Để nhớ Quỳnh Hương, người nữ bác sĩ, nhạc, họa sĩ trẻ, dịu đẹp, nhiều tài năng đức hạnh, sống ở Âu-Mỹ, hoạt động trong chương trình từ thiện quốc tế, lo giúp các trẻ em và người xấu số tại Việt Nam.
– – – o o o – – –
(Das Glück des Lebens ist das Glück des Gebens.)
Những việc Quỳnh Hương làm đều tốt đẹp, vì vừa nhân bản, vừa có những chính xác, thuần lý, thực tiễn của kinh tế, khoa học, và những lãng mạn, đam mê của nghệ thuật.
Quỳnh Hương thuộc thế hệ trẻ Việt nam, người cao đẹp, tài đức, tương xứng với thanh niên Việt thời đại, cao lớn vững tướng, thông minh, tài giỏi, đẹp trai, thanh lịch, nhân bản, trí thức và ý thức đạo đức, tổ quốc dân tộc, luân lý xã hội, có đủ đức độ, nhân nghĩa lễ trí tín .
– – – – –
Theo nhạc diệu trầm hồn lặng bay
Lặng bay quyện sát Quỳnh Hương say
Hương say lan tỏa làm lưu luyến
Lưu luyến bao người trọn tối nay
Cõi hồn say động ngạt ngào dâng
Lạc chốn mung lung trầm lạnh âm
Khung cảnh mộng giăng gieo ảo giác
Thân em huyền diệu phím dương cầm
Không những thân em phím diệu huyền
Tâm hồn thanh đẹp, tạo thiên duyên
Hương tìm xoa dịu niềm đau đớn
Giúp trẻ bụi đời sống lãng quên.
Từ đó, Quỳnh Hương nhẹ bước đi
Vào lòng nhân thế nhuốm sầu bi.
Tôi vì thương cảm, tình nên đã
Thử đặt trí hồn lạc « cõi si ».
. . . . . . .
Em chắc cảm đồng hỡi Quỳnh Hương ?
Tình hoài dang dở mộng yêu đương
Cho hồn mệt lạnh theo liền những
Cảm giác lạc buồn bến tiếc thương
Dù nhận biết rằng ça fait mal
Vẩn vơ vương vấn vẫn vô vàl
Còn Hương có lẽ đừng dan díu
Khỏi lụy thế tình, khỏi scan – dal.
Qua điệu nói cách nhìn Hương đã đoán
Tình với em : yêu mến quá nhiều rồi
Biết bao lần ân ái để trên môi
Nhưng ngần ngại nên chẳng lời bộc lộ
Đợi dịp lạ dưới mây ngàn trăng tỏ
Kéo em gần cho thật sát hồn tôi
Để em nghe những cảm xúc bồi hồi
Dâng xâm chiếm cõi tâm linh tràn ứ.
Trong hồn em không gửi niềm tâm sự
Trong mắt em tạm trút vợi ưu phiền
Trong thư Hương không để lời tình tự
Trong tìm quên dư lại chút hương thiên.
– – – – – – –
QUỲNH HƯƠNG THƠ 2
Đã thương ai nửa đời mãi mãi
Thêm nửa đời mãi mãi thương ai ?
Trót cảm Quỳnh Hương trọn kiếp này ?
Thời gian hờ hững nếu em hay
Em đừng ngăn chận tình tôi nhé
Để mặc đời tôi lạc cõi say
Dù biết chuyện tình lắm nét phiêu
Dù hồn hoang bạt chốn tàn siêu
Dù rằng ân hận, dù ngang trái
Dù phải trả em, nợ cũng nhiều ?
Dù phải nợ em, trả cũng nhiều ?
Thu lãnh đạm cõi hồn không lắng đọng
Gợi tình sầu than vắng trống lạnh se
Vì tóc Hương vẫn chẳng úa nắng hè
Còn mơn trớn tạo dây tình ràng buộc.
Nhớ những buổi vẽ Quỳnh Hương thuở trước
Bóng dáng huyền, hòa ảo bước mê tan
Tay Hương nâng với giác cảm muộn màng
Tóc buông lõa đêm ngỡ ngàng thần thoại.
Hương, vì vẫn huyền trầm thanh ngần ngại ?
Cầm cố hoài tâm tưởng trạnh lòng ai
Để Quỳnh Hương thơ : lãng viết thêm dài
Cho thương nhớ bạc lòng vào mãi mãi …
* * * * *
QUỲNH HƯƠNG THƠ CUỐI CÙNG 1
Thế sự nào chẳng có hồi kết thúc
Huống chi tình thương mến Quỳnh Hương thơ
Thế là bao tâm hưởng lãng xa mờ
Cho cảm xúc theo cùng thời gian tắt
Dù kỷ niệm chẳng tàn giăng heo hắt
Đẹp hay buồn cũng chỉ thế mà thôi
Tiếc nuối chi những giây phút bồi hồi
Cùng cảm mến của một thời tha thiết
Thôi Hương nhé từ nay đành vĩnh biệt
Vì cuộc đường đến lúc rẽ chia hai
Kỷ niệm xưa vẫn còn đó miệt mài
Sẽ ghi giữ đậm sầu cài tâm hệ ?
Bao sự thể, thôi cũng đành phải thế
Oán trách chi những xúc cảm dở dang
Gửi đến Hương bao chúc nguyện muộn màng
Vui kiếp sống tháng ngày hạnh phúc mới . . .
Trong cuộc thể, khi thấy buồn dịu vợi
Thả tâm hồn vào dĩ vãng xa xưa
Hương nhớ lại câu nói, đúng luôn vừa :
Tôi đã, đang và mến thương em mãi . . .
Vào đoạn kết, đây mấy lời nhắc lại
Dù cách xa nhưng đâu phải lãng quên
Nên những gì, nếu làm được cho em
Nhớ nói hết, đừng tránh phiền, ngần ngại …
* * * * *
QUỲNH HƯƠNG THƠ CUỐI CÙNG 2
Thôi trót vì Hương, dẫu biết rằng
Tình hoài đâu thể đẹp như trăng
Không tìm tới cội nguồn duyên cớ
Xa cách gần rồi, nên nói năng ?
Vì chia tay nhưng chưa là mãi mãi
Nên vội gì ta mãi mãi chia tay ?
Có cần xem tư tưởng ý thơ này
Lord By-ron đã viết ngày nào đó :
Fare thee well ! and if for ever,
Still for ever, fare thee well :
Even though unforgiving, never
‘Gainst thee shall my heart rebel.
* * * * *
QUỲNH HƯƠNG THƠ CUỐI CÙNG CUỐI CÙNG
Trần thế, lững hờ mây nước trôi
Mỗi người mỗi ngả, mỗi phương trời
Hương theo niệm hướng niềm cao cả
Sao định mệnh buồn chia cách đôi ?
Giúp nhân trần khổ, việc lành may
Hương vẫn tâm lo trọn tháng ngày
Chia sẻ tình người, luôn ước nguyện
Giảm san bên khuyết, cạnh bên đầy.
Thắm thiết nỗi sầu cảnh trái đau
Dã từ , xa cách ngại ngùng nhau
Lạnh lùng tâm hưởng, niềm yên lặng
Nuối tiếc một thời thân thiết lâu ?
Thôi thế, từ nay lãng viết thơ
Cho dù kỷ niệm khó xoa mờ
Bài thơ chắc hẳn, bài thơ cuối
Có để trong hồn mấy diễm xưa ?
( Me gustas cuando callas porque estás como ausente,
y me oyes desde lejos, y mi voz no te toca ?
. . .
Como todas las cosas están llenas de mi alma
emerges de las cosas, llena del alma mía.
Mariposa de sueño, te pareces a mi alma,
y te pareces a la palabra melancolía.
(Pablo Neruda )
THƠ Xướng Họa Chào Mừng THÀNH VIÊN MỚI Ngọc Hạnh – Phương Hoa – Minh Thúy + Hoàng Mai Nhất & LỜI CHÚC MỪNG H/T Lê Văn Hải + 2 Bài Viết “Hoa Thịnh Đốn và Bức Tường Đá Đen” & “Vào Thu” của Tác giả Ngọc Hạnh
Tác giả Ngọc Hạnh
Tóm tắt tiểu sử:
Tên: Nguyễn Thị Ngọc Hạnh
Bút hiệu: Ngọc Hạnh
Cử Nhân Văn Khoa Đại Học Văn Khoa Sài Gòn
Cựu giáo Sư Đệ II Cấp Trường Trung Học Nguyễn Trãi Sài Gòn
Định cư VA, Hoa Kỳ năm 1980
*
Thành Viên: Văn Bút Miền Đông Hoa Kỳ, Cô Gái Việt, Minh Châu Trời Đông
Công tác với: Kỷ Nguyên Mới, Đặc San Không Quân, Thương Mại Miền Đông, Diễn đàn huongduongtxd.com
*Giải thưởng Văn Chương của Việt Báo, hạng Danh Dự năm 2019
*
Sách đã Xuất Bản:
Du Ngoạn Đó Đây IV: Xuất bản 2017
Du Ngoạn Đó Đây III: Xuất bản 2012
Du Ngọan Đó Đây II: Xuất bản 2008
Du Ngoạn Đó Đây I: Xuất bản 2007
Chút Lời Vỗ Tay Chào Mừng!
Lê Văn Hải
VTLV rất hân hạnh, nồng nhiệt đón chào Nhà văn, Nhà thơ nữ Ngọc Hạnh…đã gật đầu tham gia… nhập đàn! với Chúng ta.
Đây là cây bút nữ rất…nặng!…trên cả 100 ký! (Vì lúc nào cũng mang trong người, cả… “bầu!” chữ nghĩa!)
Từ VN, Chị đã tốt nghiệp Cử nhân Văn khoa, Giáo sư trường Trung học nổi tiếng Nguyễn Trãi.
Ra Hải ngoại, sinh hoạt Văn nghệ với nhiều tạp chí, diễn đàn khắp nơi, ít ra cũng đã trên 20 năm!
Cách đây khoảng 2 năm, Chị đã đoạt giải Văn chương “Viết Về Nước Mỹ” của Việt Báo, Thành viên của Văn Bút VN Hải Ngoại, đã xuất bản ít nhất là 4 tác phẩm….
Đây chỉ là ít nét của Cây bút nữ… “dữ dằn” này. (Viết ra chi tiết, phải đi bác sĩ, vì…gẫy cả cái tay!)
Một lần nữa, xin gởi Chị Bó Hoa Chào Mừng! Xin Chị cứ tự nhiên (không cần bỏ giầy, guốc, dép)…rước Chị vào Nhà! (Thay vì lên đồi!)
Kính Mời.
*Đây là tin vui, nên lời văn, có thiếu chút…đàng hoàng, đứng đắn! Mong Chị thứ lỗi.
VÀO THU
Chúng ta đã vào hơn giữa Tháng Tám, trẻ em đã vào trường lại, cây lá mầu xanh đã bắt đầu đổi vàng, trời chiều mang chút sương lạnh, dấu hiệu chào đón…Thu Đã Về!
