Lên xe với bạn…bye, tà áo bay!       

Để rồi ngơ ngẩn, theo mây.       

Biển đông, xe cát, mộng xây…dã tràng!       

Không còn gặp lại,bẽ bàng…       

Còn chăng, kỷ niệm…ngàn trang thơ buồn!       

Theo ai… tật xấu vẫn còn,       

Lên trời( net) gặp…những thơ tròn, thơ vuông…       

Truyện dài, truyện ngắn…ơi thương,       

Người chưa thấy, muốn vấn vương, có kỳ?       

Phương Hoa, Minh Thúy…bộn bề       

Bao sân, đồ họa…cũng chì thật thôi!       

Cung Lan, Hồng Thủy…yêu người,       

Trước, sau gắn bó, lối ngoài tầm phương…         

…Truyện thơ nhớ Nguyễn Thanh Dương,       

Tiểu Thu, Dung Đỗ, Phan Lang,bao người…**       

Kiều Mỹ Duyên, thạo việc đời,       

Viết văn, làm báo… góp lời, dựng xây       

Gặp nhau, trao đổi, có ngày…        

** Những tên tiếp theo muốn kể…

Huynh LÃO MÃ SƠN,THÁI LAN, SAO KHUÊ,

MỸ NGA, DAO THANH L, KIM OANH LÊ,

Ý NGA, NGUYỄN KINH BẮC,

THANH KIM LÊ, TRẦN QUỐC BẢO,

PHAN KHÂM, NGUYỄN THỊ NGỌC DUNG,

NGỌC AN, LÂN NGUYỄN,

KIM LOAN, LUÂN TÂM, THƯ KHANH,

NGUYỄN MINH NỮU, XUÂN TIÊN…

                 (9-1-2021) DƯƠNG HUỆ ANH

Hôm nay: Thứ Ba, Ngày 22 Tháng 2 Năm 2022. Đây là ngày rất là đặc biệt!

-Phải đến 200 năm nữa, hay 1 ngàn năm nữa, mới có một ngày, có một dẫy số 2 như ngày hôm nay! Có nghĩa là đời bạn có may mắn lắm, cũng được thưởng thức, hưởng 1 lần, những giây phút “huyền diệu” như ngày hôm nay!

-Có tên là “Pallin drome” gọi là ngày “trước sau như một!” có viết xuôi ngược gì, cũng là 5 con số 2! 22/2/22.

–22222 nhiều người tin là con số “Thiên Thần!” ước gì trong ngày này, cũng đạt được!

-Người Trung Quốc thì tin tuyệt đối ngày hôm nay, họ gọi là “Ngày Đẹp Nhất Ngàn Năm!” Theo báo cáo từ thành phố Trùng Khánh cho biết: Hôm nay 22222, có con số nam nữ đăng ký Kết Hôn, làm Đám Cưới kỷ lục! nhiều nhất trong năm.

-Bạn có thầm ước gì trong ngày hôm nay không? 200 trăm năm mới có một ngày, như ngày hôm nay đó! 200 năm đã thấy mù mịt sương khói, nhiều người còn nói, phải chờ đến…nghìn năm!

Bỏ qua ngày hôm nay, Bạn phải chờ ít nhất vài chục kiếp sau!

BÀI VIẾT CỦA LÊ TUẤN:

Hôm nay là ngày đặc biệt nhất (vài trăm năm mới có một lần) đó là ngày 02-22-2022 ngày “Palindrome”, ngày trước sau như một rất hiếm thấy. Ngày Palindrome chỉ xảy ra khi người ta đọc con số thời gian dù theo chiều xuôi hay chiều ngược, con số đó vẫn không hề thay đổi, vẫn y nguyên như vậy. Trên các tờ tin tức quốc tế đã đưa tin về ngày hôm nay (22/02) như một ngày đặc biệt trong năm 2022.
Ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong ngày này, lễ cưới thường được tổ chức nhiều hơn. Bởi theo quan niệm của nhiều người thì đây là một ngày vô cùng đặc biệt, rất dễ để nhớ và được xem là ngày đẹp. Các cặp đôi hy vọng họ sẽ gắn kết cùng nhau mãi mãi không đổi như ý nghĩa của ngày này, trước sau như một.
Tôi xin gửi đến diễn đàn những vần thơ chia sẻ cùng quý vị Văn Thi Hữu xa gần cho phong phú thêm một diễn đàn hội tụ những thi nhân. Nếu được xin chia sẻ rộng rãi.Chúc vui và bình an

Lê Tuấn

hình minh hoạ

Vạt Nắng Xuân Tình

Vạt nắng vướng tà áo xuân

Theo em mất dấu, tần ngần hoa treo

Bóng con chim lạc bay vèo

Mùa xuân sao lại, buồn heo hắt buồn.

