Nhà văn phương Tây nói về phê bình văn học

I. Phê bình phương Tây đã có truyền thống từ thời cổ đại. Nhưng phải đợi đến cuối thế kỷ XIX, nhất là sang thế kỷ XX, tính chất hiện đại của thuật ngữ mới được biết đến cùng với các tên tuổi phê bình lớn của phương Tây. Từ nguyên của “phê bình” (“kritikos”-…

Details

LỜI CẢM TẠ : CHIỀU THƠ CAO MỴ NHÂN

                                             Lời Cảm Tạ Kính chào quí vị Truyền thông, Báo chí, ca nhạc sĩ và nghệ sĩ cùng thân hữu:   Việc tổ chức ra mắt “Quán Thơ Tháng Ngày Còn Lại của nữ sĩ Cao Mỵ Nhân đã thành công tốt đẹp. Ban Tổ Chức xin chân thành cảm ơn quý vị…

Details

LM Nguyễn Hữu Lễ : Hồi ký Tôi Phải Sống

Hồi ký của Lm Nguyễn Hữu Lễ       Tôi Phải Sống       1       2       3     4     5     6     7    8     9    10    11    12   13   14   15   16   17  18   19    20     21    22   23   24   25   26   27   28  …

Details

Thơ : E-Book Nghìn Năm Thăng Long (Gồm nhiều tác giả)

Thơ Đường của nhiều tác giả :Nghìn Năm Thăng Long Kính thưa Qúy Thi Văn Hữu và Thân Hữu khắp nơi Kính gửi quý vị thi văn hữu khắp nơi Năm 2009, Văn Thơ Lạc Việt có ý định thực hiện một tuyển tập để kỷ niệm 1000 năm Thăng Long. Hôm đó thi sĩ…

Details

Giòng Đời

  GIÒNG ĐỜI…. VÀ HỒI ÂM GIÒNG ĐỜI…                 Đầu tháng 9-96, báo Ngày Nay ở Houston có đăng một lá thư,tác giả là một người đàn bà ký tên Nga (Sàigòn) gửi cho người yêu cũ Duy, tức Đại Tá Không Quân Đặng Duy Lạc, người đã viết đoản văn "Giòng Đời" trên Đặc…

Details

CÁI GÍA PHẢI TRẢ CHO NHỮNG BỨC TRANH

CÁI GÍA PHẢI TRẢ CHO NHỮNG BỨC TRANH

Truyện ngắn của Hồ Nam

  để dành ra mời uống. kẻ lấy xe máy chở đi ăn đặc sản,vào cuối cái ngày tôi sắp phải chia tay Saigon một lần nữa cô bạn gái thân nhất  của tôi nói nhỏ với tôi rằng‘’ tối hôm nay có một việc quan trọng anh phải tham dự‘’ Tôi tò mò hỏi lại

-Việc gi vậy

-Đi dự buổi khai mạc phòng tranh của hoa sĩ Hồ

-Tôi ở xa nhưng cũng đã nghe tin Hồ qua đời lâu rồi và vợ Hồ đã định cư ở Mỹ cũng từ lâu rồi

-Tin đó chính sác đấy ‘’tro’’ hài cốt của Hồ hiện ở chùa  nhưng tranh của Hồ thì Minh vợ Hồ muốn đem triển lãm

-Hồ vẽ tranh hồi nào mà có tranh triển lãm chuyện hơi khó hiểu đấy

-Hình như có thời gian anh học chung với Hồ phải không

-Tôi không học chung với Hồ bao giờ cả nhưng chúng tôi cùng một thế hệ chúng tôi cùng trong đoàn sinh viên Hà nội từng ở chung’’ lều bạt ‘’căng tại nền khám lớn cũ nay là trụ sở thư viện Khoa Học Xã Hội

-Em nghe nói có lúc anh ở chung một trại cải tạo với Hồ phải không

-Đúng nhưng lúc đó nhìn cái bản mặt hơn hớn của Hồ không phải mình tôi mà ai cũng xa lánh Hồ hết.Bọn tôi đã bực và tẩy chay không chơi với Hồ nữa vì đi  cải tạo xa vợ con mà hắn tại sao mặt mũi cứ tỉnh queo nên bọn tôi ai  gặp hắn cũng nhổ nước bọt và quay mặt đi chỗ khác không thèm nhìn

-Anh biết Minh vợ Hồ chứ

-Tôi không những biết mà còn quen , cô ấy học dược trong khi Hồ học sư phạm bọn ho quấn qúit bên nhau như một đôi chim bồ câu mới tập bay, họ  đúng là một cặp tình nhân mới bắt đầu yêu  xuốt ngày không  chịu xa nhau nửa bước

