Giao Chỉ San Jose viết cho hội Cao niên

Tất cả chỉ là bằng hữu

Đã từ lâu tôi không chịu mình già. Bây giờ còn một năm nữa là đến tuổi 90. Ai hỏi bác muốn gì. Mình chỉ muốn mãi mãi tuổi tám mươi. Như thời kỳ hoa niên, các em choai choai mong mãi mãi tuổi hai mươi. Cùng lắm là Twenty one. Bây giờ thực sự ta không còn trẻ nữa. Anh chị em thương yêu cũng bỏ đi gần hết. Thậm chí những tay chuyên chửi mắng bác Lộc cũng bỏ cuộc chơi. Nhưng thưa quý vị riêng tối hôm nay chúng tôi đón 2 người khách, bà Bích Ngọc đương kim chủ tịch hội người Việt cao niên miền bắc tiểu bang California. Cùng với bà phó là chị trung tá Lê Đình Vọng.Tôi còn nhớ tên nguyên văn Hội người Việt cao niên vùng Vịnh cựu Kim Sơn. Những người khách phụ nữ cao niên đưa tôi về thời quá khứ. Cuối thập niên 70 tôi phụ trách các chương trình cộng đồng cho tổ chức Social của County Santa Clara sau này đổi thành cơ quan IRCC. Nhờ trụ sở khang trang rộng rãi, có thêm nhiều thân hữu hợp tác. Xin nhắc lại tên anh em một lần để còn nhớ mãi về sau. Viên chức sắc tộc Yklong, kịch tác giả Phan Tùng Mai, các luật sư Phan Thế Ngọc, Đình Thành Châu.. Các bạn Vũ Khiêm, Lê Đình Lãm ,Võ thành Văn. Các anh Nguyễn Xuân Phác, Nguyễn Quang Huyến, Vũ thượng Đôn, Trần văn Tước lần lượt theo thời gian tham dự trong hội đồng quản trị và còn rất nhiều bằng hữu mà bất chợt tôi không nhớ hết..

Ca khúc họp đàn

Chúng tôi đã ngồi bàn nhau nhu cầu đầu tiên là mời các bà con ngồi lại để tổ chức các hội ái hữu. Có ngay bạn Trần trúc Việt tổ chức hội hải quân. Anh Nguyễn Quang Vĩnh thành lập hội Không Quân. Gia đình mũ đỏ có anh Bùi Đức Lạc. Cũng không thể quên một hội hoạt động tích cực là phụ huynh và giáo chức. …   .

Tất cả các hội đều cùng sinh hoạt trong một ban liên lạc là Liên Hội đó anh Lại đức Hùng làm tổng thư ký và các cụ Đào Đăng Vỹ, Trần Hữu Phúc trong vai trò cố vấn. Trong phạm vi văn nghệ và vận động quần chúng có đoàn Thanh niên quốc gia do anh Trần Mạnh Hòa thành lập. Trên đây là chỉ nhắc đến thời kỳ xa xưa từ thập niên 70 và 80. Qua thập niên 90 thì chuyện dâu bể còn nhiều không thể ghi hết. Thời đó tất cả mọi phương tiện hội họp tổ chức đều do cơ quan IRCC tức Hội quán Việt Nam tích cực yểm trợ. Một trong các hội đoàn hội họp thường xuyên và đông đảo lại là hội Cao Niên. Nhân sự điều hợp cần nhiều phương tiện nên cơ quan IRCC chúng tôi đã cử các cán sự xã hội Đỗ Xuân Hợp và Phạm tài Đôn trực tiếp đảm nhận. Xin nhắc lại thời gian cuối thập niên 70 chính San Jose là nơi tập trung nhiều đồng hương ty nạn. Vì vậy hội Cao niên Việt Nam là hội đoàn đầu tiên chính thức thành lập tại Hoa Kỳ.

Thành tích đầu tiên: Nghĩa Trang Việt Nam.

Thành tích đáng kể chính là việc hoàn tất chương trình Nghĩa trang Việt Nam tại Los Gatos. Công đầu là nhờ sự vận động tích cực của ông tổng thư ký Phạm Tài Đôn. Thay vì các cán sự khác thuộc chương trình CETA trong IRCC lo tìm việc cho đồng bào thì thầy Đôn chỉ lo chỗ chôn cất ty nạn. Ông vận động các cụ già đi gõ cửa mọi nhà đồng ý ký tên đủ 100 người sẽ mua đất tại nghĩa trang Việt Nam. Chúng tôi hăng hái ghi danh cam đoan sẽ yên nghỉ tại ngôi nhà một phòng ngủ duy nhất không có nhà vệ sinh và không có điện nước. Ngôi nhà nhỏ bé để yên giấc ngàn thu. Một hôm thầy Phạm công tác về đã thuyết trình lớn tiếng. Thôi thế là các cụ yên tâm. Sẽ nằm nơi Gối sơn đạp thủy. Đầu quay về núi, chân đạp lên Thái Bình Dương. Nếu nằm trên gối cao sẽ nhìn thấy quê hương.

Thầy Phạm tài Đôn hăng hái nói tiếp, ông Lộc phải ghi nhận công đầu của tôi. Thực sự như vậy. Anh em cán sự tìm việc làm cho cả ngàn người suốt nửa thế kỷ vừa qua. Ai còn nhớ đến ai. Bao nhiêu chương trình ESL ê a cả  thập niên dài. Ai còn nhớ đến ai. Nhưng cái nghĩa trang đầu tiên ngày nay bao nhiêu chủ tich và hội viên cao niên đã rủ nhau về Los Gatos an nghỉ. Thi sĩ của hội đã viết ra đôi câu đối treo trên cổng vào. Xác tục ngàn năm lưu đất Mỹ. Hồn thiêng vạn dặm gửi quê hương. Tôi viết lại nhưng không biết còn trúng hay không? Nhưng có điều chính xác là bác tổng thư ký Phạm Tài Đôn cũng đã nằm lại trên đất Mỹ. Ông chính thức gối đầu vào núi non Mỹ quốc để chân đáp về hướng quê nhà bên kia Thái Bình Dương. Ngay đến như bác hội trưởng trẻ tuổi Nguyễn Đình Tuấn cũng ra đi. Mới năm trước đây khi dẫn hội viên thăm nghĩa trang bác Tuấn chỉ dẫn rằng ngôi mộ số 1 trên đường vào ở ngã tư là chỗ của bà mẹ ông Lộc. Chỗ này địa điểm tốt nên ông hội trưởng IRCC dành cho bà cụ mở cửa hàng 7 & 11. Cũng vào năm xưa khi ông Đôn hoàn tất Nghĩa trang thì cụ Lại Đức Chuẩn còn ở tù cộng sản trên Yên Bái. Tưởng rằng ông ra đi ở miền thượng du Bắc Việt. Nhưng 2 bác Chuẩn đã vinh quang đến phi trường SF để ông con trưởng tổ chức đón rước linh đình. Ngày nay 2 cụ nằm bên nhau cũng tại Nghĩa Trang Việt Nam với bia đá hình cờ vàng hết sức nghiêm chỉnh.

Rồi đây, mọi người ai cũng qua đi. Bao nhiêu là lễ hội, bao nhiêu lần biểu tình và biết bao nhiêu văn nghệ đấu tranh. Hội đoàn cũng như các cửa hàng thương mại, tưng bừng khai trương và âm thầm đóng cửa. Hội viên cao niên cũng không còn nữa nhưng Nghĩa trang đầu tiên của cộng đồng Việt tại San Jose vẫn còn mãi muôn đời.

Vinh danh những nhà lãnh đạo.

Sau trận dịch tàn nhẫn làm điêu đứng toàn cầu ngày nay nhân loại đang tập sống với Covid, hội cao niên ngày chủ nhật sẽ họp mặt bà con tại San Jose. Có lẽ phải nhắc lại một lần, thưa với quý vị.Từ cái thuở gần 50 về trước cho đến nay đã biết bao nhiêu vị chủ tịch luân phiên làm việc. Thời gian dài gần đây vị chủ tịch là cụ Trần Hữu Phúc. Quý vị thay phiên nhau làm chủ tịch hội cao niên. Không hề có bất cứ một chuyện phiền phức, rắc rối nào giữa nội bộ. Cũng không có khó khăn nào liên quan tới các hội đoàn và cộng đồng tại địa phương.Toàn là những kỷ niệm êm đẹp. Nhưng tất cả các vị lãnh đạo đã từng làm chủ tịch hội người việt cao niên đó. Bây giờ ở đâu. Chúng tôi cũng theo dõi bước chân của tất cả các hội viên trải qua bao nhiêu năm. Một trong những người làm hội trưởng lâu nhất và chịu đựng nhiều khó khăn là người rất hiền lành nhưng không ai biết cụ vốn là sinh viên sĩ quan Thủ Đức ra trường từ thập niên 50 đưa về các đơn vị miền Bắc Việt Nam. Thiếu úy Trương Đình Sửu được giao chỉ huy trung đội bộ binh của BVN rồi lên trung úy đại đội trưởng tham dự các mặt trận Vĩnh Phúc Yên ở miền Bắc. Ít người biết được chuyện như vậy. Gần như không ai biết ông hội trường cao niên hiền lành và lịch sự của San Jose đã từng là người tham dự các trận chiến sống chết ngoài Bắc. Sau cụ Sửu hội cao niên được giao lai cho các vị nữ lưu đảm trách. Chúng ta đang ở trong thời điểm của những người đàn ông phải ra đi và phụ nữ cùng đợt tuổi ở lại. Bài ca của Trịnh Công Sơn nếu đổi lời sẽ thêm phần ai oán. Trong khi em nằm anh bỏ em đi. Trong khi tôi ngồi chàng bỏ tôi đi. Những ông hội trường bỏ nhau đi và đến phiên các bà lên cầm lái con thuyền cao niên của vùng Vịnh Cựu Kim Sơn. Trong gần 4 năm qua hội trưởng là bà Ngọc Bich quê Sơn Tây nhưng là gái Hà nội chính hiệu. Trong số nữ lưu quanh vùng không ai có nhiều khả năng và nỗ lực hơn con người đã một thời oanh liệt. Bà cũng là một nhà thơ nhà văn nhưng cũng là nhà ngoại giao xuất sắc.

Bà giữ cho hội cao niên đứng ngoài các đề tài tôn giáo và chính trị phức tạp. Bà cũng được người phụ tá đắc lực là chị trung tá Lê Đình Vọng xứ Huế. Trung tá Vọng thời sinh tiền khi chúng tôi thành lập cơ quan định cư cho chiến hữu HO thì mời bác Vũ Đức Nghiêm làm chủ sự và bác Lê Đình Vọng làm phụ tá. Hai ông bà Vọng ngoài giờ hành chánh đã tự đứng ra tổ chức gây quỹ cho thương binh và quả phụ Việt Nam rất thành công. Về sau anh Lê đình Vọng ra đi vì bệnh tim thì chị Vọng sinh hoạt với hội cao niên . Hai chị em cô gái Hà Nói và cô gái Huế ngày xưa cùng trở thành phụ nữ Sài Gòn ra tay xây dựng lại hội Cao Niên từ khi bác Trương đình Sửu đau yếu cho đến khi bác ra đi. Trải qua hơn 40 năm hội cao niên Bắc CA được nam giới lãnh đạo thì ngày nay đến lượt phụ nữ thay thế.

Từ bình minh đến hoàng Hôn:

Nửa thế kỷ trước khi thành lập hội cao niên chúng ta có đông đảo bằng hữu và thực sự ở vào tuổi ngoài 50 đời còn dài. Ngồi lại với nhau là chuẩn bị cho tương lai, cho tuổi già chưa đến. Ngày nay tình thế đã thay đổi. Các bạn ở tuổi 60 không quan tâm đến hội cao niên. Các vị hội trưởng nữ giới lão thành dù hết sức hết lòng nhưng vẫn chỉ có giới hạn. Trong nhiều năm qua chúng ta thấy hội cao niên thực sự đã tham dự trong các sinh hoạt cộng đồng. Dù bạn là Công giáo hay Phật giáo hô hào là hội chúng tôi có mặt. Về chính trị chúng tôi không lạm bàn. Chị em chúng tôi đi giữa quý ông Dân Chủ Và Cộng Hòa. Hội đoàn nào mời là phe nữ giới cao niên đều có mặt. Từ phe quân đội đến phe dân sự ái hữu đều có chúng tôi tham dự. Các hội đoàn xã hội hay văn nghệ tổ chức chị em cao niên cũng tham dự. Đồng phục cũng có thay đổi cho đủ mầu sắc với thiên hạ. Tuyệt đối không theo thời trang Trung Cộng và cũng không theo kiểu cách của cộng sản Việt Nam. Ai kêu gọi quyên góp hội ta cũng đóng góp nhẹ nhàng dù 5 chục hay 1 trăm.. Chúng tôi nhìn quanh thấy quý ông quý bả đều già lão cả nhưng mời vào hội cao niên thì ai cũng từ chối. Quý vị muốn trẻ trung cho đến bao giờ. Niên liễm một năm chỉ có 3 chục mà các thành viên cao niên không chịu đóng. Ai cũng nói rằng San Jose có trên 120 ngàn dân Việt mà trên 30% đã cao niên, tại sao hội viên ghi danh của hội chúng ta chỉ có vài chục người lại không đóng niên liễm. Thực sự tình nghĩa tràn đầy nhưng các bạn lười tham dự và đóng góp hay quý vị tuy tuổi cao nhưng từ chối sự thực. Trời đã về khuya mà tôi vẫn có những câu hỏi cho hai bà lãnh đạo hội cao niên. Hội ta có chỗ nào là trụ sở hội hợp không. Trả lời rằng dù đã có 40 năm sinh hoạt nhưng hội cao niên chúng tôi vẫn Homeless. Hiện nay việc sinh hoạt thu hẹp vì Covid và đồng thời cũng bị giới hạn vì không có ngân khoản. Năm 2018 bắt đầu sinh hoạt bà chủ tịch phải đi từng nhà để quyên góp tiền ủng hộ hàng tháng. Hội không đủ sức tổ chức gây quỹ. Xem qua cuốn sổ ân nhân chỉ có vài trang đơn giản vì sau nửa thế kỷ trầm luân chưa bao giờ có được các hội viên đóng góp đầy đủ niên liêm .. Biết bao nhiêu những nhà triệu phú Việt Nam tại San Jose cao niên khi ra đi đã để lại bạc triệu mà sao lại không nhớ đến hội cao niên thì hội lấy tiền đâu mà sinh hoạt phúng điếu cho nghiệp vụ Quan Hôn Tang Tế. Xem ra buổi bình mình bao giờ cũng tươi sáng. Khi hoàng hôn buông xuống thì cũng rất buồn. Phương Tây nói rằng tuổi già như con tàu đắm. Dù rằng các bà chánh phó hội cao niên hết sức hoạt động những lực bất tòng tâm. Rất cần các hội viên tiếp tay về cả tinh thần lẫn vật chất. Chúng tôi viết bài này để ca ngợi nỗ lực của ban chấp hành phụ nữ cao niên. Hai cô gái Hà Nội và Huế đã sống mãi với Sài Gòn nhưng vẫn không xây dựng được một Sài Gòn Nhỏ cho hội cao niên tại San Jose. Xin quý vị cao niên nam giới tiếp tay. Nhà kinh tế Nguyễn Đức Cường nói rằng khi thủy triều lên thì con tàu cũng nổi lên. Nhưng không phải là con tàu thủng đáy. Hãy sửa chữa con tàu để nó nổi lên theo thủy triều. Bà Ngọc Bích xứng đáng là thuyền trưởng nhưng vẫn cần các chuyên viên kỹ thuật giữ cho con tàu hoàn hảo. Tài chánh sẽ giải quyết được nhiều việc. Tiền chưa giải quyết được thì nhiều tiền việc gì cũng xong. Nhưng trước hết phải quan tâm và có tấm lòng hảo tâm.Chúc hội Cao Niên trẻ mãi không già-

Giao Chi San Jose.   giaochi12@gmail.com  (408) 316 8393

“Sướng gì hơn sướng làm lành,

    Cho bao nhiêu của để dành bấy nhiêu”

.

Đức tính truyền thống của con người cao qúy theo truyền thống của dân tộc Việt là con người có Trung, có Hiếu, có Tiết, có Nghĩa đúng theo ngũ thường Nhân-Lễ-Nghĩa-Trí-Tín

“Ai ơi lẳng lặng mà nghe,

Dữ răn việc trước, lánh dè thân sau.

Trai thời Trung, Hiếu làm đầu,

Gái thời Tiết, Hạnh là câu sửa mình.”

Nhưng giữ được cương thường đạo nghiã ở đời không phải là chuyện dễ vì lợi lộc, vinh hoa phú quý có thể mua chuộc lòng người.  Ngày trước nói đến chữ Trung có nghiã “trung thần bất sự nhị quân”, làm tôi ngay không thờ hai Chúa, “trung trinh ái quốc một lòng vì dân vì nước”! Ngày nay là trung thành với lý tưởng tự chống loài quỷ đỏ, độc tài CS, dù rằng kẻ trung nghiã đôi khi gặp rủi ro, bị gian thần hãm hại hoặc không được trọng dụng hay bị phụ bạc.