Mùa Thu, mùa của những…”Con Nai Vàng Ngơ Ngác!” Mùa của thi nhân. Nào mời tất cả chúng ta cùng thưởng thức một Cô Nai say sưa trong Rừng Thu nhé, qua ngòi bút của Chị Ngọc Hạnh. Xin mời…..
LÊ VĂN HẢI
TÌNH THU
Ngọc Hạnh
Trời đã vào Thu, lá trên cành cây chung quanh nhà tôi đã đổi màu tuyệt đẹp, vàng cam, hồng
hồng, vàng tươi….Thỉnh thoảng một cơn gió thoảng qua là hàng ngàn chiếc lá rơi như đàn bướm lượn, đẹp mắt vô cùng.. Nhìn lá vàng rơi tôi nhớ đến những lần đi du ngoạn mùa Thu với bạn bè cùng sống trong vùng, do một nhà văn kiêm nhà thơ lão thành khởi xướng và hướng dẫn. Anh như con chim đầu đàn, từng là chủ bút các Tuần báo, Nguyệt san ở Việt nam và Hoa kỳ, xuất bản nhiều tâp thơ, truyện ngắn, truyện dài… Nhìn thác nước, trời xanh hay bất cứ cảnh đẹp nào anh là sáng tác một bài thơ.Tuổi cao nhưng thơ văn anh ướt át, tình cảm đậm đà chẳng khác chi người trẻ tuổi. Anh yêu thiên nhiên, sông núi, yêu quê hương, và yêu… người đẹp.
Theo anh con người có thể đẹp về thể chất hay tâm hồn. Lúc nào gặp cũng thấy y phục anh cũng tươm tất, chỉnh tề. Tóc anh bạc trắng như ông tiên nhưng nếu ai hỏi anh bao nhiêu tuổi, anh chỉ cười và bảo nhà văn nhà thơ không có tuổi. Lúc chị còn ở trên đời, anh là người chồng tốt, chăm sóc, đưa vợ đi đây đó. Chị bệnh anh tận tình chạy chữa, săn sóc thưc ăn giấc ngủ. Anh còn chịu khó đón đưa các bạn khác đến nhà chơi mà chược với chị cho chị vui. Vì phần lớn thơ anh là thơ tình, ngọt ngào, nên tôi hỏi chị có ghen tị với những người tình trong thơ văn của anh không. Chị trả lời liền, “đó là nguồn cảm hứng để sáng tác, không có thật đâu.” Hỏi chị nếu có kiếp sau chị có bằng lòng làm vợ anh lần nữa không, chi trà lời là “bằng lòng cả hai tay”, vui chưa.
Chị mất ít lâu anh có bạn gái. Tại sao không? Có người trò chuyện cho vui khoảng đời còn lại là điều may mắn, không phải ai cũng có được ở tuổi vàng như anh. Anh quan niệm sống một ngày vui một ngày. Buồn bã, âu sầu phiền muộn ảnh hưởng đền sức khỏe, mang bệnh làm phiền gia đình là không có anh. Các con anh có hiếu, mua xe mới để anh đi lại và đưa đón… bạn gái cho an toàn.
Theo anh tình yêu là đề tài không bao giờ chán từ ngàn năm trước, từ Âu sang Á, từ vị vua sang
cả cho đến thường dân áo vải chân đất. Vì tình yêu mà hoàng tử nước Anh chia tay với vợ, một
công nương xinh đẹp, cưới một phụ nữ lớn tuổi có chồng có con, nhan sắc thua kém vợ mình rất
xa. Vì tình yêu các bà vợ tù không quản ngại đường xá xa xôi, từ Nam ra Bắc tay xách, nách
mang, lội suối qua đèo thăm chồng trong trại cải tạo.
Và hôm nay vì tình yêu cô bạn Hảo của tôi cũng ngất ngư, nàng xin nghỉ một ngày để đến tôi chơi và tâm sự. Hảo có bạn trai. Hai người quen nhau trên mạng lưới. Lúc đầu tưởng là trò chuyện cho vui ai ngờ thành bạn thân. Họ nghiện thư nhau từ lúc nào chẳng biết. Không có thư thì mong.
Xa cách nhau mấy ngàn dặm nhưng họ điện thư cho nhau hàng ngày, kể cho nhau nhưng chuyện
bình thường trong ngày, trên báo chí sách vở, tin tưc …
Hảo học ở anh tính lạc quan, hiếu học. Tục ngữ, ca dao, văn, thơ, địa lý, lich sử, âm nhạc bạn Hảo giảng trơn tru. Ngoài ra bạn Hảo có tính thương người. May mắn được chỗ làm tốt, có lương cao, anh thường giúp đỡ người nghèo, bệnh tật ở quê nhà. Hảo muốn đóng góp với anh trong việc thiện nhưng anh bảo có thể lo nổi môt mình. Anh chuyễn cho Hảo xem thư cám ơn của cá nhân hay hội đoàn. Anh cũng hay nhắc tới người Mẹ đã qua đời với lòng ngưỡng mộ, kính yêu. Lúc sinh tiền bà đã nêu gương tốt cho con, hay giúp đỡ, cưu mang người nghèo khó.
Bạn Hảo còn là người khéo nói. Anh nhẹ nhàng, ân cần, và có tình khôi hài. Được điên thư anh,
Hảo khúc khích cười một mình. Họ có cảm tưởng rất gần gủi nhau tuy cách xa hàng 5, 6 giờ bay.
Hảo vui khi nhận điện thư của bạn, có khi 3, 4 lần một ngày cho đến khi Hảo hết hồn nghe bạn
bảo ngơ ngẩn nhớ thương, muốn vượt ngàn dặm đến thăm Hảo để tính chuyện lâu dài…Hảo
phân vân. Anh chưa hưu trí và ít tuổi hơn Hảo nhưng anh quan niệm giống số người Mỹ, chàng
kém tuổi hơn nàng vẫn có thể yêu nhau và ở với nhau lâu dài, Anh nêu trường hợp của Halle
Berry và Demi Moore… và anh nói tuổi tác chênh lệch, tiếng đời dị nghị, anh không bận tâm. Anh bảo tuổi nào cũng đẹp, cuộc đời nào cũng đáng yêu nếu biết sống cho hợp với tính tình mình, nếu biết yêu đời, biết yêu người và biết vui, biết thụ hưởng những gì trời cho. Anh nói nếu muốn thì có thể xin đổi đi tiểu bang khác dễ dàng.
Xúc động, Hảo tự hỏi thương yêu lúc mùa thu của cuộc đời thì có nên chăng? Hảo phân vân,
vương vấn. Bao nhiêu năm lẻ loi, bận bịu với bổn phận. Nay các con trưởng thành được nhàn hạ tung tăng, gặp chuyện này thật là chẳng giống ai. Truyện Kiều đã có câu
Ma đưa lối, quỷ dẫn đuờng
Tìm chi nhưng lối đoạn trường mà đi ……
Thật là bỏ thì thương, vương thi tội. Hảo bàn với tôi có nên khuyên anh quên đi “dự tính lâu dài” của anh chăng. Bạn bè quý mến nhau, chia sẻ , tâm sư với nhau là quý lắm rồi,là ơn phươc bề trên, tham lam chỉ cực thân thôi.Thừơng quen biết thì nhiều nhưng bạn thân có được mấy người, hiếm như mưa sa mạc. Nghe Hảo tâm sự tôi nhớ lại bài TINH GÌA của Phan Khôi:
……..Ôi, đôi ta tình thương nhau thì đã nặng Mà lấy nhau thi không đặng…Nhưng ……….. Buông nhau thì sao nỡ ….
Theo tôi mỗi người môt duyên phân, tùy quan niêm mỗi người. Nếu có thể đem niềm vui đến cho bạn mình và bản thân, không làm phiền kẻ khác, tại sao không. Đó là ý kiến của người quê mùa nhưng Hảo quyết đinh mà thôi.Vả lại đâu cần phải sống chung mới hạnh phúc. Nhà thơ niên trưởng kể với tôi mỗi ngày ông tặng cho ngươi yêu một bài thơ dù nàng không phải là thi sĩ.
Thỉnh thoảng anh mới găp và đưa nàng đi nghe nhạc, xem phim… Anh vui, khỏe mạnh cho đến
khi lìa đời thình lình vì bệnh tim (?) và các con cũng vui lây.
Nhìn ra sân hoa cúc đang nở rộ màu sắc rực rỡ nhưng sẽ phai tàn, buồn hiu khi mùa Đông đến và tôi chợt nhớ câu thơ của cô em Ngọc Dung:
Xuân của đất trời, Xuân đi rồi đến
Xuân của loài người, Xuân đến rồi đi
Tôi cầu mong Hảo và mọi người có đủ niềm vui, có tình yêu thương,được hạnh phúc, sống vui
trên đời dù ở quê hương hay hải ngoại…
Ngọc Hạnh.
Ký sự:
Hoa Thịnh Đốn và Bức Tường Đá Đen
Ngọc Hạnh
Tuần lễ vừa qua vợ chồng người cháu gọi bằng cô từ Cali đến Virginia thăm tôi. Đã lâu cô cháu chưa gặp nhau, chỉ liên lạc qua điện thoại hay điện thư mà thôi. Mấy lần hai cháu đinh đi thăm cô nhưng việc nhà việc sở lần lữa mãi.
Nhân dịp được nghỉ lễ “Chiến Sĩ Trận Vong“ (Memorial Day) hai cháu quyết đinh ghé Virginia thăm cô và các em họ, trên đường đi Luân Đôn dự lễ tốt nghiệp con gái. Từ Cali bay thẳng đến Luân Đôn giá máy bay rẻ hơn từ Washington DC đi Luân Đôn dù đường bay ngắn hơn.
Tháng 5 vẫn còn mùa Xuân, thời tiết mát mẻ, khí hậu Virginia rất đẹp. Trời không lạnh cũng không nóng nực. Mưa xuân đủ ướt đất cho hoa cỏ xanh tươi mát mắt. Công viên và tư gia sân cỏ xanh mướt, hoa các loại đua nhau nở rộ quyến rũ bướm ong.
Cháu cho biết San Jose thời tiết năm nay hơi bất thường, tháng 5 mà có hôm còn lạnh, ra đường phải mặc ấm. Hai cháu chẳng lạ gì vùng Hoa Thinh Đốn nên chỉ loanh quanh ở nhà với cô và các em cho đến một hôm vào gần cuối tuần, lúc đi thủ đô Washington DC, hai cháu muốn ghé thăm bức tường đá đen “Đài tưởng Niệm Cựu Chiến Binh Chiến Tranh Việt Nam” (VietNam Veterans Memorial).