-Hình như anh còn làm báo chung với Hồ nữa phải không

-Đúng Hồ là người vẽ tranh hí hoa và trình bầy báo rất lạ và cũng rất đẹp Hồ là nhân vật có bàn tay bắt được của trời đấy

-Nhưng hình như cuới Minh xong thì Hồ bỏ hết không làm báo không vẽ tranh cắt đứt mọi quan hệ với báo giới cũng như giới làm nghệ thuật chỉ  lo làm giầu và xuốt ngày quanh quẩn bên bà vợ đẹp

-Đúng vậy

-Như thế thì nhất định anh phải đi với em dự buổi khai mạc phòng tranh đầu tiên mà cũng là phòng tranh cuối cùng của Hồ Em tin xem xong tranh của Hồ gặp lại người em của Hồ anh sẽ hiểu Hồ và thương Hồ hơn

X

Đứng trước năm mươi bức tranh của Hồ tôi ngạc nhiên và gần như choáng váng tại sao Hô lại có thể vẽ tuyệt đến như vậy đường nét nào cũng vạm vỡ khoẻ khoắn không thua gì Gauguin còn mầu sắc thì chói chang hơn nhiều .Nhìn những bức tranh của Hồ tôi không còn thấy bóng dáng anh chàng Hồ vào luồn ra cúi xuốt ngày nịnh vợ đâu cả chỉ còn thấy thấp thoáng đâu đó một người cầm cọ ngang tàng ngổ ngáo sống hết mình yêu hết mình và có thể ngồi bên giá vẽ đến quên đói quên khát bỏ ngoài tai ngoài mắt tất cả sự đời

-Anh thấy Hồ vẽ thế nào

-Tuyệt vời, xem những bức tranh này tôi không thể nào tin được đây là những tác phẩm của một người như Hồ. Tại sao Hồ lại có thể vẽ được những bức tranh tuyệt vời đến như thế .Hồ tác gỉa những bức tranh này hoàn toàn là một người khác anh chàng Hồ chồng  cô dược sĩ Minh anh chàng Hồ tôi gặp ở trại cải tạo năm nào

-Anh biết những ngày cuối cùng trên cõi đời này Hồ sống như thế nào không

-Mình chỉ nghe thiên hạ nóiHồ đã bỏ trốn không cùng vợ con vào phòng cách ly khi sửa soạn lên tàu bay sang Mỹ để được tự do uống rượu tự do đánh bài tự do thức khuya tự do đi chơi tự do đàn đúm rồi khi lên cơn suyễn đã bơm thuốc chữa bệnh suyễn quá  liều thành tử vong mãi mấy ngày sau em Hồ tới thăm phải phá cửa mới lôi được sác Hồ  đã sình  rồi đem đi hỏa thiêu lấy tro đưa lên chùa

-Thiên hạ nói chỉ đúng một phần thôi Hồ trốn đi Mỹ không hoàn toàn để tự do uống rượu tự do đánh mà chược mà để vẽ để viết,chứng cớ là những bức tranh anh vừa xem,Muốn hiểu Hồ hơn anh cần phải đọc bức thư tuyệt mệnh Hồ gửi cho vợ và bản sao Hồ cũng gửi cho  bạn bè trong đó có cả anh nữa đấy

x

Minh yêu quí

Anh biết tới nay anh vẫn là người em yêu quí nhât mà cũng oán trách nhất trên cõi đời này nhưng anh hơn bốn mươi tuổi rồi con cái đã trưởng thành  chúng ta đã sống cho nhau cũng quá đủ và đã tới lúc anh phải được sống cho những khát khao của đời anhAnh biết rât rõ tình yêu của em đối với anh một tình yêu lớn phải nói là rất lớn đấy em săn sóc anh còn hơn săn sóc đứa con đầu lòng của chúng ta  khiến cho anh có cảm giác anh đang là  người tù của tình yêu,Vì vậy cho nên cái ngày anh lên đường đi cải tạo anh như chim sổ lồng mặt mũi hớn hở  khiến cho anh vừa bước vô nơi tập trung cải tạo tụi bạn nó nhìn anh đến phẫn nộ và nhổ nước miếng,Thái độ của tụi nó anh rất hiểu bởi vì xa vợ con ai lại như anh  nhưng chúng đâu có hiểu tâm trạng con chim vừa sổ lồng con người vừa thoát được cái nhà tù nhung lụa Anh biết cái đêm đâu tiên được ngủ lúc mình muốn ngủ anh đã ngủ rât say khiến sáng thức dạy  đứa nằm gần đã chửi đổng anh là kẻ vô tâm quân măt trơ trán bóng vô liêm sỉ chỉ biết ăn no ngủ kỹ họ có biết đâu anh vừa mới thoát được sự chăm bẵm của em anh thoải mái như thế nào ai nói gì anh cũng bỏ ngoài tai trước hết anh phải sống cho anh cái đãAnh phải thú thật với em anh có lỗi với em rất nhiều khi ngày ra trại mặt mũi chẳng vui vẻ gi  dù dư biết em đã phải vất vả như thế nào ‘’chung chi ‘’ bao nhiêu là vàng anh mới đuợc về sớm hơn thiên hạ nhưng cứ nghĩ về nhà lại phải ăn đúng ngày ba bữa sáng ăn phở hay bánh cuốn trưa ăn cơm với món ăn quen thuộc phải ăn đủ ba bát ăn cơm xong phải ăn tráng miệng rôi hút thuốc và đi ngủ trưa đúng một giờ thì thức dạyTối chỉ được uống đúng một ly rượu nhỏ và mười gìơ phải vào phòng ngủ đi ăn tiệc phải ngồi cạnh vợ ,em gắp cho món gì  ăn món đó vì sợ anh ăn sai thưc đơn của em lên máu và chỉ được uống đúng một ly bia.Sáng phải dạy đúng giờ tâp thể dục dơ tay dơ chân bao nhiêu cái đi bộ bao nhiêu buớc,uống đúng ấm nước trà em pha Anh buồn là vì vậy đó