“Từ ngày đi sứ đến Tây Kinh

Thấy việc Âu Châu phải giật mình,

Kêu gọi đồng bào mau thức tỉnh

Hết lòng năn nỉ chẳng ai tin!” (Nguyễn Trường Tộ)

Người trung nghĩa và kẻ phản tặc thường được vạch trần mỗi khi quốc gia lâm nạn. Sau khi quân Pháp đánh lấy Nam Kỳ năm 1862, Tôn Thọ Tường phản quốc ra hàng làm sai cho Pháp. Sĩ phu thời bấy giờ cương quyết chống đối hành vi bất trung của Tôn Thọ Tường.  Tôn Thọ Tường làm 10 bài thơ liên hoàn nhan đề là “Tự Thuật”.  Đứng đầu môn phái chủ trương “trung thần bất sự nhị quân” là Phan Văn Trị.  Phan Văn Trị đã hoạ lại 10 bài thơ của Tôn Thọ  Tường.

Sự xướng hoạ đã tạo nên cuộc bút chiến về “Chính và Tà” vào hạ bán thế kỷ 19. Đặc sắc là bài “Tôn Phu Nhân Quy Thục”

“Cật ngựa thanh gươm vẹn chữ tòng,

Ngàn thu rạng kiếp gái Giang Đông,

Lìa Ngô bịn rịn chòm mây bạc,

Về Hán trau tria mảnh má hồng.

Son phấn đành cam dày gió bụi,

Đá vàng chi đễ thẹn non sông.

Ai về nhắn vói Chu Công Cảnh:

Thà mất lòng anh được bụng chồng!” (Tôn Thọ Tường)

Tôn Thọ Tường tự thú theo Pháp vì mình như người con gái bán gả cho người ta nên dù mất lòng với vua y cũng theo Pháp:

“Thà mất lòng anh được bụng chồng!”

Phan văn Trị hoạ lại, cho Tôn Thọ Tường không phải là người trung nghĩa vì trai ngay phải thờ chúa, gái mới thờ chồng:

“Cài trâm sửa áo vẹn chữ tòng,

Mặt ngã tròi chiều biệt cõi đông

Ngút tỏa đôi Ngô in sắc trắng,

Duyên về đất Thục đượm mầu hồng.

Hai vai tơ tóc trên trời đất,

Một gánh cương thường nặng núi sông.

Ánh hỡi Tôn Quyền anh có biết:

Trai ngay thờ chuá, gái thờ chồng!”

Phải chăng vì vinh hoa phú quý, chức cao quyền trọng mà Tôn Thọ Tường phải hoá kiếp thành một nhi nữ thường tình.!

Người Việt cao quý

phải là người hiếu thảo với cha mẹ

Hiếu tức là hành vi của người con tốt (hảo tử). Khi cha mẹ còn sống thì hết lòng vâng lời, phụng dưỡng cha mẹ; khi cha mẹ mất thì hết lòng thương nhớ. Đó là hiếu đạo của con cái đối với cha mẹ. Kẻ bất hiếu là kẻ thờ ơ chểnh mảng với cha mẹ khi còn sống, lúc cha mẹ chết thì làm văn tế ruồi! Tục thờ kính Ông Bà Tổ Tiên thể hiện lòng hiếu thảo đối với thân sinh phụ mẫu. Đức Khổng Tử bảo rằng hiếu là “người con thờ đấng thân: Khi đấng thân còn sống thì phụng dưỡng cho phải lễ. Khi đấng thân mất thì tống táng cho phải lễ, khi cúng bái đấng thân thì tế cho phải lễ”. Điều quan trọng là khi thờ cha mẹ, nét mặt hoà vui, cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng, con nuôi cha mẹ không kể tháng kể ngày!  Nếu nghĩ là có tiền cho cha mẹ vào nhà dưỡng lão và lơ là việc thăm viếng, phụng dưỡng cha mẹ thì chưa phải là có hiếu vì có tiền bạc nuôi ăn không có tình với cha mẹ thì chẳng khác nào nuôi gia súc!

Hán Văn Du ăn ở với mẹ rất là có hiếu, mỗi khi có lỗi mẹ thường đánh đòn. Một hôm Văn Du phải đòn, khóc mãi, mẹ thấy vậy hỏi: Mọi khi mẹ đánh con biết lỗi, con câm ngay, lần này sao con lại khóc dai thế? Bá Du thưa: Mọi khi mẹ đánh, con thấy đau, con biết mẹ còn khoẻ mạnh. Lần này mẹ đánh con, con không đau mấy, con biết mẹ đã yếu, cho nên thương mẹ già yếu mà con khóc. Tình con thương mẹ như thế thật thấm thiết !

NHÂN- NGHĨA-L Ễ- TRÍ- TÍN

Người Việt Cao Quý là người trọng có NHÂN

Người nhân nghĩa khác kẻ tiểu nhân vì lúc nào cũng để tâm việc nhân vì cái tâm không tàn ác, không cường bạo phi lý. Nhân là thương yêu đồng loại, thương người như thể thương thân như lởi của Vua Trần Nhân Tông đối với thần dân. “Trẫm thương dân như thương con trẫm”. Lễ là xử thế hợp lý, lòng kính trọng con người, thánh hiền cư xử với người một cách kính trọng: không có giờ phút nào bỏ được lòng nhân hậu. “Thiên hạ nhất gia, toàn quốc nhất nhân”. Cả thiên hạ như một nhà, cả nước như người.

Người Việt cao quý là người trọng NGHĨA

Trong cuộc đời, con người phải có nghĩa khí với nhau thường được hiểu qua câu ơn nghiã người đồng liêu, với người trên kẻ dưới. C âu huynh đệ chi binh nói lên cái nghĩa khí một dạ, một lòng, quan quân như một. Làm việc nghĩa tức là làm phải, việc hữu ích chung, công bình ơn đức, con người sống vị nghiã dễ sinh tình mến phục. Nếu chỉ biết nhau trong lúc vô sự đến lúc nguy nan, bỏ bạn mà chạy, sống chết mặc bay thì là phi nghiã, bạc ác, bất nhân.

Cổ nhân nói rằng “Lễ nghiã liêm sỉ là bốn giường mối căn bản giữ vững quốc gia. Bốn giưòng vó ấy mà không căng lên được nghiã là vô lễ, vô nghiã, vô liêm, vô sỉ, thì quốc gia phải sụp đổ và diệt vong”. Khuất Nguyên cũng ca ngợi nghiã khí: “Một bên là quần chúng, một bên là bản thân, hai bên đều trọng cả. Nhưng nếu gặp trường hợp cần thì phải hy sinh bản thân để cứu giúp quần chúng”. Vị nghĩa quên mình, vị quốc vong thân. Con người sống trong một ngày, nghe được một điều phải, làm một việc nghiã thì không phải là sống thừa.” Celui qui a planté  un arbre avant de mourir n’a pas vécu inutilement”.

Người Việt cao quý Là người có LỄ

Lễ là xử thế hợp lý với lòng kính trọng con người. Thánh hiền cư xử với người một cách kính trọng: không có giờ phút nào bỏ được lòng nhân hậu. Cả thiên hạ như một nhà, cả nước như người. Thánh Phao lồ cũng khuyên nhân loại “ Hãy kính tha nhân như thượng cấp của mình thì mọi sự sẽ được yên vui”.

Người Việt Cao quý là người trọng TRÍ

Người trí là người tự biết mình như triết gia Socrate nói: “Ngươi hãy tự biết ngươi” (Connais-toi toi-même). Con người phải biết mình, phải tự hiểu mình rồi mới có thể hiểu người, tri kỷ tức là biết mình vậy. Có biết mình mới tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ. Có biết mình mới trọng tư cách của mình tức là tự trọng. Kẻ không tự trọng không phải là kẻ trí vì không hiểu và không trọng mình thì làm sao kẻ khác trọng mình được. Cho nên người Việt cao quý không những phải có nhân, có nghiã, có lễ mà còn phải có trí để biết mình và biết người, hanh động sáng suất. Đánh lưỡi baỷ lần trước khi nói “Il faut tourner la langue sept fois avant de parler”.

Người Việt cao quý là người trọng TÍN

Kẻ bất tín là kẻ gian tà. Ăn cơm Quốc gia, thờ ma Cộng sản! Đã là gian tà thì không thể là kẻ yêu nước, thương nòi được. Trong sự giao tiếp hằng ngày giữa người và người chữ Tín đóng vai trò hết sức quan trọng. Hành động bội tín, làm mất lòng tin tưởng, thì sống cũng chỉ là sống thừa. Chữ tín được liệt rõ trong ngũ thường: Nhân, Nghiã, Lễ, Trí, Tín. Trong sự giao thiệp, sinh hoạt cộng đồng, đoàn thể, chính quyền, phải luôn luôn lấy chữ Tín làm chuẩn. Đức Khổng Tử bảo rằng “Nhân vô tín bất lập” nghiã là phàm làm người mà bất tín thì không còn ai tin cậy và vì vậy không thể đứng vững ở đời được. “Tín vi nhân chi bảo” nghiã là chữ Tín là bảo vật của nhân thế.

Người Việt cao quý là người trọng LIÊM S Ỉ

Liêm sỉ là căn bản đạo đức của văn võ bá quan.  Vua, quan mà vô liêm sỉ thì thượng bất chính hạ tắc loạn. Kết cuộc thì quốc gia phải sụp đổ, dân tộc phải diệt vong. Nhưng thế nào là vô liêm, vô sỉ? Liêm là liêm khiết (integrity), là nền tảng của đạo làm người, là tính thanh liêm, phân minh, ngay thẳng, không lấy của bất nghiã. Người mà không có liêm thì cái gì cũng lấy hay làm việc bất nghiã, vơ vét cho đầy túi tham “Có ba trăm lạng việc này mới xong” (Kiều).

Sỉ là hổ thẹn (shame), tự mình lấy làm hổ thẹn. Người vô liêm sỉ thì việc gì cũng làm, là kẻ không biết hổ thẹn (shameless) không tôn trọng luân thường đạo lý.

Thầy Mạnh Tử nói rằng “nhân bất khả vô sì” nghiã là người mà không biết xấu hổ thì không phải là người. Có liêm sỉ là nền tảng của đạo làm người, Có liêm sỉ thì có hiếu, để, trung, tín, lễ, nghĩa. Vô liêm sỉ thì còn gì là luân thường đạo lý.

Người Việt cao quý là người CƯƠNG TRỰC

“Phú quỷ bất năng dâm, bần tiện bất năng di và uy vũ bất năng khuất”. Người cương trực là người trọng lẽ phải, vì lẽ phải có sức mạnh hơn mũi gươm. Người có lòng cương trực, ý chí như sắt đá, trí tuệ sáng như sao bắc đẩu, dù nguy cấp thế nào cũng không thay lòng đổi dạ. Người cương trực là người giữ được tiết tháo, bảo vệ công lý để đối phó vói bạo tặc, cường quyền.  Biết bao chiến hữu dân, quân, cán, chính của VNCH đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, hoặc can trường bất khuất trong cảnh tù tội sau ngaỳ CS xâm lăng VNCH.  Gương anh dũng đáng kính phục nầy đã được sử sách lưu truyền, thể hiện niềm tự haò, danh dự của dân, quân, cán, chính VNCH.  Thái độ cương trực này là tấm gương sáng cho hậu thế soi chung.

Ngoài ra, tứ đức: Công, Dung, Ngôn, Hạnh còn là đặc trưng của nhi nữ Việt Nam. Công tức là làm việc giỏi:

“Gái thì lo việc trong nhà,

Khi vào canh cửi, khi ra thêu thùa”.,

Dung tức là sắc diện vui hoà, phục sức thanh lịch.                                    “Hoa cười ngọc thốt đoan trang

                                                                                                                        Mây thua nước tóc tuyến nhường màu da”

Ngôn là tiếng nói phải dịu dàng:

“Chim khôn hót tiếng rảnh rang

Người khôn nói tiếng dịu dàng dễ nghe.”

Hạnh là hạnh kiểm tốt, kể cả vấn đề thờ cha kính mẹ. “Cái nết đánh chết cái đẹp”. Cái đẹp thì có hạn nhưng cái nết thì vô cùng, vẫn là câu tục ngữ truyền tụng trong dân gian để ca ngợi đức tính đạo hạnh của người con gái. Thể hiện giá trị luân lý vượt thời gian và không gian.

Sở dĩ có câu:

“Đàn ông chớ đọc Phan Trần,

Đàn bà chớ kể Thuý Vân, Thúy Kiều”.

Là vì trong nền luân lý cổ truyền, hình ảnh Phan Sinh trong tác phẫm Phan Trần, đã bị uỷ mị hoá. Phan Sinh thất tình vì ngưòi yêu mà đâm ra nản chí, khóc lóc thảm thiết. Tác giả đã mô tả Phan Sinh khi nghe đến người yêu thì đã “hai hàng lã chã nhường mưa”, không phải là hình ảnh hào hùng, phí phách của người trai nước Việt cao quý.

Thuý Kiều, trong tác phẩm “Đoạn Trường Tân Thanh”của Nguyễn Du, bán mình chuộc cha.  Thúy Kiều đã “Thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần, trong vòng giáo dựng gươm trần, kề lưng hùm sói, giữ thân tôi đòi” là hình ảnh luân lý suy đồi.  Khi còn nhỏ không ở với cha mẹ, khi lấy chồng không ở với chồng,vi phạm luân lý tam tòng: “Tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử”. Kiều đã “Giết chồng rồi lại lấy chồng, mặt nào còn đứng ở trong đời này”. Theo quan niệm cũ, người con gái không thể để cho “Ma đưa lối, quỷ dẫn đường, lại tìm những chốn đoạn trường mà đi”. Tuy nhiên, ngay nay vì quốc biến, gia đình tan nát, cũng có những trường hợp bất đắc dĩ xảy ra nên cũng được thông cảm qua chủ trương “chấp kinh nhưng cũng biết tòng quyền”.

Vậy thì nền luân lý cổ truyền thật là phong phú. Ngày nay, trên bước đường gió bụi của cuộc đời viễn xứ, dù áo rách nhưng phải giữ lấy lề. Người Việt cao quý vẫn là người hiếu đạo, trung nghiã, là người có nhân, có nghiã, có lễ, có trí, có tín, là người liêm sỉ, cương trực:

“Trai thì trung hiếu làm đầu,

Gái thì tiết hạnh là câu sửa mình.”

Truyện người tiết phụ đã là gương sáng truyền tụng trong Ngũ Đại sử: Vương Ngung đi làm quan chẳng may chết sớm. Vợ là Lý Thị trên đường đi nhận hài cốt của chồng, lỡ đường dẫn con vào một quán trọ bên đường xin trọ. Người chủ quán thấy đàn bà con nít có ý nghi ngờ không cho trọ. Người chủ quán nắm lấy tay Lý Thị dắt đuổi ra. Lý Thị ngửa mặt lên trời nức nở than rằng: “Ta làm đàn bà chẳng hay thủ tiết thờ chồng đến nỗi người ngoài cầm được cái tay này. Ta chẳng nỡ để vì một cánh tay mà bẩn lây cả thân ta”. Nói xong lập tức lấy dao thái thịt chặt phăng đứt ngay cánh tay! Xem thế thì tình nghiã vợ chồng cao quý biết dường nào!

Hiện nay các đức tính này cũng được nhắc nhở trong các bô luật luân lý nghề nghiệp (Professional Code of Ethics) dựa trên những ý niệm căn bản về cần, kiệm, liêm chính, nhân, nghiã, lễ, trí, tín. Những kẻ phi nhân, thất đức dù ở trong xã hội nào, vào thời nào chăng nữa thì cũng chỉ là kẻ xấu xa phá hoại nhân quần xã hội mà thôi.

Hoằng dương luân lý cổ truyền dân tộc tức là chuyển tải chủ trương đạo lý đến vói tha nhân về hình ảnh mẫu mực của “người Việt cao quý”. Cương thường đạo lý hướng dẫn hành vi của con người. Lúc thất thế, Nguyễn Công Trứ không trở thành đạo tặc cũng chỉ vì sợ nhục nhã gia phong:

“Mất việc toan trở nghề cơ tắc (1)

Tủi con nhà mà hổ mặt anh em.

Túng đường mong quyết chi cùng tư 

E phép nước chưa nên gan sừng sỏ,

Cùng con cháu thuở nói năng chuyện cũ

Dường ngâm câu “lạc đạo vong bàn

Gặp anh em khi bàn bạc sự đời,

Lại đọc chữ vi nhân bất phú.

Tất do thiên âu phận ấy là thường

Hữu kỳ đức ắt trời kia chẳng phụ…”

Vậng, sống đức hạnh thì trời không phụ lòng người. “Grace respects nature”. Người Việt mình ăn ở đức hạnh, hãnh diện với dòng giống Lạc Hồng. Chính lòng tự hào về nguồn gốc dân tộc mà chúng ta duy trì cuộc sống thanh đạm ở xứ người, dù thất cơ lỡ vận nhưng không trổ nghề cơ tắc vì sợ “Tủi con nhà mà hổ mặt với anh em”.

Tư tưỏng lên khuôn cho hành động. Dân tộc Việt chúng ta là một dân tộc tự trọng và hào hùng, niềm kiêu hãnh đó dù trải qua phong ba bão táp, vẫn lưu mãi trong tâm khảm mọi người, điều hướng hành động của chúng ta: hành động tốt của người Việt cao quý. Nhờ đó công đồngg được vui hoà, đoàn thể sinh hoạt được hanh thông.

