Nếu như Vịnh Hạ Long là viên ngọc chói sáng , được mà giũa kỹ càng . Thì Vịnh Lan Hạ giống như viên ngọc thô , còn ẩn giấu nhiều bí ẩn .
Mới đây , Vịnh Lan Hạ được Hiệp hội CLB Các Vịnh đẹp nhất thế giới chứng nhận nằm trong top Vịnh đẹp nhất .
Nằm ở phía nam Vịnh Hạ Long ( kỳ quan thiên nhiên thế giới ) , Vịnh Lan Hạ ở Hải Phòng trải rộng trên diện tích hơn 7.000 hecta .
Nổi bật bởi vẻ đẹp ngoạn mục của hơn 400 hòn đảo lớn nhỏ , mang nhiều hình dáng kỳ thú . Tất cả các hòn đảo ở Vịnh Hạ Lan đều phủ đầy cây xanh hoặc những thảm thực vật tự nhiên .
CHUYẾN XE CUỐI CÙNG
(Sưu tầm)
Tôi là một tài xế taxi. Không nhiều tài xế nhận làm việc ca đêm. Riêng tôi, vì cuộc hôn nhân mới tan vỡ nên tôi đồng ý. Và vị khách của đêm cuối năm ấy để lại trong tôi một ấn tượng đặc biệt.
Tôi nhận được lời nhắn vào lúc 2:30 sáng. Tôi dừng xe, xung quanh vẫn tối đen, chỉ trừ ánh đèn hắt ra từ một cửa sổ nhỏ ở tầng trệt. Bình thường, cũng như mọi tài xế taxi khác, tôi chỉ bấm còi một hai lần, đợi một chút, nếu vẫn chưa thấy khách ra thì lái xe đi. Nhưng không hiểu tại sao lần này, tôi lại ra khỏi xe, bước lên bậc tam cấp. Không khéo người ta cần mình giúp, tôi nghĩ vậy và gõ cửa.
– Xin chờ một phút – một giọng nói run rẩy cất lên. Sau một lát yên lặng, cửa mở. Một bà cụ nhỏ bé đứng trước mặt tôi, mặc một chiếc váy hoa, đội mũ nhỏ có mạng che mặt. Chiếc valy nhỏ đặt dưới chân. Căn phòng phía sau lưng cụ trông như không có ai ở đã nhiều năm. Tất cả đồ đạc đều được phủ ga trắng. – Cậu mang đồ ra xe giúp tôi được không? – bà cụ hỏi. Một tay tôi nhấc chiếc valy lên, nó còn nhẹ bẫng, còn tay kia thì khuỳnh ra cho bà cụ vịn. Chúng tôi đi rất chậm ra xe.
– Cậu tốt quá!, bà cụ nói nhẹ nhàng mắt không nhìn vào tôi, tựa như đang nói với một ai khác. Khi chúng tôi vào xe, bà đưa cho tôi địa chỉ cần tới và nói: – Cậu có thể đi xuyên qua khu chợ cũ được không? – Nhưng đó không phải là đường ngắn nhất, cụ ạ! – Tôi không vội mà!. Ngừng lại một lát, bà nói tiếp: Tôi đang đến viện dưỡng lão! Mắt bà long lanh: Thế cũng tốt! Đằng nào thì bác sĩ cũng nói rằng tôi không còn sống được bao lâu nữa.
Tôi tắt đồng hồ đo cây số và hỏi: Đầu tiên cụ muốn cháu đưa đi đâu? Hai tiếng đồng hồ, chúng tôi đi lòng vòng quanh thành phố. Bà cụ chỉ cho tôi tòa nhà bà từng làm việc, khu chung cư vợ chồng bà đã thuê khi họ mới cưới. Bà bảo tôi dừng lại trước một cửa hàng nội thất nơi trước đây là sàn nhảy, bà vẫn đến khiêu vũ khi còn thiếu nữ. Thỉnh thoảng bà bảo tôi đi chậm qua một tòa nhà hay một góc phố đặc-biệt-nào-đó dừng lại trong bóng tối và im lặng. Khi những ánh mặt trời đầu tiên xuất hiện phía chân trời, bà cụ đột nhiên nói: Tôi mệt rồi, chúng ta đi thôi.
Chúng tôi tới địa chỉ mà bà cụ đưa cho tôi mà không nói thêm câu nào. Đó là một viện điều dưỡng dành cho những người già không nơi nương tựa. Hai người hộ lý và một chiếc xe lăn đã chờ sẵn ngoài cổng. Bà cụ dừng bước, vừa rút ví ra, vừa hỏi tôi, dịu dàng: – Tôi phải trả cậu bao nhiêu? – Không gì cả, cụ ạ!- Tôi nói – Cậu cũng phải kiếm sống mà – Bà cụ hỏi, giọng vẫn dịu dàng, tuyệt nhiên không có chút ngạc nhiên nào. – Sẽ còn những hành khách khác mà cụ – Tôi trả lời. Bất giác, tôi cúi xuống ôm lấy bà cụ. Bà cũng ôm chặt tôi. – Cậu đã cho tôi rất nhiều – Bà cụ nói – Cám ơn cậu. Tôi siết nhẹ tay bà cụ rồi quay ra. Trời vẫn còn mờ tối. Sau lưng tôi, cánh cửa viện điều dưỡng đã đóng lại. Đó cũng là âm thanh khép lại một cuộc đời.
Cả ngày hôm đó tôi không đón thêm một hành khách nào nữa, tôi lái xe đi lang thang, đắm chìm trong suy nghĩ, rồi băn khoăn tự hỏi: “Điều gì sẽ xảy ra nếu bà cụ gặp một tài xế dữ dằn, hoặc đang nóng vội trên chuyến xe cuối cùng? Điều gì sẽ xảy ra nếu tôi bóp còi rồi bỏ đi hoặc từ chối tuyến đường đặc biệt của bà cụ? Và bất giác tôi cảm thấy mình hạnh phúc xiết bao… ít ra tôi hiểu rằng sự cô đơn trong trái tim của một người từng bất hạnh như tôi vẫn còn rất nhiều yêu thương, và vì thế mọi cánh cửa vẫn chưa hề khép lại. “
Tháng 9, 10 là khoảng thời gian hoa bỉ ngạn nở đỏ rực khắp Nhật Bản. Đây là loài hoa biểu tượng mùa thu của đất nước này.
Hoa Higanbana, hay còn gọi với cái tên bỉ ngạn, là một trong những loài hoa mang tính biểu tượng của mùa thu ở Nhật Bản, thường bắt đầu nở từ giữa tháng 9 đến hết tháng 10. Cánh đồng bỉ ngạn lớn nhất Nhật Bản ở Kinchakuda, thành phố Hidaka, tỉnh Saitama. Nơi đây cách thủ đô Tokyo khoảng 1 giờ di chuyển bằng tàu. Ảnh: Sora__films.
Vé vào cửa là 2,86 USD. Vào mùa cao điểm, toàn bộ khu vực này sẽ được bao phủ bởi hơn 500 triệu bông hoa đỏ rực. Du khách sẽ được chiêm ngưỡng khung cảnh ngoạn mục nhất mùa thu. Hoa bỉ ngạn ở đây nở đẹp nhất từ giữa đến cuối tháng 9. Lúc này, lễ hội Kinchakuda Manjushage sẽ được diễn ra. Ảnh: Totsutotsu.
Năm nay, lễ hội bị hủy bởi diễn biến phức tạp của dịch Covid-19. Ngoài ra, Nhật Bản còn nhiều địa điểm khác để du khách ngắm cánh đồng hoa bỉ ngạn như công viên Kenei Gongendo, đền Gugyo-ji, Anao-ji, Katsuragi Hitokotonushi, sông Yakachi và Bảo tàng Tưởng niệm Nankichi Niimi… Ảnh: JW.
Mỗi nơi thu hút du khách bởi một vẻ đẹp riêng. Đền Gugyo-ji là nơi 50.000 cây hoa đỏ 40 năm tuổi nở rộ. Ngoài ra, điểm đến này còn có loài hoa bỉ ngạn trắng, tạo nên sự tương phản giữa ngập tràn sắc đỏ. Dù đang trong mùa dịch, nhiều du khách vẫn tranh thủ ghé thăm cánh đồng bỉ ngạn để ngắm hoa và check-in, sống ảo. Ảnh: Kayllasinzimbra.
Công viên Kenei Gongendo là địa điểm nổi tiếng khác ở tỉnh Saitama để chiêm ngưỡng bỉ ngạn. 3,5 triệu bông bỉ ngạn đỏ nở rộ dưới những tán cây xanh tươi của công viên thu hút lượng lớn du khách ghé thăm hàng năm. Trong khi đó, đền Katsuragi Hitokotonushi nổi bật với hàng bỉ ngạn nở xen kẽ giữa ruộng bậc thang. Ảnh: JW.
Sông Yakachi và Bảo tàng tưởng niệm Nankichi Niimi thu hút với 3 triệu bông nở dọc bờ sông lãng mạn. Bỉ ngạn thuộc cây thân thảo lâu năm, chiều cao khoảng 40-100 cm. Hoa có 3 màu chính đỏ, trắng và vàng. Bỉ ngạn ở Nhật mang ý nghĩa hồi ức đau thương, biểu tượng cho vẻ đẹp của cái chết, sự chua xót khi phân ly, từ biệt… Ảnh: Builtforearth.
Vào mùa hè, khi nhiệt độ quá cao, cây bỉ ngạn sẽ chết. Trong tiếng Nhật, higan (bỉ ngạn) có nghĩa là bồng lai. Theo dân gian, người Nhật cho rằng bỉ ngạn là cửa ngõ để đi vào thế giới của những người đã chết. Vào những ngày người trần gian gặp người âm giới, bỉ ngạn là nơi trú ngụ của những linh hồn. Ảnh: Mosusandesu.
Bích Phương
Vị gì một miếng trầu cay
Không biết tục Ăn Trầu có từ lúc nào. Nhưng hồi nhỏ tôi thấy Bà Nội tôi lúc nào cũng có khay trầu kè kè bên hông. Lâu lâu bà lại cho một cục vào miệng nhai bõm bẽm. Cục này bà làm trước lúc rảnh rỗi, gồm lá trầu, quét một ít vôi, kèm theo miếng cau. Ba thứ đó kẹp chung lại thành một cái gói nhỏ nhỏ như một cục kẹo.
Anh về têm một trăm miếng trầu cho tinh tuyết,
Bỏ vào hộp thiếc, khay cẩn xà cừ
Để em vòng tay vô thưa với thầy, với mẹ: Gả chừ cho anh (*)
Hồi xưa, đi lễ dạm cưới hỏi Vợ không thể không có khay trầu cau. Gia đình Cô dâu mà chịu thì coi như nhận khay trầu, không nhận thì trả lại.
Hỡi cô mặc áo vá vai
Tay ngắn tay dài đã có chồng chưa?
Anh hỏi thì em xin thưa
Vài ba nơi hỏi nhưng chưa nhận trầu (*)
Em này chảnh, vài ba nơi hỏi đó nhe. Hay là Ba Mẹ đã nhận trầu rồi mà lòng em thì còn để ở đâu đâu?
Con chim xanh đậu cành dâu biếc
Em đi lấy chồng anh tiếc lắm thay
Vị gì một miếng trầu cay
Sao anh chẳng hỏi những ngày còn không?