Tôi cũng chưa biết bức tường, dù cư ngụ ngay tại vùng thủ đô gần 40 năm. Đến đài Tưởng Niệm các chiến sĩ tôi bùi ngùi xót xa cho gia đình họ, cho những góa phụ cô đơn và các con mồ côi thiếu sự chăm sóc của cha thân yêu. Tôi có đọc báo, xem tin tức cách đây mấy mươi năm khi mới khánh thành bức Tường Đá Đen nhưng toàn là hàm thụ, chưa thấy tận nơi bao giờ. Bà con bạn bè ở xa về chơi đều được các con cháu đưa đi thăm thủ đô và bức tường ghi tên những chiến binh Hoa Kỳ và người ngoại quốc đã chết hoặc mất tích trong chiến tranh Việt Nam.
Lần này tôi cùng đi với các cháu có lẽ vì thấy một số xe mô tô ồn ào chạy trên đường phố nhắc tôi nhớ còn vài ngày nữa là đến ngày lễ “Chiến Sĩ Trận Vong“. Các cựu chiến binh năm nào cũng đến thủ đô đến từ các tiểu bang khác để dự lễ, mỗi người một chiếc mô tô, chẳng ai đèo ai.
Chúng tôi đến khu công viên quốc gia Washington DC., tìm chỗ đậu xe cũng dễ vì không phải ngày cuối tuần nhưng phải đi bộ khoảng ngắn. Đi vào cuối tuần gay go hơn nhiều, khó tìm chỗ đậu, tốt hơn là đi Metro vừa nhanh vừa khỏi tìm chỗ đậu xe khó khăn.
Bức tường Đá Đen nằm trong khu công viên quốc gia, diện tích 8.100 m2, gần khu vườn cây. Nơi đây mát mẻ nhờ cây cao cho bóng mát, dưới đất thảm cỏ xanh mượt êm như nhung, lối đi bằng thẳng phẳng phiu. Những băng gỗ đặt rải rác theo lối đi cho khách nghỉ chân. Những người viếng bức tường đủ sắc tộc, Ấn Độ, người da trắng, da đen, da vàng, trẻ em, người lớn, nam, nữ, cụ già, có em bé trong xe nôi cho mẹ đẩy đi. Ngày thường không mấy đông nhưng vào cuối tuần hay ngày lễ nơi này rất đông người thăm viếng. Người già, trẻ, thanh niên thanh nữ, chen chúc trên con đường ngắn. Hôm tôi đến có những vị mặc quân phục đứng tuổi đến viếng bức tường, dò tìm tên người thân trên bảng đá đen.
Dưới chân bức tường rải rác một vài cành hoa hay nguyên cả bó hoa tươi.
Mới vào khu vườn đã thấy tượng 3 quân nhân mang súng bằng đồng đứng trên bục gần bức tường. Ba người nhưng khác màu da: một da đen, một da trắng, và một người quốc tịch khác, người Á Châu?
Một số du khách đứng chờ chụp ảnh kỷ niệm với bức tượng, có người chăm chỉ đọc những dòng chữ ghi trên bảng đồng dưới chân tượng.
Cách khoảng ngắn cũng trong công viên có tượng mấy phụ nữ cũng bằng đồng, đang đỡ người nam mặc quân phục, một thương binh? Tôi không xem được bảng chú thích nơi chân tượng nên không biết họ là ai. Mọi người chỉ muốn vào xem bức tường Đá Đen. Tuy khu vực này mát mẻ nhờ có bóng cây nhưng nơi bức tường thì nắng, chẳng có bóng cây nào cả.
Từ trước, tôi vẫn nghĩ Bức Tường Đá Đen hình vuông dài nhưng không phải quý vi ơi, tường hình chữ V, trải dài từ cao đến thấp, không cùng một chiều cao đâu. Chỗ cao nhất 3 mét và chỗ thấp nhất 20cm, dài 150 m ghép lại bằng 72 tấm đá hoa cương quý màu đen mang về từ Ấn Độ (Bungalore), ghi tên hơn 58,276 người Mỹ và ngoại quốc đã chết hay mất tích trong chiến tranh Việt Nam (tháng 5/2019). Trong số này có 8 phụ nữ phần lớn là y tá, 16 nhà truyền nhà giáo, 1,200 người mất tích. Lúc đầu chỉ có 57, 937 người có tên trên bảng đá đen lạnh lẽo mà thôi.
Đứng nơi “Bức Tường” quý vị có thể nhìn thấy cây “bút chì”(Washington Monument ) đỉnh nhọn và cao ở xa xa.
Theo tài liệu công viên Tường Đá Đen xây từ 26/3/82 khánh thành 9/11/82, tốn khoảng 9 triệu mỹ kim. Tác giả bản vẽ là cô Maya Lin, sinh viên kiến trúc đại học Yale lúc cô mới 21 tuổi, người Mỹ gốc Hoa. Tuy gốc người Hoa nhưng cô sinh trưởng ở Ohio, Hoa Kỳ. Bản vẽ cô được chọn trong hơn cả ngàn bản vẽ của các kiến trúc sư khác gửi về thm dự cuộc thi tuyển. Bức tường màu đen, tên người khắc vào bức tường màu trắng.
Dù hơn 30 năm tường vẫn sạch sẽ không bám bụi bẩn. Được biết mỗi chủ nhật thứ II trong tháng từ tháng 4 đến tháng 10 có nhóm người tình nguyện nam và nữ đến sắn tay áo nhúng khăn vào nước sà phòng cọ rửa bức tường kỷ niệm. Họ là cựu nam, nữ chiến binh Hoa kỳ trong chiến tranh Việt Nam. Tôi liên tưởng hình ảnh những người mang hoa thăm mộ người thân trong các nghĩa trang. Họ đâu chờ đến đúng ngày kỷ niệm. Việc làm của họ người ngoài nhìn vào có vẻ như nhàm chán vô nghĩa nhưng thực ra được gần bức tường có ghi tên người thân cũng ấm áp,làm nhẹ nỗi đau buồn ít nhiều. Nếu không đoàn người đi mô tô đâu bỏ công vượt hàng ngàn dặm đường xa thăm bức tưng kỷ niệm mỗi năm.
Tôi chợt nhớ bà hàng xóm cũ. Hai vợ chồng bà có người con trai duy nhất đã tham gia chiến tranh Việt Nam và mất trước khi Mỹ rút quân 2 tuần. Bà kể lại với giọng thản nhiên nhưng tôi biết bà đau lòng khi nhắc lại chuyện cũ.
Thật không hiểu được, tuổi trẻ, con một, nhà khá giả lại đi tham dự cuộc chiến ở quốc gia xa lắc xa lơ, thiếu tiện nghi vật chất, để cho cha mẹ lo sợ nhớ thương. Sau này ông bà bán gian nhà đang ở rộng rãi, mua nhà khác nhỏ hơn có 1 một tầng thôi. Lúc bán nhà Bà mời tôi sang nhà bà chơi bảo thích gì thì lấy và bà nói đùa là” trừ cái đàn piano” vì bà là giáo sư dạy đàn. Nhìn hình con trai bà, một thanh niên khôi ngô sớm vĩnh viễn ra đi cho quê hương Việt Nam, buồn ơi là buồn.
Định mệnh trớ trêu, tre khóc măng. Chồng bệnh, con mất sớm nhưng xem bà có vẻ bình an có lẻ nhờ ở đức tin mạnh mẽ chăng. Tôi thấy ông bà đi nhà thờ mỗi chủ nhật và thường đến thăm bức Tường Đá Đen ở thủ đô dù chẳng phải ngày lễ.
Thật ra Bức Tường Đá Đen cách hồ Tidal Basin thơ mộng thủ đô Washington DC không bao xa, có thể đi tản bộ trước hay sau khi thăm Bức Tường cũng tiện lắm: gió mát, cảnh trí an lành thanh nhã.
Theo cháu tôi công viên quốc gia thủ đô Hoa Thịnh Đốn, nơi có các đài kỷ niệm đã thu hút người thăm viếng đông nhất nước, 4, 5 triệu du khách mỗi năm…Hai vợ chồng cháu tôi rời Virginia vài ngày trước lễ”Chiến Sĩ Trận Vong” nhưng đã thấy các đoàn mô tô to ồn ào chạy trên đường lộ hướng về thủ đô. Tuy nhiên họ chưa vào thành phố chỉ ngụ các khách sạn ở ngoại ô vùng Virginia. Nhìn là biết họ từ xa về, áo da chắn gió, mũ bảo vệ, kính đen thật to… Chiếc xe thì to gấp rưỡi chiếc xe mô tô bình thường, tiếng máy nổ cũng ồn ào hơn các xe mô tô nhỏ.
Theo tôi biết các tiểu bang Hoa kỳ đều có tổ chức lễ “Chiến Sĩ Trận Vong” vào thứ hai tuần lễ cuối cùng của tháng 5 nhưng có lẻ thủ đô Hoa Thịnh Đốn tổ chức trọng thể nhất. Các cuộc diễn hành đẹp mắt, y phục, đi đứng trang nghiêm từ các học sinh đến các đòan thể, các binh chủng khác nhau… Các đoàn quân nhạc với nhạc khí sáng ngời, y phục thẳng nếp. Các màn múa súng điêu luyện vui mắt. Ở nghĩa trang quân đội Arlington Washington DC trước mỗi mộ bia đều có cắm lá cờ Hoa kỳ nhỏ.
Có lẽ quý vị cũng đã xem diễn hành trên màn ảnh rồi. Tôi chỉ muốn nói đến sự hiện diện của các Hội Đoàn và công đồng người Việt vùng Maryland, Virginia và Washington DC trong buổi diễn hành. Đồng bào hải ngoại cũng vui thấy đại kỳ và cờ Việt Nam Cộng Hòa phất phới trong buổi lễ, các tà áo dài phụ nữ Việt tha thướt xuất hiện trong đoàn diễn hành long trọng và trang nghiêm ở Washington DC.
Trong 32 năm nay, vào ngày lễ “Chiến sĩ Trận Vong” từ các tiểu bang khác, cả ngàn cưu chiến binh lái mô tô trải qua bao nhiêu ngàn dặm, chịu nắng gió nhọc nhằn về Washington DC.
Có tài liệu cho biết năm 2018 khoảng 100,000 người lái xe mô tô về thủ đô dự buổi diễn hành ngày lễ Memorial Day. Tuy đường xa nhưng họ về vừa dự diễn hành vừa thăm tường kỷ niệm, tưởng nhớ, vinh danh các cựu chiến binh anh dũng, các đồng đội đã vì lý tưởng cao quý, hy sinh cuộc sống riêng tư an lành tốt đẹp, tham gia chiến tranh Viêt Nam, một quốc gia xa xôi khác tiếng nói màu da với người Hoa kỳ. Một số lớn những người này bỏ mình nơi xa lạ, không ai ruột thịt thân yêu trong giờ phút lâm chung, vĩnh biệt trần gian vì nước Mỹ từng muốn giúp một quốc gia đồng minh chống Cộng.
Đoàn xe mô tô phủ bụi đường xa được dân chúng thủ đô nhiệt liệt hoan nghênh, đón chào. Tiếng máy xe ồn ào, ầm ĩ vang dội cả khu phố khi đoàn xe đi qua.Ngày thứ hai 27/ 5/19 họ tâp trung và khởi hành từ bãi đậu Pentagon vào buổi trưa, đi qua Memorial Bridge, đại lộ Constitution đến West Potomac Park. Xe nào cũng có lá cờ Hoa Kỳ mới rực rỡ như một rừng cờ di động, Điểm cuối đoàn xe là Vietnam Veterans Memorial.