Nền văn hoá cổ truyền của người da đen, da đỏ đã bị băng hoại vì người da trắng tiên phong đã lầm lẫn huỷ hoại văn hoá của hai nhóm thiểu số này khiến cho họ mất cả gia bảo, không còn gì để bám víu, để hãnh diện. Một số người bị lôi cuốn vào cuộc đời đầu đường xó chợ, “như thuyền không lái, như ngựa không cương”, sổng cũng không thể sống nên hồn, muốn chết không xong! Tai hoạ này kết quả không sao lường được, là một vấn xã hội trầm kha trong xã hội ngày nay của Hoa Kỳ ảnh hưởng đến mọi hoạt động giáo dục, an sinh xã hội, kinh tế, chính trị, tội phạm…

Tai họa nầy cũng đang hoành hành xã hội Viêt Nam, nền văn hoá hơn bốn ngàn năm văn hiến đang bị băng hoại vì chủ nghĩa Cộng Sản vô thần. Khôi phục, bảo tồn, phổ biến về quê hương những đặc nét luân lý của nền văn hóa cỗ truyền cũng là môt sứ mệnh trong công tác phục hung quốc tổ thân yêu của chúng ta.

Chúng ta đến Hoa kỳ vì tinh thần yêu chuộng tự do. Bảo toàn những đặc nét của gia bảo luân lý cổ truyền là nhiệm vụ thiêng liêng chung của chúng ta.  Được như vậy, tập thể tỵ nạn Viêt Nam sẽ là tập thể gương mẫu, để xây dựng môt hậu phương vững mạnh, sẵn sàng hổ trợ đại nghiêp cứu quốc và kiến quốc.  

“Trong đầm gì đẹp bằng sen,

Lá xanh, bông trắng, lại chen nhụy vàng

Nhuỵ vàng, bồng trắng, lá xanh

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.”

Trần Xuân Thời

The Noble Vietnamese

Nothing brings more happiness than doing good deeds

All the rewards will be with you forever

Our life from cradle to death will not be longer than thirty-six thousand days (100 years), but it may encounter so many situations. The first thirty years is for us to learn how to be a decent person. “The thirty years that should help establish one’s career” are of crucial importance, for your achievements or failures are borne from the years you transformed into an adult. During the first years, man absorbs experiences of mankind. Based on the education one receives from family and school, one develops one’s own character and personality. Someone might become kind and generous, a noble gentleman, while another might be mean, greedy, treasonous, unfaithful, and immoral.

Education has an impact on the formation of personalities and outlooks on life. Man is good by nature; however, materialstic wealth can drive him toward blind greed and turn away his conscience. Ancient elders have left mankind moral principles from generation to generation to to guide man on the correct path, so that he can turn away from wrongful temptations and follow correct guidance.

Those principles of life have been discussed in literuature and philosophical works. Artistic morals from Vietnamese works such as Phan Trần, Nhị Độ Mai, glorified the noble features of a person who follows correct ideals and morals.

God will not fail the pure of heart

In distress you might find some time; but elsewhere you will reap rewards

Good reputation will last forever

Shining examples will be honored for generations and carved in stone for future generations to revere

The evil might feel a short moment of pride

But he cannot escape God’s eyes nor run away from His net

Earthly power lasts but a fleeting moment

Just like stone and fire, incomparable to noble clouds in the sky.

Traditional qualities expected in a noble Vietnamese are: loyalty, filial piety, and constancy, according to the five principles Kindness-Respect-Justice-Wisdom-Trustworthiness.

Listen up! Folks!

Forwarnings for the future and to help you protect yourself

Man must abide above all by loyalty and filial piety

Woman should rely on constancy and virtue to be a good person

However, it is not easy to follow the principles of life, as wealth and materialistic temptations can corrupt man. Previously, loyalty means to be loyal to your king. “A loyal subject will not serve two different kings”, “to be patriotic is to be loyal to the king, to be devoted to the people and the country”. Nowadays, loyalty means to be loyal to nationalistic ideals, to fight against the red communist evils, even though the loyal citizen might run into danger and be harmed by sycophants, or to be in disgrace and not allowed to serve the country.

During my voyage to the West, representing our king,

I was shocked by what I saw in Europe

Wake up! Our compatriots!

But I impored in vain and no one believed me.  (Nguyễn Trường Tộ)

The loyal ones are usualy recognized and treasonists are usually revealed when the country is in danger. After the French conquered Southern Vietnam in 1862, Tôn Thọ Tường betrayed the country and served under the French. Vietnamese patriots were all against such unloyal act by Tôn thọ Tường. Tôn thọ Tường then wrote a series of ten poems entitled “Self Reflections”. The loyalist group who defended the motto “A loyal citizen does not serve two different kings”  was headed by Phan văn Trị. Phan văn Trị then responded to Tôn thọ Tường’s ten poems.

The duel act of poetic composing and responding created a war between “Right” and “Wrong” in the late 19^th century. Of particular note is the poem “Lady Tôn came to the Thục Dynasty”

On horseback, holding on to my sword, I fulfilled my loyaty to my husband

I followed the age-old reputation of the women from Giang Đông

Leaving the Ngô Dynasty, dearly missing my old parents

I reluctantly go to Hán as a dutiful wife

Beauty, makeup will be faded with dust

Stone and gold (things of enduring quality) are not of consequence and should not bring me shame for giving up my country

To my brother Chu Công Cẩn, please relay to him:

I’m sorry if I displeased you by pleasing my husband. (Tôn thọ Tường)

In this poem, Tôn thọ Tường admits he came to serve the French just like a dutiful woman who was was married off to her husband. She will have to be with him.

I’m sorry if I displeased you by pleasing my husband.

Phan văn Trị responded to that poem, pointing out that Tôn Thọ Tường is not a loyal person, because a man has to serve his king, and a woman her husband.

I straighten my dress and put the hair pin carefully on my hair to be a dutiful wife

The sun is setting, and I am leaving the East

White vapor covers the hills on the Ngô side

A  pink shade shines from the Thục side

My duties are on my fragile shoulders

The burden of the correct principles to my country too

Brother Tôn, do you know

That a man’s duty is to serve his country, and a woman’s is to serve her husband

Did Tôn Thọ Tường come to serve the French for materislic wealth bestowed on him and for the high rank awarded him, and thus became like a woman?

The Noble Vietnamese

must  show filial piety towards his parents

Filial piety is a compliant son’s act. When his parents are alive, he must obey them  dedicatedly, support and honor them; when they passed away, long for them with all your heart. It’s the children’s filial piety towards their parents. The  irresponsible ones are indifferent, neglect their duties when the parents are still alive and when they pass away , offer them  funeral oration and invite just flies to enjoy offering feast.The custom to worship the Ancestors expressed our filial piety towards our dear parents. According to philosopher Confucius : filial duties : Children must venerate their parents : When they are alive, they must be honored and supported , it’s the right duty. When they pass away, the funerals must be organized decently; the celebration with religious rites must be dedicated accurately”. The prominant point is we have to be happy for the worship of our parents.

The parents must endure abundant troubles, and lots of worries to raise their children,  but when it’s their turn to support the parents back, the children must not count days and nights! If you think you are rich enough to leave your parents in nursing homes, then being delinquent, not visiting them regularly, not taking care of them, it’s not filial piety, thinking that just spend money for their needs, it’s just like feeding animals!

Hán Văn Du was really a good child, fulfilling his filial piety towards his mother; when he was bad, received punishment with whip. One day, he was punished, but didn’t stop crying, his Mom asked him: You used to admit your fault, and stop sobbing; why today you keep crying? Bá Du replied politely: Normally when you striked, I felt pain, and I knew you’re still healthy. But this time, it wasn’t painful, then I know you become weaker, I’m anguish for your feebleness and cried. How deepened was the son’s love for his mother!

 KINDNESS, DECORUM, UPRIGHTNESS, WISDOM, FAITHFULNESS

The Noble Vietnamese must respect KINDNESS

A person with benevolence and righteousness is differnet from a small-minded one because he always worries about kindness, his heart being not ruthless,  not acting with  absurd violence. Kindness is showing love to fellowmen, loving others like ourselves is King Trần Nhân Tông saying: ” I love my people as well as my own childen”.

  Uprightness is to behave logically, respect human; wisemen always treat others with respect: never renounce  large-heartedness. All people is like a family, all the nation is like ownself.

The Noble Vietnamese must  respect DECORUM

During his life, a person must  be righteous with one another, must express gratitude to his colleagues in government departments, with his superiors and inferiors . Being like brothers in the army shows the righteousness with one  heart and mind, from the officer to the soldier. Being righteous means to act in the common sense, doing useful works for the public, fair gratefulness;  a person living with decorum will win admiration and respect. If you just be frequent with others in normal unharmed situations, then run away when they are in need, “every man for himself” is an unrighteous , a ruthless, inhumane behaviour.

Wise men in the past said: “Wisdom, Decorum, Incorruptibility, Shameless are four basic rules of conduct to be followed for maintaining the nation to be safe. Those four rules if they are not tightened,  if we don’t have wisdom, decorum, of we are corruptible, shameful, we don’t respect them, then the nation will be destroyed, the race had to perish.” Khuất Nguyên also praises Decorum: “One side is the people, the other side is one own self, both are equal importance. But in requisite situation, one must be ready for self-sacrifice to help and assist the public”.  Forget own self for decorum, for the nation devote yourself. “The one who has planted a tree before dying didn’t live uselessly”.

The Noble Vietnamese must respect UPRIGHTNESS

”  Uprightness is to behave logically, respect human. Wisemen always treat others with respect: never renounce  large-heartedness. All people is like a family, all the nation is like ownself. Saint Paul also admonished human kind :” Respect others like your superior, then everything will be peace and happiness”.

The Noble Vietnamese must respect WISDOM.

A wise man is the one who knows himself,  like the philosopher Socrate has said: “Know thyself” (Connais-toi toi-même). A person must know himself , must be self – understanding first, then after he can understand others. Know thyself, then you can self improve, manage household, govern the country, give peace in the world  . Know thyself then you can respect your conduct: it’s  self-respect. The one who doesn’t have self-respect  is not a wise man because he doesn’t understand himself , not self -respect either, how can others respect him? That’s why  The Noble Vietnamese , not only must have :  Kindness, Decorum, Uprightness,  but also must have Wisdom,  in purpose to know himself and then others, then can act with intelligibility.  “Turn your tongue seven times in your mouth before speaking”.

 The Noble Vienamese must be FAITHFUL

The one who is dishonest is unfaithful, devilish. Owing his life to the Republic of Vietnam, but still venerates the Communist devil! Being a devilish person, he can’t be a patriotic, can’t love his race.

During everyday contact with one another, Honesty plays a foremost role. A life with a betrayal act, depriving the confidence, is a needless life. Honesty is listed clearly in five constant virtues:  Kindness, Decorum, Uprightness, Wisdom, Faithfulness. In social relations, community ativities, organisations, government, Faithfulness is always considered as a criterion. Philosopher Confucius has told: Being a human, if a  person is unfaithful, no one will trust him; then he will never be able to have a stable position in life. For that reason, Faithfulness is the Treasure of  a human life in all over the world.

The Noble Vienamese must be INCORRUPTIBLE

Being Incorruptible is the basic of morals of all executives & officials in court retinue. If the emperor, officials are unscrupulous, the public will be rebels. The results are the nation will be destroyed, the race had to perish. But what does dishonest, perfidious means? Honesty is integrity, the base of human ethics, to be uncorrupted,  definite, upright, not rapacious for disloyal possessions. The ones who are not honest will always take anything or act with disloyalty, snatching  covetously all other belongings. “With three hundred taels, then it will be terminated” (Kiều).

Incorruption means shame, feeling disgraceful by ourselves. Unscrupulous individu will do everything, and is the one who is shameless, and doesn’t respect moral principles.

The philosopher Mạnh Tử said: If you are a human and you cannot be shameless, then you are not a human. Being incorruptible is the basic of the ethics to be  human. If you are incorruptible, then you will have filial piety,  benevolence, righteousness, wisdom, and propriety. If you are unscrupulous, you cannot think about moral principles.

The noble Vietnamesemust be HIGH-MINDED

A person with upright mind is the one who holds good sense in esteem, because good sense is stronger than the point of a sword. A person with upright mind has iron will, his intelligence brightens like the Great Bear, although in critical situations will not be fickle. A high-minded person is the one who can keep his decency, defending justice, dealing with tyrants, despotism. How many fighters, people, soldiers, officers in the government of Republic of VietNam have laid down their lives, fighting  for national independence till their last  exhalation, or fearless, undaunted in prison after the Communists agression to the Republic of VietNam.  This example of great fortitude, worthy to be admired is passed by tradition in history, showing pride, honor of  people, soldiers, officers in the Republic of VietNam government. This attitude of high-minded is a brightly light for the posterity to follow.

Besides, there are four virtues: Task, Countenance, Way to talk, Conduct, which are specific characteristics of Vietnamese female sex.

Task is the best way to work.

verses – not translated

Countenance is the cheerful appearance,elegant apparels.

verses – not translated

Speech,the way of talking must be graceful.

(POEM)-not translated

Conduct must be good behaviour one, including filial piety, to take reverent care of the parents.  ” Goodness is better than beauty”. Beauty is restricted but  good behaviour is unlimited, is still the proverb which is transmitted gloriously among the masses of the people to praise the moral virtue of the young woman. This concept  is to express the moral value non-temporel and above space.

The reason of those verses:

” If you are a man, don’t imitate Phan

If you are a woman, don’t relate to Thuý Vân, Thúy Kiều“

Because in the traditional morality , the image of Phan Sinh in the writing Phan Trần, became a slobby character. Phan Sinh being lovesick became discouraged, weeping bitterly. The author described  him, when talking about his lover, immediately “His tears streamed down endlessly”, is not a magnanimous, high-minded image of the noble Vietnamese hero.

Thúy Kiều, in the tale “A New Cry From a Broken Heart” (The Tale of Kiều) , author Nguyễn Du, has to sell herself to save her father. She has been ” Twice in brothels, twice beeing a servant, ….TRONG VÒNG GIÁO DỰNG GƯƠM TRẦN, KỀ LƯNG HÙM SÓI, GIỮ THÂN TÔI ĐÒI.”  is a depraved moral image. During childhood, not living with the parents, being adult and married, not living with her husband, violating the three moral rules  to follow:”Being at home, the woman must follow her father, when married must folow the husband, in case the husband pass away must follow the son”. Kiều has “Killed her husband, then remarried, how can she dared to continue to live “.In the past, a girl cannot ” Be guided by a ghost, nor leaded by devils, but searching sorrowfull paths tofollow”. However, in reason of the events of the country in the present, and miserable families, with reluctant circumstances, this concept still can be tolerated with the policy “observe the rules but still can be out of principles”.

Then the traditional morality is so abundant. In the present, with our days and nights of turmoils  of the life far away from motherland ,  A clear fast is better than a dirty breakfast. Noble Vietnamese still has to be in filial piety, faithful, must be  human, grateful, ethical behaviour, faculty of reasoning, trustful, conscientious, upright.

” Being pious, loyal and faithful are guidelines for men

And for women : chaste and virtuous”.

The story of the chaste wife was always a model example eulogized in Five Generations Stories: The King Ngung was a royal title,and unluckily, died soon. His wife Lý Thị  on her way to receive her husband’s remains, didn’t arrive to the place yet, must stopped by a hotel to stay. The owner seeing that they are just woman and kid, was in doubt, didn’t want them to stay. He hold her hand to send them away. Lý Thị with her face upward, sobbing, lamented:” Me, being a woman, I want to keep chastity to worship my husband, but now a stranger has held this hand; I can’t bear that due to a hand all my body will be infected with impurity “. After saying those words, she grabbed a kitchen knife and cut off the hand immediatly! For that example, see how noble is the warmhearted love of husband and wife!

Nowadays those virtuous qualities are still reminded in the Professional Code of Ethics, based on the fundamental concepts about  industrious and thrifty, honest,  kindness, respect,justice, wisdom, trustworthiness. The ones who are inhuman, unrighteous in any society, any time will still be vicious persons to breakup the social human community.

 Disseminating extensively  traditional morality of the nation is the work to transfer the guideline of ethics to altruists about the examplary  model of “The Noble Vietnamese”. The  principles of life guide human atcs. Nguyễn Công Trứ, in his fallen time didn’t became worst person in society just to avoid shameful for family manners and attitude:

(POEM)– not translated

It is true: If we live with righteousness, God won’t let us down. . “Grace respects nature”. We, Vietnamese people always behave, act with vertue, and we are proud of our Lạc Hồng race. It’s the pride of  the origin of our nation that we can maintain our frugal, pure and noble life in a foreign country, despite of being   in a predicament and our luck is running out, we didn’t  “show up” wrong jobs, being anxious of  “guilty with the famiy and shameful with others”

Thoughts mold actions. Our Vietnamese people is a self-respectfull and heroic nation; this prideful sense, despite we suffered from stormy periods, will be forever in our deepest heart, will guide the direction of our acts : The good acts

of a Noble Vietnamese. Owing to that, the community can enjoy, and society activities can  be proceeded smoothly.

The traditional culture of black, indian peoples were ruined because the white pioneers destroyed by mistake the cuture of those two minority groups causing the lost of their heirloom(inheritage), having nothing to cling on for life, to be proud of. Some were tempted to be in street life, “like an unsteered boat, a horse without bridle”, living an insignificant life, unable to stop it! This tragedy has unexpected results, and remains a chronic social problem in American society nowadays, influencing all educational activities, social security,economics, politics, crime..

  This affliction is also raging in Vietnamese society, the culture of more than four thousand years of literature is being ruined by atheist Communism. To restore, conserve, diffuse   special moral characteristics

 of traditional culture to our country is also a mission of renaissance for our dear motherland

We come to America because of the love of Freedom spirit. Preserve intact particular charateristics of traditional moral (ethics) heirloom is our divine duty. As such, the Vietnamese refugee community will be an examplary model, to build a strong back- line, ready to support the great  liability to save the nation and establish the nation.