Bây giờ em đã có chồng
Như chim vào lồng, như cá cắn câu
Cá cắn câu biết đâu mà gỡ
Chim vào lồng biết thuở nào ra (*)
Em có chồng như chim vào lồng, như cá cắn câu. Hồi đó anh không chịu mang mâm trầu, để giờ ván đóng thuyền rồi thì coi như là xong. Hồi xưa ăn trầu lại có kèm theo một miếng Quế nữa. Không chỉ có bà già mà gái trẻ cũng ăn. Thiệt là lạ.
Đêm qua trăng sáng mập mờ
Em đi gánh nước tình cờ gặp anh
Vào vườn trẩy quả cau xanh
Bổ ra làm sáu trình anh xơi trầu
Trầu này têm những vôi tàu
Ở giữa đệm quế, đôi đầu thơm cay
Mời anh xơi miếng trầu này
Dù mặn dù nhạt, dù cay dù nồng
Dù chẳng nên đạo vợ chồng
Xơi năm ba miếng kẻo lòng nhớ thương (*)
Đàn ông Việt ít ăn trầu cau, sau này thì hình như không còn. Nhưng đàn ông Đài Loan họ vẫn ăn cau, nhất là trong giới bình dân, lao động. Lên xe Taxi, sẽ thấy họ hay nhai bõm bẽm. Những cô gái bán cau ở Đài Bắc ăn mặc rất thiếu vải để câu khách. Không biết cứ tưởng em là gái đứng đường, nhưng lại là gái bán cau.
Đỗ T. Công
(*) ca dao
(*) hình phụ nữ Việt cả 100 năm trước và những cô gái bán cau ở Đài Bắc
Một doanh nhân thành đạt đã già đi và biết rằng đã đến lúc chọn một người kế nhiệm để tiếp quản công ty.
Thay vì chọn một trong những phó giám đốc, hay chọn con của mình, ông quyết định làm một việc khác biệt. Ông gọi tất cả các nhân viên điều hành trẻ tuổi trong công ty của mình lại.
Ông nói, “Đã đến lúc tôi phải từ chức và chọn Giám đốc điều hành tiếp theo. Tôi đã quyết định chọn một trong số các bạn .. “
Các nhân viên điều hành trẻ cảm thấy sốc, nhưng ông chủ tiếp tục: “Hôm nay tôi sẽ tặng cho mỗi người một hạt giống – một hạt giống rất đặc biệt … Tôi muốn bạn trồng hạt giống đó, tưới nước và một năm sau, trở lại đây cùng với những gì bạn đã trồng từ hạt giống tôi đã cho bạn . Sau đó tôi sẽ đánh giá các cây trồng mà bạn mang theo, và người mà tôi chọn sẽ là Giám đốc điều hành tiếp theo. “
Hôm đó, có một người đàn ông tên là Jim đã ở đó, và anh, giống như những người khác, đã nhận được một hạt giống. Anh trở về nhà và rất phấn khích, kể cho vợ nghe câu chuyện. Cô giúp anh lấy một cái chậu, đất , phân bón, và anh đã trồng hạt giống. Mỗi ngày, anh ta đều tưới nước và xem nó có phát triển không. Sau khoảng ba tuần lễ, một số giám đốc điều hành khác bắt đầu nói về hạt giống của họ và những cây kiểng đang bắt đầu phát triển.
Jim vẫn tiếp tục kiểm tra hạt giống của mình, nhưng không có gì phát triển.
Ba tuần, bốn tuần, năm tuần trôi qua, vẫn không có gì.
Bây giờ, những người khác vẫn đang nói về cây trồng của họ, nhưng cây của Jim vẫn không mọc, và anh cảm thấy như mình thất bại.
Sáu tháng trôi qua – vẫn không có gì trong chậu của Jim. Jim biết anh đã giết chết hạt giống của mình. Mọi người khác đều có cây mọc và cao lên, nhưng anh không có gì. Jim đã không nói gì với đồng nghiệp của mình.
Anh chỉ tiếp tục tưới nước và bón phân cho đất . Anh muốn hạt giống nảy mầm.
Cuối cùng, một năm đã trôi qua và tất cả các giám đốc điều hành trẻ của công ty đã đưa các cây trồng của họ đến Giám đốc điều hành để kiểm tra.
Jim nói với vợ rằng anh ta sẽ không đem theo một cái chậu rỗng. Nhưng cô yêu cầu anh trung thực về những gì đã xảy ra. Jim cảm thấy chột dạ, đó sẽ là khoảnh khắc đáng xấu hổ nhất trong cuộc đời anh, nhưng anh biết vợ mình đã đúng. Anh mang chậu rỗng vào phòng họp. Khi Jim đến, anh đã rất ngạc nhiên trước sự đa dạng của các cây trồng do các nhà quản lý khác nắm giữ. Chúng rất xinh đẹp – với mọi hình dạng và kích cỡ. Jim đặt cái chậu trống rỗng của mình trên sàn nhà và nhiều đồng nghiệp cười, một vài người cảm thấy tiếc cho Jim!
Khi Giám đốc điều hành đến, ông đi vòng căn phòng và chào đón các nhân viên điều hành trẻ của mình.
Jim chỉ cố gắng để ẩn ở phía sau. Giám đốc điều hành nói: “Ồ, những cây hoa, cây kiểng đã lớn đến thế nào rồi! Hôm nay một trong các bạn sẽ được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành tiếp theo!”
Bất thình lình, giám đốc điều hành nhìn thấy Jim ở phía sau căn phòng với cái chậu trống rỗng. Ông ra lệnh cho Giám đốc Tài chính mời Jim lên phía trên. Jim rất sợ hãi. Jim nghĩ, “Giám đốc điều hành biết tôi là một người thất bại! Có lẽ ông ta sẽ đuổi tôi! “
Khi Jim đi lên phía trên, giám đốc điều hành hỏi anh ta những gì đã xảy ra với hạt giống của mình – Jim kể cho ông nghe câu chuyện.
Giám đốc điều hành yêu cầu mọi người ngồi xuống trừ Jim. Ông nhìn Jim, và sau đó thông báo cho các giám đốc điều hành trẻ tuổi, “Hãy xem, đây là giám đốc điều hành tiếp theo của các bạn! Tên anh ấy là Jim! “
Jim không thể tin được. Jim thậm chí còn không thể trồng được hạt giống của mình.
“Làm sao ông ấy có thể làm CEO mới?” Những người khác nói.
Giám đốc điều hành nói, “Một năm trước đây, tôi đã cho tất cả mọi người trong căn phòng này một hạt giống. Tôi đã nói các bạn lấy hạt, trồng nó, tưới nước nó, và mang nó trở lại với tôi ngày hôm nay. Nhưng tôi đã cho tất cả các bạn những hạt giống luộc; chúng đã chết – chúng không thể nảy mầm được.
Tất cả các bạn, ngoại trừ Jim, đã mang cho tôi cây to, cây kiểng và hoa. Khi bạn phát hiện ra rằng hạt giống sẽ không mọc, bạn đã thay thế hạt giống khác cho hạt giống cây mà tôi đã cho. Jim là người duy nhất có lòng dũng cảm và trung thực để mang cho tôi một cái chậu với hạt giống của tôi trong đó. Vì vậy, Jim là người sẽ là Giám đốc điều hành mới!
* Nếu bạn gieo sự trung thực, bạn sẽ gặt hái được niềm tin
* Nếu bạn gieo sự tốt lành, bạn sẽ gặt được tình bạn
* Nếu bạn gieo sự khiêm tốn, bạn sẽ gặt hái được nhiều thành công
* Nếu bạn gieo sự kiên nhẫn, bạn sẽ gặt được sự thỏa mãn
* Nếu bạn gieo sự cân nhắc, bạn sẽ gặt được triển vọng tốt
* Nếu bạn gieo sự cần cù, bạn sẽ gặt hái được thành công
* Nếu bạn tha thứ, bạn sẽ gặt được sự hòa giải
Vì vậy, hãy cẩn thận với những gì bạn trồng hôm nay; nó sẽ quyết định những gì bạn sẽ gặt hái được sau này.
Ô giấy lâu đài cổ ở Nhật bản
Những chiếc ô giấy phát sáng mang vẻ đẹp kỳ ảo tựa chốn thần tiên , bên trong lâu đài cổ Okayama — thành phố Okayama – Nhật Bản .
Trước kia , lâu đài được sử dụng như một cơ sở quân sự . Đồng thời cũng là nơi các thương gia , thợ thủ công tham gia gặp gỡ nhằm phát triển thành phố .
Phần lớn , lâu đài bị phá hủy vào năm 1945 . Đến năm 1966 , phần cấu trúc còn lại được tái tạo bằng bê tông .
Bên trong lâu đài sáu tầng này , lưu giữ các hiện vật liên quan đến lịch sử và sự phát triển của lâu đài . Ngoài ra , còn có một xưởng gốm .
Ngày nay , vào ban đêm rất nhiều ô giấy đầy màu sắc , được sắp xếp tại lâu đài và thắp sáng lên . Hiển thị màu sắc cũng như hoa văn nổi bậc rất đẹp mắt .
Máu của loài CUA MÓNG NGỰA
Cua móng ngựa là một loài động vật chân đốt thuộc họ Limilidae. Tồn tại trên Trái Đất từ cách đây 450 triệu năm, loài cua này còn được mệnh danh là những hóa thạch sống. Máu của chúng có màu xanh da trời.
Và có thể bạn chưa biết, thứ chất lỏng đó là một trong những nguồn tài nguyên đắt nhất thế giới. Mỗi lít máu cua móng ngựa có giá khoảng 16.000 USD, tương đương 370 triệu VNĐ. Nhưng tại sao nó lại đắt đến vậy?
Mỗi lít máu của loài cua này có giá 370 triệu đồng
Tồn tại trên Trái Đất từ cách đây 450 triệu năm, loài cua máu xanh này còn được mệnh danh là những hóa thạch sống
Thứ làm nên màu xanh trong máu cua móng ngựa chính là đồng. Nhưng bạn không thể khai thác đồng trong một lít máu mà lãi tới hơn 370 triệu được.
Hợp chất đắt giá nhất mà những con cua móng ngựa nắm giữ trong máu mình là Limulus Amebocyte Lysate (LAL), chất đông máu duy nhất được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ bắt buộc sử dụng cho các thử nghiệm độ an toàn của vắc-xin.
Trước khi biết đến LAL, các nhà khoa học không hề có cách nào để biết vắc-xin họ sản xuất ra, hoặc các dụng cụ y tế mà họ đang sử dụng, có bị nhiễm khuẩn hay không. Để kiểm tra điều đó, họ phải tiêm trước vắc-xin vào những con thỏ, và chờ đợi xem chúng sống chết ra sao, có xuất hiện triệu chứng nhiễm trùng hay không.
Cho đến năm 1970, phát hiện về LAL đã thay đổi toàn bộ quy trình thử nghiệm đó. Một nhà khoa học bây giờ chỉ cần nhỏ một lượng cực nhỏ LAL vào vắc-xin hoặc dụng cụ y tế. Nếu vi khuẩn gram âm xuất hiện trong đó, LAL sẽ bao chúng lại bằng một cái kén thạch nhìn thấy được.
Mặc dù kén thạch này không tiêu diệt vi khuẩn, nhưng nó là hoạt động như một chiếc chuông báo cháy. LAL thông báo cho chúng ta biết về sự hiện diện của mầm bệnh, về khả năng nhiễm trùng có thể gây tử vong nếu vẫn sử dụng vắc-xin hoặc dụng cụ y tế nhiễm khuẩn.