Thường đoàn Rolling Thunder đến Washington DC vào cuối tuần, thăm viếng vài nơi thủ đô, chuyện trò với các đoàn thể, người quen… và chính thức dự lễ Chiến sĩ Trận Vong vào ngày thứ hai.
Năm nay, 2019, là năm cuối cùng đoàn Rolling Thunder tham dự diễn hành ngày lễ Memorial Day ở Washington DC. Tôi nghĩ họ mệt mỏi do tuổi cao và đường xa, vì các cưu chiến binh người trẻ nhất cũng trên 60 tuổi. Nhưng, theo báo chí nguyên nhân họ không tiếp tục tham dự vì lý do tài chính. Tiền thuê bãi đậu xe và mướn người giữ an ninh ở Pentagon cao. Đoàn mô tô Rolling Thunder diễn hành ngày “Chiến Sĩ Trận Vong” mấy chục năm quen lệ như một “truyền thống”, vắng đòan xe sẽ có nhiều người tiếc nhớ.
Được biết Rolling Thunder thành lập năm 1987 với số thành viên khiêm tốn, năm kế tiếp 1988 có 2,500 người tham dự và từ đó đến nay năm nào họ cũng về thủ đô dự lễ Chiến Sĩ Trận Vong.
Từ đây về sau mỗi năm vào tháng 5, dân chúng vùng thủ đô hết còn nghe tiếng máy xe mô tô ồn ào và rồi những cựu chiến binh trên đường phố, hình ảnh quen thuộc với dân chúng.
Nhìn bề ngoài những người này trông bặm trợn, hùng hổ nhưng thật ra tình cảm họ cũng nồng nàn, tha thiết với chiến hữu, đồng đội. Trông cách họ chịu khó vượt bao nghìn dặm đến thăm đài kỷ niệm, nhẹ nhàng dò tìm tên người thân hay đồng đội trên bức tượng đá vô tri lạnh ngắt thì biết.
Đi viếng đài tưởng niệm tôi xót xa nghĩ đến những người đã nằm xuống cho quê hương tôi dù họ là người Hoa kỳ hay nước khác.Tôi nhớ nghĩa trang Biên Hòa không người thăm viếng thường xuyên như ngày trước và liên tưởng hậu quả tang thương do chiến tranh. Riêng nước VN cả triệu người phải rời bỏ quê hương, cửa nhà tan nát, gia đình ly tán. Họ vượt biển, một số chìm sâu trong lòng biển cả hay mất xác trong rừng rậm, làm mồi cho thú dữ…
Phần lớn những người có tên trên bức tường đen đã có gia đình,có cuộc sống êm đềm với vợ trẻ con thơ hay cha mẹ thân yêu nhưng họ đã chết cho đất nước Việt Nam và con số không nhỏ. Xin vô cùng tri ân các cựu chiến binh chiến tranh Việt Nam, dù họ qua đời hay còn khỏe mạnh, lành lặn hay thương tật. Quân nhân nhất là chiến binh trong thời chiến theo tôi là những người cực nhất trong các ngành nghề. Họ không quản ngại nắng mưa, vào rừng lên núi , xa gia đình, người thân yêu… Xin ơn trên ban phước lành cho các cựu chiến binh và gia đình họ. Cầu mong họ có đời sống tốt đẹp an vui. Bên ngoài nắng nhẹ, trời trong, đàn chim hót líu lo, nhảy nhót tung tăng và bướm vờn quanh khóm hoa Xuân rực rỡ màu sắc…
Ngày lễ Chiến Sĩ Trận Vong 2019 Ngọc Hạnh
WELCOME TO THE TEAM
CHÀO MỪNG NHÀ VĂN NGỌC HẠNH
CHÀO MỪNG tân khách đến Thành San
Nữ sĩ tham gia với Diễn Đàn
NGỌC HẠNH chữ tuôn lùa gió núi
Giáo sư bút lướt vẹt mây ngàn
VĂN THƠ vinh dự mời vào cửa
LẠC VIỆT hân hoan rước nhập đoàn
Chung sức đồng tâm gìn Việt Ngữ
Truyền lưu quốc sử họ Hồng Bàng
Phương Hoa – BBT VTLV – AUG 18th 2021
**
CHÀO MỪNG NỮ SĨ NGỌC HẠNH
(Họa)
Ngọc Hạnh tin vui đến diễn đàn
Lâu rồi nữ sĩ tiếng đồn vang
Lời vàng bút vẫy hoà mây nước
Chữ phượng vần bay quyện núi ngàn
Lạc Việt mừng dâng chào nhập sở
Văn Thơ hãnh diện đón vào đoàn
Chung tay hợp giữ gìn ngôn Mẹ
Sử sách tồn lưu đẹp họ Bàng
Minh Thuý Thành Nội – Tháng 8/18/2021
GIỌNG BUỒN THỔ NGỮ – Văn – Cao Mỵ Nhân
GIỌNG BUỒN THỔ NGỮ. CAO MỴ NHÂN
Khi gặp anh …mình thấy ngay cái bóng dáng đàn ông Huế .
Cái bóng dáng đàn ông Huế đó, không trộn vào đâu được, dẫu trong đám đông, hay ngoài đời …đơn lẻ .
Anh lắc đầu, bật cười : ” Nếu tui không Huế, thì có định quen tui không, răng đưa hình ảnh Huế ra chi rứa, có điều muốn nói điều khen, chê thì phải rõ ràng, không trúng sẽ giận đó nghe…”
Ô chưa chi đã hăm vậy, ai còn dám sơ rơ nữa hà . Tôi vô chuyện ngay tề .
Ngày xưa lâu rồi, vị đại tá tỉnh trưởng Đà Nẵng, Nguyễn Văn Thiện ( 1928 – 1970 ), mỗi lần xuất hiện ở đâu, dáng dấp như một công tử, bình lặng nhưng bay bướm …
Quan 6 gốc Thừa Thiên, xuất thân từ binh chủng Thiết Giáp, đi từ Trung đội trưởng Thiết Giáp, lên Chi đoàn trưởng Thiết giáp , rồi vv chức vụ khác, để sau chót là Chỉ Huy Trường binh chủng Thiết Giáp, mới ra ngành đi các đơn vị có tính cách tham mưu, hành chánh vv…
Với những buổi lễ đặc biệt, phải có sự hiện diện của tỉnh thị trưởng, thí dụ lần đầu tiên Hội Quả Phụ Tử Sĩ trên danh nghĩa các đấng chinh phu đã qua đời, bất kỳ tử trận hay lý do bịnh hoạn gì.
Trước một rừng khăn trắng thê lương như vậy , Đại tá Nguyễn Văn Thiện nguyên Tỉnh Trưởng Đà Nẵng với dáng dấp một tài tử văn nhân, hào hoa, mã thượng đến dự lễ nêu trên.
Ông chỉ nói ít câu thôi, mà quý phu nhân của những vị quá
cố đã thổn thức, nghẹn ngào …
Quý vị có nghĩ rằng: lấy được nụ cười của tha nhân đã khó, mà lấy được nước mắt thiên hạ còn khó hơn không ?
Trong buổi lễ nêu trên, tôi cũng thấp thoáng…bâng khuâng .
Tôi chợt nhận ra : ” đâu phải chỉ ngôn ngữ Bắc kỳ cũ , một giọng Bắc thoát thai từ lớp trí thức, tiểu tư sản Hà Nội xưa, mới quyến rũ từ trên quan quyền, xuống dưới bình dân …
Mà, giọng nam dịu ngọt, ân cần, cũng đầy …thuyết phục .
Tới giọng miền Trung, nói chung đầy thổ ngữ địa phương, như nhận định của Nhị ca Lính Dù phân tích hôm xưa , cái giọng đặc biệt Huế , nói riêng, thì chao ơi, cứ như là rót mật vào lòng …vậy .
Ấy tôi phải …thú nhận ngay , không có thể quý vị lại cười mỉm : ” Khi thương thì trái ấu cũng tròn , cha ơi , nội 2 cái dấu hỏi ( ? ) và dấu năng( . ) đã khiến người ta nhức đầu rồi, nay đọc y toàn bộ một bài diễn văn , thì tui nghe được , xin chào thua quý vị đó …”
Do đó, tôi chẳng lấy làm lạ, tại sao hầu hết ca sĩ 3 miền, bất kể nữ nam, cứ giọng Bắc trực chỉ hát lên, là trở thành một giọng vừa chuẩn, vừa hay, chịu không nổi …Hoàng Oanh, Hương Lan chẳng hạn .
Thế thì, tôi phải đơn cử ra cái chất giọng, mà Nhị ca Lính Dù cứ phải phân tích, để tôi không có ý …địa phương hoá, ông bảo :
” Tất cả đều từ miền Bắc vô Nam thôi, chẳng qua thổ nhưỡng nó tạo ra điều ngăn sông, cách núi …”
Tôi cười, kể cho Nhị ca Lính Dù hay , là hôm tôi ra mắt tập thơ tình mới đây ở trung tâm Minh Đức Westminster, có một cô bé độ ngoài 20 tuổi, đã dụt dè hỏi tôi : ” Cô cho em hỏi: có phải cô người Quảng Nam không ? ” .
Tôi biết ngay là rất thường xuyên quý vị đọc ” tôi “, đã nhất định nghĩ tôi ” không Huế, cũng Quảng Nam ” , lý do tôi cứ viết về miền Trung đẹp tươi của …tôi , mà Đà Nẵng là nơi biến tôi thành dân Quảng tự bao giờ .
Tuy nhiên tôi Quảng Nam thiệt quý vị ạ, vì số người quen biết tôi luôn luôn gặp tôi trên các phần đất ấy, cả ở ngoài đời, lẫn trong viết lách .
Thế nên, hình ảnh người đàn ông Huế, đã vô hình chung đi vào tâm tư tình cảm tôi tự bao giờ .
Thật vậy , tôi gốc Bắc ở thượng nguồn Chapa, nay họ đổi là Sa Pa, via Hải Phòng mấy năm, rồi lớn lên ở Saigon, đoạn ra Trung trưởng thành …
Sau khi xong tù cải tạo, tôi có thời làm Huấn luyện viên dưỡng sinh, kiêm nhiệm cái việc điều hành văn nghệ ” phục vụ quý vị cao niên và bịnh nhân an dưỡng ” vào mỗi sáng thứ tư, gọi là sinh hoạt câu lạc bộ Dưỡng sinh…thuộc Viện Y Dược Học Dân Tộc ở Saigon, sau 1975.
Một buổi kia, lên trình bầy bài thơ Ngậm Ngùi của Huy Cận, rõ ràng tôi ngâm kiểu Bắc kỳ , vậy mà lúc xuống , nhị vị học viên là cựu đại tá VNCH Khâu Đức Hùng, cũng vừa tù cải tạo về, cùng một huynh đệ chi binh cười lớn : ” thấy chưa , khi Cao Mỵ Nhân ngâm thơ, mới lòi giọng Huế ra ” .