(POEM)- not translated

&&&&&&&&&&&&&&

ORIGINAL: Trần Xuân Thời – Translation: Thúy M & TháiLan (Nữ Lan)

.

ĐÂY LÀ MỘT CÂU CHUYỆN MÀ CÁC ĐÔI UYÊN ƯƠNG NÊN ĐỌC

lavitaliteverte/indiantigre -TháiNữLan dịch

Tôi đã chia sẻ câu chuyện này với người bạn cách đây không lâu,

Hôm nay tôi muốn gởi đến quý vị:

Khi quý vị đã có bạn để chia sẻ cuộc sống, dù bạn đã thành hôn hay chưa, bạn nên đọc .

06/4/2014

======================

Khi tôi về đến nhà và vợ tôi đang dọn bữa ăn tối, tôi cầm lấy tay nàng và nói:  “Anh có chuyện muốn nói với em”. Cô ấy lặng lẽ ngồi xuống, không nói một lời và bắt đầu ăn .

Tôi lại thấy đôi mắt nàng lộ vẻ khổ đau.

Bỗng nhiên tôi cảm thấy không thể thốt lên lời nào. Nhưng tôi phải nói cho nàng biết những suy nghĩ của tôi. Tôi muốn ly dị…Tôi đề cập đến vấn để một cách bình thản. Cô ấy trông chẳng có vẻ gì bức bội khi nghe tôi nói, mà chỉ hỏi tôi lý do tại sao?

Tôi làm như không nghe câu hỏi. Thế là nàng nổi giận lên, ném đũa về phía tôi, và hét lên:  “Anh không phải là một thằng đàn ông!”

Buổi tối hôm đó, chúng tôi không nói với nhau lời nào. Cô ấy chỉ khóc. Tôi biết cô ấy tự hỏi chuyện gì xảy ra cho hôn nhân của chúng tôi. Nhưng tôi không thể đưa ra một lời giải thích nào ổn thỏa, trái tim tôi không thuộc về nàng nữa, nó đã bị Jane chiếm trọn rồi. Tôi không còn yêu nàng nữa, mà chỉ cảm thấy thương hại! 

Bằng một cử chỉ thật tội lỗi, tôi đưa cho nàng giấy tờ tôi sắp xếp cho việc này, nào là tôi nhường lại xe và nhà cho nàng, và chia 30% tiền lời trong công ty của tôi. Cô ấy thoáng liếc mắt vào tờ giấy, rồi xé vụn ra từng mảnh.

Người phụ nữ này, người đã sống với tôi suốt 10 năm tròn, bây giờ trở nên xa lạ. Tôi thấy thật   tội nghiệp cho cô ta về khoảng thời gian tiêu hao đi bao nhiêu sức lực để vun đắp gia đình, thật uổng phí, nhưng thật sự tôi không thể nói khác được, vì tôi thật sự yêu Jane.

 Bỗng nhiên vợ tôi bật khóc thật to, tôi đã biết trước thế nào nàng cũng khóc như vậy.

Nói cho cùng, nàng khóc làm cho tôi cảm thấy nhẹ hơn.

Ý định ly hôn luẩn quẩn trong đầu tôi từ nhiều tuần nay bây giờ trở nên quả quyết và rõ ràng hơn.

Hôm sau tôi trở về nhà rất muộn , và tôi thấy nàng đang ngồi viết ở bàn. Tôi không muốn ăn tối, mà vào phòng và ngủ ngay vì tôi rất mệt sau một ngày bận rộn với Jane.

 Khi tôi tỉnh giấc, nàng vẫn còn ngồi viết. Tôi chẳng bận tâm, và lại quay ra ngủ tiếp.

Đến sáng, cô ấy đưa cho tôi xem những điều kiện về việc ly dị: cô nàng không muốn tôi phải đưa hoặc làm gì cho cô, nàng chỉ cần một tháng để chuẩn bị trước ngày ký giấy.

 Yêu cầu của nàng là trong suốt tháng đó, cả hai chúng tôi đều phải phấn đấu để sống một cách bình thường trong khả năng của mình. Lý do nàng đưa ra rất đơn giản: con trai chúng tôi phải trải qua một kỳ thi quan trọng vào cuối tháng và nàng không muốn bất kỳ lý do nào sẽ làm xao lãng con vì một cuộc hôn nhân đổ vỡ. Điều này rất tuyệt đối với tôi. Nhưng rồi nàng lại thêm một điều kiện khác nữa, nàng hỏi tôi có thể nhắc lại ngày cưới tôi đã bế nàng như thế nào vô phòng tân hôn sau khi tiệc tan không.

Điều kiện thứ hai là trong suốt ba mươi ngày đó, mỗi buổi sáng, tôi phải bế nàng từ phòng của chúng tôi ra đến ngưỡng cửa. Tôi không hiểu sao cô ta lại trở nên điên rồ như vậy. Thôi thì, để cho nàng được thoải mái trong những ngày sau cùng với tôi, tôi chấp nhận những yêu cầu kỳ quái của nàng. 

Tôi nói cho Jane biết những điều kiện kỳ lạ của vợ tôi về việc ly dị.

 Jane phá lên cười và cũng nghĩ điều đó thật là điên rồ.

Jane lại thêm một cách khinh miệt rằng cho dù vợ tôi có dùng những thủ đoạn gì đi nữa thì cô ta cũng phải đối mặt với việc ly hôn.

 Kể từ khi tôi quyết định ly dị, vợ tôi và tôi không còn đụng chạm nhau nữa.

Thế nên ngày đầu tiên khi phải bế nàng ra, cả hai chúng tôi đều thật vụng về. Con trai chúng tôi thì đi theo sau và vỗ tay, miệng không ngớt kêu lên:  “Ôi! Ba đang bế mẹ kià!”. Những lời đó làm cho tôi đau buồn. Từ phòng ngủ ra đến phòng khách, rồi ra đến cửa, tôi đã mang nàng trên tay khoảng 10 cây số như thế.

Cô ấy nhắm mắt lại và nhẹ nhàng yêu cầu tôi không nói đến chuyện ly hôn cho con trai . Tôi gật đầu đồng ý, và có một cảm giác kỳ lạ hầu như rất đau lòng.Tôi đặt nàng xuống, bên ngoài cửa ra vào. Nàng đến trạm chờ xe buýt để đi làm. Tôi lái xe một mình đến sở.

 Sang ngày thứ nhì, cả hai chúng tôi đỡ vụng về hơn. Cô ấy nép sát vào bụng tôi. Tôi có thể ngửi thấy mùi nước hoa từ áo nàng thoảng bay ra. Bây giờ tôi mới nhớ lại là từ lâu nay tôi chưa ngắm nhìn người đàn bà này, và nhận ra rằng cô ấy không còn trẻ nữa.

Trên mặt đã xuất hiện những nếp nhăn, còn tóc thì đã hoa râm rồi!

 Ôi, cuộc hôn nhân của chúng tôi đã tàn phá nét thanh xuân của nàng như thế đó. Trong một thoáng, tôi tự hỏi mình đã làm gì để cô ấy nên nỗi…

Đến ngày thứ tư, tôi cảm nhận được sự thân thương lúc xưa đã trở lại. Chính người phụ nữ này đã hy sinh những 10 năm trong suốt cuộc đời của cô ấy cho tôi…

Rồi ngày thứ năm, thứ sáu, tôi nhận được sự gần gũi ngày càng trở nên thân mật hơn. Tôi không hề tiết lộ điều này với Jane. Giờ đây việc bế nàng trở nên ngày càng dễ dàng hơn khi thời gian trôi qua dần trong suốt tháng.

Có lẽ công việc mỗi ngày này làm cho tôi trở nên mạnh mẽ hơn chăng.

Một buổi sáng nọ, khi nàng cố tìm áo quần để mặc, nàng thử vài áo , nhưng vẫn không thấy cái nào thích hợp. Nàng nói lẩm bẩm ôi sao không có chiếc áo nào cả, cái nào cũng quá rộng…

Bỗng dưng tôi nhận ra rằng cô ấy đã gầy đi, và đó chính là lý do tại sao bây giờ tôi có thể bế nàng trên tay dễ dàng hơn. Điều này làm cho tôi thật bàng hoàng, cô ấy đã dấu kín bao nỗi khổ đau cay đắng trong lòng từ bao lâu nay.

 Bàn tay tôi đưa lên chạm vào đầu nàng lúc nào không hay.

Ngay lúc đó con trai chúng tôi vào và nói:  “Ba ơi, đến giờ phải bế mẹ ra ngoài rồi đó ba à”. Bây giờ đối với cậu bé, việc đứng nhìn cha nó mang mẹ ra cửa trở nên một phần thiết yếu trong cuộc sống rồi. Vợ tôi ngoắc tay bảo con đến gần và ôm nó thật chặt.

 Tôi phải quay mặt đi vì tôi lo sợ trong giây phút này mình sẽ đổi ý mất thôi. Rồi tôi ôm nàng vào lòng, đi từ phòng ngủ ra phòng khách và đến ngưỡng cửa. Nàng quàng tay vào cổ tôi một cách nhẹ nhàng và quen thuộc. Tôi ghì lấy nàng thật chặt, và cảm thấy như đây là ngày cưới của chúng tôi. Nhưng thân thể gầy mòn của nàng khiến tôi thật đau lòng.

Đến ngày cuối tháng, khi đã ôm nàng trong tay,  tôi cảm thấy đôi chân mình nặng trịch, không lê bước nổi. Con trai đã đi đến trường. Tôi lại ôm nàng thật chặt và nói: ” Anh không để ý rằng cuộc sống của em và anh lâu nay mình thiếu thân mật đến thế, em ạ”.

 Tôi vội  lái xe đến sở và nhanh chóng nhảy thót ra khỏi xe mà không màng khép cổng lại . Tôi rất sợ trì hoãn thêm một giây sẽ làm tôi đổi ý , và tôi leo nhanh lên các bậc thang.

 Jane chạy ra mở cửa , tôi nói với cô ta:  ” Anh rất tiếc, Jane ạ, bây giờ anh không muốn ly dị vợ anh nữa”.

Cô ấy sững sờ nhìn tôi, đưa tay lên sờ trán tôi. Anh có bị lên cơn sốt không vậy? Tôi đẩy tay cô ta ra.

 “Anh rất tiếc, Jane ạ, nhưng anh không ly dị đâu. Cuộc sống hôn nhân giữa anh và vợ anh có lẽ trở nên chán chường bởi vì cả cô ấy và anh đều không biết đến giá trị những giờ phút bên nhau, chứ không phải tình yêu của chúng tôi đã nhạt phai. Bây giờ anh nhận ra rằng từ khi anh bế cô ấy vào căn nhà yêu thương của mình ngày hôn lễ, bổn phận của anh là phải ở bên cô ấy để lo cho cô ấy cho đến lúc cái chết chia lìa chúng tôi”.

 Một thoáng trôi qua, rồi thình lình Jane lộ vẻ thức tỉnh. Cô ấy giáng cho tôi một cái tát thật mạnh, đóng sập cánh cửa rồi bật khóc… Tôi đi xuống và lái xe về.

Khi về, đi ngang một tiệm hoa, tôi đặt một bó hoa thật đẹp cho vợ yêu của tôi. Cô gái bán hàng hỏi tôi muốn ghi như thế nào trên tấm thiệp. Tôi mỉm cười, đặt bút ghi rằng” Em yêu, anh sẽ bế em ra ngoài cửa mỗi buổi sáng cho đến ngày chúng ta phải xa cách để về cuộc sống bên kia”.

Chiều hôm đó tôi về đến nhà, cầm bó hoa trên tay, với nụ cười tươi tắn trên môi, chạy thật nhanh lên cầu thang,…và rồi …nhìn thấy vợ tôi đơn độc nằm trên giường – ngưng thở.

 Vợ tôi chống chọi với căn bệnh UNG THƯ từ nhiều tháng nay, nhưng tôi đã làm gì? Tôi quá bận bịu bên Jane nên không còn nhận thấy điều gì nữa cả. Cô ấy biết rằng mình sẽ từ giã cõi đời trong thời gian rất gần, nên muốn ngăn ngừa những phản ứng tiêu cực của con trai, nếu như việc ly dị xảy ra- Nhất là đối với cháu, tôi vẫn là người chồng rất mực thương yêu vợ.

+++

Bạn ạ, chính những chi tiết nhỏ nhặt trong cuộc sống là những điều quan trọng nhất trong quan hệ lứa đôi; đó không phải là căn nhà, cái xe, tài sản, ngân khoản ở nhà băng. Tất cả những thứ này chỉ tạo niềm vui với tất cả thế giới quanh ta nhưng không thể mang lại niềm hạnh phúc cho bản thân mình.

Thế nên bạn hãy dành thời gian để làm người bạn thân thiết của vợ mình và hãy thực hiện những chi tiết ấy cho nhau, điều này mang đến sự mật thiết ấm cúng cho nhau, bạn nhé.

Rất nhiều người đã thất bại trong cuộc sống, chỉ vì lý do rất đơn giản, bạn biết không? Họ không nhận thức được rằng họ đang sắp chạm đến thành công mỹ mãn, nhưng lại vội buông xuôi.

Theo lavitaliteverte/indiantigre -TháiNữLan dịch

THƯỢNG ĐẾ ĐÃ AN BÀI – Mục sư Bob Reid- TháiLan dịch

Đây là câu chuyện cho ta thấy những sự việc xảy đến trong cuộc đời ta luôn có lý do…

Một Mục sư và vợ ông ta vừa mới dọn đến ngoại ô thành phố Brooklyn và họ có nhiệm vụ làm cho nhà thờ ở đây sinh hoạt lại. Họ rất háo hức với cộng đoàn ở giáo xứ mới này. Khi họ nhìn thấy nhà thờ, họ biết cần phải sửa chữa nhiều vì rất nhiều nơi bị hư hỏng.

Họ tự đề ra mục tiêu là phải hoàn tất mọi việc trước lễ Giáng Sinh.

Họ đã làm việc rất cật lực trong nhiều ngày, sửa lại các hàng ghế, sơn phết tường, tô lại vách… và ngày 18 tháng 12, họ sắp hoàn thành công việc. 

Nhưng rồi, ngày hôm ấy, một cơn giơ lốc đã tàn phá khu phố, trong suốt hai ngày.

Đến ngày 21, mục sư hướng về phía nhà thờ. Tim ông se thắt lại khi thấy tòa nhà đã tróc mái, và bên trong là một lỗ hổng thật lớn, phía cuối nhà thờ, ngay sau tòa thánh.

Vị mục sư lau chùi những đống đổ nát trên sàn nhà, rồi đi về .

Trên đường về, ông nhìn thấy các văn phòng đang tổ chức bán chợ trời và ông dừng lại. Ông nhìn thấy một tấm khăn trải bàn màu ngà, với nét thêu hoa văn rất thanh nhã, với màu sắc thật đẹp ,và ở giữa là một cây thánh giá thêu rất sắc sảo. A, đây là kích cỡ thật thích hợp để che lổ hổng ở toà thánh. Ông ta mua tấm khăn và đem về nhà thờ.

Trong khi đó, trời lại đổ tuyết bên ngoài. Rồi một phụ nữ lớn tuổi đi hướng ngược lại đang cố chạy theo cho kịp chuyến xe bus, nhưng bà đã hụt mất rồi. Mục sư thấy thế liền để nghị bà vô trong nhà thờ cho đỡ lạnh trong khi chờ chuyến xe sau.

Bà đến ngồi ở băng ghế và không để ý đến ông đang bắc thang và gắn tấm khăn trải bàn vừa mới mua làm thành một bức thảm treo tường. Vị mục sư không thể nghĩ rằng tâm khăn lại tuyệt đẹp như thế khi ông vừa gắn xong và nhìn ngắm bức tường. Tấm khăn che đậy sự khiếm khuyết một cách tuyệt hảo.

Rồi bỗng nhiên ông thấy người phụ nữ đi đến gần tấm thảm. Gương mặt bà ta trở nên xanh mét như tàu lá.

 ” Thưa ngài, bà nói, làm sao ngài có được tấm khăn này?”

 Mục sự giải thích xuất xứ của tấm khăn và bà nhờ ông kiểm lại ở bên trong góc phải tấm khăn có thêu những chữ EBG không. Đó là những mẫu tự đầu của tên bà, và chính bà là người đã thêu tấm khăn đó, 35 năm trước đây, khi bà còn ở bên Áo.

Bà không thể tin nổi khi mục sư kể lại làm sao ông mua lại được tấm khăn ấy.

Bà giải thích rằng trước cuộc chiến, bà và chồng mình sống một cuộc đời rất thoải mái ở Áo.

Rồi khi bọn quốc xã đến, bà bị buộc phải ra đi, và chồng bà thì rời nhà tuần sau đó. Nhưng ông ấy bị bắt, rồi vào tù; từ đó bà chưa bao giờ gặp lại ông hoặc trở về ngôi nhà xưa của họ.

Mục sự có ý muốn trả lại tấm khăn cho bà, nhưng bà yêu cầu ông giữ lại để dùng cho nhà thờ. Mục sự đành đề nghị đưa bà về nhà, đó là điều tối thiểu ông có thể làm lúc đó. Nhà bà ở phía bên kia đảo Staten và bà đến Brooklyn hàng ngày để làm công việc thu dọn nhà cửa cho chủ.