Với tính chất đặc biệt ấy, FDA yêu cầu mọi công ty dược phẩm phải kiểm tra vắc-xin của mình với LAL trước khi đưa ra thị trường. Để có được lượng LAL cần thiết, mỗi năm Hoa Kỳ phải bắt tới 600.000 con cua móng ngựa.
Chúng được đưa vào nhà máy, trích 30% máu sau đó thả trở lại tự nhiên. Chuyến ghé thăm hiến máu cho con người kéo dài từ 24-72 tiếng đồng hồ. Và không phải con cua nào cũng có thể sống sót sau thủ thuật khắc nghiệt ấy.
Có khoảng 30% số lượng cua sẽ chết ngay trong quá trình rút máu. Trong khoảng vài ngày sau đó, sẽ lại có từ 10-25% cua móng ngựa tiếp tục chết vì thiếu máu. Ngay cả khi sống sót, những con cua này nhiều khả năng cũng gặp vấn đề trong việc xác định phương hướng hoặc sinh sản.
Chỉ có những con cua móng ngựa sống trên 2 tuần sau khi mất máu mới có thể hồi phục và tiếp tục sống khỏe mạnh sau đó.
Các nhà khoa học biết nguồn tài nguyên từ máu cua móng ngựa rất quan trọng đối với ngành dược phẩm. Bởi vậy, hoạt động bảo tồn loài cua này rất được chú trọng.
Con người cần bảo tồn cua móng ngựa, nếu không muốn mất đi một nguồn tài nguyên quan trọng
Khai thác máu cua móng ngựa trong hàng thập kỷ đã khiến quần thể loài sinh vật này giảm sút. Trong 40 năm tới, các nhà khoa học ước tính một lượng 30% cua móng ngựa sẽ biến mất.
Năm 2016, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế đã buộc Mỹ đưa loài cua này vào sách đỏ. Nhiều nhóm vận động bảo đang kêu gọi ngành dược phẩm đối xử nhân đạo với những con cua, trong khi đó, cấm hoàn toàn việc sử dụng loài cua này làm mồi câu cá.
Với những động thái này, quần thể cua móng ngựa ở Nam Carolina đang có dấu hiệu hồi phục trở lại. Bảo vệ loài cua cổ xưa chính là bảo vệ sự an toàn cho những liều vắc-xin của chúng ta.
Theo lẽ tuấn hoàn, năm nào cũng có bốn muà , chuyển dần từ nóng sang lạnh , rồi lại trờ lại từ lạnh sang nóng, có lẽ để dễ dàng thích hợp với những chuyền động đổi thay , tạo hoá đã ban cho ta những khoảng thời gian chen giữa hai thái cực, mà người đời chọn cho hai cái tên Xuân và Thu , rối cũng vì hai cái tên đó mà lòng người cứ mãi vấn vương dao động . nhưng hơn cà, Thu vẫn gieo vào lòng nhân thế những nỗi buồn nhè nhẹ man mác, không biết từ tiết trời đổi thay, từ những tiếng lá lao sao lay động vào nhau trong cơn gió nhẹ, từ những sắc lá đổi mầu lẫn lộn , cũng có thể lả hình ảnh những chiếc lá khô lìa cành, bay lượn đong đưa trước gió, là người đa sầu đa cảm , làm sao tránh khỏi những rung động cảm xúc, nhũng lần xa cách , biệt ly, những mất mát lại ẩn hiện trở lại trong ánh mắt xa săm thẫn thờ. Lâu lắm rồi, trong những vần cổ thơ, còn nói :
“ Một lá Ngô đồng rơi
Cả thiên hạ biết Thu đến … ”
Quả là hơi quá, chốn trần gian nhộn nhịp , chỉ có những tâm hồn nghệ sĩ
lãng mạn mới dành thì giờ ngắm hoa tươi nhìn lá rụng, hồn lặng đi mà
quên đi chuyện thế sự.
Một lần thơ thẩn ngồi đợi nắng lên bên bờ giòng suối, nhìn những
chiếc lá muôn màu, đuổi rượt nhau miệt mài trên giòng nước quanh
co, lúc trồi lên lúc hụp xuống, tưởng chừng như bị cuón hút mất đi.
Nhưng chợt thấy , bên bờ suốí, cũng có những chiếc lá gặp duyên,
trôi giạt vào bên bờ suối, “Đến bờ kia “ thảnh thơi nằm phơi nắng Thu
xen cùng những tảng đá rêu phong, thoát khỏi trầm luân
Còn trong cõi nhân gian sinh tử vô thường, nếu vượt qua được giòng
đời phiền nào, là đến được chốn thảnh thơi , an nhiên tự tại ./.
***
Thu tịch lữ hoài
“ Tối muà Thu nhớ nhà “ thơ Lý Bạch, cụ Tản Đà dịch
Lạnh lùng gió vượt bể thu,
Hồn quê theo gió như vù vù bay.
Chạy dài dãy núi liền mây,
Nước trôi trôi mãi có ngày về chăng?
Đám mây vút mắt xa chừng,
Đứt tươm khúc ruột dưới vừng trăng soi.
Cỏ thơm đẹp mướt thôi rồi,
Áo may mặc rét giục người móc sa!
Giấy mơ rơi giải Ngân hà,
Sao thưa lác đác tỉnh ra khắp trời.
Đoái thương nước cũ ngậm ngùi,
Khóc thương giọt lệ lau chùi đố ai?
Năm nay, 2020 là một năm lắm nỗi đau thương trên cõi trần gian, vốn dĩ đã mang nhiều gian truân nhọc nhằn. Theo ngày tháng, Thu sang đã gần một tháng rồi, trần gian như chưa sẵn sàng đón rước nàng Thu trở lại với chúng ta. Tiết trời chưa hạ giảm cơn nóng nực của muà hè “ lovely summer“ của bà thị trưởng Seattle, vẫn chưa nghe tiếng lá vàng bay lượn lao sao trong từng cơn gió, vẫn chưa thấy lá khô chạy đuổi từng cơn trên hè phố. Hay nàng Thu còn e dè chuyện cảm cúm lăng nhăng, hay quên mang theo khẩu trang, phải trở lại lấy mang theo cho hợp thời trang chốn trần thế.Vượt lên trên, lặng nhìn chuyện thế gian, dọc ngang khó mà phân biệt , đúng sai khó lường, lầm lạc trong chốn thức tình. Mê lầm che khuất nhân tình, tối tăm không biết đường ra lối vào. Tranh cãi chuyện hơn thua nhất thời. Mờ mịt, nổi trôi trong những cảm xúc vô minh. Nhưng rồi cùng với sự chuyển động không ngừng của vũ trụ, mọi chuyện đều phải đổi thay trong từng phút giây, không một điều gì tồn tại mãi mãi trong chốn vô thường.
Ao Thu
Tóc trắng xoã ê chề
Sầu đời dài lê thê
Gương trong mà mù mịt
Sương Thu che lối về
( thơ Lý Bạch )
***
HỐ THIÊN THẠCH 50000 NĂM TUỔI
Nhìn từ trên cao , hố thiên thạch khổng lồ này thường bị nhầm là núi lửa .
Hố thiên thạch Barringer là một trong những hố sâu khổng lồ trên trái đất , hình thành do va chạm với thiên thạch .
Hố này nằm ở phía bắc sa mạc Arizona , cách thành phố Las Vegas – Mỹ khoảng 300 dặm .
Hố nằm ở độ cao trên mặt nước biển khoảng 1.740 m .
Đường kính 1.200 m , sâu 170 m và được bao quanh bởi vành đai 45 m so với đồng bằng xung quanh .
Hố sâu này được tạo nên , một trong những vụ rơi thiên thạch Vevivs hego 300.000 tấn và bay với vạn tốc khoảng 45 đến 60.000 km / giờ .
Bởi kích thước khổng lồ . Trước năm 1960 , mọi người tưởng nhầm đây là miệng núi lửa .
Một trong những đặc điểm thú vị của hố thiên thạch 50.000 năm tuổi này là , định dạng hình vuông của nó . Có thể thấy rõ nếu nhìn từ trên cao .
Điều này được cho là do các mối nối khu vực hiện tại ( các vết nứt ) ở tầng địa chất tại nơi đây tác động .
Sở hữu địa hình gồ ghề , khắc nghiệt đáng sợ . Được ví như mặt trăng trên trái đất .
Khu vực hố thiên thạch là một trong những nơi đào tạo các phi hành gia , trước khi lên mặt trăng .
Hố thiên thạch cũng là điểm du lịch nổi tiếng của Arizona , thuộc sở hữu tư nhân Barringer .
Tại đây , du khách có thể ghé thăm các triển lãm về thiẻn thạch , tiểu hành tinh , không gian , hệ mặt trời và Sao Chổi .
Điều thú vị là du khách có thể thấy thiên thạch nặng 637 pound , được tìm thấy trong khu vực cũng như các mãnh vỡ của miệng núi lửa thiên thạch , được tìm thấy ở Arizona .
Thiên thạch nặng 637 pound được trưng bày tại điểm du lịch hố thiên thạch Barringer .
Người dân địa phương thường đồn đại về sự xuất hiện của UFO ở khu vực này .
Ngày bức tường Berlin bị phá bỏ 9.11.1989 và cả ngày thống nhất nước Đức 3.10.1990 tôi đang ở Việt Nam. Thiếu thông tin nên tôi có cảm giác lẫn lộn. Mừng vì đất nước Đức mà tôi đã gắn bó từ năm 1967 nay thống nhất mà không tốn xương máu. Khi còn là cậu thanh niên 16-17 tuổi, tôi đã chứng kiến sự chia ly của các gia đình Đức nên hiểu nỗi đau của họ.
Tuy biết Đức sẽ khác xa Việt Nam sau 1975, nhưng tôi vẫn lo, không biết số phận của thầy cô và bạn bè tôi sẽ ra sao trong tình hình mới.
Ngay từ khi sang Đức định cư 1991, tôi lập tức lần mò tìm lại gần hết những thầy cô, bạn bè xưa. Điều hạnh phúc nhất là không ai trong số đó phải bất hạnh vì số phận, kể cả những người từng hợp tác với STASI để theo dõi đồng nghiệp.
Con người và cuộc sống ở CHDC Đức (Đông Đức) trong bốn năm 1967-1971 đã để lại cho tôi nhiều kỷ niệm đẹp. Nay tôi hay rủ bạn bè trở về trường cũ ở thị trấn nhỏ Königs Wusterhausen để thăm lại những ông bà giáo già. Mỗi lần như vậy, họ lại có dịp được gặp nhau, ăn cơm Việt Nam, nghe nhạc Việt nam. Người nào không tự đi được, chúng tôi cử nhau đón đưa. Nhiều người trước kia không hề thân nhau, giờ đây trở nên thân thiết, gắn kết với nhau.
Họ bảo: Học sinh Việt Nam các em đã trở thành cầu nối của chúng tôi.
Họ đã thành người thân của tôi. Có chuyện gì các ông bà đều gọi cho tôi để tâm sự. Ôn lại chuyện hơn 50 năm trước, chúng tôi vui, cười bò vì những trò ấu trĩ. Các thầy cô thì tự hào về những gì họ đã làm được cho kỹ nghệ điện tử phát thanh truyền hình trong điều kiện bế quan tỏa cảng với phương tây hồi đó.
Hôm nay, trong khi dân cư mạng xôn xao về vụ tranh cử đầy bùn ở Mỹ, về vụ ông Trump bị ám Covid-19, tôi chỉ viết về những người Đông Đức tử tế mà tôi được biết.