Thả rơi một tà áo buông

Bờ vai lưng hở, màu sương trắng mờ

Cho tôi ngồi đợi, đứng chờ

Mới hay em đã, buông tơ nghìn trùng.

Môi mềm, mắt ướt nhẹ rung

Lệ ngân ngấn ướt, ngập ngừng gọi tên

Mắt môi em gợi ưu phiền

Tôi còn phiêu bạt, qua miền lưu vong.

Bước chân, vàng lá rừng phong

Theo em lên đỉnh mây hồng đợi nhau

Tìm theo dấu vết ban đầu

Cỏ vàng phía trước, ngàn sau bụi mờ.

Tình còn tiếc mãi giấc mơ

Xuân về hoa nở, hững hờ vàng phai

Bài thơ thêm tiếng thở dài

Ngân lên tiếng nấc nhớ hoài cố nhân.

Đồi xuân cỏ lấp dấu chân

Xa kia nắm đất, mộ phần chia phôi

Lá hoa hướng ánh mặt trời

Để thương, để nhớ một đời có nhau.

Tiếng chim kêu đỉnh tình sầu

Câu ngân chất ngất, đậm sâu chân tình

Tôi về nhìn lại đời mình

Nhớ về em, một bóng hình thế thôi.

Lê Tuấn

Buồn Vu Vơ

Cuộc tình mây nước mênh mông

Gió buồn thổi những phiêu bồng trong mơ

Cuối đời đứng giữa bơ vơ

Ngắm qua biển rộng bến bờ xa nhau.

Một thời ly biệt qua mau

Đổi thay vận nước trước sau nghìn trùng

Biển xô sóng vỗ tận cùng

Đôi bờ bọt trắng ngượng ngùng hỏi thăm.

Lòng còn day dứt trăm năm

Đêm về sầu đối gương nằm nhớ quên

Xa xa tiếng gọi quen tên

Xót xa dòng lệ gửi miền quê xưa.

Lê Tuấn

hình mih hoạ

Thơ SayLoạng choạng thành sầu quên rồi lại nhớ
Một khoảng trời xa, ngơ ngẩn biết yêu
Gặp gỡ em trong khoảng tối mưa chiều
Xin cạn chén sầu, cô liêu muốn khóc.

Quên và nhớ là hai điều nghịch lý
Trời đất quay hay tâm trí ta say
Uống chén rượu, quên và nhớ đêm nay
Dáng em gầy, mảnh lụa cuốn gió bay.

Tình yêu đến, sao hồn ta cô độc
Chút men say, loạng choạng bước lang thang
Say tình yêu, men rượu sẽ hoang đàng
Tìm dĩ vãng, tình hoá thành quên lãng.