Huế làm sao được chứ, muốn bắt chước lâu rồi , mà chưa được đấy .
Nhà báo tên tuổi Lê Ngộ Châu ở miền Nam, cùng đại tá công binh VNCH Lê Mộng Châu, cũng từ tù cải tạo ra , ngó tôi rồi nhị vị cười: Cao Mỵ Nhân không giống …ai, vì rất hoà đồng với …địa phương nào cũng được , này cô nói đi : người Bắc hay …Huế, cho biết đi, mới …ác chứ .
Sau đó thì 2 ông ” quá hào hoa phong nhã ” này, người xuất cảnh, ở Hoa Kỳ ít năm, người đi Mỹ rồi về lại VN, cả hai đều đã mãn phần .
Tôi vốn được may mắn quen biết quý vị qua câu lạc bộ Dưỡng Sinh ấy …nên quý ông quý bà chế độ cũ , VNCH, rất an lòng khi gặp tôi, như gặp lại người trong nhà …
Sự kiện dung hoà tình cảm của tôi, đã khiến tôi có bạn bè nhiều hơn …
Một lần tự ngâm bài thơ của mình diễn tả về khoa học Dưỡng Sinh sau 1975 ở Saigon, tôi ngó xuống hội trường , thấy một bậc nữ lưu còn giữ được vẻ quý phái, cười vui nhưng cứ giơ ngón tay lên chỉ chỉ như ngầm ngăn điều gì đó.
Lúc hết bài ngâm, tôi đến ngay ngồi cạnh bà, bà tự giới thiệu là phu nhân của nhà thơ, nhà báo Phạm Hải Hồ , cũng khá tên tuổi ở miền Nam, trước 30 – 4 -1975, hiện nay định cư ở San Jose.
Tôi chỉ muốn chứng minh về …thổ ngữ như Nhị ca Lính Dù nói thôi , song bất ngờ hình ảnh vị đại tá VNCH Nguyễn Văn Thiện, nguyên thị trưởng Đà Nẵng , sau là Chỉ huy trưởng Đặc khu Quảng Đà , ông cùng đại tá cũng gốc Thiết Giáp Nguyễn Văn Toàn , bấy giờ là Tư lệnh Sư Đoàn 2 Bộ binh đồn trú ở Quảng Ngãi, được thăng cấp chuẩn tướng một lần .
Nhưng nhị vị đại tá mỗi người một máy bay A37 về Sai gon lãnh cấp bậc tướng, thì chỉ có đại tá Nguyễn Văn Toàn tới nơi , còn A37 chở đại tá Nguyễn Văn Thiện lại lạc hướng mô, chẳng biết, người bao lần được tìm kiếm, mà vẫn biệt tin, vô vọng .
Cố chuẩn tướng Nguyễn Văn Thiện mất tích ở tuổi 42 , cái tuổi mà chưa hết hạng trung niên , người ta đã nhìn ông như đại quan già dặn, bởi cái địa vị nó khiến người ta phải cộng thêm cả chục tuổi, và phải sống như bậc ” Lão phu ” trong Văn chương VN .
Người đàn ông Huế như đại tá Nguyễn Văn Thiện , hay như hàng loạt quý vị nam nhi chi chí, có một phong cách cư xử, khiến kẻ bàng quang như …tôi, không đơn giản đoán được quý vị ấy ” nội tâm ” thế nào .
Vì ngay cả trong tình nghĩa phu thê, phụ tử họ vẫn giữ một vẻ gọi là đạo nghĩa riêng, mới đáng nể .
Thí dụ bản thân tôi lấy chồng Huế, đố ai biết được nỗi tức của tôi, ấy là lúc nào ” xã ” tôi, cũng ” anh em ” cả khi đang bất đồng ý kiến, mà lẽ ra chồng Bắc sẽ xưng
” ông ” ngay lập tức , bạn miền Nam thì sẵn sàng ” tôi bà, tao mày ” chết bỏ, nếu có dịp bất hoà nặng.
Ôi chao , có lần tôi sắp sửa giận đến phải thề bồi, thì khách tới chơi, lập tức tôi nghe ” xã ” tôi tằng hắng kêu ngọt sớt: “Mỵ ơi , có khách này , thôi ông hay bà , anh hay chị, ngồi chơi nhé , xin lỗi , tôi , là ông xã tôi, có việc phải đi ” .
Tôi tiếp bạn mà nước mắt cứ trào ra, vì nỗi tức chưa được giải toả, song lẽ nào , ông ấy ngọt như mía lùi , mà mình lại hàm hồ , nên cũng đành tiếp khách theo dòng ” chảy ” cho hợp lý, gọi là phải giữ thể diện đó mà.
Tất cả mọi sự việc như những trang đời, dù muốn hay không, cũng phải lật qua …
Những quý vị trượng phu Huế đã đi năm châu, bốn bể…còn giữ được giọng Huế, tất nhiên quý vị nữ lưu Huế cũng vậy, ở bất cứ nơi nào, trên thế giới , khi quý vị cất giọng lên, là một trời dĩ vãng đong đưa , con sông Hương dịu dàng nước mát , chùa Linh Mụ riêng một không gian …
Ôi thổ nhưỡng , mà trong một ca khúc được viết sau 1975 , tác giả khẳng định những gì ở Huế là ” không nơi nào có được “, dù ở quê hương , hay khắp trời hải ngoại …
Đến nỗi, ở thủ đô tị nạn Bolsa, đã có một nhà hàng dùng bảng hiệu ” Huế Ơi ” cho thoả lòng thương nhớ đó …kìa …
CAO MỴ NHÂN
SÁU NĂM Sau Thượng Đỉnh COP21 Paris – TS Mai Thanh Truyết
Sáu năm sau Thượng đỉnh COP21 Paris
Hàng năm đến ngày 5 tháng 6 là Ngày Môi Trường Thế Giới. Năm nay sẽ tổ chức tại Pakistan.
Đây là ngày do Chương trình Môi trường LHQ – UNEP khởi xướng nhằm thúc đẩy nhận thức và hành động vì môi trường trên toàn thế giới.
Đưa ra thông báo bên lề Hội đồng Môi trường LHQ lần thứ năm – Fifth UN Environment Assembly (UNEA-5), Cố vấn Thủ tướng Pakistan, kiêm Bộ trưởng Biến đổi khí hậu, Malik Amin Aslam, đã cùng Giám đốc điều hành UNEP Inger Andersen thừa nhận tính cấp thiết của việc ngăn chặn, ngăn chặn và đảo ngược sự suy thoái của các hệ sinh thái trên toàn thế giới.
Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Imran Khan, Chính phủ Pakistan – trong một trong những nỗ lực trồng rừng tham vọng nhất thế giới – có kế hoạch mở rộng và khôi phục các khu rừng của đất nước 10 tỷ cây trong 5 năm. Chiến dịch bao gồm việc khôi phục rừng ngập mặn và rừng, cũng như trồng cây trong môi trường đô thị, bao gồm trường học, cao đẳng, công viên công cộng và vành đai xanh. Pakistan đã thành lập Quỹ Phục hồi Hệ sinh thái để hỗ trợ các giải pháp dựa vào thiên nhiên đối với biến đổi khí hậu và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi sang các sáng kiến phục hồi môi trường, có mục tiêu sinh thái bao gồm trồng rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Thập kỷ LHQ kéo dài từ năm 2021 đến năm 2030, đây cũng là thời hạn cuối
cùng của các Mục tiêu Phát triển Bền vững và mốc thời gian mà các nhà khoa học đã xác định là rất quan trọng để tránh những tác động tồi tệ nhất của biến đổi khí hậu. Kế hoạch trên nhằm mở rộng quy mô phục hồi hàng loạt các hệ sinh thái bị suy thoái và bị phá hủy để chống lại cuộc khủng hoảng khí hậu, ngăn chặn sự mất mát của một triệu loài và tăng cường an ninh lương thực, cung cấp nước và sinh kế.
Việc hồi sinh các vùng chứa carbon tự nhiên – chẳng hạn như rừng và đất than bùn – có thể giúp thu hẹp khoảng cách phát thải khí hậu 25% vào năm 2030 so với khí phát thải năm 1997 (Protocol Kyoto). Việc trồng lại các loài cây địa phương cũng có thể giúp giảm bớt một số tác động tàn phá dự kiến của một hành tinh đang ấm lên, chẳng hạn như tăng nguy cơ cháy rừng. Hiện tại có 3,2 tỷ người – 40% dân số thế giới – phải chịu đựng sự suy thoái liên tục của các hệ sinh thái, chẳng hạn như mất khả năng tiếp cận với đất màu mỡ hoặc nước uống an toàn.
Trên đây là những tin tức về Ngày Môi trường năm nay. Trong hơn 15 năm qua, người viết đều có bài nhận định về Ngày Môi Trường Thế giới, nhưng kể từ năm 2020, công việc “tường trình” nầy đã chấm dứt vì một lý do duy nhứt:”Thế giới cứ kêu gọi – Các quốc gia tiếp tục “nói” tuân thủ – Và mọi chuyện “vũ như cẩn””!
Năm nay, người viết nhân cơ hội nầy để nêu lên vài nhận định về những ký kết quốc tế trong Thượng đỉnh COP15 tại Paris vào đầu tháng 12 năm 2015. Những ký kết và lời hứa đã gây ra biết bao tranh cãi từ đó đến nay…2021, nghĩa là gần sáu năm qua.
Những lời hứa và ký kết sau COP21 Paris
Năm nay, 2021 United Nations Climate Change Conference (COP26) sẽ diễn ra từ ngày 1 – 12 Tháng 11 tại Glasgow, Scotland, UK.
Theo ước tính của IPCC – Intergovernmental Panel on Climate Change, từ nay cho đến năm 2038, toàn cầu chỉ có thể phát thải tối đa 1.000 tỷ tấn khí Carbonic vào khí quyển mà thôi. Trong quá khứ 140 năm về trước, có 1.900 tỷ tấn CO2 đã bao phủ bầu khí quyển của chúng ta rồi, căn cứ vào nghiên cứu của Khoa Vật lý, Đại học Oxford, Anh.
Thỏa thuận được coi là mang tính bước ngoặt đầu tiên về khí hậu toàn cầu đã ràng buộc cả quốc gia giàu có lẫn nghèo khó phải cam kết hạn chế sự phát thải khí CO2 nguyên nhân của sự hâm nóng toàn cầu cũng như đặt ra một mục tiêu dài hạn về việc phải xóa bỏ khí nhà kính (greenhouse effect) do con người gây ra trong thế kỷ này.
Ngoài ra, thỏa thuận cũng khuyến khích các nước tăng cường các nỗ lực tự nguyện ở trong nước nhằm ngăn chặn khí thải cũng như cung cấp thêm hàng tỷ Mỹ kim để giúp các nước nghèo tiến tới một nền kinh tế phát triển thân thiện với môi trường hơn.