Chính những người dân Đông Đức bình dị đã tự tay xóa bỏ bức tường, chính họ là người đã mở đường cho công cuộc thống nhất trong hòa bình chứ không phải thế lực phương tây nào. Điều này được cả nước Đức khẳng định hàng năm, mỗi khi nói đến ngày 9.11, hay 3.10.
Trước mùa thu 1989, những người Đông Đức này đều là công nhân, viên chức, bộ đội, cảnh sát, giáo viên, mậu dịch viên v.v. trong một nhà nước mà quyền công dân bị thu hẹp đến mức tối thiểu. Áp bức, lừa dối, xuyên tạc ngự trị sinh hoạt xã hội. Mọi người dân vẫn sống và thực hiện nghĩa vụ công dân trong cái khuôn đó. Nhưng cái khuôn khổ chật hẹp, đầy rẫy dối trá đó không thể tiệu diệt được hết mầm mống của sự tử tế trong đa số người dân.
Mọi việc bắt đầu vào ngày 7.5.1989, khi một số sinh viên Leipzig phát hiện ra vài vụ gian lận bầu cử hội đồng địa phương. Các bạn kêu gọi biểu tình và tối hôm đó chỉ có 50 bạn trẻ đến dự ở quảng trường thành phố. Lập tức cảnh sát ra tay đánh đập đám sinh viên. Không ngờ bên cạnh đó có rất đông dân chúng đang dự một lễ hội. Chứng kiến cảnh đông đảo cảnh sát đánh đập một nhóm thanh niên nhỏ ôn hòa, dân chúng bỗng thịnh nộ đứng về phía 50 sinh viên. Sự áp đảo của dân chúng khiến cảnh sát phải lùi bước. Ngay tối hôm sau 8.5, sự việc tái diễn. Lần này dân chúng không ai bảo ai kéo đến bảo vệ những người làm lễ thánh trong nhà thờ Nikolai bị công an bao vây. Lý do bao vây vẫn là đề tài „Gian lận bầu cử“ được thuyết trình trong nhà thờ.
Ngọn lửa từ những người bất đồng chính kiến ít ỏi đã lây sang đám đông quần chúng xưa nay chẳng quan tâm đến thời cuộc. Cứ như thế làn sóng dâng lên dần, dẫn đến các cuộc „Biểu tình ngày thứ hai“[1].
STASI càng ra tay, sự tức giận càng tăng. Lúc đầu chỉ có 1.200 người đi biểu tình, dần tăng lên đến hàng trăm ngàn người. Đỉnh điểm là cuộc biểu tình ngày 6.11.1989 tại quảng trường Alexander ở Berlin với gần 1 triệu người tham dự [2].
Ba ngày sau bức tường „sập“.
Bức tường sập, đơn giản chỉ vì có nhiều người Đông Đức bình thường không muốn công an đánh con cháu mình, đơn giản vì nhiều nhà giáo không muốn phải nói dối mãi về lịch sử, đơn giản vì những cô cậu thanh niên không muốn cứ phải nghe kết quả bầu cử 99% năm này qua năm khác, vì có những phóng viên truyền hình đã quyết nói lên sự thật, bất chấp lệnh trên[3].
Trong khi đó, không ít kẻ ác tìm mọi cách phá hoại hạnh phúc của nhân dân, chỉ để giữ quyền lực. Những kẻ này không tiếc máu.
Nhưng bức tường sập mà không đổ máu vì có những sỹ quan STASI như Harald Jäger, tuy trung thành với đảng SED nhưng chấp hành đúng kỷ luật của Đức. Anh chỉ cho phép nổ súng khi bị tấn công[4]. Ở vào những giây phút quyết định, sự tử tế lương thiện cuối cùng đã thắng. Chỉ cần cái thiện nhỉnh hơn cái ác là van được mở. Đó chính là phẩm chất của một dân tộc.
Phẩm chất đó được hình thành lâu dài qua nếp sống văn minh, có kỷ cương. Ngày nay nước Đức thống nhất ca ngợi 14 cầu thủ Đông Đức đã trung thành với nghĩa vụ công dân đến cùng trong trận đấu ngày 12.9.1990 với Bỉ [5]. Không phải cầu thủ nào của Đức cũng như vậy, nhưng cái chất của dân tộc này đủ tập hợp 14 người con. Ở đâu cũng có người tử tế. Nhưng nếu chỉ có 9 hoặc 10 cầu thủ thì đã không có cuộc đấu lịch sử để chứng tỏ phẩm chất của dân tộc.
Phẩm chất đó không phải của chế độ nào.
Sau ngày 3.10.1990, nước Đức vật vã chuyển mình. Nhưng mối lo của tổng thống Pháp F.Mittrand và thủ tướng Anh M.Thatcher về môt chủ nghĩa Xô-Vanh Đức chỉ dẫn đến một nước Đức hòa bình đến mức nhũn nhặn.
Thiên đường TBCN mà một số người Đông Đức hy vọng đã trở thành hiện thực buồn bã. Nạn thất nghiệp ở Đông Đức tuy nay đã xuống mức 7% (so với 5% ở miền Tây), nhưng trong những năm 1990 đã từng ở mức 23%. „Bức tường trong đầu“ phân chia Đông-Tây dần dần thay thế bức tường thép gai.
Khoảng cách về tích lũy của từng gia đình Đông và Tây Đức hiện tại là 60.000 – 21.000 EURO. Lý do: Tư hữu ở miền Đông bị xóa bỏ suốt 45 năm, nay phải làm lại từ đầu, trong khi quá trình này liên tục từ nhiều thế kỷ ở miền Tây. Nhưng điều đó không cản trở miền Đông vươn lên đạt 76% năng lực công nghiệp của miền Tây. Năm 1990, năng suất lao động miền Đông khoảng 30% của miền Tây, nay đã đạt 86% (quy ra lương). Tuy nhiên do giá sinh hoạt ở miền Đông rẻ hơn nên không có chênh lệch nhiều về mức sống.
Có một nghịch lý nhỏ là dân Đông Đức lĩnh lương hưu nhiều hơn các cụ phía Tây. Một phần vì trước kia họ làm viên chức nhiều và phụ nữ đa số đi làm.
Trong quá trình cải tạo miền Đông, người dân Tây Đức đã bỏ ra khoản tiền khổng lồ hàng ngàn tỷ EURO để giúp đỡ đồng bào mình trong suốt 30 năm qua. Thay vào đó, nền quản lý và chính trị miền Tây đã được tạo dựng ở miền Đông. Chỉ có một số ít thành tựu của miền Đông được đưa sang miền Tây.
Tôi có thể đưa ra nhiều con số khác nữa để chứng tỏ bức tường trong đầu dân Đức là có cơ sở.
Nhưng dù sao có đến 75% người Đức coi qua trình thống nhất đất nước là một thành công, chỉ 23% coi đó là thất bại.
Cái đáng nói ở một xã hội dân chủ, tử tế là ở chỗ: Đa số cảm thấy có trách nhiệm phải làm sao hiểu và giúp đỡ 23% kia. Không ai coi họ là phản động hay bất mãn.
[2]Ủy viên bộ chính trị đảng SED Günter Schabowski hôm đó cũng thay mặt đảng SED đến đối thoại với phe đối lâp. Phe đối lập thì chưa hình thành, chẳng có ai lãnh đạo cả
[3] Trung tâm truyền hình Rostock bắt đầu đưa tin về các cuộc biểu tình từ tháng 10.1989, bất chấp lệnh của đài chủ quản từ Berlin.
Tích lũy trung bình của các gia đình Đông và Tây tính theo đơn vị nghìn EUR
Nhớ người
Nhớ người từ chốn nghìn trùng Nhớ người tan nát tận cùng thịt da Nhớ hoang sơ, nhớ thật thà Nhớ yêu dấu rất mặn mà tháng năm Nhớ thương dáng đứng, ngồi, nằm Nhẹ như gió thoảng, thì thầm trăng sao Nhớ trong giấc ngủ, chiêm bao Nhớ trong tiếng hát gọi chào bình minh Nhớ từ thuở rất điêu linh Nhớ đời những lúc gập ghềnh, gian nan Tay trong tay vẫn dịu dàng Ta chưa một phút bẽ bàng cho nhau Nhớ người, nhớ trước, nhớ sau Nhớ trăm năm đã đi vào trăm năm
NK-TNC
Nữ sinh Đồng Khánh nói về bài thơ ‘Hai sắc hoa ti gôn’
Một mùa thu trước, mỗi hoàng hôn
Nhặt cánh hoa rơi chẳng thấy buồn,
Nhuộm ánh nắng tà qua mái tóc,
Tôi chờ người đến với yêu đương.
Người ấy thường hay ngắm lạnh lùng
Dải đường xa vút bóng chiều phong,
Và phương trời thẳm mờ sương, cát,
Tay vít dây hoa trắng chạnh lòng.
Người ấy thường hay vuốt tóc tôi,
Thở dài trong lúc thấy tôi vui,
Bảo rằng: “Hoa, dáng như tim vỡ,
Anh sợ tình ta cũng vỡ thôi!”
Thuở ấy, nào tôi đã hiểu gì
Cánh hoa tan tác của sinh ly,
Cho nên cười đáp: “Màu hoa trắng
Là chút lòng trong chẳng biến suy”
Đâu biết lần đi một lỡ làng,
Dưới trời đau khổ chết yêu đương.
Người xa xăm quá! – Tôi buồn lắm,
Trong một ngày vui pháo nhuộm đường…
Từ đấy, thu rồi, thu lại thu,
Lòng tôi còn giá đến bao giờ
Chồng tôi vẫn biết tôi thương nhớ…
Người ấy, cho nên vẫn hững hờ.
Tôi vẫn đi bên cạnh cuộc đời
Ái ân lạt lẽo của chồng tôi,
Mà từng thu chết, từng thu chết,
Vẫn giấu trong tim bóng “một người”.
Buồn quá! hôm nay xem tiểu thuyết
Thấy ai cũng ví cánh hoa xưa
Nhưng hồng tựa trái tim tan vỡ.
Và đỏ như màu máu thắm pha!
Tôi nhớ lời người đã bảo tôi
Một mùa thu trước rất xa xôi…
Đến nay tôi hiểu thì tôi đã,
Làm lỡ tình duyên cũ mất rồi!
Tôi sợ chiều thu phớt nắng mờ,
Chiều thu, hoa đỏ rụng chiều thu
Gió về lạnh lẽo chân mây vắng,
Người ấy sang sông đứng ngóng đò.
Nếu biết rằng tôi đã lấy chồng,
Trời ơi! Người ấy có buồn không?
Có thầm nghĩ tới loài hoa… vỡ
Tựa trái tim phai, tựa máu hồng?
Tác giả: TTKH
Nguồn:
1. Tiểu thuyết thứ bảy, số 179, 30-10-1937
2. Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 2005
Tác giả bài thơ “Hai sắc hoa ti gôn” là người Phủ Lý?
Giai nhân Hà thành tiết lộ về tác giả bài thơ ‘Hai sắc hoa ti gôn’
Một ngày cuối tháng 5, tại căn nhà nằm khuất sâu trong con ngõ nhỏ Võ Thị Sáu, Hai Bà Trưng, Hà Nội, chúng tôi có dịp gặp gỡ bà Viên Thị Thuận, năm nay 94 tuổi, một trong những nữ sinh Đồng Khánh thuở nào.
Trường nữ sinh Đồng Khánh – Hà Nội (College de Jeunes Filles) được thành lập năm 1917, nay là trường THCS Trưng Vương – Hà Nội, là ngôi trường duy nhất của miền Bắc dành riêng cho nữ sinh tới cấp trung học.