Về nhà anh buồn quá đi mua mầu mua giá vẽ căng ‘’toan ‘’ lên định vẽ em la lối om sòm anh kiếm sách đọc em mặt nặng mày nhẹAnh không còn đường nàokháclàphải’’nổiloạn’’. Để chuẩn bi cho cuộc ‘’nổi loạn’’ anh phải đóng kịch ngoan ngoãn trong cái cuộc sống khuôn phép em bày ra nghĩa là không tỏ vẻ miễn cưỡng khi em đưa đi làm hồ sơ xuất cảnh  đoàn tụ với đứa con vượt biển của chúng minh anh đã ngoan đến độ em cũng kinh  ngạc Nhất nhất  anh đều tuân thủ  theo những sắp xếp của emSau buổi phỏng vấn ở sở Ngoại vụ em đã ôm anh hôn và nói ‘’anh tuyệt vời quá’’.anh im lặng vì đã sắp xếp trong đầu từng chi tiết kế hoạch ‘’ đào thoát khỏi cái nhà tù nhung lụa của đời người’’.Anh chờ cho tới khi em và con vào phòng cách ly là anh ôm bụng kêu đau bụng chạy vội vào phòng vệ sinh rôi ba chân  bốn cẳng rời phi trường trở về thành phố vì anh biết chắc đã vào phòng cách ly rồi em và các con không thể bỏ chuyến đi Mỹ trở lại thành phố kiếm anh.Anh trở lại thành phố  cẩn thận đến tá túc nơi thằng bạn nghèo khó nhất của anh đưa nó đi’’ nhậu ‘’khiến nó kinh ngạc đến phát khóc vi cảm động và đêm đó anh ngủ lai nhà nó ,cái nhà ven kinh Tàu Hũ bên quận tám.Ba ngày sau anh đã trở về căn nhà của minh cái nhà mà em đã ủy quyền cho cô em gái kế em để xin ở lại căn phòng nhỏ của anh hầu thực hiện hoài bão  là sống thật với con người thật của anh  và làm công việc mà mình thích làm đó là cầm cọ vẽ những bức tranh  mà anh thai nghén bấy lâu nay nhưng bi em cản không cho vẽ

Anh biết rất rõ cái giá mà anh phải trả khi anh ‘’nổi loạn’’ anh biết tự do giá đắt lắm nhất là tự do để làm nghệ thuật nhưng tới tuổi anh rồi thì phải chấp nhận thôi.Như em biết đó bệnh suyễn của anh không cho phép anh sống được bao nhiêu ngày nữa anh còn rất ít thời gian mà công việc của anh thì chưa đâu vào đâu cả thế mới khổ cái thân anh chứ

Anh xin báo để em biết anh đã làm viêc cật lực và cũng vui chơi thoải mái kết quả thật bất ngờ anh đã hoàn thành được năm mươi bức tranh  nhưng thật ngao ngán vẽ tới bức tranh thứ năm mươi thì anh thấy mình ‘’chững’’ lại không thể nào vẽ tiếp đuợc nữa

Những bức thư em viết cho anh anh đã đọc hết và đọc rất kỹ Hai năm  em có thẻ xanh em sẽ trở về Viet Nam lúc đó chắc em sẽ ngạc nhiên lắm vì em  sẽ cò một tài sản lớn đấy