Tính đến ngày cuối cùng của Thượng đỉnh (12/12), hiện có 187 quốc gia đã đệ trình các kế hoạch chi tiết của nước mình về những biện pháp nhằm khống chế việc phát thải khí nhà kính, được coi là trọng tâm của thỏa thuận đạt được ở Paris. Văn kiện nầy sẽ có tính chất ràng buộc pháp lý và quy định những cuộc duyệt xét 5 năm một lần đối với các kế hoạch quốc gia nhằm ngăn chặn tình trạng tăng nhiệt toàn cầu. Mức duyệt xét lần đầu tiên là năm 2020.
Nghi vấn trong “cam kết có tính chất ràng buộc pháp lý”:
Cản ngại thứ nhất là tính toán chính trị, mỗi quốc gia vì quyền lợi của riêng mình có thể đưa ra cam kết, nhưng chưa chắc gì có quyết tâm thực hiện;
Trở ngại thứ hai là kinh tế, các quốc gia đang phát triển có chấp nhận thay đổi mô hình phát triển hay chăng? Một khi đã cam kết chống biến đổi khí hậu cũng có nghĩa là phải đầu tư công nghệ mới để thay đổi công nghệ sản xuất “sạch”, ít phóng thích khí thải nhà kính, hoặc phải chịu chịu giảm tỷ lệ tăng trưởng. Cả hai phương cách đều làm giảm sự tăng trưởng cho chính quốc.
Khó khăn thứ ba là tài chính: Liệu các nước giàu ở Bắc bán cầu có chịu đóng góp mỗi năm 100 tỷ đô la vào Quỹ Khí hậu Xanh để giúp các nước nghèo ở Nam bán cầu chống biến đổi khí hậu hay không?
Vì vậy, để áp dụng “tính ràng buộc”, cần phải có những biện pháp cứng rắn hơn nữa để ép các quốc gia đã phát triển đóng góp vào Quỹ Khí hậu Xanh hầu đạt được mục tiêu 100 Tỷ hàng năm cho toàn cầu từ 2015 cho đến 2020. Làm thế nào để có những những biện pháp “cứng rắn” một khi LHQ qua Chương trình Môi trường đã bị nhiều thế lực quốc tế khuynh đảo. Có thể nói thẳng ra là Trung Cộng.
Như vậy, mức duyệt xét của LHQ sau 5 năm (2020) đã có kết quả như thế nào?
Trung Cộng phát thải CO2 và xây dựng thêm nhiều nhà máy nhiệt điện so với trước Thượng đỉnh. Điều nầu đã không xảy ra và ngược lại, tính đến năm 2020, TC đã phát thải khí CO2 tăng 20% so với mức 2015;
Mọi đóng góp trong số 100 tỷ Mỹ kim cho Quỹ Khí hậu Xanh hầu như hầu hết các quốc gia “đã hứa” nhưng không tuân thủ!
Chỉ có một số quốc gia như Hoa Kỳ, Pháp, Anh, Đức, Nhựt…đã giảm phát thải khí Carbonic, nhưng với số lượng không đáng kể so với định mức như đã…hứa.
Tuyệt đại đa số các quốc gia đang phát triển đều không tuân thủ và giảm sự phát thải từ năm 2020. Làm sao họ có thể đáp ứng những lời hứa và ký kết cho những năm… 2025, 2030, 2040, 2050, và 2100!
Hình ảnh thế giới năm 2030
Với tính lạc quan về tương lai năm 2030, hình dung chúng ta đang sống trong một nền kinh tế tuần hoàn toàn cầu. Tất cả cánh cửa khoa học đã “mở” ra khắp nơi trên thế giới và đã trở thành cố ý minh bạch (intentionally transparent). Chính nét suy nghĩ mở này đã tạo ra sự gia tăng niềm tin trong dây chuyền cung ứng thế giới và làm cho dây chuyền nầy có trách nhiệm hơn lên.
Các tiến bộ trong cuộc cách mạng công nghiệp như: – Trí tuệ nhân tạo, – “Mạng toàn cầu vạn vật” (Internet of Things -IoT), – và Công nghệ nano đã tạo thuận lợi cho việc theo dõi các kim loại và khoáng chất quan trọng từ mỏ đến người tiêu dùng. Sự minh bạch này đã báo trước một ‘tiêu chuẩn mới” (new Norm), trong đó các nguyên liệu thô mà chúng ta sử dụng để sản xuất và xây dựng có thể được truy nguyên từ khi chúng được chiết xuất cho đến lần đầu tiên sử dụng, tái sản xuất và tái cấu trúc
và tái sử dụng cuối cùng.
Bước vào năm 2030, không ai nói về nền kinh tế tuần hoàn; nó chỉ là nền kinh tế đích thực. Các “sân chơi cứng” (hard playground) trong sự thịnh vượng xã hội ngày càng tăng, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào vật liệu và năng lượng chính, đã được thực hiện. Chúng ta từng khổ sở khi nhìn thấy nhiều năm tháng ảm đạm trong những năm 2010, khi hàng tỷ tấn nguyên liệu được khai thác hàng năm để đáp ứng nhu cầu cần thiết của xã hội – nhưng trong đó, chỉ một phần nhỏ được tái chế cho việc sản xuất trở lại.
Mọi người bước vào năm 2030 sẽ chứng kiến kỷ nguyên các sáng kiến đã được đưa ra để thúc đẩy hành động hướng tới lượng khí thải carbon trở về số không (net-zero) từ ngành công nghiệp nặng và ngành vận tải nặng. Những cải tiến trong chuỗi cung ứng pin bền vững đã cho phép các ngành công nghiệp vận tải và năng lượng giảm 30% lượng khí thải, mang các nền kinh tế về đúng hướng để đáp ứng các mục tiêu của Thỏa ước Paris COP21. Để rồi, khi nhìn lại, chỉ còn rất ít danh mục được hưởng lợi nhiều hơn từ tầm nhìn của các chính trị gia và doanh nhân của chúng ta so với ngành công nghiệp pin. Cuộc cách mạng tế bào năng lượng (cell-powered) đã tạo ra 10 triệu việc làm, thêm 150 tỷ đô la cung cho nền kinh tế toàn cầu và cung cấp điện cho 600 triệu người.
Với giá thành công nghệ giảm nhanh tạo ra cơ hội lớn để giảm chất thải. Mạng lưới thế giới bắt đầu theo dõi các sản phẩm và vật liệu càng làm cho giá cả rẻ hơn nhiều so với trước đây, tăng cơ hội để phục hồi và tái chế trở lại.
Từ đó, chúng ta tập trung vào việc nắm bắt thêm nhiều giá trị hơn từ các cơ sở hạ tầng hiện có nhằm kết hợp hành động trong việc chế ngự những tác động của ô nhiễm, biến đổi khí hậu, và các tai ương khác của hành tinh chúng ta đang sống.
Với tầm nhìn về thế giới lạc quan và có tính khả thi cao như trên, hành tinh chúng ta đang sống sẽ diễn ra như thế nào trong năm 2030?
Đời sống cá nhân sau năm 2030
Trong chiều hướng suy nghĩ trên, hình dung đến năm 2030, lượng khí thải CO2 của bạn sẽ giảm xuống rất xa. Không khí bạn thở sạch hơn. Thiên nhiên đang hồi phục. Thay đổi sự biến đổi khí hậu trong chiều hướng sẽ làm cho chúng ta có một môi trường sống lành mạnh hơn.
Đó là những gì sẽ xảy ra cho năm 2030 nếu chúng ta chiến thắng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
Hình dung khi bạn bước ra khỏi cửa vào buổi sáng ở một thành phố xanh và đáng sống. Bạn có thể chọn gọi xe Taxi/Uber. Máy điện toán trong cell phone của bạn đã tính toán tuyến đường thông minh nhất cho chiếc xe đến đón bạn và đón một vài người khác trên đường đi. Vì hội đồng thành phố đã cấm xe hơi tư nhân trong thành phố, hàng loạt dịch vụ di chuyển mới đã có sẵn. Nó rẻ hơn khi bạn không sở hữu chiếc xe riêng của mình, và nó làm giảm tắc nghẽn; vì vậy bạn đến đích nhanh hơn và không phải mất thời gian tìm chỗ đậu xe. Sẽ có rất ít xe trên đường phố và phần còn lại là xe điện vì tất cả điện trong thành phố do năng lượng “xanh” cung cấp.
Các dụng cụ bằng nhựa (plastic) xử dụng một lần đã trở thành…huyền thoại. Khi bạn mua một dụng cụ, bạn mua một cái gì đó có thể dùng trong dài hạn. Nhưng bởi vì bạn mua ít thứ hơn rất nhiều so với trước đây, bạn thực sự có thể mua những sản phẩm có phẩm chất tốt hơn. Từ chối (rác không tái chế được) – Tái sử dụng – Giảm thiểu – Tái chế – Refuse, Reuse, Reduce, Recycle… là lối nhìn mới về sự vật. Mọi công dân giờ đây sẽ có nhiều tiền hơn để chi cho các dịch vụ: dọn dẹp, làm vườn, giúp giặt giũ, bữa ăn lành mạnh dễ nấu, giải trí, trải nghiệm kinh nghiệm sống… Tất cả đều mang lại cho “con người” hiện đại trung bình nhiều lựa chọn hơn và nhiều thời gian dành cho những sinh hoạt hàng ngày hơn, từ đó, có thêm thì giờ cho những sinh hoạt tinh thần và tâm linh hơn…như đọc sách, cầu nguyện, sám hối chẳng hạn!
Tóm lại, giải quyết được các hệ lụy của sự biến đổi khí hậu làm cho đời sống con người thăng hoa hơn trong năm 2030 sắp tới.
Chế ngự được một số hình thức tội lỗi xã hội
Bước đầu tiên để giảm bạo lực vào năm 2030 là ý thức rõ ràng về vị trí, không gian, và thời gian bạo lực xảy ra trên thế giới. Chúng ta thử xét xem trường hợp bạo lực gây chết người. Có một quan niệm sai lầm rằng nhiều người chết trong các khu vực chiến tranh nhiều hơn là trong các quốc gia hòa bình.
Xin thưa, sau khi xét bạo lực xảy ra trên thế giới trong một thời gian dài, Liên Hiệp Quốc cho thấy thống kê ghi ngược lại. Văn phòng LHQ về Ma túy và Tội phạm ước tính tỷ lệ này là khoảng 5:1, có nghĩa là có nhiều người chết do các nhóm tội phạm có tổ chức hoặc do cá nhân ở các quốc gia như Brazil, Colombia và Mexico gấp 5 lần hơn so với các cuộc xung đột nội bộ ở các quốc gia như Afghanistan, Syria và Yemen.