Lớp của bà Viên Thị Thuận khóa 1934 – 1942.
Ngôi trường được xây dựng vào những thập niên đầu thế kỷ 20, khi vấn đề nữ quyền đang gặp nhiều rào cản của tư tưởng phong kiến.
Từ đây, nhiều tiểu thư khuê các nhanh chóng bước ra khỏi chốn “màn che trướng rủ” để nhập cuộc với thời đại, trở thành những nữ sinh Đồng Khánh có tiếng duyên dáng và nết na.
Trong số họ có rất nhiều người là bậc kỳ nữ tài hoa sau này, như giáo sư Lê Thi (Dương Thị Thoa) con gái GS Dương Quảng Hàm, nhà giáo Hoàng Xuân Sính – nữ tiến sĩ toán học đầu tiên ở Việt Nam…
Bên cạnh đó, trường Đồng Khánh còn được nhiều người biết đến là ngôi trường của những giai nhân…
Ngôi trường của những giai nhân
Trong tâm trí người Hà Nội xưa, trường nữ sinh Đồng Khánh nổi tiếng với những cô học trò xinh đẹp đầy mộng mơ, hồn thiên thướt tha trong tà áo dài đã trở thành một miền kí ức khó phai.
Một ngày cuối tháng 5, tại căn nhà nằm khuất sâu trong con ngõ nhỏ Võ Thị Sáu, Hai Bà Trưng, Hà Nội, chúng tôi có dịp gặp gỡ bà Viên Thị Thuận, năm nay 94 tuổi, một trong những nữ sinh Đồng Khánh thuở nào.
Thời gian dẫu nhuốm màu tuổi tác, nhưng vẻ quý phái, thanh tao của giai nhân Hà thành ngày đó vẫn toát ra từ người đàn bà ở tuổi cửu thập cổ lai hy này.
Bằng chất giọng nhỏ nhẹ với phong thái đoan trang, bà Thuận kể: “Muốn vào trường Đồng Khánh học, các học trò phải vượt qua các kỳ thi gắt gao, chỉ ai thực sự học giỏi mới đỗ được vào trường Đồng Khánh”.
Theo bà Thuận, ngày xưa nữ sinh Đồng Khánh được học toàn diện, họ không chỉ được dạy văn hóa, dạy tiếng Pháp mà còn được dạy nữ công gia chánh, hát, đàn piano, thể dục thể thao.
Bên cạnh đó, trường còn dạy thêu thùa may vá, cách tắm và chăm sóc cho trẻ sơ sinh, cách chi tiêu sao cho hợp lý bằng cách phân loại ra tiền điện, tiền nước, tiền ăn…
Ngày đó, nữ sinh Đồng Khánh nổi tiếng không chỉ thông minh, xinh đẹp mà còn hết sức nết na thuỳ mị. Ai cũng dịu dàng đài các, rất đỗi đa cảm nhưng vô cùng kín đáo, tế nhị. Dù có thích ai họ cũng chỉ giữ kín trong lòng hoặc gửi gắm vào những trang lưu bút.
Cựu nữ sinh Đồng Khánh cho biết: “Ngày đó cuộc sống của chúng tôi nói riêng và các tiểu thư đương thời nói chung rất lãng mạn. Chúng tôi thường đọc thơ và chép thơ vào những quyển lưu bút”.
Một cô bạn cùng lớp bà Thuận, so với các bạn có phần cá tính, mạnh mẽ hơn nhưng tâm hồn cũng không kém phần lãng mạn, cô là con gái một bác sĩ.
Cô bạn này có tình cảm với thầy giáo dạy thể thao người Pháp, đẹp trai và phong độ. Bị các bạn trong lớp phát hiện, trêu đùa, cô thường hay ngượng ngùng.
Rồi mối tình đơn phương đó cũng sớm kết thúc khi thấy giáo kết hôn cùng người phụ nữ khác. Còn cô thì gửi nỗi buồn da diết của mối tình đầu tan vỡ vào những quyển sổ lưu bút.
Bà Viên Thị Thuận cho biết thêm, các nữ sinh Đồng Khánh thường mặc áo dài thướt tha, thả mái tóc dài mượt, gọn gẽ đến trường.
Đặc biệt, theo nội quy nhà trường, không ai được phép trang điểm khi đi học. Thế mà các nữ sinh Đồng Khánh lại rất đẹp, đẹp đến hút hồn khiến bao trái tim nam sinh các trường THPT, ĐH phải si mê, ngơ ngẩn. heo đó nam nữ học riêng, buổi chiều tan học, nam sinh từ các trường khác thường mon men đến cổng trường Đồng Khánh, đứng ngắm, nhìn trộm từ xa lúc các cô gái tan học về. Hầu như chàng trai nào cũng mơ được làm quen với một nữ sinh Đồng Khánh.
Họ coi đó là niềm hãnh diện, tự hào để khoe với bạn bè, nhưng điều này quả là chuyện khó, bởi mấy nữ sinh Đồng Khánh luôn lạnh như băng, thâm trầm như biển sâu. Với họ nữ sinh Đồng Khánh luôn là… một ẩn số.
Tác giả bí ẩn của bài thơ “Hai sắc hoa ti gôn”
Bà Thuận cho biết, học sinh nữ từ các tỉnh miền Bắc về đây học tập, phần lớn là con gái gia đình trung lưu, có địa vị trong xã hội. Vào thời gian bà Thuận học năm 3 ở trường Đồng Khánh, có người bạn rất xinh đẹp, tên là Phạm Thị Lý (SN 1922, quê ở Phủ Lý).
Người bạn này của bà được mệnh danh là hoa khôi trường Đồng Khánh, xinh đẹp, thông minh nhưng gia đình muốn bà lấy một người chồng bà không có tình cảm. Vốn có tâm hồn đa sầu, đa cảm nên khi phải lấy người mình không yêu, bà rất buồn bã.
Bà Viên Thị Thuận chia sẻ: “Cũng có thể trong lòng bà ấy đã có ý trung nhân nào khác nhưng ở thời kỳ nữ quyền vừa bắt đầu những bước đi đầu tiên, vẫn mang nặng tư tưởng phong kiến thì việc dành tình cảm cho người con trai nào đó, dẫu “tình trong như đã, mặt ngoài còn e” là điều không thể. Nên khi phải về lấy chồng bà ấy rất buồn… Trước khi lấy chồng, bà Phạm Thị Lý đã sáng tác bài thơ ‘Hai sắc hoa ti gôn’ gửi đăng báo bằng bút danh TTKH, với mục đích giấu tên.
Bà không ngờ được bài thơ mình sáng tác trong cái giây phút ngẫu hứng lại trở nên nổi tiếng cho đến ngày nay. Hôm đó, bà Lý cùng tôi đến tòa soạn gửi bài thơ rồi đi thẳng nên chẳng ai tìm được tác giả”.
Bà Thuận cũng cho biết thêm: “Trước khi gửi đăng báo, bà Lý từng đọc cho các bạn trong lớp nghe…”.
Sau này, rất nhiều giả thiết được đưa ra để xác định tác giả thực sự nhưng đều dừng lại ở mức độ nghi vấn, vì tác giả bài thơ chưa bao giờ lên tiếng xác nhận.
Hình như, dù là cuộc hôn nhân “ép buộc” nhưng cuộc đời bà lại vô cùng hạnh phúc. Có thể vì thế, những cảm xúc đầu đời cùng bài thơ “Hai sắc hoa ti gôn” được bà Lý cất gọn trong kí ức.
Vợ chồng bà sinh được 10 người con, sau này bà theo chồng sang Mỹ định cư và mất ở tuổi 80. Và, tác giả của một bài thơ nổi tiếng giờ vẫn là bí ẩn trong văn đàn.
Một nữ sinh nổi tiếng khác của trường Đồng Khánh, không thể không nhắc đến là GS Lê Thi tên thật là Dương Thị Thoa, con gái của cố GS Dương Quảng Hàm.
Bà cùng các anh chị em được cha mẹ cho ăn học tử tế ngay từ khi còn nhỏ. Bà chính là một trong hai nữ sinh đã kéo cờ trong ngày độc lập đầu tiên tại Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày 2/9/1945.
Gần 80 năm đã trôi qua, nữ sinh trường Đồng Khánh cùng khóa bà Thuận chỉ còn lại vài người. Nhưng mỗi dịp có cơ hội gặp gỡ, họ vẫn tranh thủ ngồi lại hàn huyên và ôn lại những kỉ niệm vàng son thủa nào…
Emperor Thành Thái’s Edict to Establish the Quốc Học, 1896
Lê Minh Khai / Tôn Thất Tuệ dịch
Năm 1896, Triều Nguyễn thiết lập một học đường ở Kinh Đô để dạy Pháp Văn, là Quốc Học từ tên gốc là Quốc học trường 國學場; tên tiếng Pháp là Collège National (thời ấy “national” – quốc gia – có nghĩa học tiếng Pháp).
Chính quyền thuộc địa Pháp đã có sáng kiến nầy và được vua Thành Thái (TT) chấp thuận qua sự đồng ý của triều đình.
Để chính thức thành lập Quốc Học, TT đã ban hành một chỉ dụ bằng chữ Hán, nói rõ vua thuận phê chuẩn sự thiết lập nầy. Ít lâu sau, toàn quyền Paul Armand Rousseau ký một nghị định thi hành công lệnh ấy tức là thiết lập ngôi trường, kèm theo bản dịch tiếng Pháp chỉ dụ nêu trên.
So sánh công lệnh Hán Việt và bản tiếng Pháp, thì người dịch đã bỏ nhiều điều. Nếu đọc nguyên văn chỉ dụ nầy, chúng ta có thể biết cái nhìn của vua và triều đình về thế giới rất sâu sắc, không có trong bản đính kèm nghị định của Rousseau.
Chỉ dụ Thành Thái mang nhiều chi tiết thực tiển như cách chọn giáo sư, cách tuyển học sinh thì được dịch chính xác và đầy đủ. Nhưng phần mở đầu của chỉ dụ không được như thế.
Công lệnh bắt đầu với lời giải thích vì sao cần có một trường dạy Pháp ngữ. Bản dịch và bản chính có sự khác biệt to lớn. Sự khác biệt nầy giúp người đọc thấy rằng Hán Văn cổ điển và tiếng Pháp không những thuần túy chỉ là hai ngôn ngữ tách biệt, mà chúng còn cho chúng ta một ý niệm rõ ràng về sự khác nhau giữa hai nền văn hóa và hai thế giới quan khác nhau.
Trích bản dịch: Quand on veut donner un développement sérieux à l’instruction, on ne se borne pas à un enseignement exclusif, de même que pour assurer la régularité de l’enseignement, il est indispensable de créer des cours d’études. Or, eu dehors des livres sacrés de Chine, il existe d’autres ouvrages des divers pays et le mandat de porter la parole est chose très importante dans les relations internationales. ngưng.
Diễn qua chữ Việt: Nếu muốn đem lại cho nền giáo dục một sự phát triển đứng đắng thì không nên tự giới hạn trong sự dạy dỗ chuyên biệt độc quyền. Cũng giống vậy, để bảo đảm tính cách điều hòa của ngành giáo huấn, cần mở thêm các ngành học mới. Ngày nay ngoài những Thánh Điển từ bên Tàu và tác phẩm từ nhiều nước khác nhau, khả năng nói, đàm thoại là điều vô cùng quan trọng trong các mối liên lạc quốc tế.