Đêm vọng Giáng Sinh ở nhà thờ mọi việc diễn ra thật hoàn hảo. Phòng lễ gần như đông chật, ban nhạc hát Thánh Ca và niềm hân hoan của những người dự lễ thật tuyệt vời. Khi buổi lễ chấm dứt, mục sư và vợ ông ta đến chào mọi người ở ngưỡng cửa và nhiều người hứa sẽ trở lại đi lễ.

Có một người đàn ông cao tuổi hơn mục sư vẫn ngồi ở băng ghế và nhìn quang cảnh; vị mục sư không hiểu tại sao ông ấy chưa ra về.

Người đàn ông hỏi mục sư làm sao có được tấm khăn trải bàn trên tường, vì khăn đó giống hệt tấm khăn mà vợ ông đã thêu rất lâu rồi, lúc họ còn ở bên Áo trước chiến tranh, làm thế nào mà có thể có được hai tấm khăn giống nhau đến thế?

 Ông kể cho mục sư nghe rằng trước khi quốc xã đến quê hương của ông, vợ ông buộc phải rời bỏ quê nhà , và đáng lý ông phải theo bà ta một thời gian sau, nhưng ông đã bị bắt và ngồi tù.

 Ông chưa bao giờ gặp lại vợ mình hoặc trở về căn nhà của họ từ 35 năm qua.

Vị mục sư hỏi ông có cho phép mục sư đưa ông đi một vòng không.

 Mục sư chở ông ta đến đảo Staten, đến ngay ngôi nhà mà mục sư đã chở người đàn bà thêu tấm khăn về  ba ngày trước đó.

 Mục sư giúp ông ta bước lên ba bậc thềm trước nhà, đến gõ cửa, và ở đó mục sự đã trải qua một lễ Giáng Sinh vĩ đại nhất, tuyệt vời nhất mà ông chưa bao giờ tưởng tượng được.

Đây là câu chuyện thật- do Mục sư Rob Reid thuật lại; ông thêm rằng Thượng Đế luôn can thiệp một cách huyền bí.

Theo soleilinterieur- Mục sư Bob Reid-TháiLan/NữLan chuyển ngữ

HAI NGƯỜI CON

Một truyền thuyết xứ Nghìn Lẻ Một Đêm ( truyện cổ Ả Rập, Ba Tư và Ẩn Độ, viết bằng tiếng Ả Rập) kể lại rằng một người đàn ông đang sống hạnh phúc bên người vợ thật tuyệt và hai con trai yêu dấu. Một hôm ông phải đi công việc xa trong nhiều ngày, và trong thời gian đó hai con bị tai nạn và không may đã qua đời. Người mẹ cảm thấy lòng trĩu nặng vì khổ đau.

Tuy nhiên, đó là một người đàn bà thật khôn ngoan và nhiều nghị lực, với một niềm tin mãnh liệt vào Thượng Đế, nên đã chịu đựng tai họa một cách dũng cảm.

Nhưng rồi bà lại có mối âu lo khôn cùng: Làm thế nào để cho chồng bà biết về hung tin này đây?  Ông ấy rất yếu mềm về tình cảm và bà lo sợ rằng ông không chịu đựng nổi sự kinh hoàng của điều không may. Thế là bà đến bên Thượng Đế và cầu xin Ngài hãy giúp bà có thể tìm được phương cách giải quyết nỗi đau thương này.

Thời gian trôi qua và người chồng nay đã trở về. Ông đến hôn vợ và hỏi về tin tức của hai con trai. Bà trả lời rằng lát nữa sẽ nói chuyện trong bữa ăn tối, nhưng ông phải đi tắm trước cho khoẻ.

Sau khi ông tắm xong, bà vừa ăn vừa hỏi chuyến đi như thế nào. Nhưng ông không trả lời mà vẫn hỏi về hai con. Người vợ cảm thấy thật bối rối và nói với ông:

– Để rồi ta sẽ nói chuyện về các con sau nhe. Em muốn nhờ anh giải quyết một vấn đề mà theo em nghĩ rất quan trọng trước đã.

– Vậy thì nói đi em, chúng ta sẽ cùng nhau giải quyết việc đó, người đàn ông trả lời một cách rất hiền hòa.

-Trong khi anh vắng nhà, có một người bạn đã đến thăm chúng ta và để lại hai món nữ trang hoàn toàn vô giá để chúng ta canh giữ, nhưng anh biết không hai món ấy thật tuyệt đẹp nên em quá yêu thích và không muốn trả lại cho người ấy tí nào cả, anh nghĩ sao?

Người chồng trả lời:  – Anh không hiểu bây giờ sao em thật kỳ lạ. Em chưa bao giờ ham muốn những vật trang sức xa xỉ ấy, và cho dù em có yêu thích như vậy đi nữa, món nữ trang ấy không phải của em và em phải mang trả cho người ta.

– Nhưng em không có ý định mất chúng đâu anh ạ, người vợ trả lời

Người chồng nói với bà:  – Ta không thể đánh mất những gì ta chưa bao giờ sở hữu. Em sẽ mang trả những món trang sức ấy, và cả anh và em ta sẽ cùng đi trả cho họ,  ngay hôm nay.

 Người vợ trả lời ông:

– Phu quân yêu quý ạ, vậy ta sẽ làm như anh muốn , Hai món nữ trang thật tuyệt vời sẽ được giao trả lại cho người đã mang đến gửi cho ta giữ.. Nhưng thật ra việc đó đã được thực hiện rồi anh, vì hai món trang sức vô giá ấy là hai con trai rất yêu dấu của chúng ta, và Thượng Đế đã triệu hồi chúng về với Ngài rồi, anh ạ.

Người đàn ông hiền lành đã hiểu ra điều vợ mình muốn bày tỏ, ông ôm chặt lấy bà, và rồi cả hai người để cho nước mắt tuôn trào, không còn thất vọng đau buồn oán than… .

Khuyết danh- bonheur pour tous- TL dịch

KHÔNG AI CÓ THỂ THAY THẾ BẠN ĐƯỢC…Michel Quoist—

Nếu như nốt nhạc nói rằng:  một nốt nhạc sẽ không làm được âm nhạc…

thì sẽ chẳng có bản giao hưởng nào.

Nếu như từ ngữ nói: một từ ngữ sẽ không làm nên trang thơ văn…

thì sẽ chẳng có sách báo nào.

Nếu như phiến đá cho rằng: chỉ một phiến đá sẽ không xây được bức tường…

thì sẽ chẳng có được nhà cửa,  nhà thờ, cũng chẳng có giáo đường

Nếu như giọt nước nói rằng: chỉ một giọt nước sẽ không làm được con sông…

thi đại dương sẽ không hiện hữu.

Nếu như hạt lúa nói rằng: chỉ một hạt lúa sẽ không thể nào gieo hạt cho cánh

đồng…

thì sẽ chẳng có mùa gặt.

Nếu con người nói rằng: chỉ một hành động yêu thương sẽ không thể nào cứu vãn

nhân loại…

thì sẽ không bao giờ có công lý và hòa bình,

*****

Bởi vì bài giao hưởng rất cần từng nốt nhạc để thành hình,

Vì cuốn sách, thư tịch cần mỗi từ ngữ,

Vì ngôi nhà thì cần từng viên đá,

Vì đại dương thì cần đến từng giọt nước,

Vì người thợ gặt thì cần từng hạt thóc,

Toàn nhân loại khắp nơi rất cần đến bạn, bất kể bạn đang ở nơi chốn nao.

Và ta còn có thể ghi thêm: nơi đó, với con người của bạn,

Với niềm vui, lòng hy vọng, nỗi đau, nỗi thống khổ, tuổi xế chiều của bạn,

Toàn nhân loại khắp nơi đang cần đến bạn, vì bạn là duy nhất.

Bạn được Thượng Đế yêu thương, 

vì vậy nên KHÔNG AI CÓ THỂ THAY THẾ BẠN ĐƯỢC.

Michel Quoist— tháinữlan  dịch

“CHIM XANH” TÌNH ÁI– VIRGINIE RONTEIX – tháilan dịch -1466 chu

***

“Nếu cô hôn con cóc này, hôm nay ngày 14 tháng 2, và đúng 7h tối nay, thì sẽ có người đến gõ cửa nhà cô. Đó là Hoàng Tử Trong Mơ của cô đấy”.

Ban nãy, lúc 5 giờ chiều, khi nàng mở gói quà nhỏ và thấy con cóc, ban đầu nàng đã tỏ thái độ kinh tởm, nhưng rồi, khi đã hết ngạc nhiên và sững sờ, thì nàng đã hoài nghi và lo sợ. Cô nàng này ư, cô ta luôn tin vào Hoàng Tử Trong Mơ. Và tin vào nụ hôn của tình yêu đích thực. Nếu không thì cô đã nhanh chóng thả con vật bé nhỏ kia ra cho rồi. Nhưng vào ngày lễ Thánh Valentine, ngày lễ Tình Yêu, một khi đã nhận kiểu thư như thế này, cô nàng đã trở nên mơ mộng. Cô đặt cái loài ếch nhái này trong một cái gọi là hủ ẩm ướt rất tầm thường làm như không có chuyện gì xảy ra, và chạy vào trong phòng tắm ngắm lại cái dung nhan của mình xem sao. Ôi, ai mà biết được nhỉ..

“Hôm nay, ngày 14 tháng hai, vào đúng 7h tối, hãy đến nhấn chuông ở số 26, đường Plantes. Bạn hãy chuẩn bị tinh thần để được đón tiếp như một Hoàng Tử, hãy tỏ ra đáng yêu nhé!”

Khi anh ta tìm thấy mẫu thư được luồn vào bên dưới khe cửa, ngay tức khắc anh ta nghĩ đến người nào đã đùa giỡn với ý không tốt. Anh liền nhanh chóng mở cửa ra thềm cầu thang để xem người mang bức thư đến có còn quanh quẩn đâu đó không. Vừa trở vào phòng, anh tự hỏi không biết người nào đã nhanh nhẩu chuồi bức thư vào nhà mình mà anh không  biết điều gì cả. Cảm thấy vui thú, rồi bị lôi cuốn, và sau cùng là thật sự bị sự tò mò thúc dục, anh ta suy nghĩ xem ai có thể cư ngụ ở số 26 đường Plantes nhỉ. Anh không hề quen biết  gì hết. Rồi anh cảm thấy mình lố bịch quá sức, khi ý nghĩ về việc ấy chỉ mới nhen nhúm vào đầu. Và bây giờ, làm sao anh có thể lò mặt đến một địa chỉ mà anh không hề quen biet- đành rằng cũng không xa xôi gì lắm, nhưng vẫn là xa lạ – rồi sau đó còn đi gõ cửa nhà người ta, y như một thằng ngố!

 18h30

Nàng cứ xoay vòng quanh cái lọ giống như con cá thí điểm *.Nàng nhìn cái lọ một cách thận trọng. Có lúc nàng tự hỏi không biết da của con cóc có chất  độc không. Nhưng rồi nàng lấy tay xua đuổi ý nghĩ đó ngay. Rồi còn gì nữa đây! Ôi trời, nhưng mà chuyện gì chẳng ra làm sao vầy nè…!

Chàng phải đi tắm đây, thật chết tiệt! để ổn định những suy nghĩ mông lung trong đầu. Rồi đi cạo râu nhẵn nhụi, tươi mát và chải chuốt. Để xuất hành đây. Nào, cái gi? Ít ra ta cũng có quyền đi ra ngoài chứ! Rồi nếu như anh cứ thẩn tha bước đi như vậy, và đứng trước nhà 26 đường Plantes thì sao nào? Rồi gì nữa? Đúng rồi, Hoàng Tử của sa mạc tình yêu, thì sao?

18h45

Phải trang điểm lại hay sao đây trời? Rồi sau đó, chắc chết mất, xấu hổ quá, và thật là buồn cười, phải trang điểm công phu thế này để ôm hôn một con cóc. Cô bé tội nghiệp của tôi ơi. Thật đúng là dở hơi. Khờ khạo nữa. Rốt cuộc chỉ có một mình. Và cũng hơi điên rồ.

Anh ta đứng trước tủ áo và tự hỏi mình có nên đeo cà vạt để được “tiếp đón như một vị Hoàng Tử “không nhỉ.

 18h55

Cái lọ nằm trên bàn giữa bếp của nàng. Nàng vuốt thật nhẹ vào lưng chú cóc, chú ta ngước nhìn nàng với vẻ thật trìu mến, ôi đôi mắt cóc. Và nếu như thật sự có người đến nhấn chuông thì sao ta?

Chàng đã ra khỏi nhà và nói cho mình nghe. “Rồi, đấy nhé, tôi đang đứng trước nhà 26 đây. Nhưng mà nghe cho kỹ nhé, chỉ vì tò mò thôi à! Tôi có tính rất tò mò đó; và rốt cuộc thì câu chuyện này cũng không phải tầm thường đâu nhe. Không hiện thực tí nào cả nhưng thật sự là không tầm thường đâu. Sao nào, bộ bạn nghĩ rằng cuộc sống của tôi hiện nay là vui thú làm sao? Thật vậy ư? Tàu điện, đi cày, rồi ngủ. Ta sống chỉ để làm những thứ đó thôi sao, hỡi bạn?

18h58

Chuông của ngôi giáo đường nhỏ trong xóm sắp sửa đổ rồi. “Dù gi đi nữa, nếu hôn con vật đó thì ta đâu có mất mát gi đâu nhỉ, cô ta tự nhủ thầm. Thông điệp đã rõ ràng: đó là điều kiện để có sự việc gì xảy đến, đúng không nào? Điều quy định là “nếu”.

Anh cảm thấy hơi phấn khởi, giống như một con bọ chét trên da của con chó, và thật sự anh bị nỗi tò mò bám vào trí, khi anh đứng một mình trước cửa ra vào, mà trên nút chuông không thấy tên nào hết. Anh có cảm tưởng như mình mới mười lăm tuổi. Khi anh đến đón người yêu đầu tiên của mình ở bậc cầu thang phía trên trong tòa nhà ấy để dẫn cô bé đi xem phim. Flora… và anh không bao giờ quên cô nàng Flora. Anh cũng từng có vài người khác, nhưng Flora đã vượt trội hơn tất cả bọn họ. Mối tình đầu tiên thì luôn kéo dài… Rồi thời gian mà gia đình làm nghề ngoại giao của Flora đã đi nước ngoài định cư và mang Flora đi xa, thật xa, con tim của anh đã ngừng đập. Nhưng rồi anh đã phải tiếp tục sống, theo lẽ thường tình. Anh đâu có thể làm gi khác hơn? Nhưng anh không bao giờ quên nàng.

18h59

Từ lúc hẹn hò lần đầu tiên cho đến nay, nàng chưa bao giờ cảm thấy phải chờ đợi trong khắc khoải lo âu như thế này. Anh ấy tên là Pierre. Và tối nay, trong tâm mình, nàng thấy mình cũng cùng độ tuổi như thế. Khoảng mười lăm tuổi. Ôi, mẹ kiếp, người ta không thể ôm hôn loại cóc nhái chết tiết như thế này!

 -Chuông giáo đường đã đổ, báo đã 7 giờ tối.

Nàng cho rằng chắc mình lẩn thẩn, dở hơi rồi. Và hôn con cóc.

Nghe tiếng chuông reo.

Sự im lặng tiếp theo đó là không thể tin được. Từ bên trong và bên ngoài cánh cửa, hai kẻ sững sờ đã làm thời gian ngừng lại. Nàng lắc đầu xua đuổi mọi thứ, bất lực, nhưng trên môi vẫn nở nụ cười về điều kỳ cục khó tin của sự việc, về sự trùng hợp như muốn đập vào mặt.

Chàng đang sửa soạn để bỏ chạy. Nhưng rồi chàng đứng đó như trời trồng, và chỉ chờ đợi xem diễn biến thế nào. Bởi vì ngay thời khắc này, chàng đã bấm chuông rồi!

Và rốt cuộc rồi nàng cũng mở cửa ra. Trái tim gần như muốn vỡ tung ra.

Pierre và Flora đứng đối mặt nhau. Một thoáng dịu dàng, thời gian như ngừng trôi, và rồi họ đã ôm choàng lấy nhau. Họ đã nhận ra nhau ngay tia nhìn đầu tiên. Toàn vẹn, không thay đổi. Và rồi tiếng cười, niềm vui sướng hơn cả mãnh liệt, sự sững sờ, hạnh phúc trọn vẹn, Tình Yêu… pha lẫn nhau.

Từ bên cánh cửa sổ, trên cao của tầng một, số 23 đường Plantes, một người phụ nữ lớn tuổi nhìn toàn cảnh một cách bao quát, quan sát bằng một nụ cười vui mừng hớn hở về công việc đã hoàn thành mỹ mãn. Bà biết cả hai nhân vật này từ lâu lắm rồi. Bà là người gác dan của tòa nhà nơi mà cả hai đứa sống cùng với cha mẹ chúng, và bà đã nhìn thấy chúng trao nhau nụ hôn đầu tiên, ở bên dưới cầu thang. Lúc ấy bà cảm thấy xúc động đến nỗi bà luôn giữ kỷ niệm ngọt ngào ấy, đã làm cho bà cảm thấy ấm lòng về số phận của nhân loại trong những ngày lạnh giá của bà.

Có lẽ bà là vị thần Cupidon** duy nhất làm thợ giao hàng cóc của toàn thể vũ trụ! Và bà vẫn tiếp tục cười vui sướng khi cả hai đứa đóng cánh cửa lại.