Từ đó, chúng ta cần phải chú ý đến việc nghiên cứu và đầu tư nhiều biện pháp trong việc giảm thiểu nguyên nhân tạo ra bạo lực và cải thiện việc bảo vệ các khu vực và dân số bị ảnh hưởng. Chẳng hạn ở Mỹ, nghiên cứu cho thấy rằng việc tập trung vào việc giảm bạo lực gây chết người ở 40 thành phố có tỷ lệ giết người cao nhất có thể cứu sống hơn 12.000 người mỗi năm. Ở Mỹ La-tinh, sự việc giảm giết người chỉ trong bảy quốc gia bạo lực nhất trong 10 năm tới sẽ cứu sống hơn 365.000 người.
Hưởng không khí sạch là một quyền trong Hiến chương Nhân quyền LHQ
Sau 10 năm can thiệp, các nhà hoạt động và các nhà hoạch định chính sách Ấn Độ đã song hành bên nhau, không khí sạch được công nhận là quyền cơ bản của con người và các thành phố như New Delhi, Peking … sẽ quang đảng hơn và người dân sẽ nhìn thấy bầu trời xanh trong suốt cả năm.
Điều thay đổi từ những ngày đen tối ở năm 2020 đến ngày hôm nay, 2030 là sự thừa nhận sớm các tác động lên sức khỏe do sự ô nhiễm không khí của các chính phủ, thúc đẩy đến hành động trên toàn cầu.
Một thành phố cung ứng mọi phương tiện xanh cho bạn
hông thường, các nhà thiết kế và chỉnh trang thành phố hiện tại thường phát họa những thành phố lớn với các cơ sở hạ tầng phức tạp. Thưc sự chúng ta có cần những thứ đó không? Rõ ràng là chúng ta cần những cơ sở hạ tầng mới để mở rộng các thành phố là quan trọng, nhưng có lẽ có một câu hỏi quan trọng hơn là chúng ta sử dụng và hưởng thụ những cơ sở hạ tầng hiện tại của mình đến mức nào?
Vào thập niên 1980, khi thế hệ “bùng nổ trẻ em” (baby boomers) đến với số lượng lớn tại các trường đại học trên khắp thế giới, hầu hết các trường chỉ đơn giản là nới rộng trường ốc với chi phí rất cao. Một ngoại lệ quan trọng ở Đại học Cape Town là vì không thể mở rộng được, cho nên Ban Điều hành đại học đã tự hỏi là cơ sở của trường đã dung chứa hết 100% diện tích xây dựng chưa?
Câu trả lời sau khi nghiên cứu là: – Trường chỉ xử dụng 17% số giờ giảng trong các lớp học, phòng thí nghiệm mà thôi! Và trong 30 năm tiếp theo, Đại học Cape Town đã tăng số lượng sinh viên gấp đôi trong khuôn viên trường mà không có bất kỳ chương trình xây dựng lớn nào, chỉ đơn giản bằng cách chấn chỉnh lại các thời khoa biểu hợp lý hơn cho việc giảng dạy và phân phối lớp học hợp lý hơn.
Phần lớn cơ sở hạ tầng ở các thành phố của chúng ta ở cũng không được sử dụng nhiều. Đường cao tốc được thiết kế cho giờ cao điểm; các trường học chỉ có học một buổi mỗi ngày, thường là vào buổi sáng, buổi chiều và buổi tối rảnh rỗi. Một nghiên cứu mang tên “Biến đổi các thành phố ở Úc” (Transforming Australian Cities) đã đề ra rằng nếu tất cả sự phát triển trong tương lai nằm gần ranh giới tàu điện ngầm hiện tại, các thành phố sẽ tiết kiệm được 110 tỷ Đô la chi phí cơ sở hạ tầng trong hơn 50 năm cho mỗi 1 triệu người cư ngụ thêm vào thành phố.
Tầm nhìn cho năm 2030 là một thế giới nơi các thành phố tận dụng tốt hơn cơ sở hạ tầng hiện có, trước khi xây dựng các dự án mới với chi phí tài chính và môi trường lớn. Điều này sẽ thấy những người sống gần hơn với khả năng tiếp cận tốt với cơ sở hạ tầng thiết yếu như giao thông công cộng, dịch vụ xã hội và không gian công cộng có phẩm chất tốt hơn, người dân có nơi đi bộ hợp lý là hình thức giao thông chính yếu.
Qua những phát họa trên đây, chúng ta thấy rằng thế giới năm 2030 sẽ là một khung trời đáng sống cho mọi công dân toàn cầu. Từ đó, tham vọng chính trị, tham vọng chiếm đoạt trên cương vị con người hay quốc gia lần lần sẽ giảm xuống vì tốc độ và sức ép của cuốc sống không còn đè nặng nữa.
Phải chăng thời điểm 2030 sẽ là một dấu ấn mới trên hành tinh chúng ta đang sống cho một …Thiên Đàng Hạ Giới mà mỗi người trong chúng ta đang cố gắng truy tìm?
Chúng ta chờ xem tương lai sẽ trả lời như thế nào?
Thay lời kết
Qua nội dung những tin tức và các thông điệp của xã hội dân sự trong suốt gần sáu năm qua, chúng ta thấy gì?
Phải chăng, có một cái gì không ổn trong vấn đề ràng buộc và tính áp đặt trong Thỏa thuận COP21?
Phải chăng, trong tâm khảm của 196 đại diện cho 196 quốc gia đi phó hội Thượng đỉnh COP21 có lấn cấn một “cái gì” (cho tình trạng riêng của mỗi nước), để rồi, khi Thỏa thuận được đúc kết trong “gượng ép” mà vẫn phải gọi là “Thỏa thuận lịch sử” hay “Thỏa thuận bước ngoặt”?
Có phải 196 đại diện tuy đồng sàng nhưng dị mộng?
Theo thống kê, chúng ta đều biết, trong giai đoạn từ năm 2000 đến 2010, sự tăng trưởng của khí thải nhà kính tăng nhanh hơn trong giai đoạn 1980 đến 1990. Và hiện tượng trái đất nóng nhứt so với quá khứ xảy ra vào năm 2014, và nhiệt độ không khí tăng lên trung bình ở mặt đất cho thập niên nầy là 0,90C, cao hơn sự tăng nhiệt độ từ thập niên 1880 trở đi.
Vì vậy, với điều kiện công nghệ hiện có và văn minh hiện tại, cũng như suy nghĩ của những nhà hoạch định chính sách trên toàn cầu, thiết nghĩ, cần phải chuyển hướng và sáng tạo một phương cách mới trong việc hạn chế sự hâm nóng toàn cầu, mà ngày hôm nay, được định nghĩa lại là “Sự biến đổi khí hậu – The climate change”.
Phải chăng lãnh đạo các quốc gia trên thế giới đã đồng ý trên những kết ước không thực tế trên phương diện thực hiện, thiếu nhiều căn bản pháp lý cũng như khoa học trong việc kết luận về vấn đề thay đổi khí hậu, và chịu ảnh hưởng và áp lực chính trị của nhiều hệ thống quyền lực hữu hình như Trung Cộng và vô hình đang khuynh đảo thế giới, nhứt là ở Hoa Kỳ hiện tại
Trên thế giới hiện nay có hai khuynh hướng khoa học có tỷ lệ ngang ngửa, hoàn toàn trái ngược trong việc giải trình hiện tượng “thay đổi khí hậu toàn cầu” nầy:
Khuynh hướng thứ nhứt cho rằng: Trái đất chuyển vận theo chu kỳ Ấm – Lạnh tự nhiên. Khi dân Viking bắt đầu di cư về hướng Nam và định cư ở các quốc gia Bắc Âu, và Ireland cuối thế kỷ thứ 8 vì…chu kỳ Lạnh đã bắt đầu vì đất đã bị đóng băng không còn thích hợp cho việc trồng trọt và chăn nuôi. Và thế kỷ 20, phải chăng thời điểm nầy là buổi bình minh của chu kỳ Ấm?
Khuynh hướng thứ hai nhứt định: Trái đất nóng lên là do sự phát thải khí Carbonic do kỹ nghệ và nhu cầu phát triển của nhân loại. Hạn chế bớt việc phát thải khí CO2 tức là hạn chế được sự hâm nóng toàn cầu. Theo ước tính của IPCC, từ nay cho đến năm 2038, toàn cầu chỉ có thể phát thải tối đa 1.000 tỷ tấn khí Carbonic vào khí quyển mà thôi. Trong quá khứ 140 năm về trước, có 1.900 tỷ tấn CO2 đã bao phủ bầu khí quyển của chúng ta rồi, căn cứ vào nghiên cứu của Khoa Vật lý, Đại học Oxford, Anh.
Nhưng dù sao đi nữa, dù có khuynh hướng nào đi nữa, chúng ta vẫn nhận thấy việc phát thải khí CO2 vào không khí là một trong nhiều nguyên nhân khác nữa làm cho bầu khí quyển “nóng” lên trong hiện tại, và mỗi quốc gia (và chúng ta) đều có trách nhiệm liên đới.
Vì vậy, cần phải động não nhiều hơn nữa về những phương pháp hạn chế (vì không thể nào chấm dứt được) việc phát thải trên:
Tiền: Thay đổi công nghệ sạch, cần đầu tư nguồn vốn vào nghiên cứu cũng như chấp nhận chậm phát triển trong giai đoạn chuyển tiếp;
Chấm dứt hẳn việc xử dụng năng lượng hóa thạch. Điều nầy không dễ vì, nếu lấy Hoa Kỳ làm thí dụ, lượng than đá của xứ nầy còn đủ dùng cho 250 năm nữa, Mỹ không thể chấm dứt việc dùng than trong một sớm một chiều được, nhưng kỹ nghệ nầy đã được thay thế bằng phương pháp “hóa khí” – “gasification” than đá trước khi biến thành điện năng, giảm hơn 90% việc phát thải khí CO2 so với phương pháp cổ điển bằng cách đốt than đá trực tiếp;
Việc áp dụng các loại năng lượng tái tạo (renewable energies) cũng cần phải cân nhắc lại vì, năng lượng tái tạo như thủy điện sẽ không phát thải khí nhà kính, nhưng lại hủy hoại hệ sinh thái toàn vùng. Chính vì vậy mà Ngày Môi trường Thế giới năm nay 2021 cổ súy cho việc phục hoạt hệ sinh thái toàn cầu;
VIệc cải tiến công nghệ thực phẩm và lương thực để thích ứng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt hơn nữa trong tương lai nhằm giảm thiểu nguồn nước tiêu thụ cũng như phân bón và các hóa chất bảo vệ thực vật. Cân bằng nguồn lương thực động vật và thực vật sẽ là một tác động không nhỏ trong việc giảm thiểu việc phát thải khí Carbonic;
Phải chăng, đã đến lúc chúng ta cần phải xét lại thói quen và cung cách ăn uống của chúng ta nhứt là đối với những người sống trong những quốc gia có nguồn lương thực dồi dào và ăn quá nhiều “thịt” như ở Hoa Kỳ?