諭學無常師, 欲其博也。教必立學, 欲其專也. 蓋六經之外別有方書，列國之交，重在辭命。Dụ học vô thường sư, dục kỳ bác giả. Giáo tất lập học, dục kỳ chuyên dã. Cái lục kinh chi ngoại biệt hữu phương thư, liệt quốc chi giao trọng tại từ mệnh.
(Trong phương cách học mà không cần có thầy giáo thường xuyên, thì người học tự tìm cách mở rộng kiến thức. Nhưng trong việc giáo huấn, cần có một học đường dạy những phần chuyên môn hóa. Ngoài “Lục Kinh” còn có sách vở từng khu vực địa phương. Nhưng trong việc giao thiệp giữa các nước cần có khả năng biện thuyết, đàm thoại).
Những danh tự sau đây cho thấy thế giới quan của TT. Học vô thường sư 學無常師; học không cần thầy thường xuyên; Lục Kinh 六經 và phương thư 方書, sách vở từng vùng; từ mệnh 辭命, khả năng thuyết giải, đàm thoại, và liệt quốc chi giao 列國之交, giao tiếp giữa các quốc gia. Nhưng chúng không có trong bản dịch.
Học vô thường sư 學無常師, tìm tòi cầu đạt những kiến thức một cách rộng rãi, nhiều nơi chứ không với một ông giáo kỳ cựu “sỉa rẹn” một chỗ. Ý nầy trước đây học giả Hàn Dũ 韓愈 nhà Đường đã nêu trong luận văn danh tiếng nhan đề sư thuyết 師說.
Thánh nhân vô thường sư: Không Tử sư Đam Tử, Trương Hoằng, Sư Tướng, Lão Đan. Đam Tử chi đồ kỳ hiền bất cập Khổng Tử. Khổng Tử viết: Tam nhân hành tất tắc hữu ngã sư. Thị cố đệ tử bất tất bất như sư. Sư bất tất hiền vu đệ tử. Văn đạo hữu tiên hậu, thuật nghiệp hữu truyền công. Như thị nhi dĩ.
Thánh nhân không có thầy cố định. Khổng Tử chọn làm thầy những ông Đam Tử, Trương Hoằng, Sư Tướng, Lão Đan, nhóm người như Đam Tử không giỏi, không khôn bằng Khổng Tử. Khổng Tử nói: ba người đi trước mặt ta, nhất định có một người là thầy ta. Như vậy đệ tử không nhất thiết kém hơn thầy; và thầy không nhất thiết giỏi hơn khôn hơn đệ tử. Chuyện là một kẻ đã học đạo trước một kẻ khác; hoặc một người nào đó có kỹ năng chuyên môn hóa. Chỉ chừng đó thôi.
TT mở đầu như vậy để giải thích với quần thần vì sao vua đã ra lệnh thiết lập một trường dạy tiếng Tây. Hẵn rõ TT đang gặp sự chống đối của các học sĩ chính thống cửa Khổng sân Trình; nhóm nầy xem người Pháp là man rợ có kiến thức kém. Do đó vua dùng Khổng học mà biện luận. Khi nói Khổng Tử và các hiền giả đều học với bất cứ ai, TT muốn nói con các quan, con triều thần có thể học với người Pháp.
Vua giải thích rằng kiến thức của người Pháp nằm ngoài Lục Kinh (Lục Kinh chi ngoại 六經之外) nhưng nằm trong sách vở từng vùng khác nhau ngoài nước Tàu (phương thư 方書). Người Tây viết về điểm nầy như sau: Or, eu dehors des livres sacrés de Chine, il existe d’autres ouvrages des divers pays. Ngoại trừ những thánh điển của Tàu, còn có những tác phẩm khác từ nhiều xứ khác nhau.
Khi TT chỉ nói Lục Kinh thì bản dịch là các sách linh thiêng của Tàu (les livres sacrés de Chine). Người Tây xem những chương sách người An Nam học là sách Tàu, của Tàu, nhưng TT chỉ đơn giản nói Lục Kinh. Xa hơn tí nữa, trong bản dịch, người Pháp xem Lục Kinh và sách ngoài (phương thư 方書) cùng mức giá trị như nhau; nhưng bản Hán tự của TT không xem như vậy. Thay vào đó, Lục Kinh và phương thư có hệ cấp giá trị không tương đồng.
“Phương” xem như nghịch với trung ương, thủ đô. Phương thư ở cấp tỉnh, Lục Kinh ở kinh đô. Một sự so sánh khác nữa sẽ được dùng là Khổng học phân chia văn 文, viết và ngôn 言 nói; văn giá trị hơn ngôn. Kinh đô là nơi mình có thể thấy vua và quần thần, tức là nhóm người có tài và sính diễn đạt tư tưởng bằng cách viết và tự cho mình là gương mẫu nêu cao nền luân lý trong Lục Kinh. Ở vùng xa kinh đô, dân chúng mù chữ chỉ có khả năng diễn tả ý nghĩ bằng lời nói, do đó người đô hội xem họ thấp kém nhiều phương diện.
Thế giới quan Khổng học đậm đặc như vậy không thể giúp TT nhìn một cách trung hòa bình đẳng Pháp ngữ, là một ngôn ngữ nói (language parlé).
Thứ nhất, khi ghép tiếng Pháp vào phương thư, TT đã truyền đạt ý niệm thấp kém, bởi vì chỉ có dân quê mới diễn tả tư tưởng bằng lỗ miệng, bằng cách nói; có nghĩa tiếng Pháp không thể đứng ngang với Lục Thư.
Thứ hai, khi nói từ mệnh 辭命, khả năng nói, là rất quan trọng trong mối liên lạc giữa các xứ khác nhau, TT đã cho thấy so sánh cao thấp. Hai chữ nầy nằm trong một đoạn danh tiếng trong sách Mạnh tử 孟子. Vài môn đệ của Khổng Tử nói rất hay (thiện vi thuyết từ 善爲說辭). Nhưng Khổng Tử cho biết ông không giỏi nói. 我於辭命則不能也, ngã ư từ mệnh bất năng dã.
Những câu chuyện nhỏ thế này đã nuôi giữ trong đầu các học giả Á Châu hệ cấp bất bình đẳng giữa viết và nói. Khổng Tử không giỏi nói có hề chi vì nói không phải là giá trị hàng đầu. Lập lại, TT gặp khó khăn khi phải giải thích sự cần thiết một ngôi trường dạy Pháp ngữ. TT giải thích vì sao chấp nhận ổn thỏa phải học ở những người một mặt đặt “nói” cao hơn “viết” trên nất thang giá trị, đồng thời thuộc hàng tỉnh chứ không phải trung ương.
Chỉ dụ thành lập QH có nhiều điều hấp dẫn. TT phải đương đầu với những thay đổi khó tin xẩy ra quanh mình. Thế giới đổi thay nầy được phản ảnh qua ngôn từ đã dùng như phương thư và liệt quốc chi giao 列國之交, giao tiếp giữa các quốc gia.
Ngày nay có thành ngữ quan hệ quốc tế 國際關係 (international relations) nhưng chưa có vào thời TT cũng như danh từ ngoại giao 外交, diplomacy chưa có. Trước khi người Pháp đến vào thế kỷ 19, VN chỉ có danh từ bang giao 邦交, liên lạc cấp vùng (domainal relations). Danh tự nầy dùng cho một hệ thống đẳng cấp Đông Á giữa chính quốc (Tàu) và các nước nhỏ chung quanh, những tiểu quốc chư hầu. Thành ngữ nầy xuất hiện 500 năm trước Tây lịch, và thời chiến quốc Xuân Thu. Sách lễ ký 禮記 ghi trong đoạn nói về các nghi lễ triều cống của chư hầu dâng lên vua nhà Chu. Ở VN trước thế kỷ mười chín, danh tự nầy biểu lộ đẳng cấp trong tương quan chính quốc và tiểu quốc giữa nhà Thanh và nhà Nguyễn.
Liệt quốc chi giao 列國之交, interrelations between various countries, người VN bắt đầu dùng vào thế kỷ 19 để nói về sự liên lạc mới có đối với các dân tộc tây phương; đâu đó giữa bang giao và ngoại giao. Trong lúc ấy, liệt quốc chi giao đòi hỏi một kỹ năng mới là nói tiếng Tây; mà lại vào thời 1896, người Việt không sành món nầy.
Do đó phát sinh nhu cầu chính đáng phải mở trường QH năm 1896. Nhưng đó cũng là thách thức của TT: làm sao thuyết phục các học vị trong triều, tức là những người học cách khinh thị những thành phần như người Pháp, khinh thị kiến thức và cách thông tri của họ. Nhưng nay phải đồng ý cho con cháu học những kiến thức ấy, học với những kẻ thấp hèn ấy.
Người Pháp không đủ sức hiểu và không cần hiểu những suy tư thâm sâu và bác học của vua Thánh Thái. Ngày nay với những người thông hiểu Hán tự, chiếu chỉ của Hoàng Đế Thành Thái sẽ cung hiến cái nhìn đầy đủ về thời đại của vua và những khó khăn vua phải đương đầu.–
1.- Một Facebook về lịch sử đăng một bài nhan đề Chiếu Chỉ vua Thành Thái Lập QH, không nói dịch từ chỗ nào. Nhưng xem mấy hàng đầu, độc giả có thể biết từ bản dịch người Pháp kèm vào nghị định của Toàn Quyền Rousseau; tức là bản dịch mà Lê Minh Khai cho thấy sai lạc thiếu sót.
Quand on veut donner un développement sérieux à l’instruction, on ne se borne pas à un enseignement exclusif, de même que pour assurer la régularité de l’enseignement, il est indispensable de créer des cours d’études. Or, eu dehors des livres sacrés de Chine, il existe d’autres ouvrages des divers pays et le mandat de porter la parole est chose très importante dans les relations internationales. (xem hình)
Muốn cho việc giáo dục được hoàn bị, không nên hạn chế học vấn trong khuôn khổ hẹp hòi. Trái lại, để đảm bảo cho việc giáo huấn được điều hòa cần mở ra các lớp học thường xuyên. Nay ngoài những thánh kinh, hiền truyện của Trung Hoa lại còn nhiều sách trước tác ở các nước khác và trách nhiệm của người đại diện phát ngôn trong lúc giao thiệp trên trường quốc tế rất là quan trọng.
Thánh Kinh? The Bible? “Trách nhiệm người phát ngôn?”. Tôi không tin người dịch có một ý niệm căn bản về Hán Tự và Pháp ngữ. “Mandat” trong ngữ cảnh nầy chỉ là khả năng, kỹ năng. “Porter la parole”, một động từ và danh từ bổ túc, là lối nói văn hoa dành cho công việc hằng ngày là phát ra tiếng nói bằng mồm, hoặc cao hơn như biện thuyết, diễn thuyết. Ở đây không có phát ngôn viên. Porte-parole mới là spokeman.
2.- Theo Võ Hương An, người biết rất nhiều về Huế qua các sách khảo cứu, Quốc Học là tên rút ngắn từ bốn chữ Quốc Gia Học Đường; 4 chữ nầy ghi trên một bức hoành nghi hiện treo tại trường. VHA làm rể nhà thầy Nguyễn Đình Hàm, hiệu trưởng đầu tiên khi trường mang tên cũ QH, tiếp theo tên Quốc Học Ngô Đình Diệm 1955. Nguyễn Phúc Bá, lang quân của Lương Thúy Anh, cho biết hiện nay trường còn lưu giữ một văn kiện ghi tên trường Quốc Gia Pháp Tự Học Đường. Về sau còn có tên nhiều người biết là Khải Định. Khải Định, QH nói chung, là những tên về sau. Quốc học trường là tên trên chiếu chỉ nhà vua. Ba chữ nầy nằm ở góc trái trên hình chữ Hán đính kèm.