***

GHI CHÚ

*cá thí điểm  : (pilot fish): loại cá làm sạch những ký sinh của cá mập và lợi dụng cá dữ dằn này để bảo vệ chúng khỏi những loại ăn mồi khác-

** Cupidon: Thần có cánh, bay quanh thần Vệ Nữ và thần Ái Tình-

Thái Lan

  ===============

Bạn tốt sẽ đến với ta khi ta gọi họ,

và khi ta khốn cùng.. họ tự đến

Nguồn: vôdanh – TháiLan dịch

==================

1/- NHỮNG ĐIỀU KHÔNG NÓI RA SẼ LÀM HẠI TA…

Bạn có biết những điều không nói ra sẽ đi về đâu không?

Điều gì bạn muốn làm nhưng đã không thực hiện sẽ đi đâu?

Những cảm giác bạn tự kềm chế sẽ trôi đi đâu?

Ta mong muốn biết bao những việc này sẽ đi vào lãng quên, nhưng bạn biết không, những điều không nói ra sẽ chất chứa trong chúng ta và làm cho tâm hồn ta tràn đầy tiếng kêu thầm lặng. Những điều không thổ lộ biến thành nỗi trăn trở, thành nỗi đau đớn. 

Những điều không nói ra biến thành nỗi luyến tiếc, thành giờ khắc lặng trôi. Những điều không nói ra trở thành bổn phận, thành nợ ơn. Những lời nói không được thốt lên sẽ chuyển biến thành sự tước đoạt, thành nỗi buồn đau, thành sự bất bình.

Những điều không nói ra sẽ không tự nó biến mất, mà trái lại giết hại chính ta..

Nguồn: lesmotspositifs– TháiLan dịch

********

2/- NHỮNG PHÚT GIÂY HẠNH PHÚC: 

1. Có được Tình Yêu.

2. Cười đến thắt cả ruột.

 3. Khi trở về từ kỳ nghỉ tiền hè nhìn thấy một núi thư từ.

4. Lái xe đến một nơi ngập tràn phong cảnh tuyệt đẹp.

5. Bất chợt nghe được bài hát yêu thích trên sóng phát thanh.

6. Nằm trên giường lắng nghe tiếng mưa rả rích.

7. Quấn mình vào tấm khăn nóng ấm khi vừa từ bồn tắm ra.

8. Thành công  vào kỳ thi vừa qua. 

9. Tham gia vào một cuộc bàn luận quan trọng.

10. Tìm được tiền  trong túi quần từ lâu không xử dụng.

 11. Thưởng thức bữa ăn ngon với bạn bè

 12. Vô tình nghe được người khác khen mình

13. Thức giấc nửa đêm và nhận ra rằng mình còn có thể ngủ thêm được vài tiếng nữa.

14. Nghe được bài hát gợi nhớ một người.

15. Nhận và trao nụ hôn đầu tiên.

16. Tim rộn ràng khi gặp lại người xưa.

17. Nhìn thấy những người yêu thương ngập tràn hạnh phúc.

18. Quàng trên vài chiếc áo của người yêu còn vương mùi nước hoa của họ

19. Đến thăm người bạn cũ và nhận thấy rằng tình bạn xưa vẫn không phôi pha

20. Nghe lời yêu thương từ người ấy.

3/-HƯƠNG VỊ CUỘC SỐNG

Trong suốt cuộc đời tôi, có một thứ gia vị rất hiếm, tôi tìm được một cách thật bất ngờ,

Thậm chí tôi cho rằng do Thượng Đế ban phát.

Chất bột mầu nhiệm ấy thay đổi đời sống hàng ngày của tôi

thành tia mặt trời mỗi khi được rắc lên một vấn đề nan giải,

một phương cách tìm ra quyết định 

Và tôi là kẻ may mắn phi thường đã sở hữu được

chất màu nhiệm ấy!

Nhưng khi tôi phải vượt qua những chặn đường gian nan,

Khi cái thường nhật khiến tôi đau đớn,

Khi mọi thứ đã quá sức chịu đựng, và tôi cần đến lòng can đảm và nghị lực

Để đối mặt với một ngày mới sắp khởi đầu

Và mọi việc vẫn phải được tiếp diễn

Cho dẫu thời gian làm gián đoạn,

Lúc ấy chất gia vị mầu nhiệm của tôi

sẽ đến làm tăng hương vị cho chuỗi ngày của tôi để tôi có thể hiểu biết

và lắng nghe một cách tích cực.

Hương thơm của chất ấy trợ lực cho tôi, sức mạnh của hương vị dìu dắt tôi,

mùi vị thầm lặng ấy bảo vệ tôi.

Lời chúc tuyệt vời nhất tôi có thể gởi đến bạn

đó là tìm được chất bột kỳ diệu ấy,

và đem truyền bá cùng với tình yêu thương.

Hương vị cuộc sống ấy được mang tên:

“Tình bạn”   

 Nguồn: Louise B.Giroux – TháiLan dịch

=====

4/- LÀM GƯƠNG CHO TRẺ

Nếu chung quanh đứa trẻ toàn là chê bai chỉ trích…

Nó sẽ học cách chê trách.

Nếu như em sống giữa những thù hận gây hấn…

Nó sẽ học cách khiêu chiến.

Chung quanh em chỉ là lời chế giễu…

Em sẽ học tính rụt rè.

Nếu quanh em toàn là điều hổ thẹn…

Em sẽ học cách cảm thấy tội lỗi.

Nếu em ở giữa lòng khoan dung…

Em sẽ học cách nhẫn nại.

Nếu quanh em toàn là cổ vũ khích lệ…

Em sẽ học cách hành động.

Quanh em đầy những tán tụng khen thưởng…

Em sẽ học cách ngợi khen.

Sống giữa những người trung thực…

Em sẽ học ứng xử công bằng.

Nếu em luôn được bảo bọc an toàn…

Em sẽ học cách tin tưởng.

Nếu em gặp toàn là sự tán thưởng…

Em sẽ học cách chấp nhận con người của mình.

Nếu quanh em toàn là tình bạn thân thiết…

Em sẽ học cách yêu thương cuộc đời.

 Theo Dorothy Law Nolte -TháiLan- NữLan dịch

============================

5/- MƯỜI BA ĐIỀU RĂN CHO CUỘC SỐNG

 -Khiếm khuyết lớn nhất: Sự Sợ hãi

-Ngày đẹp nhất: Hôm nay

-Điều dễ thực hiện nhất: Bị Sai sót

-Lầm lẫn tai hại nhất:  Từ bỏ

-Khuyết điểm lớn nhất: Lòng Ích kỷ

-Môn giải trí hay nhất: Công Việc.

-Sự phá sản tệ hại nhất: Nản chí

-Thầy cô giỏi nhất: Con cái.

-Nhu cầu quan trọng nhất: Lương tri

-Cảm xúc hèn hạ nhất:   Lòng ghen tị

-Món quà đẹp nhất : Sự tha thứ

-Tri thức rộng lớn nhất : Thượng Đế

-Điều đẹp nhất trên đời: Tình yêu.

Bonheur –TháiLan-NữLan  dịch

 ====================

6/-TÔI SẼ TIẾP TỤC TIN TƯỞNG, CHO DÙ…

Tôi sẽ tiếp tục tin tưởng, cho dù mọi người mất hy vọng.

Tôi sẽ tiếp tục yêu thương, cho dù người khác tôi luyện lòng hận thù.

Tôi sẽ tiếp tục xây dựng, cho dù người khác phá hủy.

Tôi sẽ tiếp tục nói đến hòa bình, ngay cả khi cuộc chiến đang diễn ra.

Tôi sẽ tiếp tục soi sáng, ngay cả khi đang ở trong bóng tối.

Tôi sẽ tiếp tục gieo hạt giống, cho dù người khác dẫm đạp lên vụ mùa đang thu hoạch.

Và tôi sẽ tiếp tục kêu lên, cho dù người khác im tiếng.

Và tôi sẽ vẽ nụ cười lên những gương mặt đầy nước mắt.

Và tôi sẽ mang niềm an ủi đến , khi họ đang đau đớn. Và tôi sẽ ban tặng hình thái niềm vui ở chốn đau buồn.

Tôi sẽ mời gọi kẻ quyết định ngưng cuộc chơi hãy tiếp tục bước đi…

Và tôi sẽ dang đôi tay ra để đón những người nhận thấy mình đã kiệt sức

Bởi vì ngay trong cơn sầu não, lúc nào cũng có một đứa trẻ đang nhìn ta, đôi mắt tràn đầy hy vọng, đang trông chờ ta sẽ làm gì cho bé, và ngay cả khi ta đang bị sầu não buồn phiền ray rứt, từ nơi nào đó ánh mặt trời sẽ luôn lóe sáng lên và ngay ở giữa sa mạc khô cháy một cành cây sẽ mọc lên.

Bên cạnh ta sẽ luôn có một con chim cất tiếng hát cho ta, một đứa trẻ mỉm cười với ta và một con bướm khoe sắc làm quà cho ta ngắm.

Nhưng..nếu một ngày nào đó bạn thấy ta không còn bước đi nữa, ta không còn mỉm cười hoặc ta trở nên im lặng, bạn chỉ cần đến gần ta và tặng cho ta một nụ hôn, ôm ta trong vòng tay của bạn hoặc chỉ cần bạn cho ta một nụ cười, bạn ạ.

Như thế là đầy đủ đối với ta rồi, vì chắc chắn ta quên rằng cuộc đời đã áp chế ta và đã bắt gặp ta như thế trong một phút giây nào đó.

Chỉ cần bạn thể hiện một động tác là ta đã có thể quay trở lại con đường ta đang đi..

Hãy nhớ nhé…

Khuyết danh (ALEXANDRE LECOUILLARD SUU TAM)

TháiLan chuyển ngữ

=================

7/-CHIẾC QUẦN ƯỚT

Bạn hãy cùng đến với tôi ở một lớp 3… 

Có một cậu bé chín tuổi đang ngồi ở bạn học, và bỗng nhiên, kỳ lạ chưa, một vũng nước xuất hiện ở dưới chân cậu và phía trước quần thì bị ướt. Cậu ta nghĩ rằng tim mình sẽ ngừng đập mất thôi vì cậu không thể nghĩ ra tại sao lại có tình huống này. Trước đây chưa bao giờ xảy ra, và cậu biết rằng một khi bạn bè phát giác ra được thì chúng sẽ không ngừng nói về điều ấy. Rồi khi bọn con gái mà biết được, chúng sẽ mãi mãi không bao giờ chơi với cậu nữa.

Cậu bé nghĩ rằng tim mình sẽ ngừng đập; cậu cúi đầu và cầu nguyện: “Lạy Thượng Đế, đây là trường hợp khẩn cấp! Xin Ngài hãy cứu giúp con ngay bây giờ ạ! Chỉ trong vòng năm phút nữa thôi là con sẽ chết mất, thưa Ngài”

Cầu nguyện xong, cậu ta ngước nhìn lên và thấy cô giáo đến; ánh mắt của cô cho cậu biết là cô đã phát hiện ra điều ấy. Khi cô giáo bước về phía cậu, có một bạn nữ tên Susie cùng đi với cô và mang một chậu cá kiểng vàng, chậu đầy cả nước. Susie bỗng vấp ngay trước cô giáo và đổ ập chậu nước vào lòng cậu bé một cách khó hiểu. 

Cậu bé làm bộ tức giận, nhưng trong khi nước đổ vào người, cậu thốt lên trong tâm “ Xin cám ơn Thượng Đế! Xin cám ơn Thượng Đế!”

Và bây giờ, bỗng nhiên thay vì là trọng tâm của sự chế giễu, cậu bé trở nên đối tượng của lòng thương cảm. Cô giáo vội đưa cậu xuống phòng thể dục và cho cậu mặc quần soóc trong khi chờ quần dài khô ráo. Tất cả bọn trẻ quỳ xuống và cùng lau dọn quanh bàn học của cậu bé. Sự cảm thông thật tuyệt vời. Nhưng một khi ta tìm thấy điều ấy trong suốt cuộc đời ta, thì sự chế giễu đáng lẽ cậu phải gánh chịu giờ đã chuyển sang người khác. -Susie. 

Cô bé muốn đến giúp các bạn, nhưng chúng bảo cô bé không cần nhúng tay vào. Bạn đã gây đủ rắc rối rồi, cô bé vụng về ạ!

Và, chiều đến, giờ tan học, khi chúng đứng đợi xe buýt, cậu bé đến thì thầm với Susie “ Bạn đã cố ý làm như vậy, phải không?”

Susie cũng trả lời nhỏ nhẹ “Tớ cũng đã từng bị ướt quần một lần..”

Cầu xin Thượng Đế giúp ta thấy được những sự việc luôn xảy ra quanh ta đúng lúc để ta có thể hành động kịp thời.

****

ĐẠO LÝ: Trong suốt cuộc đời chúng ta,  ai cũng trải qua những điều tốt và xấu. Ta phải luôn nhớ ta cảm thấy như thế nào trong cùng tình thế như họ và không nên nhạo báng người khác khi họ phải trải qua thời điểm/ hoàn cảnh như thế.

Phải luôn luôn cố gắng thông hiểu hoàn cảnh của họ như thể chính bạn đang phải gánh chịu điều ấy và giúp họ trong khả năng có thể, và cầu nguyện Thượng Đế rằng hôm nay bạn có điều kiện để giúp người đang có nhu cầu.

Nữ Lan / Thái Lan chuyển ngữ.

(Tài liệu: Moral)

====================

Tình đầu

Hai chị em

Oan trái.

Khói thuốc

Các nước trên thế giới đón Valentine’s Day khác nhau thế nào?

Còn ở Việt Nam, có thể thấy một số loài Quỳnh thông dụng sau:

-Quỳnh Trắng: Là một loài Quỳnh được nhiều người biết đến. Hoa Quỳnh trắng có dạng hình giống cái loa kèn, cuống phủ một màu đỏ cam, với những chiếc gai nhỏ. Cánh hoa mỏng, mềm mại, bề mặt như phủ sáp trong sắc trắng, với nhị vàng và hương thơm nhẹ nhàng. Khi hoa nở, cánh từ từ hé mở, cho đến khi đạt được kích thước tối đa, rồi cụp dần và rụng đi nhanh chóng, chỉ trong, 2 đến 3 giờ …là tàn! (một kiếp hoa!) Nên người nào được ngắm hoa Quỳnh nở, là thời khắc rất sung sướng hạnh phúc, nhất lại vào đúng Mùa Xuân!

-Quỳnh Đỏ: pha mầu da cam, hoa cũng nhỏ hơn và không nhiều cánh bằng Quỳnh Trắng

 -Ngoài ra còn có một số loài Quỳnh được lai giống, có nhiều mầu sắc: hồng, da cam, tím, vàng…với kích thước hoa rất khác nhau, to có, nhỏ có. Ở Xứ Mù Sương, Thung Lũng Tình Yêu, Thành Phố Buồn, Thành Phố Hoa Đà Lạt, sau 5 năm công phu nghiên cứu, lai ghép giữa Quỳnh với Thanh Long, đã tạo ra được loài Quỳnh hoa nở ban ngày! gọi là “Nhật Quỳnh!” Nên người yêu hoa, không cần phải chờ ban đêm ngắm hoa nở nữa, cho đỡ tốn công sức mòn mỏi trồng cây si!

Cách Trồng Hoa Quỳnh.

Quỳnh nguyên thủy sống trong bóng râm ở sa mạc, hoặc tán lá của rừng nhiệt đới, nên cây Quỳnh tương đối rất dễ trồng. Có thể trồng bằng cách cắm cành, chỉ cần có mái che mưa nắng, chắn sương gió và khí lạnh. Đất trồng hơi xốp, cho thoát nước là cây phát triển được. Quỳnh sống được rất lâu trong môi trường tự nhiên và chịu khô hạn rất tốt. Nhưng không chịu được úng, (tưới quá nhiều nước,) ngay cả khi không được chăm sóc, quỳnh vẫn sống! nhưng không… có hoa! (Hèn gì, hoa nào cũng giống như phụ nữ. Không được chăm sóc, tưới nước là …héo!) Do đó, Quỳnh cần được chăm bón thường xuyên, để cho có hoa và có tuổi thọ lâu dài. Cây Quỳnh thường trồng ở chỗ có nhiều nắng chiếu vào. Nhưng tránh ánh nắng nóng trực tiếp, rất dễ chết. Không cần phân bón nhiều, cần nhất là có nắng nhưng đừng quá gắt.

Sự Tích Hoa Quỳnh

Theo truyền thuyết, thời Nhà Tùy,

Vua Tùy nổi tiếng hôn quân vô đạo, trác táng, xa hoa, phung phí. Đêm nọ nằm mơ thấy một cây lạ trổ hoa đẹp. Đúng lúc đó, ở chùa Dương Ly thành Dương Châu, đêm bỗng có ánh sáng như sao sa, mọc lên một cây hoa lạ và hương thơm sức lạ lùng, khiến dân chúng đổ xô đến xem. Cây mọc cạnh giếng nước trong sân chùa. Nở một đóa hoa ngũ sắc, với 18 cánh to ở trên, 24 cánh nhỏ ở dưới, hương ngào ngạt bay tỏa khắp nơi nơi. Dân chúng đặt tên là hoa Quỳnh. Nghe tin đồn, thấy trùng với điềm báo mộng, (vì thời đó chưa có máy ảnh, Internet, chưa có Facebook lên Nét, đường lại xa) vua yết bảng bố cáo: “Ai vẽ được loại hoa Quỳnh đem dâng lên, sẽ được trọng thưởng!” Khi một họa sĩ dâng lên bức tranh vẽ đóa hoa vô cùng đẹp, vua liền quyết định bỏ phế triều đình, tuần du để thưởng ngoạn hoa Quỳnh. 