Một gợi ý khác nữa là, nếu chúng ta không giảm thiểu được nguồn phát thải khí CO2 vào bầu khí quyển do điều kiện đặc thù của từng quốc gia, một giải pháp khác được nêu ra là “làm nguội trái đất bằng cách đưa vào bầu khí quyển một lớp mây tinh thể – Salt crystal clouds…để ngăn chận bớt tia sáng mặt trời do hiện tượng phản chiếu gây ra. Đây là một ý tưởng độc đáo của một số khoa học gia nghiên cứu về neo-energie (năng lượng mới). Từ đó, trái đất sẽ bớt…nóng lên!
Chừng ấy suy nghĩ thiết nghĩ cũng quá đủ cho các lãnh đạo toàn cầu và những nhà khoa học có viễn kiến của nhân loại suy gẫm.
Còn riêng đối với mỗi người trong chúng ta, với tư cách của một người dân toàn cầu, ý thức bảo vệ môi trường cần phải phát xuất từ trong TIM và hành động do Ý CHÍ, chứ không qua …LỜI NÓI!
Mai Thanh Truyết
Hội Khoa học & Kỹ thuật Việt Nam – VAST
Chuẩn bị cho COP 26 – 11- 2021
MỎ THAN SAO NHIỀU QUÁ! Kiều Mỹ Duyên
MỎ THAN SAO NHIỀU QUÁ?
KIỀU MỸ DUYÊN
Những lời than vãn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn khiến bạn dễ nản lòng khi gặp khó khăn.
Lâu lắm rồi, Hồng Y Nguyễn Văn Thuận giảng ở San Diego:
– Việt Nam có 84 triệu mỏ than.
Người không hiểu tự hỏi: Việt Nam có 84 triệu mỏ than thì nước Việt Nam giàu quá, nếu những mỏ than này mà khai thác hết thì nước Việt Nam giàu lắm, giàu lắm. Nhưng sau này hiểu ra thì không phải là “mỏ than” mà là người Việt Nam hay than, giàu nghèo gì cũng than, còn thiếu 1 ngàn đồng thành 1 triệu cũng than. Sáng thức dậy mở mắt ra là than:
– Sao tôi nhức vai, nhức lưng và nhức chân quá?
Nếu để thì giờ than thở đó mà mĩm cười, vui vẻ tập thể dục, tập thể thao, tập Khí Công, Pháp Luân Công, hoàn nhiên khí công, hoàn hạt khí công, v.v. mồ hôi ra nhễ nhại, miệng cười thật tươi thì không còn thời giờ để than sao tôi mỏi mệt quá. Nếu đừng chúi mũi vào máy tính, truyền hình thì mắt đâu có mờ, lưng đâu có mỏi. Nếu ra vườn hít thở không khí trong lành, nghe chim hót líu lo, nhìn mây trắng lửng lờ trôi, nhìn từng đàn chim bay trên trời, đẹp lắm người ơi! Trong lúc vui và nghĩ đến người nào đó mình thích, không ai không có thần tượng trong lòng, thần tượng thì không than, thần tượng thì lạc quan, yêu đời, yêu người mà sống, thần tượng thì hiền lành, khoan dung, rộng lượng. Tôn người nào đó làm thần tượng thì vui lắm, nhưng xin đừng than thân trách phận sao thần tượng không nghĩ đến mình. Mình tôn thờ người khác làm thần tượng nhưng thần tượng lại xem mình như cục nợ. Cục nợ trên lưng thì phiền lắm, phiền lắm. Tốt nhất phải biết mình là ai, đừng đòi hỏi nhiều quá, đừng than thân trách phận, vui vẻ, lạc quan mà sống thì tốt hơn.
Than để làm gì? Lời than thở não nùng làm cho người xung quanh bi quan. Hãy đem niềm vui cho mọi người, tại sao phải làm buồn lòng người hàng xóm hay người thân của mình chứ?
Trời nắng nóng, không khí oi nồng, tại sao không để thì giờ than Trời, than đất đó mà đi tưới cỏ, cỏ xanh tươi, tưới cây, cây cho trái ngọt, tưới hoa, hoa nở nhanh hơn, tươi hơn, làm cho đời đẹp hơn.
Ngừng than vãn và oán trách ông Trời không cho bạn giàu có hơn.
Chỉ cần bạn có một gia đình hạnh phúc, bạn đã là tỷ phú rồi đấy!
Lòng tham của con người vô đáy, thứ gì cũng quơ quào cào cấu cho mình, làm như mình là trung tâm vũ trụ. Hãy nghĩ đến người khác. Không tham lam, không than vãn, không kêu Trời, kêu đất. Lúc vui có nghĩ đến Trời, đến Phật, đến Chúa không? Đợi đến khi có điều gì không hài lòng, ngoài tầm tay với thì lại than, than như cha chết, mẹ chết?
Mở miệng ra là than, mở mắt ra là than, trước khi đi ngủ cũng than. Người hay than thở khó gần được mọi người xung quanh vì không ai thích người hay than thở, than từ sáng đến tối. Lo lắng và than van cũng không thay đổi được gì, người hay than van là những người ít được việc nhất. Tôi thích người cười thật vui, thật tươi. Tôi thích người lạc quan hơn người bi quan. Tôi thích tiếng cười giòn tan hơn tiếng khóc não nuột.
Sống lạc quan, yêu đời, yêu người.
Hạnh phúc sẽ đến khi chúng ta ngừng than vãn.
Văn phòng của chúng tôi vui lắm bà con ơi! Mọi người đến từ khắp nơi: Âu Châu, Úc Châu, miền Đông, miền Trung Hoa Kỳ, v.v. , nhưng thường thường là người dân ở Orange County. Vì vậy, tôi có cơ hội nghe nhiều chuyện vui buồn của đồng hương, vui cũng có mà buồn cũng có. Có đồng hương thích đọc sách báo thường xuyên ghé văn phòng chúng tôi lấy báo đọc. Chúng tôi có nhiều báo biếu, nhật báo, tuần báo, v.v. Một đồng hương hay đến vào buổi chiều, đến lấy báo xong thì ra trước hành lang ngồi xuống đất đọc báo một cách say sưa.
Tôi hơi thắc mắc, bước đến hỏi:
– Em uống cà phê, trà, nước lọc không? Sao em không về nhà đọc báo mà ngồi ở đây?
Người đàn ông vui vẻ trả lời:
– Em ra sở làm rồi đi lang thang tìm báo đọc, hay tìm bạn nói chuyện, hoặc ra công viên xem vịt lội.
Tôi hỏi tiếp:
– Sao vậy?
– Vợ em nói nhiều lắm. Em phải đi lang thang chờ vợ em ngủ rồi em mới về nhà. Vợ em nói nhiều và than nhiều quá, em nhức cái đầu nên phải đi lang thang. Cuối tuần em ra biển lánh nạn, khỏi phải nghe than.
May phước cho người đàn ông đến văn phòng của chúng tôi xin báo hàng ngày đã gặp bà vợ nói nhiều, lãi nhãi nói mãi không ngừng nhưng bà vợ không phải là người tham lam, độc ác, còn đỡ khổ hơn nếu chẳng may gặp người xấu, độc ác thì chỉ có chết mà thôi?
Đừng so sánh cuộc sống của mình với bất cứ ai.
Vì bạn không biết tất cả cuộc hành trình và những cái giá họ đã phải trả.
Định cư ở Hoa Kỳ, tôi có cơ may sống trong gia đình người Mỹ một thời gian khá lâu. Họ lạc quan, không nói xấu người khác, không than van (không phải là mỏ than), vì thế họ sống vui hơn, tương lai của họ rực rỡ hơn.
Thói quen “than thân trách phận” còn được xem như là một loại thuốc độc làm lây lan những suy nghĩ bi quan cho mọi người xung quanh. Người buồn bã, rầu rỉ, than vãn suốt ngày dễ ảnh hưởng đến mọi người, nhưng tội gì phải than chứ? Người mù, người điếc, người cùi, họ có than đâu? Nhìn họ cười thật tươi khi lãnh quà của những người làm việc từ thiện. Cuộc sống của người tật nguyền rất hồn nhiên, vui thì cười, buồn thì khóc, không than van như người khác.
Một cách đơn giản để HẠNH PHÚC là trân trọng những gì mình đang có.
Ngày xưa học triết từ trung học đến đại học, tôi không vui như bây giờ. Khi vượt biên lênh đênh trên biển cả, nước tràn vào thuyền, thần chết thấp thoáng xung quanh, tiếng kinh cầu nguyện vang vang, trên Trời có Thượng Đế thương xót nên cuối cùng cũng được tàu Mỹ vớt và đưa vào Phi Luật Tân, sau đó được định cư ở Mỹ, 49 người trên con thuyền nhỏ bé lênh đênh trên biển cả như chiếc lá, tưởng rằng sẽ làm mồi cho cá hay chôn vùi thân xác ở biển khơi, nhưng đâu có ai than vãn hay rên la?
Than là cái bệnh đã vào máu, không biết bệnh này có di truyền không? Nhiều người có bệnh than, họ than một cách tự nhiên, than về gia đình của họ một cách dễ dàng, vừa gặp người lạ, nói vài ba câu là đem chồng con ra than, chồng tôi như thế này, con tôi như thế kia, than một cách thê thảm, nhưng không hiểu tại sao họ vẫn sống với nhau mấy chục năm?
Đừng bao giờ than vãn trước một việc đã rồi, nhìn thẳng vào vấn đề và tự hỏi mình có thể làm được gì?
Than là cái bệnh, tham cũng là cái bệnh, dù giàu hay nghèo cũng than. Người nghe người khác than cũng mệt cái tai lắm. Nhiều người có nhà đẹp vẫn than, vì chưa có thêm nhà để cho thuê cũng than. Nhiều người tiền đầy túi cũng bị bệnh than, vì chưa đủ vài ba triệu, hay chưa đủ để trở thành tỷ phú, hoặc sợ người khác mượn tiền?
Ôi, bệnh than hình như có di truyền, người nào sinh ra trong gia đình có người mẹ hay than thì con thế nào cũng bắt chước mẹ, than cho tới già, tới chết?
Tôi may mắn không có người thân mắc bệnh than, nếu có chắc tôi phải lên rừng sống, nghe chim hót suốt ngày và nghe tiếng reo cười của con suối. Rừng xanh không biết rên, không biết than, những cánh hoa rừng ở nơi hoang dã không biết rên than. Đời sống của thiên nhiên thánh thiện lắm, không tham lam, không rên rỉ, không than vãn.
Hãy ra vườn hít thở không khí trong lành, nghe chim hót líu lo, nhìn mây trắng lửng lờ trôi, đẹp lắm người ơi!
Sống chết có số, nếu một mai có ra đi thì cứ mĩm cười, vui vẻ mà đi, thanh thản mà về bên kia thế giới, không nên than vãn, để người thân ở lại vui vẻ mà sống, vui vẻ mà tiễn người đi trong hạnh phúc.
Nếu suốt đời mình làm việc thiện, sống ngay thẳng, không hại ai, chắc chắn mình sẽ ra đi thanh thản. Đến với trần gian như đi du lịch, hết hành trình du lịch thì trở về.
Than vãn đâu có ích gì, thay vào đó hãy bắt tay hành động.
Mong mọi người đến cõi đời này vui và ra đi cũng vui.