3. Nhiều người sẽ ngạc nhiên về thuở ban đầu QH là một trường ngôn ngữ. Không rõ lúc nào trường trở nên một học đường đầy đủ. Tham luận với tác giả Lê Minh Khai, tôi cho rằng QH là một Sorbonne của Trung Kỳ, sản xuất một phần lớn thành phần trí thức, cho đến 1975. Nhiều người đã có tú tài QH Khải Định mà chưa một ngày ở trong trường này vì quân lính Pháp đồn trú từ 1946 đến 1954 theo hiệp ước sơ bộ ký với Sainteny. Trường chia làm hai, một nửa xuống trường Việt Anh sau thành Nguyễn Tri Phương cũ, một nửa gởi rể bên Đồng Khánh.
Cách mạng “bài phong” 1954 đã hất cẩm bào Gia Long khỏi đường ngã giữa, tuột áo Khải Định nhưng không tuột … Đồng Khánh để còn giữ cho đến 1975.
4. Vua Thành Thái đề cập “lục kinh” có ý khác “tứ thư ngũ kinh” của Tàu diễn tả Khổng Học. Công thức nầy có từ thời Chu Hy nhà Tống (gọi là Tống Nho), chỉ dùng ngũ kinh, tuy từ trước là lục kinh. Bớt đi kinh nhạc, vì kinh nầy đã mất khi Tần Thùy Hoàng cho đốt sách, chỉ còn đôi chương không quan trọng, nay ghép vào kinh lễ thành tiểu mục nhạc ký. Ngũ kinh là: kinh thi, kinh thư, kinh dịch, kinh lễ và kinh Xuân Thu. Tứ thư: Đại Học, Trung Dung, Khổng Tử và Mạnh Tử. Đa số các sách tiếng Anh thì theo vua Thành Thái và gọi lục kinh là Six Classics.
5. Sau 1954, theo quan điểm chính thức của trường, người sáng lập là ông Ngô Đình Khả, thân sinh của ông Ngô Đình Diệm. 1972, tôi tình cờ gặp thầy cựu hiệu trưởng 1956 Nguyễn Đình Hàm đi họp chi đó nơi tôi làm việc, thầy cho một nội san “Quốc Học” theo đó người sáng lập là toàn quyền Paul Armand Rousseau. Sự thật là ông Ngô Đình Khả được chỉ định thúc đẩy việc xây trường, xem như hiệu trưởng. Toàn quyền Paul Armand Rousseau có ký nghị định thành lập nhưng là một văn kiện thi hành chiếu chỉ của vua Thành Thái; nghị định nầy đã tham chiếu chỉ dụ của vua. Trong hành chánh, nghị định thấp hơn chỉ dụ. Như vậy phải nói người sáng lập QH là Hoàng Đế Thành Thái.
Hình ghép vua Thành Thái và trường QH, dãy lớp học nầy từ ngoài vào nằm bên trái.
Chỉ dụ của vua Thành Thái. Ba chữ Hán ở góc trái phía trên là Quốc Học Trường
Điều 13.- Thành phần trẻ nào đã đậu kỳ thi ra trường sẽ hưởng các quyền lợi, đặc quyền dự trù trong Chỉ Dụ hoàng triều đính kèm nghị định nầy.
Điều 14.- Chi phí nhân viên, vật liệu, xây cất và bảo trì trường ốc sẽ do Chính Phủ An Nam đài thọ.
Điều 15.- Khâm Sứ tại An Nam, Cơ Mật Viện chiếu nhiệm vụ thi hành nghị định nầy.
Hà Nội, ngày 18 tháng Nov, 1896. Ký tên A. Rousseau.
Phó thự bởi Khâm Sứ An Nam., Brière
Kinh đô thành thị coi trọng việc viết (writing); ngoại ô và thôn quê chỉ sành nói (speech).
Thuộc xã Xuân Tiến , huyện Xuân Trường , tỉnh Nam Định .
Không gian kiến trúc được thiết kế mang đậm phong cách phương Tây. Với mái vòm rộng và tháp chuông cao mằm ở giữa. Tổng chiều dài 75 m , rộng 20 m , cao 28 m và tháp chuông cao 46 m
— Bên cạnh nhà thờ Kiên Lao là một hồ nước, tạo khung cảnh cổ kính , thanh bình với tông màu chủ đạo là màu ghi đậm, nên có chút gì đó hơi u tịch .
2. NHÀ THỜ GIÁO HỌ XUÂN YẾN
Nằm ở xã Nghĩa Trung , huyện Nghĩa Đàn , tỉnh Nghệ An, nổi bậc với màu tím lịm , lộng lẫy và tráng lệ
Trong Thiên Chúa Giáo , mài tím được coi là sự sống lại của Chúa Giêsu Kito ; là ơn cứu chuộc cho con người . Màu tím còn là màu nối kết giữa màu xanh ( chỉ Trời ) và màu đỏ ( chỉ con người ) .
Nhà thờ Xuân Yến đã thu hút giới trẻ đến đây tham quan , cầu nguyện , chụp ảnh .
3. NHÀ THỜ GIÁO XỨ ĐÔNG VINH
Ở ấp Đông Hải , tỉnh Đồng Nai, cách thành phố Biên Hòa chưa đầy 1km. Nhìn từ xa trông nhà thờ như một lâu đài tráng lệ .
Toàn bộ nhà thờ được xây dựng bằng đá Magma , theo kiến trúc vừa hiện đại nhưng vẫn mang phong cách cổ kính phương Tây .
Từng chi tiết ở đây , được thiết kế rất tinh xảo và rất tỉ mỉ. Những đường nét chạm khắc hoa văn , mang lại cho bạn một cảm giác như đang đứng một góc trời nào đó ở Paris nước Pháp .
NHỮNG CÂY CẦU CÓ MÁI CHE Ở VÙNG NÔNG THÔN MỸ
Xuất phát từ việc làm ra biện pháp bổ sung để bảo vệ những cây cầu gỗ khỏi các yếu tố thời tiết . Giờ đây , các cây cầu có mái che trở thành hình ảnh thân thuộc ở vùng nông thôn Mỹ .
Thời gian tuyệt vờinhất trong năm , để có được tận hưởng khung cảnh đẹp về những cây cầu có mái che , chính là mùa thu .
* Cây cầu có mái che lâu đời nhất ở Mỹ . Đó là cầu Hyde Hall ở Cooperstown — New York .
Cây cầu được xây dựng năm 1825 .
Tọa lạc ở phía bắc của hồ Otsego , trong công viên Glimmerglass .
Cây cầu giúp người đi bộ qua sông Shadow Brook .
Đây là một trong ba cây cầu có mái che và vách che nằm ngang .
* Cây cầu có mái che Weddle ở Sweet Home – Oregon .
Sau khi xây dựng một cây cầu bằng bê tông kiên cố , qua sông Thomas vào năm 1980 . Cây cầu có mái che này không còn được sử dụng và dự kiến bị phá dỡ vào cuối thập niên đó .
Tuy nhiên , những người yêu thích cây cầu không ủng hộ . Sau này , cây cầu nhận được tài trợ chi phí , sửa chữa , bảo trì và được chuyển đến vị trí hiện nay qua khúc sông Ames .
* Cây cầu có mái che Nghệ Sĩ ở Newry – Maine .
Cây cầu được đặt theo tên một họa sĩ người Mỹ yêu thích công trình kiến trúc này .
* Cây cầu có mái che Stark Covered ở làng Stark – New Hampshire . Được xây dựng năm 1862 ở sông Upper Amonoosuc .
Năm 1890 , một đợt nước dâng cao đã đẩy cây cầu về phía hạ lưu . Đội cứu hộ cùng với những con bò khỏe mạnh đã kéo cây cầu về lại đúng vị trí cũ .
* Cây cầu có mái che Campbell ở Gowensville – Nam Carolina .
Cây cầu tọa lạc trong công viên của quận Greenville .
* Cây cầu có mái che Philippi ở Philippi — Tây Virginia .
Là cây cầu có mái che duy nhất phục vụ hệ thống đường cao tốc Mỹ .
* Cây cầu có mái che Flume ở Lincoln – New Hampshire .
Cây cầu được đặt tên theo một hẻm núi gần đó .
Cây cầu nhìn ra sông Pemigewasset trong công viên Franconia Notch .
Đến nay , người ta vẫn còn tranh cãi xem công trình này được xây dựng vào năm 1871 hay 1886
* Cây cầu có mái che Felton ở Felton – California .
Cây cầu được xây dựng năm 1892 .
Hiện cây cầu chỉ phục vụ cho người đi bộ .
Cây cầu bắc qua sông San Lorenzo . Và là cây cầu có mái che cao nhất nước Mỹ .
* Cây cầu có mái che West Cornwall của Connecticut .
Là một trong những cây cầu mang tính biểu tượng nhất ở New England .
Cây cầu được xây dựng năm 1941 , bắc qua sông Housatonic .
Tuổi thọ đã cao nhưng đến nay , cây cầu vẫn được sử dụng .
* Cây cầu có mái che kỳ quặc ở Covington – Virginia . Được xây dựng năm 1857 .
Đây là cây cầu có mái che lâu đời nhất , còn tồn tại ở Virginia .
* Cây cầu có mái che Goodpasture Covered gần Vida – Oregon .
Cây cầu nổi tiếng với những ô cửa sổ ở hai bên .
Cây cầu được xây dựng năm 1983 .
Cây cầu có mái che này , gây ấn tượng với những ô cửa sổ theo phong cách Gothic .
* Cây cầu có mái che Horton Mill ở quận Blount – Alabama .
Cây cầu được cải tạo gần đây nhất vào năm 2013 .
LỤT LÌ
Mê Hoa LTG: Lại ké con trai chút WiFi, MH lên mạng để lắng nghe tin tức bạn bè. Không nói được nhiều vì phải trả lại cho con để bảo tồn pin theo dõi thông tin. Xin chia sẻ với bạn bè tâm tư mấy ngày sống như thời xa xưa với cây đèn dầu leo lét…Giờ phút này nhà vẫn chưa được nhà đèn chiếu cố. Thông cảm thôi vì để bảo đảm an toàn cho dân. ************ U cha ! nước lụt chưa ra, Lại tin có bão phương xa ập về. Cố Đô tui tội chưa tề, Điện mãi du hí, bốn bề tối tămh. Người cần kêu cứu làm răng? Điện thoại pin hết, khó khăn quá hè ! Website, internet bị chê, TV, tủ lạnh, ê hề, bó tay! Microway, máy giặt xỉn say, Sức lực khô cạn, nằm quay chổng giò. Phố xá qua lại bằng đò, Dân chài gặp dịp giá hò vượt khung. Chỉ 200 mét qua đường Tiền công phải trả thất thường làm sao! Hai trăm ngàn, tới cái vèo, Xăng thời không tốn, công chèo – khiếp chưa? Trèo tường, đường tắt, đi bừa, Tìm nơi có điện, charge nhờ pin ngay. Big C, Sân Đấu gần đây, Nhà như ốc đảo, bao vây mịt mờ. Mênh mông nước bạc vô bờ, Mưa tuôn, đập xả, cây trơ thân gầy! Trông chờ tin điện mỗi ngày, Đêm nằm thao thức, đêm dài thâu đêm ! Năm ngày không điện ngặt thêm, Thức ăn tủ lạnh nấu liền kẻo hư. Cá chiên, tôm luộc, thịt nhừ, Ăn dồn, mai mốt, thiếu thừa tính sau, Nước xuống, điện sẽ có mau, Cuộc sống trở lại, đâu vào đấy thôi. Nước ra tiền tốn một hơi, Xe bị ngâm nước, thôi rồi, mệt chưa? Mỗi xe 3 triệu sơ sơ, Sáu chiếc đứt bốn chục tờ 5 trăm. Nhà dột, ngói trụt càng căng, Thợ e không có, tính răng đây hè? Lụt bão vẫn còn nặng nề, Trăm lo, nghìn sợ, đầm đìa lệ rơi: -Dọn nhà điện giựt- hết đời! Mẹ con cùng chết, thương ơi, nỡ nào! -Đời bé chưa mở mắt chào, Mẹ hiền sinh đẻ, lật ào đò đưa! Lưới trời lồng lộng mà thưa, Hà Bá nuốt chửng con thơ mẹ hiền!… Rào Trăng thuỷ điện- Phong Điền, Chiến sĩ cứu hộ tận miền núi xa. Mưa to, núi đá lở ra, Lấp vùi chiến sĩ, chết 13 mạng người! Còn bao nhiêu kẻ tong đời, Thương ôi, biết nói làm sao hở trời! Người thân kêu khóc cạn lời, Người xa thương tiếc, ngậm ngùi sẻ chia. Cầu cho bão lụt chớ về, Gây bao tang tóc, nặng nề- oan khiên ! Cầu trời gió lặng, mưa yên, Để cho nhân thế an nhiên đời thường.