Hình như còn mấy ngày nữa em ở Mỹ đủ hai năm

Minh ơi thật lạ lúc này anh uống rượu không  còn thấy ngon nữa thì ra phải thèm khát uống rượu mới thấy ngon.Mọi khi đang đánh bài em réo lên đến giờ đi ngủ anh tức lắm nay tha hồ đánh bài thâu đêm xuôt sáng anh lại  thấy hết còn hứng thú đánh bài nữa

Anh thú thật với em anh vừa hoàn thành bức tranh mà anh mê nhất dồn hết tâm trí vào nó anh tưởng cả đời anh cũng không hoàn thành được bức tranh này anh treo nó lên tường say sưa ngắm nóAnh tự thưởng  anh bằng cách ‘’khui’’ chai rươu mà anh quí nhât vẫn để  dành trong tủ rươu để ngắm chứ không dám uống .Anh chọn cái ly pha lê đẹp nhất rót rươu ra rồi say sưa ngắm mãi tới mấy phút mới dám đưa lên miệng uống, thật quỉ quái rươu  ngửi thơm phức nhưng anh uống vô không thấy ngon một chút nào cả anh giận qúa  hất ly rưọu vào tường rồi đập cái lyThật chán ngán  anh phải làm gì cho đến khi trời sáng đây, anh ngắm đi ngắm lại những bức tranh anh vừa treo trên tường,sao trước bức nào mới vẽ xong anh cũng say sưa ngắm và bây giờ thât lạ nhìn chúng anh phát ‘’b ực’’Anh gỡ hêt tranh xuống cả bức cuối cùng mới hoàn thành cũng gỡ luônAnh vừa  gỡ hết tranh trên tường chất thanh một đống thì cơn suyễn bỗng nổi lên anh vội lấy ống thuốc cấp cứu há miệng ra bơm sối xả vô miệng anh ngộp thở anh thua cuộc đời rồi chỉ tiếc là chưa kịp nổi lửa  đốt những bức tranh dấu tích còn lại của cuộc nổi loạn

X

Tôi vừa đọc xong bức thư của Hồ gửi vơ thi em trai Hồ tới mời tôi uống rươu và khoe

-Thật bất ngờ quá anh ơi tranh của anh Hồ bán chạy quá chị Minh  cố tình treo gía rất cao vì nghĩ rằng với giá đó chẳng ai mua tranh của anh Hồ chi Minh sẽ cò dip đem triển lãm tranh anh Hồ đi triển lãm ở Mỹ nào ngờ bức cao gía nhất cũng đã có người mua .Chi Minh nghe tin anh mới về  muốn mời anh tối nay đi ăn với gia đình anh Hồ một bữa cơm thân mật

Nghe em của Hồ  nói mắt tôi bỗng dưng cay sè sao caùi số Hồ noù laïi khốn nạn thế Hồ đđã õphải trả  một caùi giaù  quaù mắc cho  những böùc tranh ñang treo treân tườngYêu chồng kiểu Minh có phải là yêu không nhỉTôi  nói nhỏ vơi em Hồ rằng rất tiếc tôi không còn bụng dạ nào để ăn uống gì cả tôi chỉ muốn lên chùa thắp cho Hồ một nén nhang để chuộc lỗi về những cái nhìn không đúng của tôi đối với Hồ khi gặp Hồ  ở trại cải tạo xin Hồ hoan hỉ tha lỗi cho một kẻ hồ đồ là thằng tôi Tôi cũng nhờ em Hồ nói với Minh  rằng tôi rất quí Minh nhưng tâm trạng tôi lúc này không được tốt tôi  không thể nào lại chào Minh đựoc xin Minh cảm phiền đừng hiểu lầm tôi vì nếu lúc này tôi gặpMinh rất có thể cái tính hay nói thẳng và  ưa bốc đồng  của tôi sẽ làm Minh khó chịu tốt nhât là không nên gặp  nhau vào lúc này

Cô bạn  thân mời tôi đi xem phòng tranh của Hồ nghe tôi nói với em của Hồ như vâỵ đã kéo  tay tôi đi và nói nhỏ

-Em còn một chai vang đỏ vô chai đúng cái năm anh rất ưng hôm nay anh phài đi ăn với em món Cao lầu Hội An và uông chai rưou này .em sẽ đưa anh tới cái qúan gần Tinh xá Trung Tâm thưởng thức đặc sản Hội An anh sẽ quên hết những hệ lụy của cuộc đời

Tôi gật đầu đi theo cô bạn ngoan ngoãn như một đứa trẻ năm tuổi đầu óc muốn quên hêt mọi chuyện ở đời chỉ còn nghĩ tới món Cao Lầu Hội An mà thôi

HỒ NAM