Lê Tuấn

• 

BÀI VIẾT CỦA NHƯ HOA ẤU TÍM

22-02-2022 – con số tuyệt đẹp trên dưới trái phải giống như chơi lò cò trên dưới bàn đạp: Palindrome Day! Từ điều này người ta tin rằng ngày này nên có đôi có cặp – đừng tưởng là đúng mà ngồi mộng mơ nghe quý bằng hữu – đọc thật to lên nhé – hai hai không hai hai không hai hai hai – loạn cả lên – theo cách bói cộng các số thì bằng 12 = 1 cộng hai =3 – úi trời bấm quẻ số ba này là bù trớt: – Một người đi với một người – một người đứng lặng buồn hiu đứng nhìn . . . hát to lên nghen!Theo cách bói trừ thì con số 0 to tướng – đôi cặp chỗ nào kia chứ – chỉ là khủng hoảng của con số thế thôi – đừng tin mà tìm nơi chốn tựa nương mà lầm chết, vì những lời bói toán đường mật mà trăm ngàn giọt lệ tuôn thành “biển mặn” cũng vì những điều bói toán mà trăm ngàn linh hồn biến thành những chấm li ti chớp chớp trên “bầu trời đêm” ngày em thắp sao trời . . . có yêu ngọt ngào tìm rồi chết bên nhau thật là hồn nhiên chi đó của cặp “Lê Uyên Phương” Mình vội vã viết đôi điều để khuyên quý bằng hữu Hoa Giáp – Thất thập cổ lai có nhờ nhàng duyên phận cảm thấy đơn côi đừng tin điều bói toán mà vội vàng tấp bờ tấp bụi mà khóc than không kịp đó, sáng ngày mình bấm quẻ giúp đời vì quá chừng tin nhắn gởi đến với ý là: nhanh với chứ vội vàng lên với chứ!” hôm nay là ngày hoàng đạo giờ hoàng thiên tiết hoàng tuyền phải kết bạn ngay sẽ trường sinh giai lão – Ối! Ông Bà Cha Mạ ơi! May mà mình biết bấm độn tra ra đằng sau con số đẹp đẽ này là tai ương khủng khiếp, khôn gần 70 năm bỗng vì một con số được cho là đẹp mà dại vài giây, không lâu đến vài giây đâu, chỉ một cái chớp mắt thôi là . . . tiêu tiêu tiêu dao miền đau khổ . . . tình trường!Lời cảnh báo này cũng dành cho các cháu còn “che chẻ” độ tuổi trung niên “tam thập nhi lập” – luôn cả “nhị thập tứ hiếu” nữa đó, ba mươi mà đọc được lời cảnh báo này chắc chắn là Việt Nam, thì đôi khi bị gia đình bè bạn chê “ế” – hai mươi thì vì bị cột vào tứ hiếu muốn vùng vẫy bẻ rào cũng rất dễ bị cuốn vào ba cái vụ hối thúc ngày đẹp lứa đôi!Thế nhá, vì phúc phần nhân loại mà gióng lời cảnh tỉnh, con số chỉ là con số chỉ có thật khi biết YÊU thôi nhé – khi nao rảnh rỗi mình sẽ bấm tiếp độn số về ba chữ này . . . .

Như Hoa Ấu Tím

• 

• 

• 

Mừng Ngày “Presidents’ Day!”

Hôm nay, Thứ Hai 21/2, Mừng Ngày Tổng Thống Hoa Kỳ (Presidents’ Day)

Dân chúng Hoa Kỳ hôm nay, kỷ niệm ngày Lễ Presidents’ Day. Các cơ quan Chính phủ liên bang, tiểu bang và thành phố, cùng các trường học, ngân hàng, các dịch vụ tiện ích, để mừng ngày lễ này, đều đóng cửa!

Theo lịch sử Hoa Kỳ, vào năm 1968, đạo luật HR 15951 được ban hành tại Thủ đô Washington D.C, đã ảnh hưởng đến nhiều ngày lễ của liên bang. Một trong những ngày lễ này là Sinh nhật của Tổng Thống  Washington, mà việc mừng lễ, đã được chuyển qua ngày thứ Hai của tuần lễ thứ ba/tháng hai mỗi năm.

Đạo luật này được TT Nixon ký và ban hành vào năm 1971, nhằm đơn giản hóa các ngày lễ hàng năm, và tạo dịp cho nhân viên liên bang, được hưởng tiêu chuẩn kéo dài 3 ngày nghỉ cuối tuần. Đặc biệt năm nay, Presidents’ Day rơi vào ngày 21/2/2022.

Trong khi ngày lễ vào tháng Hai, vẫn còn chính thức được coi là Sinh nhật của “Cha Già Đất Nước” Washington. Nhưng dần dần đã được phổ biến trong dân chúng, là Ngày của Tổng Thống (Presidents’ Day). Điều này đã làm cho ngày thứ Hai của tuần lễ thứ ba trong tháng Hai, là một ngày dành để vinh danh không những cho Washington và Lincoln, mà còn vinh danh tất cả những người đã từng làm Tổng thống Hoa Kỳ.

Ý nghĩa này, chính là ý nghĩa đích thực của Ngày Presidents’ Day hiện nay.

Hoa Kỳ là một quốc gia non trẻ, nhưng lại có nền sinh hoạt chính trị, tự do dân chủ nhất thế giới.

Đất nước văn minh, giầu có này, được “Thượng Đế” thương yêu cách riêng! “Good bless America!”

Đất nước đã mở vòng tay đón nhận, ước tính tới thời điểm này, khoảng trên 3 triệu Người Việt Tị Nạn Cộng Sản, đã nhận nơi này là Quê Hương Thứ Hai!

Cảm tạ Thượng Đế, Cảm tạ Nước Mỹ. Đất Nước của trái tim Tình Người!

https://www.youtube.com/watch?v=lNb0O9VGdLU