Qua thời gian hơn 90 ngày (trên 3 tháng), đoàn tuần du đến đất Dương Châu. Thuyền vừa cặp bến, Lý Thế Dân cùng bằng hữu, rủ nhau lén đi xem hoa ngay trong đêm, sợ sáng hôm sau khó chen chân lọt vào vườn hoa. Không ngờ họ Lý là người có chân mạng đế vương. (Về sau trở thành vua Đường Thái Tông) Nên hoa bỗng nhún mình, rung rinh 3 lần nghinh đón. Cánh hoa trắng như ngọc, nhụy điểm màu vàng óng ánh, hương tỏa ngọt ngào dưới ánh trăng. Họ Lý vừa xem xong, một cơn mưa to đổ xuống, khiến hoa rụng hết! Sáng hôm sau, Vua Tùy xa giá đến xem hoa, chỉ còn thấy cánh hoa úa rũ, tan tác. Vua tức giận, tiếc công đi nghìn dặm không được xem hoa, ra lệnh nhổ bỏ, vứt đi hết. Từ đó hoa Quỳnh chỉ nở trong một thoáng về đêm mà thôi. Chỉ nở cho người nào hoa thích, bỏ công cả đêm chờ đợi! (Lại một lần nữa, tính tình hoa này, cũng giống tính người!)

Quỳnh Trong Đời sống

Từ đặc tính của loài hoa này, Người Việt chúng ta dành cho hoa Quỳnh những đặc trưng ý nghĩa quý báu như sau:

•     Những gì quá đẹp đẽ, thì thường rất ngắn ngủi! Niềm vui thì mau qua, đau khổ thì kéo dài. (Người quá đẹp, thường chết sớm! Hèn gì những người hay đi thẩm mỹ viện, đẹp thì có đẹp, nhưng khó giữ được lâu, chưa kể là…chết oan!)

•     Quỳnh tượng trưng cho sự khiêm nhường, thủy chung, sang trọng pha chút huyền bí.

•     Hoa Quỳnh còn chứa vẻ đẹp e ấp, dịu dàng, thanh khiết của người thiếu nữ.

 Hoa Quỳnh Trong Văn Chương VN:

*Hài văn lần bước dặm xanh

Một vùng như thể cây Quỳnh cành dao.

Khi chén rượu, lúc cuộc cờ

Khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên

(Truyện Kiều, Nguyễn Du)

*Đời của hoa thơm ngát

Con ong nào biết đâu

Hoa nở trong lặng lẽ

Âm thầm vào đêm sâu

E ấp mà kiêu hãnh

Hoa nghiêng trong trăng sao

Như đàn thiên nga nhỏ

Sắp bay lên trời cao.

*Đêm này đêm

Buồn bã với những môi hôn

Trong vườn trăng

Vừa khép những đóa mong manh

(Quỳnh Hương,Trịnh Công Sơn)

*Sáng hưởng trời Xuân ngắm nụ Quỳnh”

Em màu đẹp thắm đóa vàng xinh

Nâng cành khỏa bút ghi vần chữ

Chớp ảnh tranh thơ tạc bóng hình

Gió thổi đường mơ thuyền tĩnh lặng

Nàng gieo ngõ mộng bến an bình

Kề hoa diễm tuyệt hương thơm ngát

Lấp lánh sương mai những giọt tình

(Nụ Quỳnh Đầu Năm, Minh Thúy Thành Nội)

Đây chỉ là chút lượm lặt trong những ngày Đầu Năm, góp vui vào Vườn Hoa Xuân của Văn Thơ Lạc Việt, hy vọng “mua vui cũng được một vài trống canh!”

Xin chân thành cảm tạ. Kính chúc Quý Vị và Gia Quyến Một Năm Mới lúc nào cũng tươi đẹp như Hoa! Cuộc sống như…Mộng Dưới Hoa!

Đầu Xuân Con Cọp 2022

LVHải (Cư dân Đà Lạt)

“Đón Xuân này, tôi nhớ Xuân Xưa!”

Truyền thống những ngày Đầu Năm, nhắc nhở chúng ta, tưởng nhớ đến giây phút vinh quang của Mùa Xuân Lịch Sử năm 1780.

Mồng Năm Tết! nhớ về Đại Đế Quang Trung. Với chiến thắng Gò Đống Đa lẫy lừng, đập tan 20 vạn quân Tầu nhà Thanh.

Noi theo tấm gương Ngài, để hun đúc lòng yêu nước, chống CSVN, đang bán nước cho Tàu cộng.

Nhớ lại chiến thắng Đống Đa hào hùng, đã cứu nguy Đại Việt thoát ách nô lệ Tầu năm nào.

Bài học lịch sử đang lập lại, nước Việt chúng ta hiện nay hoàn cảnh không khác gì. Đang bị bọn độc tài Việt Cộng cầm quyền, bán đất, bán biển, dành các đặc khu cho Tàu cộng.

Trung cộng đang giết hại đồng bào chúng ta bằng mọi hình thức thâm độc, từ buôn người, kinh tế, đến thực phẩm. Dân tộc chúng ta đã, đang và sẽ bị tiêu diệt, nếu Tàu cộng còn chiếm cứ trên Quê Hương Việt Nam, trước sau gì cũng mất nước mà thôi.

Cùng nhau cất lên bài ca chiêu Hồn Nước, hun đúc một lòng quyết chiến đấu:

“…Ngàn quân Tàu vượt cầu, như nước tràn hàng ngàn,

Hàng ngàn quân Tàu vượt cầu trong gió ngàn,

Ngàn quân Tàu sập cầu tô thắm màu Nhị Hà,

Nhị Hà nước về đỏ ngầu thây chất tràn!

Nào ngờ đâu bao mộng tan tành

Vạn giặc Thanh như là mây khói

Và từ đây nước Việt yên lành

Ngàn đời sau Bắc Bình còn vang danh!”

Xuân Nhâm Dần 2022

Lê Văn Hải

HẠNH-PHÚC

Em thấy đấy: vì sao anh đã quyết
Chọn đưa em về giới-thiệu gia-đình?
Dẵm sau gót những tình yêu tha-thiết
Của bao cô hy-vọng chiếm tim mình!

Từ dạo ấy lòng anh mang mối hận
Bởi không làm thỏa-mãn mọi tình yêu,
Với ý nghĩ: biết bao người oán giận
Mình đong-đưa như gió sớm, mây chiều!

Ðời thắm đẹp nhờ muôn hương vạn sắc;
Một cánh hoa khôn dệt nổi xuân vàng!
Anh biết thế nên lòng anh thắc-mắc
Thương bao cô mắt lệ ướt hai hàng.

Nhưng nghĩ lại: lòng tham vô-giới-hạn,
Túi hẹp nông khôn nhốt hết kho trời!
Anh đã chọn một riêng em làm bạn,
Các cô kia đành lỗi mộng chung đời!

Như thế đó, tình anh như thế đó,
Em biết không? em có hiểu cho không?
Chọn một đóa để buông lìa cả bó
Vì anh tin em sắc thắm, hương nồng.

Em đã thấy vai trò em hệ-trọng:
Một bông hoa đại diện cả mùa hoa ?
Anh sung-sướng, anh tràn-trề hy-vọng;
Em, em ơi, đừng để mộng phai nhòa!

Em hãy quyết cùng anh xây tổ ấm,
Dù chông-gai, dù bão-tố ngang trời;
Xây cho trọn một túp lều hoa gấm
Từ hôm nay cho đến lúc xa đời .

Vì đất nước chỉ thanh-bình thịnh-vượng
Khi dân-nhân xã-hội được vui hòa,
Mà họ-mạc xóm-giềng là viễn-tượng
Của gia đình xây dựng giữa hai ta!

                                             17-01-1955

                               THANH-THANH

• 

“Vườn tao ngộ” của quân trường Quang Trung năm xưa trong bài hát của nhạc sĩ Khánh Băng: “Vườn tao ngộ em đến thăm anh…”

Những người yêu nhạc vàng, đặc biệt là yêu các ca khúc viết cho lính, không ai không biết đến ca khúc Vườn Tao Ngộ được nhạc sĩ Khánh Băng viết với bút danh Nhật Hà. Ca khúc này trước năm 1975 cũng được những người quân nhân và người yêu của lính rất yêu thích.Vườn Tao Ngộ thuộc Trung tâm huấn luyện Quang Trung, là nơi mà người yêu, người vợ và gia đình các tân binh đến thăm những người lính trẻ đang được huấn luyện, sau những ngày gian khổ nơi quân trường.

Quân trường Quang Trung nằm trên một khu vực rộng lớn ở khu vực quận 12 ngày nay. Cùng với Trung tâm 3 tuyển mộ nhập ngũ thì quân trường Quang Trung trải dài từ Xa lộ Đại Hàn đến ngã 4 An Sương qua đến ngã 4 Trung Chánh.Nhắc đến quân trường Quang Trung là nhắc về 3 tháng thao trường của những chàng tuổi trẻ đã vi nước mà xếp bút nghiên theo nghiệp đao binh. Trung tâm huấn luyện Quang Trung là quân trường cấp quốc gia, nơi chuyên đào tạo và huấn luyện đến 80% các tân binh để cung cấp cho các quân, binh chủng của miền Nam.Vườn tao ngộ có tên chính thức là Vườn Cộng Hòa, là khu tiếp tân của quân trường là nơi ghi lại những hình ảnh rộn ràng, cảm động nhất vào mỗi ngày chủ nhật. Nơi đây đã chứng kiến những nụ cười, những giọt nước mắt lưu luyến của người tình, của cha mẹ, anh em, vợ con của người lính. Có thể nói tình yêu trong thời chiến là mối tình thiết tha nhất, vì nó mang cả tâm tình của người hậu phương gửi trao cho người ra tiền tuyến. Người lính không chỉ là người thân, người yêu, họ là niềm hãnh diện của gia đình và các người tình thiếu nữ. Trong cái nắng đổ lửa của quân trường, bóng người tân binh bên những tà áo dịu dàng của các thiếu nữ chợt ngọt ngào như một lời ước hẹn.

Vườn tao ngộ rộng khoảng 3-4 ha, có vài chục gian nhà và vườn hoa, và khi người thân đến thăm quá đông còn phải ngồi trải ra cả bãi cỏ mới đủ chỗ. Ở đây có gian nhà bán tạp hóa, giữa khu là rạp hát to với sân khấu rộng. Còn giữa sân trong cổng là sân khấu có hình giống như tháp eiffel lưng chừng để khán giả ngồi tứ phía xung quanh dự khán đều thấy rõ. Vào tối cuối tuần, sân khấu có tổ chức văn nghệ phục vụ cho thân nhân của tân binh. Vì thân nhân từ tứ phương miền trung, miền tây lặn lội đến thăm nên phải đến vào ngày hôm trước. Vì thế trong này có dựng những dãy nhà tiếp tân cho thân nhân từ xa tá túc qua đêm.

Mỗi ngày chủ nhật, tại vườn tao ngộ này, lính trẻ và thân nhân tha hồ mở lòng tâm sự cho bõ nhớ thương những ngày xa cách… khung cảnh này nhộn nhịp hơn cả ngày hội chợ tết:

Hôm nay ngày chủ nhật, vườn tao ngộ em đến thăm anh,

Đường Quang Trung nắng đổ xa xôi

Mà em đâu có ngại khi tình yêu ngun ngút cao lên dần…

Để đến được quân trường Quang Trung, thân nhân sẽ đi dọc theo con đường Quang Trung, rồi đường nối dài (nay là đường Tô Ký đi Hóc Môn). Từ những năm thập niên 1960, con đường này ít có cây to che bóng mát, lại rất vắng và thuộc vùng ngoại ô của đô thành nên “nắng đổ xa xôi”, nhưng bấy nhiêu thì đâu có làm chùng lòng được người con gái mang nhiều nỗi nhớ nhung.

Những cách trở đó có đáng là bao nếu so với sau này, sau khi xong 3 tháng quân trường thì người lính mới phải ra đơn vị, đường trần chia 2 lối xa xôi cách trở hơn rất nhiều lần:Ta nhìn nhau bâng khuâng,

đâu biết rằng chuyện đôi ta sẽ vui hay buồn?

Ngày mai ra đơn vị đường trần hai lối mộng thôi từ đây biết ra sao?

Nếu chúng mình ước hẹn, ngày tao ngộ xa quá anh ơi!

Thời gian xin lắng đọng đợi chờ để đôi tim ướp mộng đem tình thương tô thắm đôi môi hồng.

Những người thụ huấn ở quân trường Quang Trung thường rất trẻ, chưa bao giờ biết mùi của tử khí nơi chiến địa, chỉ vừa mới rời mái trường không lâu, nên cuộc đời vẫn còn pha chút sắc hồng, làm sao chịu nỗi những cô đơn hiu quạnh nơi quân trường khắc nghiệt, nắng dãi mưa dầm.

Đây một phong thư xanh trao đến người để quên đi những đêm quân trường sầu cô đơn hiu quạnh, vùi đầu bên chén trà tìm đọc thư em. Khi đó, tình yêu dành cho người em gái nhỏ chỉ vừa xa cách đôi ngày sẽ trở thành niềm an ủi cho người lính. Nếu ngày mai phải dầm mình trên chiến địa hãi hùng, thì lời hứa đợi chờ của người yêu phương xa trở thành động lực để chinh nhân cố gắng, hy vọng và mơ một ngày về trong thái bình: Anh ơi! Dù non sông cách trở.

Xin anh đừng quên bao kỷ niệm ngày nao hai đứa mình cùng nhau chung mái trường tuổi học sinh đẹp như gấm hoa.Anh đi ngày mai trên chiến địa.

Nơi đây, tình yêu em vẫn đợi.

Cầu xin non nước mình được yên vui thái bình, tìm trao ước hẹn hò.Trung tâm huấn luyện Quang Trung được người Pháp thành lập ngày 1 tháng 4 năm 1953, nằm tại vùng Quán Tre, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định, nên có tên ban đầu là Trung tâm Huấn luyện Quán Tre. Trên danh nghĩa là Quân trường của Quân đội Quốc gia nhưng vẫn do Quân đội Pháp điều hành huấn luyện và Chỉ huy trưởng. Đến năm 1954 mới chuyển cho Quân đội Quốc gia điều hành và huấn luyện.

Ngày 1 tháng 6 năm 1955, Trung tâm được đổi tên thành Trung tâm Huấn luyện số 1. Ngày 1 tháng 6 năm 1957, để kỷ niệm vị Anh Hùng Dân tộc vua Quang Trung, Tổng thống Ngô Đình Diệm ra quyết định cải danh Trung tâm thành Trung tâm Huấn luyện Quốc gia Quang Trung. Sau đó con đường nối từ Ngã 5 Chuồng Chó đến trung tâm này cũng được đặt tên là Quang Trung. Cái tên này được giữ nguyên cho đến ngày nay.

Khoảng cuối thập niên 1960, cứ vào mỗi chủ nhật hàng tuần, nhạc sĩ Khánh Băng đều vào quân trường Quan Trung để thăm một người em họ đang thụ huấn tại đây. Ông đã chứng kiến những buổi tao ngộ đầy cảm xúc của các đôi tình nhân nơi đây nên đã ghi lại thành bài hát Vườn Tao Ngộ. 

Ca khúc Vườn Tao Ngộ được ca sĩ Giao Linh hát trước năm 1975, rất được công chúng yêu thích. Nhưng phiên bản hay nhất của bài này có lẽ là Tuấn Vũ và Sơn Tuyền với phần hòa âm của Asia

Bài Đọc Cảm Động Tận Đáy Tim – Khuyết Danh

Không ai muốn đến gần, nhưng tình yêu của cô bị bịnh aids đã khiến tôi bật khóc!

Thông tin bệnh nhân AIDS chuẩn bị nhập viện sinh con đã khiến cả khoa sản náo loạn. Các y tá đồng thanh nói: “Ai sẽ chịu trách nhiệm trong trường hợp bị lây nhiễm?” Ngay cả một số bác sĩ cũng phản đối: “Nếu bệnh nhân khác bị lây nhiễm qua dụng cụ phẫu thuật và giường chiếu thì phải làm thế nào?”.

Sau một hồi tranh luận, cuối cùng bệnh nhân cũng được sắp xếp vào chiếc giường số 13, phòng cách ly đặc biệt của khoa sản. Khi trưởng khoa phân công trực ban, không ai muốn nhận vào trong đó. Cuối cùng chỉ còn lại tôi – một y tá vừa tốt nghiệp ba tháng, nơm nớp lo sợ bước vào căn phòng. Vừa vào tới phòng, người mẹ sắp sinh mỉm cười với tôi. Tôi cứ nghĩ rằng những phụ nữ mắc loại bệnh này hẳn sẽ phấn son trang điểm lòe loẹt. Nhưng không phải vậy, cô cũng như những người phụ nữ bình thường khác, khuôn mặt hiền từ, mái tóc dài ngang vai, chân đi đôi giày búp bê…“Cảm ơn cô!” Một giọng nói trong veo và nhẹ nhàng, cô là một phụ nữ bình thường nhưng lại mắc căn bệnh không hề bình thường chút nào.