Huế 13/19/2020 Mê Hoa
NHÀ THỜ CỔ ĐỘC ĐÁO XÂY TỪ ĐÁ , NẰM TRÊN ĐỈNH NÚI LỬA
* Nhà thờ Saint Michel d’ Aiguilhe , trên đỉnh của miệng núi lửa đã ngừng hoạt động . Nổi tiếng thế giới với kiến trúc độc đáo .
Nhà thờ cổ Saint Michel d ‘ Aiguilhe có hơn 1.000 năm tuổi và được xây dựng bằng đá .
* Nằm ở Aiguilhe gần Le Puy- en- Velay , Pháp .
* Nhà thờ cổ Saint Michel d ‘ Aiguilhe hơn 1.000 năm tuổi , là một trong những điểm du lịch nổi tiếng thế giới .
* Nhà thờ gây chú ý bởi tọa lạc trên đỉnh miệng núi lửa đã ngừng hoạt động . Và nhà thờ cách mặt đất 84 m.
Để lên được nhà thờ Saint Michel d ‘ Aiguilhe , du khách phải leo lên 268 bậc thang tạc từ đá .
* Nhà thờ được xây dựng năm 962 .
* Giám mục Gothescalk Puy-en-Velay cho thi công công trình nhà thờ . Sau khi ngài trở về từ chuyến hành hương đến Saint Jacques de Compostela
* Không chỉ nằm ở vị trí đặc biệt . Nhà thờ Saint Michel d ‘ Aiguilhe còn có kiến trúc độc đáo . Khi toàn bộ cấu trúc nhà thờ được xây bằng đá .
* Nhờ vậy , công trình nhà thờ cổ Saint Michel d ‘ Aiguilhe vô cùng kiên cố , đứng vững hơn 1.000 năm qua giữa trời đất .
* Bên trong nhà thờ có nhà nguyện , tháp chuông , phòng trưng bày …
* Những bức bích họa trong nhà thờ Saint Michel d ‘ Aiguilhe , có từ thế kỷ thứ 10 . Trở thành một trong những điểm nổi bậc thu hút du khách .
* Nhà thờ Saint Michel d ‘ Aiguilhe còn là nơi lưu giữ nhiều cổ vật linh thiêng như :
— Cây Thánh giá bằng gỗ từ thế kỷ 11 .
— Cây Thánh giá kim loại thời Đế chế Byzantine
* Do đó , du khách khi viếng thăm nhà thờ Saint Michel d ‘ Aiguilhe . Có thể chiêm ngưỡng những cổ vật quý giá này .
Sáng tạo bằng lá cây
Chạnh nhớ Huế độ cuối thu
THOẢNG BÊN NI NGHE TIẾNG RAO LẢNH LÓT “..AI BÁNH XÔI GIẦY…” CHẠNH NHỚ HUẾ ..ĐỘ CUỐI THU!
Nghe chuyện xưa từ Mệ Ôn dạy kể lại Chợt chạnh lòng nhớ Huế độ cuối thu Con bạc phận sanh ra nơi viễn xứ xa mù Huế vẫn hiện hữu nhắc nhở Con về nguồn cội!
Mưa cuối giữa Thu trải dài trên Xứ Huế Lảnh lót tiếng rao: “Ai ăn bánh xôi giầy..” Trong các món ăn đặc sản của Xứ Huế ni Thời còn Vua Chúa, Xôi Bánh Giầy là Cung tiến
Hạt nếp Huế luôn luôn là nguyên liệu chính Cách làm rất công phu bởi rất hiếm kẻ mần Bánh vừa dẽo, vừa ngon mờ mô nhão từ nhân Vừa dai vừa ngọt lại mềm hợp với mọi khẩu vị
Nếp nấu thành xôi chín, sao cho thiệt nhuyễn kỹ Kết hợp giã mạnh tay khi đang nóng để hạt xôi Hòa lẫn vào nhau..dòm tợ một khối bột nhồi Dẽo trắng và bóng mịn..Xôi bánh giầy là rứa đọ!
Chừ xã hội cải tiến thu gọn nhiều công đoạn nhỏ Siêu thị, Chợ có bán đầy nhiều bột nếp tiện nghi Mua một ít bột về, hòa với nước cứ như ri Vo hình tròn, ẩn vô giữa ít đậu xanh nấu chín..
Đậu xanh nhuyễn mềm xào với dầu hành với cỡ đường kính Chừng bảy, tám phân nắn cho viên bánh tê từ dẹt thành tròn Chung quanh viền chỉ việc nắn lại cho dày hơn Phần bánh ở giữa, thành vòng tròn ôm phắn bánh
Nhưn đậu xanh nằm giữa có thể ví chiếc bánh Như chiếc khăn vấn trên đầu trong trang phục áo tứ thân* Bánh lúc nì cần chỉnh lại dáng, cho dệ trông Đem hấp cách thủy với độ mỏng mềm thanh cảnh
Rứa bước đầu đã mần xong phần bánh.. Dìn hắn in hệt dư mặt trăng vào độ trung tuần Xếp bánh giầy vô chiếc nách* bên hông Bên trong đặt thêm ít gia vị đi kèm đồ dùng bánh..
Nơi phố thị khắp đường làng quê lót lảnh Những tiếng rao khi Huế độ cuối Thu..
Chiếc bánh hình mặt trăng được ấn giữa một chút xôi Chín mềm thơm ngậy, bánh gấp đôi thành hình quai vạt Và dư rứa từng chiếc Xôi Bánh Giầy lần lượt.. Bên cạnh ít mè rang thơm giã nát một chút thôi
Trộn chút muối quê, thứ gia vị tuyệt vời Cắn một miếng bánh chấm muối mè, nhai từ tốn Sẽ cảm nhận vị béo bùi của nếp thơm mô lẫn lộn Mùi đậu xanh phi hành, thơm lựng đến nhức răng..
Huế cuối thu, trời lành lạnh dưới mưa giăng Nhẹ nhàng man mác Thu chuyển mùa từng góc phố Tiếng rao lảnh lót mẹt nách hông quày quả “Ai xôi bánh giầy..”..Nhớ quá…Huế cuối Thu!
By Anne Sandra Anh Ton (Cong Huyen Ton Nu Tram Anh) ••••••••••• () Khi dòm từ trên xuống phần chiếc bánh
() Là một cách goại rất Huế chừ đương dần mai một, Từ “nách” ni có nghĩa là đặt chiếc rỗ, mẹt bên hông rồi dùng một tay giữ rị lại mờ mô hề vác lên vai hay đặt vô triêng gánh
Hương Quê Hoài Niệm
Vấn vương theo tà áo dài, như gợi nhớ cho tôi trở về với tình tự quê hương. Ở một nơi phương trời xa, hình dáng thiếu nữ trong tà áo dài, đã trở nên một hoài niệm của thời xa xưa
1 Em đi vạt áo gió bay Cho bao hoài niệm nhớ ngày xa quê Lắng nghe gió thổi hồn về Cuốn theo nỗi nhớ, lời thề gió bay. 2 Hoa vàng mấy độ vơi đầy Dùng dằng chia lối, đổi thay ý trời Quê hương nay đã đổi dời Còn đâu tà áo, bước rời cố hương. 3 Cho dòng lệ ngấn hạt sương Ngày dài hiu quạnh, đoạn trường thế thôi Bóng em đầy ắp hồn tôi Quê hương ở lại, nhớ người phương xa. 4 Em đi khép nép đôi tà Lòng tôi chết dại, mưa sa tần ngần Thôi thì tình ấy phù vân Gánh theo nỗi nhớ, bước chân người tình. 5 Tạ ơn em một bóng hình Tung bay ta áo xuân tình mộng mơ Thương em cái thuở bao giờ Ngây ngô trong sáng tuổi thơ dạt dào. 6 Hương quê tình tự xôn xao Vọng đưa câu hát ngọt ngào lời ru Tiếng ngân não nuột trầm tư Vang xa ngàn dặm bay vù cánh chim. 7 Hôm nay tôi vội đi tìm Tìm trong tà áo trái tim bồi hồi. Quê hương khế ngọt trên đồi Đường quê in bóng, Mẹ tôi đợi chờ. 8 Xa người tôi lại làm thơ Trang thư ráo mực nửa tờ đánh rơi Đôi hạc trắng bay mất rồi Tiếng kêu thảm thiết bên trời tha phương. 9 Dẫu rằng trời đất vô thường Mà sao lòng vẫn còn vương nhớ hoài Đêm về sương đẫm trên vai Đèn khuya một bóng soi dài tiếng đêm. 10 Sương thu ngấn lệ bên thềm Nhớ thương ở lại nỗi niềm gió bay Vướng em vạt áo nơi này Hương quê hoài niệm tràn đầy hồn tôi.
Lê Tuấn
BỘ ẢNH CHÀI LƯỚI ĐẸP CỦA NHIẾP ẢNH GIA VIỆT NAM
* Những bức ảnh chài lưới được chụp ở An Hải — Phú Yên , bởi nhiếp ản gia Khánh Phan ( 34 tuổi ) mới đây đã được tờ Tin Tức Daily Mail ( Anh ) đăng tải , giới thiệu đến độc giả những bức ảnh chài lưới đẹp mê hồn .
* Nhiếp ảnh gia Khánh Phan đến từ thành phố HCM cho biết : Anh bị mê hoặc bởi màu xanh của lưới đánh cá , nổi bật trên nền xanh của biển cả . Hình thù của chiếc lưới tạo ra đối với anh vô cùng đẹp mắt .
* Những chiếc lưới đánh cá tạo nên những hình thù đẹp đẽ trên mặt nước .
* Những con thuyền rực rỡ sắc màu cũng mang lại cho người xem cảm xúc ấn tượng
* Nhìn trong ảnh chiếc thuyền đã trở nên nhỏ bé
* Chiếc lưới đánh cá nổi bật lên trên nền xanh của biển cả .
* Và hơn ai hết . Qua những bức ảnh , người dân đất Việt và bạn bè quốc tế sẽ phải trầm trồ trước vẻ đẹp bình dị mà diễm lệ của non sông Việt Nam