Thì ra người mẹ trẻ tại giường số 13 này là một cô giáo trung học phổ thông. Một hôm trên đường từ trường về nhà, cô bị tai nạn xe hơi. Vì mất quá nhiều máu nên cô phải truyền máu gấp và không may bị nhiễm HIV. Đến tận khi cô đi khám thai, bác sĩ mới phát hiện cô đã mắc phải căn bệnh thế kỷ. Cuộc đời cô đã bước sang một ngã rẽ mới, ảm đạm và mờ mịt với kết cục buồn phía trước. Đáng thương nhất là đứa bé trong bụng, nguy cơ bị lây nhiễm cũng rất cao, xác suất không dưới 20% đến 40%. Người mẹ không còn hệ thống miễn dịch, vì thế các biến chứng trong quá trình sinh là vô cùng nguy hiểm. 

Khi chồng cô đến đã khiến cho cả khoa một phen kinh ngạc. Chồng của một phụ nữ bị AIDS thì trông thế nào nhỉ? Khác xa với tưởng tượng của chúng tôi, chồng cô là một nhân viên văn phòng giỏi máy tính, đeo kính cận, cao ráo, lịch sự, và có phong thái rất đĩnh đạc. “Anh à, anh đoán xem con chúng ta sẽ giống em hay giống anh hơn?” Tôi đang trải ga giường, nghe thấy những câu nói nhỏ nhẹ nỉ non của đôi vợ chồng trẻ thì sống mũi cay cay, nước mắt bắt đầu rơm rớm. Thì ra họ là một gia đình hạnh phúc. “Tất nhiên là giống anh rồi, nếu là con gái thì mới giống em chứ!” Cô vợ nghe vậy còn phụng phịu làm nũng ra điều không chịu. Khi tôi bước ra khỏi phòng bệnh, nước mắt tôi chảy dài, trái tim tôi chua xót vô cùng.

Hàng ngày cô ấy phải uống nhiều loại thuốc khác nhau để kiểm soát lượng virus HIV, hầu như ngày nào cũng phải lấy máu và truyền dịch. Hai cánh tay đầy đặn, nõn nà nay đã chi chít những vết kim tiêm. Tôi là y tá mới ra trường, vốn sống còn ít ỏi lại khá “nhát gan”. Nhất là những lúc lấy máu, tôi vẫn thường làm cô ấy đau đến chảy nước mắt, nhưng cô chưa bao giờ nổi cáu với tôi, chỉ âm thầm cắn răng chịu đựng, thỉnh thoảng còn mỉm cười nói ‘không sao’.

Chỉ vài ngày sau khi cô nhập viện, tôi dần dần rất thích cô ấy.

Tuy còn vài ngày nữa mới đến ngày sinh, nhưng cả khoa đã chuẩn bị sẵn sàng. Cô năm nay đã 31 tuổi lại mang trong mình căn bệnh AIDS, nên bệnh viện cả trên lẫn dưới đều trong trạng thái đề phòng cao độ.

Nhưng bản thân cô lại rất bình tĩnh, hàng ngày đều đọc sách và nghe nhạc, còn viết thư tình hoặc vẽ tranh tặng con yêu.

Một hôm tôi đánh bạo hỏi, tại sao cô lại sinh đứa bé ra, rằng cô có biết nguy cơ lây nhiễm là rất cao? Cô vừa mỉm cười vừa trả lời tôi: “Con tôi đã đến với tôi, đó là duyên nợ, hơn nữa tôi không có quyền cướp đi sinh mệnh của bất kì ai.” Tôi do dự, nhưng vẫn quyết đinh hỏi: “Nếu cháu bị nhiễm HIV thì sao?” Cô ấy im lặng một lúc, sau đó tiếp tục nói: “Nếu không thử thì con tôi sẽ không có cơ hội sống nào.” Tâm trạng tôi vừa buồn vừa xót xa, không khí trong căn phòng trở nên ngột ngạt.

Khi tôi chuẩn bị ra ngoài, cô đã nhẹ nhàng nắm lấy tay tôi, đôi mắt rưng rưng và nói:“Tôi muốn nhờ cô một việc, khi tôi sinh con dù có xảy ra chuyện gì, chồng tôi nhất định sẽ cứu lấy tôi. Nhưng tình trạng của tôi cô cũng biết rồi đó, vì thế nếu thực sự xảy ra chuyện xấu, xin hãy cứu lấy con tôi.” Tôi cảm động ôm cô và khóc, cô đúng là một người mẹ thực sự.

Dưới ánh đèn huỳnh quang nhạt màu, cô nằm yên lặng trên bàn mổ, thân dưới không ngừng chảy máu, nước ối vẩn đục đã ộc ra. Điều này có nghĩa là thai nhi đang lâm vào tình trạng nguy hiểm vì thiếu oxy. Thể chất của cô vô cùng đặc thù, không hề có phản ứng với thuốc tê, chỉ có thể chọn mổ sống để lấy thai nhi ra và chấp nhận hy sinh người mẹ. Hai là tiêm thuốc gây mê, nhưng đợi khi thuốc có tác dụng thì em bé trong bụng đã bị ngạt thở hoặc bị sốc vì liều gây mê quá cao, nhưng chỉ như vậy mới có hy vọng cứu được người mẹ. Cả hai trường hợp đều khiến bệnh viện và gia đình lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan.

Cô nắm chặt tay tôi, đôi mắt nhìn tôi như van nài, giọng nói yếu ớt nhưng rất kiên quyết: “Cứu lấy con tôi, nhanh cứu lấy con tôi, không cần phải quan tâm đến tôi…!”Đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến cái nhìn tuyệt vọng đến vậy, trong một căn phòng cũng tuyệt vọng như thế. Một người phụ nữ không thể gây tê, cũng không thể gây mê khi mổ đẻ, bao nhiêu bác sĩ đứng đó đều bất lực.

Con dao phẫu thuật nhanh chóng được đưa xuống bụng dưới, lớp da, lớp mỡ, lớp cơ, niêm mạc rồi tử cung… Người mẹ co giật từng cơn, toàn thân giãy giụa, quằn quại, mắt trợn ngược, khuôn mặt biến dạng vì đau đớn, miệng cắn chặt chiếc khăn trắng và rên lên từng cơn xé lòng. Tôi không thể chịu nổi khi chứng kiến những giọt nước mắt của cô rơi xuống lã chã. Và tôi biết, đó không chỉ là đau đớn mà còn là tình yêu của người mẹ. Đến tận hôm nay tôi mới hiểu vì sao làm con phải hiếu thảo với cha mẹ. Bởi mỗi đứa con chào đời là biết bao nhiêu đau đớn, biết bao nhiêu nhọc nhằn, thậm chí là hy sinh cả tính mạng của mẹ. Cuối cùng, thai nhi đỏ hỏn cũng được đưa ra và khóc lên tiếng khóc yếu ớt đầu đời. Người mẹ vừa ngất lịm đi, đột nhiên nghe thấy tiếng khóc của con nên cô cố gắng hé mở đôi mắt liếc nhìn về phía con yêu, nhưng rồi mí mắt sưng húp nặng trịch lại vội vã cụp lại. Tôi vội vàng tháo đai cố định ở chân và tay cho cô, vì gồng mình vật lộn với cơn đau, cổ tay cổ chân cô đều rớm máu. Hai mắt tôi đẫm lệ, trái tim tôi cũng như thắt lại…

Thật khó để tin rằng đây là một người mẹ AIDS, lần đầu tiên và cũng là lần cuối cùng nhìn thấy con trai của mình. Đôi mắt cô nhắm lại và sẽ không bao giờ còn mở ra được nữa. Cô bị nhiễm trùng nặng và không thể cầm  được máu nên đã mãi mãi ra đi. May mắn là em bé âm tính với virus HIV. Tôi tin rằng ở trên cao kia, cô cũng đang mỉm cười mãn nguyện.

Khi làm vệ sinh phòng bệnh, tôi đã tìm thấy một lá thư dưới gối của cô, bên trong còn vẽ một bức tranh ông mặt trời, bên dưới mặt trời là một đôi tay nhỏ. Cô viết cho con trai rằng: “Con yêu, cuộc sống giống như mặt trời, hôm nay lặn xuống ngày mai nhất định sẽ lại lên.” Tôi không thể ngăn những giọt nước mắt, cuộc sống thật quá mong manh và cũng thật mạnh mẽ. Người mẹ nào mà chẳng thương con? Vậy cớ sao chúng ta lại phải phân biệt đối xử? 

Cuối cùng tôi đã hiểu, cô cũng như những người mẹ bình thường khác, dũng cảm để giành lấy sự sống cho con.

Khi đứa bé được xuất viện, cháu nằm yên bình trong vòng tay cha. Ban đầu đứa trẻ khóc rất to, giống như biết mẹ nó sẽ không bao giờ còn quay về nữa. Nhưng nó chợt ngừng khóc khi tôi đặt bức thư lên ngực. Dường như trong lòng bé cũng đang mỉm cười khi nhận lấy cuộc sống vĩnh cửu này. Mai này lớn lên em sẽ biết rằng, mẹ của em là người mẹ vĩ đại nhất trên đời.

Khuyết Danh

RFA   Tiếng Việt   Bài phân tích của TS. Phạm Quý Thọ

Kinh tế thị trường thúc đẩy tăng trưởng, giảm đói nghèo. Nhưng nếu cải cách đặt sự tồn vong chế độ lên trên lợi ích người dân có thể làm tổn hại quá trình chuyển đổi dân chủ.

Trước “Đổi mới” năm 1986, nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung, bao cấp, nông nghiệp lạc hậu của Việt Nam đứng trước nguy cơ sụp đổ, người dân nghèo nàn, kiệt quệ và không có tự do kinh tế.

Ngày nay, sau hơn 30 năm, Việt Nam đã vươn lên là quốc gia có thu nhập trên đầu người ở mức trung bình thấp. Từ năm 2002 đến năm 2018, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) tăng hơn 2,7 lần. Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), quy mô nền kinh tế Việt Nam năm 2020 theo GDP danh nghĩa đạt 340,6 tỷ đô la Mỹ hay 3.498 USD/người, và nếu tính theo sức mua tương đương đạt 1.047 tỷ đô la Mỹ và 10.755 USD/người.

Tốc độ tăng trưởng kinh tế tương đối nhanh của Việt Nam trong suốt giai đoạn qua, mặc dù bất bình đẳng cũng gia tăng, đã mang lại lợi ích cho phần lớn dân số, trước hết tác động đến việc xoá đói giảm nghèo. Số người nghèo, tính theo chuẩn nghèo quốc tế, đã giảm liên tục từ khoảng 40 triệu vào năm 1990, xuống còn 14 triệu vào năm 2004 và theo chuẩn nghèo mới (đa chiều) tính đến cuối năm 2019, số nguời nghèo còn khoảng 10 triệu… Như vậy, mặc dù chuẩn nghèo thay đổi theo hướng nâng cao, thì trong một phần ba thế kỷ có hơn 40 triệu người Việt Nam thoát đói nghèo.

Thực tế quá trình chuyển đổi kinh tế cho thấy về sức mạnh của kinh tế tư bản, vốn, năng lực và động lực thị trường cho tăng trưởng. Các nguyên lý của kinh tế thị trường tự do đã từng bước được áp dụng, sở hữu tư nhân được khuyến khích. Hầu như toàn bộ nền kinh tế đang chuyển động theo những nguyên tắc kinh tế như nhau – hoạt động sản xuất kinh doanh hướng đến lợi nhuận, dùng lao động làm công ăn lương và tự do về phương diện pháp lý, các doanh nghiệp phối hợp phi tập trung theo quy luật cung cầu. Đồng thời với việc sử dụng các công cụ, thước đo, chỉ tiêu của kinh tế thị trường, sự can thiệp của nhà nước toàn trị đối với nền kinh tế cũng giảm dần.

​

Những thay đổi như trên chứng tỏ sức mạnh của kinh tế thị trường đối với sự phát triển đất nước. Tuy nhiên, cách giải thích các thành tựu kinh tế thường gắn với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản (ĐCS) về công lao trong giải phóng dân tộc và chủ nghĩa xã hội có thể khắc phục các mặt trái của thị trường như thể biện minh cho tính chính danh của chế độ khi các lãnh đạo không được bầu bởi tất cả người dân. 

Các chế độ chính trị đều phải thay đổi để thích nghi với kinh tế thị trường thúc đẩy tăng trưởng trong bối cảnh toàn cầu hoá, trong đó chế độ Đảng Cộng sản toàn trị ở Việt Nam không là ngoại lệ. Những đặc điểm chủ yếu của mô hình chính trị này là tập trung quyền lực quá mức, tính chính danh của đảng yếu, dựa quá nhiều vào áp bức, và để cho quyền lực cá nhân chi phối các chuẩn mực thể chế. Giữ nguyên chế độ đảng trị với cấu trúc tháp tập trung quyền lực: Tổng bí thư, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chấp hành trung ương…. quá trình thích nghi của chế độ với sự chuyển đổi kinh tế sang thị trường diễn ra theo hướng thể chế hoá, nghĩa là tạo dựng các quy tắc, chính thức hoặc không chính thức, để ràng buộc các hành vi của con người, đặc biệt đối với quan chức bộ máy cai trị.

Đồng thời với cải thiện môi trường khuyến khích đầu tư, kinh doanh và khởi nghiệp thì quá trình thể chế hoá, tăng cường pháp trị được thực hiện trên các phương diện sau: Một là, xác lập các tiêu chuẩn để chuyển giao quyền lực giữa các thế hệ lãnh đạo. Không quá hai nhiệm kỳ  năm năm làm lãnh đạo trong bộ máy công quyền, tổ chức công lập và giới hạn tuổi được quy định trong các văn bản pháp lý, thậm chí trong Điều lệ Đảng CS; Hai là, tuyển chọn, sử dụng cán bộ dựa trên năng lực hơn là quan hệ bè phái, ưu tiên quá trình ‘thử thách’ và kinh nghiệm công tác; Ba là, phân công, phân quyền theo hướng chuyên môn hoá chức năng trong bộ máy nhà nước. Các nhánh quyền lực như chính phủ, quốc hội, tư pháp có nhiều không gian hoạt động hơn; Bốn là, nới lỏng sự tham gia chính trị qua các tổ chức như xã hội dân sự, phi chính phủ, thiện nguyện…  nhằm tăng sự hấp dẫn với người dân và củng cố tính chính danh của đảng.

Tuy nhiên, những thay đổi như trên về thể chế chính trị đã không đáp ứng được sự phát triển của kinh tế thị trường. Sự quản lý của Đảng, Chính phủ đối với toàn bộ tài nguyên, đất đai và sự can thiệp quá mức vào nền kinh tế, mà quyền lực công thiếu cơ chế kiểm soát hữu hiệu, là nguyên nhân trực tiếp của chủ nghĩa thân hữu, sự liên kết giữa quan chức và doanh nhân, sinh sôi nạn tham nhũng nghiệm trọng, nạn hối lộ, trục lợi bất chính tràn lan, thất thoát tài sản công, suy thoái đạo đức và lối sống, văn hóa, phá hỏng luật chơi của thị trường. Tình hình nghiêm trọng đến mức đe doạ sự tồn vong của chế độ.

Đảng đang tìm cách cứu vãn chế độ, thoát ra khỏi khủng hoảng. Tuy nhiên, việc “củng cố” nội bộ đảng đồng thời với chống tham nhũng bằng tập trung quyền lực cao hơn, đang đi ngược với quá trình thể chế hoá nêu trên. “Các trường hợp đặc biệt” đã phá vỡ các chuẩn tắc chuyển giao quyền lực; đề bạt cán bộ dựa trên lòng trung thành với lãnh tụ, lý tưởng thay thế cho năng lực kỹ trị; quyền lực của Chính phủ bị kiểm soát chặt chẽ hơn; dân chủ trong Đảng bị hạn chế, các tổ chức xã hội dân sự như hội, đoàn bị hạn chế. Ngoài ra, kỷ luật Đảng đang được siết chặt hơn. Hội nghị Trung ương 3 khoá 13 vừa sửa đổi hoặc ban hành các quy định thực hiện Điều lệ Đảng, quy chế làm việc và phối hợp giữa các cơ quan quyền lực cao nhất của Đảng, tăng cường quyền lực cho Uỷ ban kiểm tra Đảng…

Những động thái trên là nỗ lực đưa chế độ theo đúng đặc điểm toàn trị mà các nhà nghiên cứu có ảnh hưởng nhất về chủ nghĩa toàn trị đã chỉ ra. Đó là đảng, nhà nước cố gắng động viên toàn thể dân chúng theo ý thức hệ chủ nghĩa xã hội và không khoan nhượng đối với những hoạt động không hướng về mục tiêu của đảng, lãnh đạo toàn diện các cơ quan quyền lực nhà nước (lập pháp, hành pháp, tư pháp, công an, quân đội…), tăng cường lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị và quần chúng, đồng thời với kiểm soát truyền thông, các cơ sở học thuật, các cơ sở tôn giáo….

Thực tế chỉ ra rằng, trong cùng bối cảnh toàn cầu hoá, sau những thành công kinh tế nhờ thị trường, chế độ chính trị độc đoán trong các quốc gia như Hàn Quốc, Đài Loan, Singapore… đã từng chuyển đổi sang chế độ dân chủ. Tuy nhiên, chế độ đảng CS toàn trị không lựa chọn cách thay đổi này. Quá trình cải cách thể chế chính trị chưa bao giờ suôn sẻ và nhất quán, đặc biệt trong những năm gần đây, còn chứa đựng những mâu thuẫn, chủ trương xây dựng “Đảng mạnh, nhà nước mạnh” hiện nay theo kiểu “thể chế hoá ngược” có thể cản trở chuyển đổi kinh tế sang thị trường.

* Bài viết không thể hiện quan điểm của Đài Á Châu Tự Do.